SlideShare ist ein Scribd-Unternehmen logo
1 von 5
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΑ ΕΙΔΗ
 Δοκίμιο
 Άρθρο
 Επιφυλλίδα
Το δοκίμιο
Δοκίμιο ονομάζεται ένα ιδιαίτερο είδος πεζού λόγου με μέση έκταση, που
πραγματεύεται συγκεκριμένο θέμα, χωρίς να το αναλύει ολόπλευρα, και το οποίο
παρουσιάζειμε ακρίβεια τις απόψεις του συγγραφέα. Ο δοκιμιογράφος άλλοτε ερμηνεύει
ή αναλύειθεωρητικά ή πρακτικά προβλήματα, άλλοτε περιπλανιέται ελεύθερα στο χώρο
των ιδεών πουαντλείαπό τη διανοητικήτου καλλιέργεια ήαπλά εκφράζει τις σκέψεις και
τα συναισθήματα του για τη ζωή.
Σκοπός του δοκιμίου δεν είναι τόσο να δώσει οριστικές απαντήσεις, όσο να
προβληματίσει, να πληροφορήσει, να τέρψει και, έμμεσα, να διδάξει.
Τα χαρακτηριστικά του δοκιμίου
Στο περιεχόμενο:
 Τα θέματα αντλούνται από διάφορους χώρους: φιλοσοφία, πολιτική, ιστορία,
αισθητική, λογοτεχνία, κοινωνιολογία, παιδεία και εκπαίδευση, γλώσσα, θετικές
επιστήμες.
 Το δοκίμιο εκλαϊκεύει θέματα και απόψεις στις οποίες δεν έχει πρόσβαση ο μέσος
αναγνώστης.
 Κινείται ανάμεσα στην επιστήμη και στη λογοτεχνία.
 Χαρακτηρίζεται από πλούτο γνώσεων και στοχαστική διάθεση.
 Δε στέκεται στο επίκαιρο και το προσωρινό, αλλά ανάγεται στο μόνιμο και το γενικό.
Στη μορφή:
 Η γλώσσα του δοκιμίου, προϊόν βαθιάς γνώσης και πνευματικής ωριμότητας,
προσφέρει αισθητική απόλαυση, τόσο με την κυριολεκτική, και τη μεταφορική
λειτουργία της. Παράλληλα, υπακούει στις εντολές μιας λογιότερης γραμματικής
(εκείνης του επιστημονικού ή στοχαστικού λόγου), έχει σύνθετη σύνταξη
(μακροπερίοδος λόγος, απλή υπόταξη, διαδοχική υπόταξη, απόκλιση βασικών όρων
της πρότασης), χρησιμοποιεί αφηρημένο λεξιλόγιο, ενώ συχνά χαρακτηρίζεται από
προφορικότητα. Τέλος, υιοθετούνταιτεχνικές ομαλής μετάβασης και συνοχής αλλά και
εκφράσεις που δηλώνουν τη στάση του συγγραφέα απέναντι στο θέμα (π.χ.
«πιθανώς», «βεβαίως») ή την οπτική του γωνία (π.χ. «από νομική άποψη»,
«πολιτικά»).
 Ο τόνος του δοκιμίου υπαγορεύεται από το σκοπό του δοκιμίου και μπορεί να είναι
διδακτικός, εξομολογητικός, σατιρικός, χιουμοριστικός, κτλ. γ) Το ύφος είναι
προσωπικό.
Στην οργάνωση:
 Τα δοκίμια συγκροτούνται είτε με λογικό τρόπο (αποδεικτικά δοκίμια) είτε με
συνειρμούς (στοχαστικά δοκίμια, που προσεγγίζουν τη λογοτεχνία).
Έτσι, έχουμε δυο τύπους οργάνωσης:
α) Δομή αποδεικτικού δοκιμίου:
Πρόλογος: Θέμα και θέση (κατευθυντήρια ιδέα) του συγγραφέα
Κύριο μέρος: Διασάφηση και απόδειξη της θέσης του δοκιμιογράφου (με επιχειρήματα
και τεκμήρια).
Επίλογος: Σύνοψη ή επαναδιατύπωση της κατευθυντήριας ιδέας,
β) Δομή στοχαστικού δοκιμίου:
Υπάρχειθεματικό κέντρο, αλλά οιεπιμέρους ιδέες συνδέονται με συνειρμούς. Συχνά δεν
μπορούμε να αποτυπώσουμε τη δομή του με ένα σαφές διάγραμμα
Η πειθώ στο αποδεικτικό δοκίμιο
Ο δοκιμιογράφος προσεγγίζει ένα θέμα που τον ενδιαφέρει, εκθέτει, διασαφηνίζει και
υποστηρίζει τις ιδέες του χρησιμοποιώντας επιχειρήματα και τεκμήρια (παραδείγματα,
γεγονότα, αλήθειες, αυθεντίες, στατιστικά στοιχεία, επιστημονικά πορίσματα).
Μπορούμε, λοιπόν, να πούμε ότι έχει στόχο να πείσει τον αναγνώστη. Ωστόσο, η πειθώ
στο δοκίμιο δεν αποτελεί προσπάθεια άμεσου επηρεασμού, αλλά έχει στόχο να βαθύνει
τον προβληματισμό μας. Όταν λοιπόν, λέμε πως το δοκίμιο διδάσκει, δεν εννοούμε πως
ισοδυναμεί με μια διδασκαλία ή διδαχή (π.χ. του Ηλία Μηνιάτη ή του Κοσμά του
Αιτωλού), οι οποίες έχουν καθαρά σωφρονιστική πρόθεση. Όχι μόνο ο διδακτισμός, αλλά
και ο δογματισμός δεν ταιριάζει στο δοκίμιο, καθώς το γραμματειακό αυτό είδος δεν
