Helmut	
  Satzinger,	
  Univ.	
  Wien	
  




Inschri(en	
  der	
  Kanopengefäße	
  
Inschri(en	
  der	
  Kanopengefäße	
  
Publika7on	
  der	
  Kanopengefäße	
  der	
  Wiener	
  Sammlung:	
  	
  Corpus	
  
An*quitatum	
  Aegyp*acarum	
  Wien	
  2	
  und	
  3:	
  
Elfriede	
  Reiser-­‐Haslauer,	
  Die	
  Kanopen,	
  Teil	
  I	
  /	
  Teil	
  II.	
  	
  
Wiesbaden	
  1989.	
  


Die	
  InschriOentexte:	
  
	
  
Sethe,	
  Kurt:	
  Zur	
  Geschichte	
  der	
  Einbalsamierung	
  bei	
  den	
  Ägyptern	
  	
  
und	
  einiger	
  damit	
  verbundener	
  Bräuche.	
  
In:	
  SPAW	
  :	
  philos.-­‐hist.	
  Kl.	
  (1934)	
  211-­‐239.	
  1*-­‐16*	
  	
  
Inschri(en	
  der	
  Kanopengefäße	
  
Publika7on	
  der	
  Kanopengefäße	
  der	
  Wiener	
  Sammlung:	
  	
  Corpus	
  
An*quitatum	
  Aegyp*acarum	
  Wien	
  2	
  und	
  3:	
  
Elfriede	
  Reiser-­‐Haslauer,	
  Die	
  Kanopen,	
  Teil	
  I	
  /	
  Teil	
  II.	
  	
  
Wiesbaden	
  1989.	
  

Die	
  vier	
  Kanopengefäße	
  (keine	
  "Krüge!")	
  sind	
  zur	
  Aufnahme	
  
der	
  mumifizierten	
  Eingeweide	
  bes7mmt;	
  	
  sie	
  werden	
  der	
  
Bestabung	
  beigegeben.	
  
Inschri(en	
  der	
  Kanopengefäße	
  
Publika7on	
  der	
  Kanopengefäße	
  der	
  Wiener	
  Sammlung:	
  	
  Corpus	
  
An*quitatum	
  Aegyp*acarum	
  Wien	
  2	
  und	
  3:	
  
Elfriede	
  Reiser-­‐Haslauer,	
  Die	
  Kanopen,	
  Teil	
  I	
  /	
  Teil	
  II.	
  	
  
Wiesbaden	
  1989.	
  

Die	
  vier	
  Kanopengefäße	
  (keine	
  "Krüge!")	
  sind	
  zur	
  Aufnahme	
  
der	
  mumifizierten	
  Eingeweide	
  bes7mmt;	
  	
  sie	
  werden	
  der	
  
Bestabung	
  beigegeben.	
  
	
  	
  
Die	
  vier	
  Horussöhne	
  schützen	
  die	
  Eingeweide,	
  wofür	
  es	
  zu	
  
einer	
  magischen	
  Iden7fizierung	
  kommt:	
  	
  	
  
Die	
  Kanopengefäße	
  werden	
  oO	
  mit	
  den	
  Namen	
  der	
  
Horussöhne	
  versehen	
  (ab	
  Miblerem	
  Reich).	
  	
  
Wien	
  3603	
  (22.-­‐25.	
  Dyn.)	
     Wien	
  3601	
  (22.-­‐25.	
  Dyn.)	
  
   	
                                        	
  
   Îpj                                       Jmstj




Wien	
  3578	
  (22.-­‐25.	
  Dyn.)	
  
	
  
QbH-sn.w≠f


                                             Wien	
  3577	
  (3.	
  Zwischenzeit)	
  
                                             	
  	
  
                                             DwA-mw.t≠f	
  
Ab	
  dem	
  Neuen	
  Reich	
  meist	
  längere	
  Texte,	
  die	
  die	
  vier	
  Schutzgöttinnen	
  
                                                einbeziehen:	
  


!"#$%&'(%%)**+*,                -./$00(#*+,                                12*.3+*4+"5+6,,
                                                                           728,9:;,
          Nb.t-Hw.t
          Nephthys,                        Îpjj                            <==+*5.3=,
          As.t,
          >0)0                            Jmstj                            ?+*0"#+*5.3=,
          ‚rq.t ,
          !+65)0,                                 QbH-sn.w!f               @265+*5.3=,
          Nj.t
          9+)%#                                    DwA-mw.t!f              !"#252605.3=,
,
,
Wien	
  3564	
  