καταλήγει σε οριστικά συμπεράσματα.
ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟΥ-ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ
Αποδεικτικό Στοχαστικό
Σκοπός Απόδειξη θέσης, διεύρυνση
θέματος, θεμελίωση ή ανασκευή
θέσης, πληροφόρηση, πείθω
Περιπλάνηση στο χώρο των ιδεών,
ελεύθερη πραγμάτωση θέματος,
ανάπτυξη προβληματισμού, αισθητική
απόλαυση.
Δομή Λογική (συνοχή παραγράφων,
περιόδων), τριμερής δομή
κειμένου, νοηματικές ενότητες,
αλληλουχία, συνοχή
Συνειρμική σύνδεση νοημάτων,
περιήγηση στο χώρο των ιδεών
Τρόπος
πειθούς
Επίκληση στη λογική (κυρίως) Επίκληση στο συναίσθημα (κυρίως)
Γλώσσα Αναφορική, δηλωτική/
κυριολεκτική, αφηρημένες λέξεις -
ειδικοί όροι, λόγιες λέξεις,
σενεκτικά μόρια, λέξεις
/εκφράσεις που προσδιορίζουν τη
στάση του πομπού ή φανερώνουν
την οπτική του γωνία, σαφήνεια
και ακρίβεια στη διατύπωση.
Ποιητική, συνυποδηλωτική/μεταφορική,
παρέκκλιση από τη γλωσσική νόρμα,
προφορικότητα στην έκφραση, σχήματα
λόγου, συγκινησιακή γλώσσα,
εικονοπλαστικός λόγος, χρήση
συμβόλων που υποβάλλουν παρά
πείθουν, καλλιέπεια.
Ύφος: σοβαρό, επίσημο αυστηρό γλαφυρό παραστατικό, οικείο, άμεσο
προσωπικό
Οπτική
γωνία
Αντικειμενική: (παρατηρήσεις,
διαπιστώσεις, προβληματισμοί,
επιχειρήματα - τεκμήρια), γνώσεις
φιλτραρισμένες: (ρεαλιστική
απεικόνιση της πραγματικότητας,
Επίκληση στην λογική,
(επιστημονική ιδιότητα)
Προσεγγίζει τον επιστημονικό
λόγο κι έχει αποδεικτικό
χαρακτήρα.
Υποκειμενική (κρίσεις παρατηρήσεις
αλλά και εμπειρίες, οράματα,
προσωπικές συλλήψεις, φαντασία.)
Βιωματική-πλασματική απεικόνιση της
πραγματικότητας. Επίκληση στο
συναίσθημα, (λογοτεχνική ιδιότητα)
Προσεγγίζει τη λογοτεχνία ( πλούτος
ιδεών κι έκφρασης)
Το άρθρο
Άρθρο: δημοσίευμα σε εφημερίδα ή περιοδικό που πραγματεύεται ένα ειδικό, επίκαιρο
θέμα γενικού ενδιαφέροντος (πολιτικό, κοινωνικό, επιστημονικό, εκπαιδευτικό,
οικονομικό κ.ά.) που απασχολεί την κοινή γνώμη και απευθύνεται σε ευρύ κοινό.
Τα άρθρα χωρίζονταισε δύο μεγάλες κατηγορίες:
α) Τα άρθρα γενικού ενδιαφέροντος, που δημοσιεύονται σε εφημερίδες ή περιοδικά
ποικίλης ύλης και αφορμώνται από την επικαιρότητα.
Διακρίνονταισε:
 Κύρια άρθρα, που δημοσιεύονται (ενυπόγραφα ή ανυπόγραφα) στην πρώτη σελίδα,
απηχούν τη γραμμή του εντύπου, εκφράζουν δηλαδή την άποψη της εφημερίδας για
το γεγονός που αξιολογείται ως το σημαντικότερο της ημέρας, και συντάσσονται από
τον εκδότη, διευθυντή, αρχισυντάκτη ή από τους πρώτους στην ιεραρχία
δημοσιογράφους ή από ειδικό συνεργάτη (αρθρογράφο) της εφημερίδας.
 Άρθρα ποικίλουπεριεχομένου(οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού), που αφορούν τις
κυριότερες ειδήσεις και συντάσσονται από τους δημοσιογράφους της εφημερίδας.
 Άρθρα πουσυντάσσονταιαπό τακτικούς ή περιστασιακούς συνεργάτες της εφημερίδας
(π.χ. από επιστήμονες, συγγραφείς, πολιτικούς, καλλιτέχνες) σχετικά με ποικίλα
θέματα της επικαιρότητας και τα οποία δημοσιεύονται (αν πρόκειται για τακτικούς
συνεργάτες) κάτωαπό διάφορους τίτλους σε σταθερήστήλη ή ενταγμένα σε θεματικές
ενότητες.
β) Τα επιστημονικά άρθρα, που παρακολουθούν τις εξελίξεις της επιστήμης σε
διάφορους τομείς. Αυτά απευθύνονται σε εξειδικευμένο κοινό με κατάρτιση σε
συγκεκριμένο γνωστικό τομέα και δημοσιεύονται σε ειδικά έγκριτα επιστημονικά
περιοδικά. Αποβλέπουν στην παρουσίαση των νέων επιστημονικών ανακαλύψεων, στην
ενημέρωση για τις κατευθύνσεις της επιστημονικής έρευνας, στην προώθηση του
επιστημονικού διαλόγου κ.τ.λ. Το χαρακτηριστικό των άρθρων αυτού του τύπου είναι ότι
ως δημοσιεύσεις δεν έχουν μεγάλη έκταση (συγκριτικά με μια πραγματεία για
παράδειγμα) και δεν περιλαμβάνουν παραπομπές ή βιβλιογραφία.
ΔΟΚΙΜΙΟ ΚΑΙ ΑΡΘΡΟ
Ομοιότητες άρθρου και δοκιμίου
 Κοινωνικός χαρακτήρας.
 Θέματα ευρύτερουενδιαφέροντος.
 Δέκτης το ευρύκοινό.
 Έκφρασηγνώμης πομπούκαιπροβληματισμός πομπούκαιαναγνώστη.
 Αναφορικήλειτουργία γλώσσας (κοινό στοιχείο με το αποδεικτικό δοκίμιο)
Διαφορές άρθρου και δοκιμίου
Η πολυμορφία των γνωρισμάτων που χαρακτηρίζουν τόσο το άρθρο όσο και το δοκίμιο
καθιστά συχνά δύσκολη την κειμενική αναγνώριση τους. Σε ορισμένες μάλιστα,
περιπτώσεις μπορείκάποιο άρθρο -λόγωτου πλούσιου και τεκμηριωμένου περιεχομένου
του- να εκληφθεί ως δοκίμιο ή και να συμπεριληφθεί σε συλλογές δοκιμίων. Ωστόσο,
διακρίνονται οι ακόλουθες διαφορές τους:
 Το άρθρο έχει πληροφοριακό χαρακτήρα, ενώ το δοκίμιο αποτελεί έκφραση
προσωπικού φρονήματος γύρω από ένα θέμα.
 Το άρθρο έχειεπικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάταιαπό ένα επίκαιρο γεγονός το
οποίο σχολιάζει και ερμηνεύει (αποτελεί είδος ερμηνευτικής δημοσιογραφίας).
Αντίθετα, το δοκίμιο δεν έχειεπικαιρικό χαρακτήρα ακόμη και όταν έχει ως αφόρμηση
κάποιο σύγχρονο γεγονός, ανάγεται στο μόνιμο και στο γενικό.
 Το άρθρο έχει πιο ξεκάθαρο χαρακτήρα, εφόσον διαφοροποιείται από τη λογοτεχνία
και ανήκει είτε στα είδη της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας είτε στον επιστημονικό
λόγο. Αντίθετα, το δοκίμιο έχει μεικτό χαρακτήρα, διότι κινείται ανάμεσα στην
επιστήμη ή στη φιλοσοφία και στη λογοτεχνία· συνδυάζει, με άλλα λόγια, τον
προσωπικό τόνο μιας λογοτεχνίζουσας γραφής με το σοβαρό ύφος ενός ενημερωτικού
κειμένου με επιστημονικό ή φιλοσοφικό περιεχόμενο.
 Στα άρθρα χρησιμοποιείται η αναφορική λειτουργία της γλώσσας, κάτι που δε
συμβαίνει σε όλα τα δοκίμια.
 Στο άρθρο απουσιάζει συνήθως ο προσωπικός και οικείος τόνος που χαρακτηρίζει το
δοκίμιο· αντιθέτως, γράφεται σε ουδέτερο ύφος με τη χρήση συνήθως του γ' ενικού
που το καθιστά περισσότερο αντικειμενικό και απρόσωπο.
 Το άρθρο είναι κατά κανόνα συντομότερο από ένα δοκίμιο.
 Το άρθρο έχει τίτλο (ουδέτερο, αποδοκιμαστικό ή επιδοκιμαστικό).
 Το άρθρο ακολουθεί τη δομή της «αντεστραμμένης πυραμίδας» (τίτλος, περίληψη,
ανάλυση).
Επιφυλλίδα
 Τύπος κειμένου που αναφέρεται σε διάφορα θέματα: φιλολογικά, εγκυκλοπαιδικά,
επιστημονικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά κ.λ.π. και συντάσσεται από έναν
ειδικό για το εξεταζόμενο θέμα.
 Η θέση της στην εφημερίδα: δημοσιεύεται σε ορισμένη θέση και χωρίζεται συνήθως
από την υπόλοιπη ύλη με ολοσέλιδη ή μικρή γραμμή. Η θέση της στο παρελθόν ήταν
κατά κανόνα στο κάτω άκρο της σελίδας, ενώ σήμερα ποικίλλει.
 Θέμα:Ο επιφυλλιδογράφος μπορείνα ξεκινήσει από ένα επίκαιρο θέμα, αλλά πολλές
φορές προχωρείσε παρατηρήσεις καισκέψεις διαχρονικούχαρακτήρα καιγενικότερου
ενδιαφέροντος. Σε αυτό το σημείο μοιάζει με το δοκίμιο. Η επιφυλλίδα μοιάζει και με
το άρθρο, καθώς η διάκριση τους πολλές φορές δεν είναι εύκολη (όταν ο συντάκτης
της εμμένει στο σχολιασμό της επικαιρότητας, τότε το κείμενο του προσομοιάζει σε
άρθρο, ενώόταν απομακρύνεται απ' την επικαιρότητα, τότε προσομοιάζει σε δοκίμιο)
και γι' αυτό χαρακτηρίζεται ως είδος σύντομου άρθρου. Ωστόσο, δε σχετίζεται
υποχρεωτικά με την ειδησεογραφία.
 Στο παρελθόν επιφυλλίδα ονομαζόταν και ένα «λαϊκό ανάγνωσμα με ιδιαίτερη πλοκή,
πλούσιο σε δράση, πουεκτυλισσόταν μέσα από πολλά επεισόδια, τα οποία κρατούσαν
το ενδιαφέρον του κοινού και δημοσιεύονταν τμηματικά».