                   Kanopensatz	
  für	
  Tjes-­‐bastet-­‐peret,	
  	
  
                                                                       	
  
                               Tochter	
  König	
  Osorkons	
  II.,	
  	
  
                                                                       	
  
       3.	
  Zwischenzeit,	
  22.	
  DynasFe,	
  um	
  870	
  v.	
  Chr.	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  
	
  
Qebeh-­‐senuef-­‐Kanope	
  der	
  Tjes-­‐bastet-­‐
                                                             peret	
  
                                                             Wien	
  3564	
  
                                                             22.	
  DynasFe	
  
                                                             	
  
                                                             Einfach	
  die	
  Opferformel:	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
Das	
  Opfer,	
  das	
  der	
  König	
  gegeben	
  hat	
     	
  
dem	
  Osiris	
  Qebehsenuef,	
  dem	
  Osiris,	
            	
  
der	
  Königstochter	
  des	
  Herrn	
  der	
                Htp rDjw nswt n Wsjr QbH-sn.w≠f
beiden	
  Länder,	
  des	
  Herrn	
  der	
                   n Wsjr sA.t-nswt n nb-tA.wj nb-xa.w
Erscheinungen	
  Tjes-­‐bastet-­‐peret,	
  der	
             Wsrkn mrj-Jmn sA-BAst.t ™s-bAst.t-pr.t
GerechWerFgten	
  —	
  ihre	
  MuZer	
  ist	
                mAa(.t) xrw
Aset-­‐em-­‐achbit,	
  die	
  GerechWerFgte.                 mw.t≠s As.t-m-Axbj.t mAa(.t) xrw
      	
  	
                                                 	
  
ImesF-­‐Kanope	
  des	
  Nes-­‐schu-­‐tefnut	
  
                                                            Wien	
  3571	
  
                                                            26.	
  DynasFe	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
                                                            	
  
(1)	
  Sprechen	
  durch	
  Isis:	
                         (1) Δ∆d jn As.t
Ich	
  werde	
  den	
  Widersacher	
  töten.	
              smA≠j DA(DA)
Ich	
  werde	
  (2)	
  den	
  ImesF	
  schützen,	
  	
      stp(≠j) (2) Hr Jmstj n(tj) jm≠j
der	
  in	
  mir	
  ist.	
                                  sA Wsjr (3) sDAwtj-nTr Ns-Sw-tfn.t
Der	
  Schutz	
  des	
  Osiris	
  	
                        msj(.n) Mr-ptH-jt≠s (4) mAa(.t) xrw pw{t}
(3)	
  des	
  GoZessieglers	
  Nes-­‐schu-­‐tefnut,	
  	
   Jmstj	
  
den	
  Mer-­‐ptah-­‐ites	
  geboren	
  hat,	
  	
  
(4)	
  die	
  GerechWerFgte,	
  	
  
ist:	
  ImesF. 	
  	
  
Duamutef-­‐Kanope	
  des	
  Nes-­‐schu-­‐tefnut	
  
                                                                     Wien	
  3572	
  
                                                                     26.	
  DynasFe	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
                                                                     	
  
(1)	
  Sprechen	
  von	
  Worten	
  durch	
  Neith:	
                Z.	
  2:	
  	
  lies	
  	
  
Ich	
  lasse	
  Morgen	
  werden,	
  ich	
  lasse	
                  	
  
Abend	
  werden,	
  jeden	
  Tag,	
  (2)	
  indem	
                  (1) Δ∆d mdw jn N.t sdwA≠j smSr≠j ra nb
(ich)	
  schütze	
  den	
  Dua-­‐mutef,	
  der	
  in	
               (2) Hr jr.t mk.t n dwA-mw.t≠f ntj jm(≠j)
mir	
  ist.	
  Der	
  Schutz	
  des	
  Osiris,	
  (3)	
  des	
       sA wsjr (3) sDAwtj-nTr Ns-Sw-tfn.t mn(.n)
Schatzmeisteres	
  des	
  GoZes	
  Nes-­‐schu-­‐                     mrj-ptH-jt≠s (4) sA dwA-mw.t≠f <wsjr
tefnut,	
  den	
  Mer-­‐ptah-­‐ites	
  geboren	
                     NN.> mAa xrw pw {sA} dwA-mw.t≠f	
  
hat,	
  (4)	
  ist	
  der	
  Schutz	
  des	
  Dua-­‐mutef.	
  	
  
<Osiris	
  NN.>	
  ist	
  Dua-­‐mutef.	
  