Weitere ähnliche Inhalte

Was ist angesagt?

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
Georgia Sofi
 
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.ΚαζαντζάκηΒίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
Eleni Kots
 
Μετοχή: θεωρία ασκήσεις
Μετοχή: θεωρία  ασκήσειςΜετοχή: θεωρία  ασκήσεις
Μετοχή: θεωρία ασκήσεις
Georgia Dimitropoulou
 
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικήςΑσκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
Georgia Dimitropoulou
 
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίουΕυρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
kolliagaryfallia
 
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10 Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
despifor
 
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
Georgia Sofi
 

Was ist angesagt? (20)

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 37
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 37ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 37
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 37
 
Το άμεσο και έμμεσο Αντικείμενο, ενότητα 8 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.
Το άμεσο και έμμεσο Αντικείμενο, ενότητα 8 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.Το άμεσο και έμμεσο Αντικείμενο, ενότητα 8 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.
Το άμεσο και έμμεσο Αντικείμενο, ενότητα 8 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.
 
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ - 36
 
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.ΚαζαντζάκηΒίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ν.Καζαντζάκη
 
2η Θεματική ενότητα-Η Μεθοδολογία της Φιλοσοφίας -Επιχειρήματα
2η Θεματική ενότητα-Η Μεθοδολογία της Φιλοσοφίας -Επιχειρήματα2η Θεματική ενότητα-Η Μεθοδολογία της Φιλοσοφίας -Επιχειρήματα
2η Θεματική ενότητα-Η Μεθοδολογία της Φιλοσοφίας -Επιχειρήματα
 
Μετοχή: θεωρία ασκήσεις
Μετοχή: θεωρία  ασκήσειςΜετοχή: θεωρία  ασκήσεις
Μετοχή: θεωρία ασκήσεις
 
Ενότητα 9. Οι δευτερεύουσες προτάσεις της Αρχαίας Ελληνικής. Τρόποι σύνδεσης....
Ενότητα 9. Οι δευτερεύουσες προτάσεις της Αρχαίας Ελληνικής. Τρόποι σύνδεσης....Ενότητα 9. Οι δευτερεύουσες προτάσεις της Αρχαίας Ελληνικής. Τρόποι σύνδεσης....
Ενότητα 9. Οι δευτερεύουσες προτάσεις της Αρχαίας Ελληνικής. Τρόποι σύνδεσης....
 
Οι Μοιραίοι-Κ.Βάρναλης (Χατζηπουργάνη, Μπλούση, Λόσα)
Οι Μοιραίοι-Κ.Βάρναλης (Χατζηπουργάνη, Μπλούση, Λόσα)Οι Μοιραίοι-Κ.Βάρναλης (Χατζηπουργάνη, Μπλούση, Λόσα)
Οι Μοιραίοι-Κ.Βάρναλης (Χατζηπουργάνη, Μπλούση, Λόσα)
 
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικήςΑσκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
Ασκήσεις στα ανώμαλα παραθετικά επιθέτων της αρχαίας ελληνικής
 
Συντακτική ανάλυση κειμένου 9
Συντακτική ανάλυση κειμένου 9Συντακτική ανάλυση κειμένου 9
Συντακτική ανάλυση κειμένου 9
 
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
 
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίουΕυρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
Ευρωπαϊκή ένωση 4η ενότητα Γλώσσα γ΄γυμνασίου
 
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10 Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
Αρχαία Α΄ Γυμνασίου, ενότητα 10
 
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
ΜΕΤΟΧΗ - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ
 
Νεοελληνική Γλώσσα Α γυμνασίου-ενότητα 3
Νεοελληνική Γλώσσα Α γυμνασίου-ενότητα 3Νεοελληνική Γλώσσα Α γυμνασίου-ενότητα 3
Νεοελληνική Γλώσσα Α γυμνασίου-ενότητα 3
 
Ν. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου: φιλία
Ν. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου: φιλίαΝ. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου: φιλία
Ν. Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου: φιλία
 
Περιγραφή και Αφήγηση
Περιγραφή και ΑφήγησηΠεριγραφή και Αφήγηση
Περιγραφή και Αφήγηση
 
Νεοελληνική Γλώσσα β γυμνασίου, 5η ενότητα: Εργασία και επάγγελμα
Νεοελληνική Γλώσσα β γυμνασίου, 5η ενότητα: Εργασία και επάγγελμαΝεοελληνική Γλώσσα β γυμνασίου, 5η ενότητα: Εργασία και επάγγελμα
Νεοελληνική Γλώσσα β γυμνασίου, 5η ενότητα: Εργασία και επάγγελμα
 
Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου. 1η ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου (μάθημα 5)
Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου. 1η ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου (μάθημα 5)Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου. 1η ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου (μάθημα 5)
Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου. 1η ενότητα Γλώσσας Β΄ Γυμνασίου (μάθημα 5)
 
Ιλιάδα σημειώσεις στη ραψωδία Z
Ιλιάδα σημειώσεις στη ραψωδία ZΙλιάδα σημειώσεις στη ραψωδία Z
Ιλιάδα σημειώσεις στη ραψωδία Z
 

Ähnlich wie δοκίμιο άρθρο - επιφυλλίδα (1)

δοκίμιο με ασκήσεις
δοκίμιο με ασκήσειςδοκίμιο με ασκήσεις
δοκίμιο με ασκήσεις
nikosas
 
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
Eleni Kots
 
οδηγιες για συνταξη της περιληψης
οδηγιες για συνταξη της περιληψηςοδηγιες για συνταξη της περιληψης
οδηγιες για συνταξη της περιληψης
pale2611
 
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγοΗ πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Vassiliki Yiannou
 
θεωρια παρουσιαση-κριτικη
θεωρια  παρουσιαση-κριτικηθεωρια  παρουσιαση-κριτικη
θεωρια παρουσιαση-κριτικη
Eleni Kots
 
παραγωγή γραπτού λόγου
παραγωγή γραπτού λόγουπαραγωγή γραπτού λόγου
παραγωγή γραπτού λόγου
Αννα Παππα
 
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένουσχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
MANOLIS MORAITIS
 

Ähnlich wie δοκίμιο άρθρο - επιφυλλίδα (1) (20)

Θεωρία δοκιμίου
Θεωρία δοκιμίουΘεωρία δοκιμίου
Θεωρία δοκιμίου
 
ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ
ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ
ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ
 
το δοκιμιο
το δοκιμιοτο δοκιμιο
το δοκιμιο
 
δοκίμιο με ασκήσεις
δοκίμιο με ασκήσειςδοκίμιο με ασκήσεις
δοκίμιο με ασκήσεις
 
τύποι ερωτήσεων
τύποι ερωτήσεωντύποι ερωτήσεων
τύποι ερωτήσεων
 
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
 
οδηγιες για συνταξη της περιληψης
οδηγιες για συνταξη της περιληψηςοδηγιες για συνταξη της περιληψης
οδηγιες για συνταξη της περιληψης
 
ολη η θεωρια των εξετασεων στην εκθεση
ολη η θεωρια των εξετασεων στην εκθεσηολη η θεωρια των εξετασεων στην εκθεση
ολη η θεωρια των εξετασεων στην εκθεση
 
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγοΗ πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο
 
ΘΕΩΡΙΑ_ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ_Γ_ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΘΕΩΡΙΑ_ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ_Γ_ΛΥΚΕΙΟΥ.pptxΘΕΩΡΙΑ_ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ_Γ_ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
ΘΕΩΡΙΑ_ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ_Γ_ΛΥΚΕΙΟΥ.pptx
 