Hapi-­‐Kanope	
  der	
  Henut-­‐tawi	
  
                                                             Wien	
  8284	
  
                                                             Späte	
  26.	
  DynasFe	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
                                                             	
  
(1)	
  Sprechen	
  durch	
  Nephthys:	
  
Ich	
  verberge	
  ein	
  Geheimnis.	
                       (1) Δ∆d (j)n Nb.t-Hw.t HAp≠j sStA
(2)	
  Ich	
  mache	
  Schutz	
  für	
  den	
  Hapi,	
       jrj≠j bsA (2) n Îpjj ntj jm≠j
der	
  in	
  mir	
  ist.	
  Der	
  Schutz	
  der	
           sA jmAx.t (3) xr Wsjr
Würdigen	
  (3)	
  bei	
  Osiris	
  Henut-­‐tawi,	
          Înw.t-tA.wj mAa(.t) xrw sA Îpjj
der	
  GerechWerFgten,	
  ist	
  der	
  Schutz	
             (4) jmAx.t xr Wsjr 	
  
des	
  Hapi.	
  (4)	
  Die	
  Würdige	
  bei	
  Osiris	
     Înw.t-tA.wj mAa(.t) xrw
Henut-­‐tawi,	
  die	
  GerechWerFgte,	
  	
                 pw	
  Îpjj	
  
ist	
  (selbst)	
  Hapi.	
                                   	
  
ImesF-­‐Kanope	
  des	
  Dhut-­‐em-­‐achet	
  
                                                                      Wien	
  9066	
  
                                                                      26.	
  DynasFe	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
                                                                      	
  
(1)	
  Sprechen	
  von	
  Worten	
  durch	
  Isis:	
                  	
  
Ich	
  werde	
  den	
  Widersacher	
  töten.	
                        	
  
(2)	
  Ich	
  werde	
  den	
  ImesF	
  schützen,	
  der	
  
(3)	
  in	
  mir	
  ist.	
  	
  Der	
  Schutz	
  des	
  Osiris,	
  
des	
  Königbekannten	
  Dhut-­‐em-­‐achet,	
  
(4)	
  den	
  Neit-­‐iqerF	
  (Nitokris)	
  geboren	
                 (1) Δ∆d mdw jn As.t
hat,	
  des	
  GerechWerFgten,	
  	
                                  smA≠j DA(DA) stp≠j sA Hr Jmstj ntj jm≠j
ist	
  der	
  Schutz	
  des	
  ImesF.	
  	
                           sA Wsjr rx-nswt Δ∆Hwtj-m-Ax.t msj.n
(5)	
  Der	
  Osiris,	
  der	
  Königbekannte	
  	
                   Nj.t-jqr.tj mAa xrw
Dhut-­‐em-­‐achet,	
  (6)	
  der	
                                    sA Jmstj Wsjr rx-nswt sS Δ∆Hwtj-m-Ax.t
GerechWerFgte,	
  ist:	
  ImesF.	
                                    mAa xrw pw Jmstj
 
D-m jn

smA.j DA(DA)w / Hp.j sStA / sdwA.j smSr.j ra nb (Hr jr.t
mk.t...) / ...
ich	
  töte	
  die	
  Feinde	
  /	
  hüte	
  das	
  Geheimnis	
  /	
  …	
  

stp.j sA Hr / jr.j bsA n / ... Hr jrt mkt /
                                                                                  n(tj) jm.j	
  	
  
ich	
  schütze	
  den	
  |Horussohn|,	
  der	
  in	
  mir	
  ist	
  /	
  in	
  dem	
  ich	
  bin	
  /	
  
der	
  ich	
  (jetzt)	
  bin	
  ???	
  

sA Wsjr NN sA                       	
  	
  	
  	
  	
  NN. pw                      	
  	
  /	
  
   sA Wsjr NN pw
des	
  |Horussohnes|	
  Schutz	
  ist	
  mein	
  Schutz	
  —	
  	
  
   	