θεωρια παρουσιαση-κριτικη
θεωρια  παρουσιαση-κριτικηθεωρια  παρουσιαση-κριτικη
θεωρια παρουσιαση-κριτικη
 
κειμενικά είδη γένη λόγου
κειμενικά είδη γένη λόγουκειμενικά είδη γένη λόγου
κειμενικά είδη γένη λόγου
 
ύλη πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων γ λυκείου 2015 16
ύλη πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων γ λυκείου 2015 16ύλη πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων γ λυκείου 2015 16
ύλη πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων γ λυκείου 2015 16
 
Likio
LikioLikio
Likio
 
THEVRIA_GLVSSA_G_LYK.pptx
THEVRIA_GLVSSA_G_LYK.pptxTHEVRIA_GLVSSA_G_LYK.pptx
THEVRIA_GLVSSA_G_LYK.pptx
 
Logotexnia b gel logotexnikoi charaktires
Logotexnia b gel logotexnikoi charaktiresLogotexnia b gel logotexnikoi charaktires
Logotexnia b gel logotexnikoi charaktires
 
442885732-ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ-και-ΥΦΟΣ-ΘΕΩΡΙΑ.pdf
442885732-ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ-και-ΥΦΟΣ-ΘΕΩΡΙΑ.pdf442885732-ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ-και-ΥΦΟΣ-ΘΕΩΡΙΑ.pdf
442885732-ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ-και-ΥΦΟΣ-ΘΕΩΡΙΑ.pdf
 
Διδακτικό σενάριο: "Το βιβλίο που διάβασα"
Διδακτικό σενάριο: "Το βιβλίο που διάβασα"Διδακτικό σενάριο: "Το βιβλίο που διάβασα"
Διδακτικό σενάριο: "Το βιβλίο που διάβασα"
 
παραγωγή γραπτού λόγου
παραγωγή γραπτού λόγουπαραγωγή γραπτού λόγου
παραγωγή γραπτού λόγου
 
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένουσχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
σχέδιο προσέγγισης λογοτεχνικού κειμένου
 

Mehr von Androniki Masaouti

γεγονότα περιόδου 1945 1965
γεγονότα περιόδου 1945  1965γεγονότα περιόδου 1945  1965
γεγονότα περιόδου 1945 1965
Androniki Masaouti
 
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στιςη ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
Androniki Masaouti
 

Mehr von Androniki Masaouti (20)

Christmas customs in the midlle age
Christmas customs in the midlle ageChristmas customs in the midlle age
Christmas customs in the midlle age
 
Επιρροές ελληνικής τέχνης και γραμμάτων στους Ρωμαίους
Επιρροές ελληνικής τέχνης και γραμμάτων στους ΡωμαίουςΕπιρροές ελληνικής τέχνης και γραμμάτων στους Ρωμαίους
Επιρροές ελληνικής τέχνης και γραμμάτων στους Ρωμαίους
 
Ρωμαϊκά μνημεία της Θεσσαλονίκης
Ρωμαϊκά μνημεία της ΘεσσαλονίκηςΡωμαϊκά μνημεία της Θεσσαλονίκης
Ρωμαϊκά μνημεία της Θεσσαλονίκης
 
Συμμαχία Δήλου
Συμμαχία ΔήλουΣυμμαχία Δήλου
Συμμαχία Δήλου
 
Η αρχαία ελληνική τέχνη σε κτίρια και μνημεία
Η αρχαία ελληνική τέχνη σε κτίρια και μνημείαΗ αρχαία ελληνική τέχνη σε κτίρια και μνημεία
Η αρχαία ελληνική τέχνη σε κτίρια και μνημεία
 
συμμαχία δήλου
συμμαχία δήλουσυμμαχία δήλου
συμμαχία δήλου
 
οι λειτουργίες στην κλασική εποχή
οι λειτουργίες στην κλασική εποχήοι λειτουργίες στην κλασική εποχή
οι λειτουργίες στην κλασική εποχή
 
θεσμος της ικεσιας
θεσμος της ικεσιαςθεσμος της ικεσιας
θεσμος της ικεσιας
 
ο δωδεκαδελτος νομος
ο δωδεκαδελτος νομοςο δωδεκαδελτος νομος
ο δωδεκαδελτος νομος
 
η πορεία του μεγάλου αλεξάνδρου
η πορεία του μεγάλου αλεξάνδρουη πορεία του μεγάλου αλεξάνδρου
η πορεία του μεγάλου αλεξάνδρου
 
μεγας αλεξανδρος η πορεια
μεγας αλεξανδρος  η πορειαμεγας αλεξανδρος  η πορεια
μεγας αλεξανδρος η πορεια
 
Περικλής και ισχυροποίηση της Αθήνας
Περικλής και ισχυροποίηση της ΑθήναςΠερικλής και ισχυροποίηση της Αθήνας
Περικλής και ισχυροποίηση της Αθήνας
 
περικλης
περικληςπερικλης
περικλης
 
περγαμος (2)
περγαμος (2)περγαμος (2)
περγαμος (2)
 
βιβλιοθηκη της αλεξανδρειας (1)
βιβλιοθηκη  της αλεξανδρειας (1)βιβλιοθηκη  της αλεξανδρειας (1)
βιβλιοθηκη της αλεξανδρειας (1)
 
φαρος αλεξανδρειας
φαρος αλεξανδρειαςφαρος αλεξανδρειας
φαρος αλεξανδρειας
 
περγαμοσ
περγαμοσπεργαμοσ
περγαμοσ
 
γεγονότα περιόδου 1945 1965
γεγονότα περιόδου 1945  1965γεγονότα περιόδου 1945  1965
γεγονότα περιόδου 1945 1965
 
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στιςη ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
η ιστορία του σφαιριδίου και του ψηφοδελτίου στις
 
λαοί θάλασσας.
λαοί θάλασσας.λαοί θάλασσας.
λαοί θάλασσας.
 

Kürzlich hochgeladen

5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
Athina Tziaki
 

Kürzlich hochgeladen (10)

ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 2ο
ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 2οΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 2ο
ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 2ο
 
Σεβασμός .
Σεβασμός                                   .Σεβασμός                                   .
Σεβασμός .
 
Σουρεαλιστικά ταξίδια μέσα από την τέχνη
Σουρεαλιστικά ταξίδια μέσα από την τέχνηΣουρεαλιστικά ταξίδια μέσα από την τέχνη
Σουρεαλιστικά ταξίδια μέσα από την τέχνη
 
Μαθητικά συμβούλια .
Μαθητικά συμβούλια                                  .Μαθητικά συμβούλια                                  .
Μαθητικά συμβούλια .
 
Μαθητικές καταλήψεις
Μαθητικές                                  καταλήψειςΜαθητικές                                  καταλήψεις
Μαθητικές καταλήψεις
 
5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
5ο Κεφάλαιο - Το Λογισμικό του Υπολογιστή.pptx
 
-Διψήφιοι αριθμοί-δεκαδες μονάδες-θέση ψηφίου Α- Β τάξη
-Διψήφιοι  αριθμοί-δεκαδες μονάδες-θέση ψηφίου Α- Β τάξη-Διψήφιοι  αριθμοί-δεκαδες μονάδες-θέση ψηφίου Α- Β τάξη
-Διψήφιοι αριθμοί-δεκαδες μονάδες-θέση ψηφίου Α- Β τάξη
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 2024
ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ  : ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 2024ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ  : ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 2024
ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 2024
 
Η ΑΔΙΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΣΕΠ 2008 ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
Η ΑΔΙΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΣΕΠ 2008 ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣΗ ΑΔΙΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΣΕΠ 2008 ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
Η ΑΔΙΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΣΕΠ 2008 ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 1ο
ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ  ΜΕΡΟΣ 1ο ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ  ΜΕΡΟΣ 1ο
ΙΣΤΟΡΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ : ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ 1ο
 

δοκίμιο άρθρο - επιφυλλίδα (1)