   	
  der	
  |Horussohn|	
  bin	
  ich

Kanopen

  • 1.
    Helmut  Satzinger,  Univ.  Wien   Inschri(en  der  Kanopengefäße  
  • 2.
    Inschri(en  der  Kanopengefäße   Publika7on  der  Kanopengefäße  der  Wiener  Sammlung:    Corpus   An*quitatum  Aegyp*acarum  Wien  2  und  3:   Elfriede  Reiser-­‐Haslauer,  Die  Kanopen,  Teil  I  /  Teil  II.     Wiesbaden  1989.   Die  InschriOentexte:     Sethe,  Kurt:  Zur  Geschichte  der  Einbalsamierung  bei  den  Ägyptern     und  einiger  damit  verbundener  Bräuche.   In:  SPAW  :  philos.-­‐hist.  Kl.  (1934)  211-­‐239.  1*-­‐16*    
  • 3.
    Inschri(en  der  Kanopengefäße   Publika7on  der  Kanopengefäße  der  Wiener  Sammlung:    Corpus   An*quitatum  Aegyp*acarum  Wien  2  und  3:   Elfriede  Reiser-­‐Haslauer,  Die  Kanopen,  Teil  I  /  Teil  II.     Wiesbaden  1989.   Die  vier  Kanopengefäße  (keine  "Krüge!")  sind  zur  Aufnahme   der  mumifizierten  Eingeweide  bes7mmt;    sie  werden  der   Bestabung  beigegeben.  
  • 4.
    Inschri(en  der  Kanopengefäße   Publika7on  der  Kanopengefäße  der  Wiener  Sammlung:    Corpus   An*quitatum  Aegyp*acarum  Wien  2  und  3:   Elfriede  Reiser-­‐Haslauer,  Die  Kanopen,  Teil  I  /  Teil  II.     Wiesbaden  1989.   Die  vier  Kanopengefäße  (keine  "Krüge!")  sind  zur  Aufnahme   der  mumifizierten  Eingeweide  bes7mmt;    sie  werden  der   Bestabung  beigegeben.       Die  vier  Horussöhne  schützen  die  Eingeweide,  wofür  es  zu   einer  magischen  Iden7fizierung  kommt:       Die  Kanopengefäße  werden  oO  mit  den  Namen  der   Horussöhne  versehen  (ab  Miblerem  Reich).    
  • 5.
    Wien  3603  (22.-­‐25.  Dyn.)   Wien  3601  (22.-­‐25.  Dyn.)       Îpj Jmstj Wien  3578  (22.-­‐25.  Dyn.)     QbH-sn.w≠f Wien  3577  (3.  Zwischenzeit)       DwA-mw.t≠f  
  • 6.
    Ab  dem  Neuen  Reich  meist  längere  Texte,  die  die  vier  Schutzgöttinnen   einbeziehen:   !"#$%&'(%%)**+*, -./$00(#*+, 12*.3+*4+"5+6,, 728,9:;, Nb.t-Hw.t Nephthys, Îpjj <==+*5.3=, As.t, >0)0 Jmstj ?+*0"#+*5.3=, ‚rq.t , !+65)0, QbH-sn.w!f @265+*5.3=, Nj.t 9+)%# DwA-mw.t!f !"#252605.3=, , ,
  • 7.
    Wien  3564   Kanopensatz  für  Tjes-­‐bastet-­‐peret,       Tochter  König  Osorkons  II.,       3.  Zwischenzeit,  22.  DynasFe,  um  870  v.  Chr.                
  • 8.
    Qebeh-­‐senuef-­‐Kanope  der  Tjes-­‐bastet-­‐ peret   Wien  3564   22.  DynasFe     Einfach  die  Opferformel:                 Das  Opfer,  das  der  König  gegeben  hat     dem  Osiris  Qebehsenuef,  dem  Osiris,     der  Königstochter  des  Herrn  der   Htp rDjw nswt n Wsjr QbH-sn.w≠f beiden  Länder,  des  Herrn  der   n Wsjr sA.t-nswt n nb-tA.wj nb-xa.w Erscheinungen  Tjes-­‐bastet-­‐peret,  der   Wsrkn mrj-Jmn sA-BAst.t ™s-bAst.t-pr.t GerechWerFgten  —  ihre  MuZer  ist   mAa(.t) xrw Aset-­‐em-­‐achbit,  die  GerechWerFgte. mw.t≠s As.t-m-Axbj.t mAa(.t) xrw      
  • 9.