  • 1. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΑ ΕΙΔΗ  Δοκίμιο  Άρθρο  Επιφυλλίδα Το δοκίμιο Δοκίμιο ονομάζεται ένα ιδιαίτερο είδος πεζού λόγου με μέση έκταση, που πραγματεύεται συγκεκριμένο θέμα, χωρίς να το αναλύει ολόπλευρα, και το οποίο παρουσιάζειμε ακρίβεια τις απόψεις του συγγραφέα. Ο δοκιμιογράφος άλλοτε ερμηνεύει ή αναλύειθεωρητικά ή πρακτικά προβλήματα, άλλοτε περιπλανιέται ελεύθερα στο χώρο των ιδεών πουαντλείαπό τη διανοητικήτου καλλιέργεια ήαπλά εκφράζει τις σκέψεις και τα συναισθήματα του για τη ζωή. Σκοπός του δοκιμίου δεν είναι τόσο να δώσει οριστικές απαντήσεις, όσο να προβληματίσει, να πληροφορήσει, να τέρψει και, έμμεσα, να διδάξει. Τα χαρακτηριστικά του δοκιμίου Στο περιεχόμενο:  Τα θέματα αντλούνται από διάφορους χώρους: φιλοσοφία, πολιτική, ιστορία, αισθητική, λογοτεχνία, κοινωνιολογία, παιδεία και εκπαίδευση, γλώσσα, θετικές επιστήμες.  Το δοκίμιο εκλαϊκεύει θέματα και απόψεις στις οποίες δεν έχει πρόσβαση ο μέσος αναγνώστης.  Κινείται ανάμεσα στην επιστήμη και στη λογοτεχνία.  Χαρακτηρίζεται από πλούτο γνώσεων και στοχαστική διάθεση.  Δε στέκεται στο επίκαιρο και το προσωρινό, αλλά ανάγεται στο μόνιμο και το γενικό. Στη μορφή:  Η γλώσσα του δοκιμίου, προϊόν βαθιάς γνώσης και πνευματικής ωριμότητας, προσφέρει αισθητική απόλαυση, τόσο με την κυριολεκτική, και τη μεταφορική λειτουργία της. Παράλληλα, υπακούει στις εντολές μιας λογιότερης γραμματικής (εκείνης του επιστημονικού ή στοχαστικού λόγου), έχει σύνθετη σύνταξη (μακροπερίοδος λόγος, απλή υπόταξη, διαδοχική υπόταξη, απόκλιση βασικών όρων της πρότασης), χρησιμοποιεί αφηρημένο λεξιλόγιο, ενώ συχνά χαρακτηρίζεται από προφορικότητα. Τέλος, υιοθετούνταιτεχνικές ομαλής μετάβασης και συνοχής αλλά και εκφράσεις που δηλώνουν τη στάση του συγγραφέα απέναντι στο θέμα (π.χ. «πιθανώς», «βεβαίως») ή την οπτική του γωνία (π.χ. «από νομική άποψη», «πολιτικά»).  Ο τόνος του δοκιμίου υπαγορεύεται από το σκοπό του δοκιμίου και μπορεί να είναι διδακτικός, εξομολογητικός, σατιρικός, χιουμοριστικός, κτλ. γ) Το ύφος είναι προσωπικό. Στην οργάνωση:  Τα δοκίμια συγκροτούνται είτε με λογικό τρόπο (αποδεικτικά δοκίμια) είτε με συνειρμούς (στοχαστικά δοκίμια, που προσεγγίζουν τη λογοτεχνία).
  • 2. Έτσι, έχουμε δυο τύπους οργάνωσης: α) Δομή αποδεικτικού δοκιμίου: Πρόλογος: Θέμα και θέση (κατευθυντήρια ιδέα) του συγγραφέα Κύριο μέρος: Διασάφηση και απόδειξη της θέσης του δοκιμιογράφου (με επιχειρήματα και τεκμήρια). Επίλογος: Σύνοψη ή επαναδιατύπωση της κατευθυντήριας ιδέας, β) Δομή στοχαστικού δοκιμίου: Υπάρχειθεματικό κέντρο, αλλά οιεπιμέρους ιδέες συνδέονται με συνειρμούς. Συχνά δεν μπορούμε να αποτυπώσουμε τη δομή του με ένα σαφές διάγραμμα Η πειθώ στο αποδεικτικό δοκίμιο Ο δοκιμιογράφος προσεγγίζει ένα θέμα που τον ενδιαφέρει, εκθέτει, διασαφηνίζει και υποστηρίζει τις ιδέες του χρησιμοποιώντας επιχειρήματα και τεκμήρια (παραδείγματα, γεγονότα, αλήθειες, αυθεντίες, στατιστικά στοιχεία, επιστημονικά πορίσματα). Μπορούμε, λοιπόν, να πούμε ότι έχει στόχο να πείσει τον αναγνώστη. Ωστόσο, η πειθώ στο δοκίμιο δεν αποτελεί προσπάθεια άμεσου επηρεασμού, αλλά έχει στόχο να βαθύνει τον προβληματισμό μας. Όταν λοιπόν, λέμε πως το δοκίμιο διδάσκει, δεν εννοούμε πως ισοδυναμεί με μια διδασκαλία ή διδαχή (π.χ. του Ηλία Μηνιάτη ή του Κοσμά του Αιτωλού), οι οποίες έχουν καθαρά σωφρονιστική πρόθεση. Όχι μόνο ο διδακτισμός, αλλά και ο δογματισμός δεν ταιριάζει στο δοκίμιο, καθώς το γραμματειακό αυτό είδος δεν καταλήγει σε οριστικά συμπεράσματα. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟΥ-ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ Αποδεικτικό Στοχαστικό Σκοπός Απόδειξη θέσης, διεύρυνση θέματος, θεμελίωση ή ανασκευή θέσης, πληροφόρηση, πείθω Περιπλάνηση στο χώρο των ιδεών, ελεύθερη πραγμάτωση θέματος, ανάπτυξη προβληματισμού, αισθητική απόλαυση. Δομή Λογική (συνοχή παραγράφων, περιόδων), τριμερής δομή κειμένου, νοηματικές ενότητες, αλληλουχία, συνοχή Συνειρμική σύνδεση νοημάτων, περιήγηση στο χώρο των ιδεών Τρόπος πειθούς Επίκληση στη λογική (κυρίως) Επίκληση στο συναίσθημα (κυρίως) Γλώσσα Αναφορική, δηλωτική/ κυριολεκτική, αφηρημένες λέξεις - ειδικοί όροι, λόγιες λέξεις, σενεκτικά μόρια, λέξεις /εκφράσεις που προσδιορίζουν τη στάση του πομπού ή φανερώνουν την οπτική του γωνία, σαφήνεια και ακρίβεια στη διατύπωση. Ποιητική, συνυποδηλωτική/μεταφορική, παρέκκλιση από τη γλωσσική νόρμα, προφορικότητα στην έκφραση, σχήματα λόγου, συγκινησιακή γλώσσα, εικονοπλαστικός λόγος, χρήση συμβόλων που υποβάλλουν παρά πείθουν, καλλιέπεια.
  • 3. Ύφος: σοβαρό, επίσημο αυστηρό γλαφυρό παραστατικό, οικείο, άμεσο προσωπικό Οπτική γωνία Αντικειμενική: (παρατηρήσεις, διαπιστώσεις, προβληματισμοί, επιχειρήματα - τεκμήρια), γνώσεις φιλτραρισμένες: (ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας, Επίκληση στην λογική, (επιστημονική ιδιότητα) Προσεγγίζει τον επιστημονικό λόγο κι έχει αποδεικτικό χαρακτήρα. Υποκειμενική (κρίσεις παρατηρήσεις αλλά και εμπειρίες, οράματα, προσωπικές συλλήψεις, φαντασία.) Βιωματική-πλασματική απεικόνιση της πραγματικότητας. Επίκληση στο συναίσθημα, (λογοτεχνική ιδιότητα) Προσεγγίζει τη λογοτεχνία ( πλούτος ιδεών κι έκφρασης) Το άρθρο Άρθρο: δημοσίευμα σε εφημερίδα ή περιοδικό που πραγματεύεται ένα ειδικό, επίκαιρο θέμα γενικού ενδιαφέροντος (πολιτικό, κοινωνικό, επιστημονικό, εκπαιδευτικό, οικονομικό κ.ά.) που απασχολεί την κοινή γνώμη και απευθύνεται σε ευρύ κοινό. Τα άρθρα χωρίζονταισε δύο μεγάλες κατηγορίες: α) Τα άρθρα γενικού ενδιαφέροντος, που δημοσιεύονται σε εφημερίδες ή περιοδικά ποικίλης ύλης και αφορμώνται από την επικαιρότητα. Διακρίνονταισε:  Κύρια άρθρα, που δημοσιεύονται (ενυπόγραφα ή ανυπόγραφα) στην πρώτη σελίδα, απηχούν τη γραμμή του εντύπου, εκφράζουν δηλαδή την άποψη της εφημερίδας για το γεγονός που αξιολογείται ως το σημαντικότερο της ημέρας, και συντάσσονται από τον εκδότη, διευθυντή, αρχισυντάκτη ή από τους πρώτους στην ιεραρχία δημοσιογράφους ή από ειδικό συνεργάτη (αρθρογράφο) της εφημερίδας.  Άρθρα ποικίλουπεριεχομένου(οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού), που αφορούν τις κυριότερες ειδήσεις και συντάσσονται από τους δημοσιογράφους της εφημερίδας.  Άρθρα πουσυντάσσονταιαπό τακτικούς ή περιστασιακούς συνεργάτες της εφημερίδας (π.χ. από επιστήμονες, συγγραφείς, πολιτικούς, καλλιτέχνες) σχετικά με ποικίλα θέματα της επικαιρότητας και τα οποία δημοσιεύονται (αν πρόκειται για τακτικούς συνεργάτες) κάτωαπό διάφορους τίτλους σε σταθερήστήλη ή ενταγμένα σε θεματικές ενότητες. β) Τα επιστημονικά άρθρα, που παρακολουθούν τις εξελίξεις της επιστήμης σε διάφορους τομείς. Αυτά απευθύνονται σε εξειδικευμένο κοινό με κατάρτιση σε συγκεκριμένο γνωστικό τομέα και δημοσιεύονται σε ειδικά έγκριτα επιστημονικά περιοδικά. Αποβλέπουν στην παρουσίαση των νέων επιστημονικών ανακαλύψεων, στην ενημέρωση για τις κατευθύνσεις της επιστημονικής έρευνας, στην προώθηση του επιστημονικού διαλόγου κ.τ.λ. Το χαρακτηριστικό των άρθρων αυτού του τύπου είναι ότι ως δημοσιεύσεις δεν έχουν μεγάλη έκταση (συγκριτικά με μια πραγματεία για παράδειγμα) και δεν περιλαμβάνουν παραπομπές ή βιβλιογραφία.
  • 4. ΔΟΚΙΜΙΟ ΚΑΙ ΑΡΘΡΟ Ομοιότητες άρθρου και δοκιμίου  Κοινωνικός χαρακτήρας.  Θέματα ευρύτερουενδιαφέροντος.  Δέκτης το ευρύκοινό.  Έκφρασηγνώμης πομπούκαιπροβληματισμός πομπούκαιαναγνώστη.  Αναφορικήλειτουργία γλώσσας (κοινό στοιχείο με το αποδεικτικό δοκίμιο) Διαφορές άρθρου και δοκιμίου Η πολυμορφία των γνωρισμάτων που χαρακτηρίζουν τόσο το άρθρο όσο και το δοκίμιο καθιστά συχνά δύσκολη την κειμενική αναγνώριση τους. Σε ορισμένες μάλιστα, περιπτώσεις μπορείκάποιο άρθρο -λόγωτου πλούσιου και τεκμηριωμένου περιεχομένου του- να εκληφθεί ως δοκίμιο ή και να συμπεριληφθεί σε συλλογές δοκιμίων. Ωστόσο, διακρίνονται οι ακόλουθες διαφορές τους:  Το άρθρο έχει πληροφοριακό χαρακτήρα, ενώ το δοκίμιο αποτελεί έκφραση προσωπικού φρονήματος γύρω από ένα θέμα.  Το άρθρο έχειεπικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάταιαπό ένα επίκαιρο γεγονός το οποίο σχολιάζει και ερμηνεύει (αποτελεί είδος ερμηνευτικής δημοσιογραφίας). Αντίθετα, το δοκίμιο δεν έχειεπικαιρικό χαρακτήρα ακόμη και όταν έχει ως αφόρμηση κάποιο σύγχρονο γεγονός, ανάγεται στο μόνιμο και στο γενικό.  Το άρθρο έχει πιο ξεκάθαρο χαρακτήρα, εφόσον διαφοροποιείται από τη λογοτεχνία και ανήκει είτε στα είδη της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας είτε στον επιστημονικό λόγο. Αντίθετα, το δοκίμιο έχει μεικτό χαρακτήρα, διότι κινείται ανάμεσα στην επιστήμη ή στη φιλοσοφία και στη λογοτεχνία· συνδυάζει, με άλλα λόγια, τον προσωπικό τόνο μιας λογοτεχνίζουσας γραφής με το σοβαρό ύφος ενός ενημερωτικού κειμένου με επιστημονικό ή φιλοσοφικό περιεχόμενο.  Στα άρθρα χρησιμοποιείται η αναφορική λειτουργία της γλώσσας, κάτι που δε συμβαίνει σε όλα τα δοκίμια.  Στο άρθρο απουσιάζει συνήθως ο προσωπικός και οικείος τόνος που χαρακτηρίζει το δοκίμιο· αντιθέτως, γράφεται σε ουδέτερο ύφος με τη χρήση συνήθως του γ' ενικού που το καθιστά περισσότερο αντικειμενικό και απρόσωπο.  Το άρθρο είναι κατά κανόνα συντομότερο από ένα δοκίμιο.  Το άρθρο έχει τίτλο (ουδέτερο, αποδοκιμαστικό ή επιδοκιμαστικό).  Το άρθρο ακολουθεί τη δομή της «αντεστραμμένης πυραμίδας» (τίτλος, περίληψη, ανάλυση). Επιφυλλίδα  Τύπος κειμένου που αναφέρεται σε διάφορα θέματα: φιλολογικά, εγκυκλοπαιδικά, επιστημονικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά κ.λ.π. και συντάσσεται από έναν ειδικό για το εξεταζόμενο θέμα.  Η θέση της στην εφημερίδα: δημοσιεύεται σε ορισμένη θέση και χωρίζεται συνήθως
  • 5. από την υπόλοιπη ύλη με ολοσέλιδη ή μικρή γραμμή. Η θέση της στο παρελθόν ήταν κατά κανόνα στο κάτω άκρο της σελίδας, ενώ σήμερα ποικίλλει.  Θέμα:Ο επιφυλλιδογράφος μπορείνα ξεκινήσει από ένα επίκαιρο θέμα, αλλά πολλές φορές προχωρείσε παρατηρήσεις καισκέψεις διαχρονικούχαρακτήρα καιγενικότερου ενδιαφέροντος. Σε αυτό το σημείο μοιάζει με το δοκίμιο. Η επιφυλλίδα μοιάζει και με το άρθρο, καθώς η διάκριση τους πολλές φορές δεν είναι εύκολη (όταν ο συντάκτης της εμμένει στο σχολιασμό της επικαιρότητας, τότε το κείμενο του προσομοιάζει σε άρθρο, ενώόταν απομακρύνεται απ' την επικαιρότητα, τότε προσομοιάζει σε δοκίμιο) και γι' αυτό χαρακτηρίζεται ως είδος σύντομου άρθρου. Ωστόσο, δε σχετίζεται υποχρεωτικά με την ειδησεογραφία.  Στο παρελθόν επιφυλλίδα ονομαζόταν και ένα «λαϊκό ανάγνωσμα με ιδιαίτερη πλοκή, πλούσιο σε δράση, πουεκτυλισσόταν μέσα από πολλά επεισόδια, τα οποία κρατούσαν το ενδιαφέρον του κοινού και δημοσιεύονταν τμηματικά».