    ImesF-­‐Kanope  des  Nes-­‐schu-­‐tefnut   Wien  3571   26.  DynasFe                       (1)  Sprechen  durch  Isis:   (1) Δ∆d jn As.t Ich  werde  den  Widersacher  töten.   smA≠j DA(DA) Ich  werde  (2)  den  ImesF  schützen,     stp(≠j) (2) Hr Jmstj n(tj) jm≠j der  in  mir  ist.   sA Wsjr (3) sDAwtj-nTr Ns-Sw-tfn.t Der  Schutz  des  Osiris     msj(.n) Mr-ptH-jt≠s (4) mAa(.t) xrw pw{t} (3)  des  GoZessieglers  Nes-­‐schu-­‐tefnut,     Jmstj   den  Mer-­‐ptah-­‐ites  geboren  hat,     (4)  die  GerechWerFgte,     ist:  ImesF.    
  • 10.
    Duamutef-­‐Kanope  des  Nes-­‐schu-­‐tefnut   Wien  3572   26.  DynasFe                       (1)  Sprechen  von  Worten  durch  Neith:   Z.  2:    lies     Ich  lasse  Morgen  werden,  ich  lasse     Abend  werden,  jeden  Tag,  (2)  indem   (1) Δ∆d mdw jn N.t sdwA≠j smSr≠j ra nb (ich)  schütze  den  Dua-­‐mutef,  der  in   (2) Hr jr.t mk.t n dwA-mw.t≠f ntj jm(≠j) mir  ist.  Der  Schutz  des  Osiris,  (3)  des   sA wsjr (3) sDAwtj-nTr Ns-Sw-tfn.t mn(.n) Schatzmeisteres  des  GoZes  Nes-­‐schu-­‐ mrj-ptH-jt≠s (4) sA dwA-mw.t≠f <wsjr tefnut,  den  Mer-­‐ptah-­‐ites  geboren   NN.> mAa xrw pw {sA} dwA-mw.t≠f   hat,  (4)  ist  der  Schutz  des  Dua-­‐mutef.     <Osiris  NN.>  ist  Dua-­‐mutef.  
  • 11.
    Hapi-­‐Kanope  der  Henut-­‐tawi   Wien  8284   Späte  26.  DynasFe                       (1)  Sprechen  durch  Nephthys:   Ich  verberge  ein  Geheimnis.   (1) Δ∆d (j)n Nb.t-Hw.t HAp≠j sStA (2)  Ich  mache  Schutz  für  den  Hapi,   jrj≠j bsA (2) n Îpjj ntj jm≠j der  in  mir  ist.  Der  Schutz  der   sA jmAx.t (3) xr Wsjr Würdigen  (3)  bei  Osiris  Henut-­‐tawi,   Înw.t-tA.wj mAa(.t) xrw sA Îpjj der  GerechWerFgten,  ist  der  Schutz   (4) jmAx.t xr Wsjr   des  Hapi.  (4)  Die  Würdige  bei  Osiris   Înw.t-tA.wj mAa(.t) xrw Henut-­‐tawi,  die  GerechWerFgte,     pw  Îpjj   ist  (selbst)  Hapi.    
  • 12.
    ImesF-­‐Kanope  des  Dhut-­‐em-­‐achet   Wien  9066   26.  DynasFe                   (1)  Sprechen  von  Worten  durch  Isis:     Ich  werde  den  Widersacher  töten.     (2)  Ich  werde  den  ImesF  schützen,  der   (3)  in  mir  ist.    Der  Schutz  des  Osiris,   des  Königbekannten  Dhut-­‐em-­‐achet,   (4)  den  Neit-­‐iqerF  (Nitokris)  geboren   (1) Δ∆d mdw jn As.t hat,  des  GerechWerFgten,     smA≠j DA(DA) stp≠j sA Hr Jmstj ntj jm≠j ist  der  Schutz  des  ImesF.     sA Wsjr rx-nswt Δ∆Hwtj-m-Ax.t msj.n (5)  Der  Osiris,  der  Königbekannte     Nj.t-jqr.tj mAa xrw Dhut-­‐em-­‐achet,  (6)  der   sA Jmstj Wsjr rx-nswt sS Δ∆Hwtj-m-Ax.t GerechWerFgte,  ist:  ImesF.   mAa xrw pw Jmstj
  • 13.
      D-m jn smA.j DA(DA)w/ Hp.j sStA / sdwA.j smSr.j ra nb (Hr jr.t mk.t...) / ... ich  töte  die  Feinde  /  hüte  das  Geheimnis  /  …   stp.j sA Hr / jr.j bsA n / ... Hr jrt mkt / n(tj) jm.j     ich  schütze  den  |Horussohn|,  der  in  mir  ist  /  in  dem  ich  bin  /   der  ich  (jetzt)  bin  ???   sA Wsjr NN sA          NN. pw    /   sA Wsjr NN pw des  |Horussohnes|  Schutz  ist  mein  Schutz  —        der  |Horussohn|  bin  ich