SlideShare ist ein Scribd-Unternehmen logo
1 von 12
Downloaden Sie, um offline zu lesen
Euskal Eskultura
XX. mendean
Euskal Eskultura
• Gerra Zibilaren ondoren XIX.
mendeko eskultore batzuk lanean
jarraitu zuten, haietako bat Julio
Beobide izanik. Baina eskulturak
forma abstraktuetara eboluzionatu
zuen.
• Jorge de Oteiza kontsideratua izan
da Gerra osteko belaunaldiko aita
eta irakaslea.
• Bestaldean, Eduardo Chillidaren
irudia dago, lana oso definituaz eta
nazioarte mailako
errekonozimendua jaso zuela.
• Beste talde batean sartzen dira
Basterretxea, Mendiburu, Ugarte,
etab.
• Haien ondoren eskulturan boom
bat dago Oteiza eta Chillidaren
teoriak jarraituz eta haien arrakasta
ikusiz.
Euskal Eskulturako ezaugarriak
• XX. mendean eskulturako ekoizpena beste arloetatik bereiz
daiteke. Kontestuak eta materiak eraina izan zuten artisten
lanetan.
• Arraza eta nortasuna lan honetako elementutzat hartu
dira, tradizioa erabat baztertu gabe. Tradizioek lagunduko
dute estilo berria jasotzen baina ez artearen suntsipenera
eramaten.
• Giza kontzeptzio bat dago fideltasuna eta monumentalitatean
oinarriturik. Mentalitate pertsonala ikusten
da, abstrakzioarekiko joera batekin
formetan, hutsunetan, eskulturak barrura begira, ikerketa
moduko batean ez zela beti lanetara eraman. Interpretatzeko
joera bat dago eta eskultore batzuen irakaskuntza, Oteiza
bezala, mugimenduko teorizatzaile bezala haien papera
asumitu zutela.
• Egitura enpirikoaren aurka, eskultore berriek abstrakzio edo
arrazionalista borroka nahiago zuten orden berri
batean, hizkuntza komun bat, hiztegi figuratiboa
Euskal Eskulturako ezaugarriak
• Artisten nortasuna. Ez ziren eskola bateko kideak. Burdineko eta igeltsoan
lan egiten zutenen langilen tradizioa bazegoen, beste artisauekin batera eta
hau benetako eskola bilakatu zen. Artisten arteko desberdintasunak haien
nortasunen ondorioa dira.
• Presio zibilari erantzuna eman behar zioten, abstrakzioaren bidez
bideratua. Puntu bateraino, egoera politikoa, Frankismoaren
erasoekin, abstrakzioko munduan aritetze bideratu zituen erregimeneko
jendearentzat ulertzeko zaila zelako oso garbia izanik.
• XX. mendeko eskulturan erabilera, irudikapena, figurazioa baztertu egiten
dira. Bisio intelektual bat jarraitu zuten, lan egiten zuten espazioa
kuestionatzeko bide bat bezala.
• Eskultura hauek aurkezten dira forma plastiko itxiak eta definituak
bezala, hau da, formako garaipena azpimarratuz argiaren gainetik eta
eskulturako formaren gainetik, Gargallo edo Calderren lanetan bezala.
• Euskal eskultura monumentala da, espazio irekietan kokatua. Hauetako
batzuk Haizeen Orraziak bezala Donostian edo Gasteizko Foruetako
Enparantza elkarguneak dira aintzinean elizetako portikoak izan ziren
bezala eta eguzkiko sinbolo batzuk aurkitzen dira.
Euskal Eskulturako ezaugarriak
• Euskal eskulturako hizkuntza hau antzinako metodoetan baina
dimentsio berri batean oinarrituta dago.
• Erabilitako materialak burdina, alabastroa edo egurra dira. Chillida
lehena izan zen materialak berrerabiltzen, eta haren ondoren Oteiza
eta Mendiburuk berdina egin zuten.
• Materialak oinarrizko espresioko medio bezala asumitzen dira, ez
euskarri fisiko bezala bakarrik.
• Euskal kirolean bezala, eskulturan forma funtzionaletatik herriko
tresnetan oinarriturik esanahi osoko formetara konbertsio bat dago.
• Eskultoreak materiako artisauak dira, elementu naturalen
transformatzaileak, objektu eta formen sortzaileak, indarrak, sua,
burdina eta brontzeren manipulatzaileak, harria pasiboa den
bitartean zizelaren erasoa jasotzen, burdinak eutsi egiten du eta
beharrezkoa da hau bideratzea prozedura bizia eta bukatu ezin
batean.
Oteiza
• Jorge Oteiza Euskal
artista garaikide bat da.
• Bere karrera Gerra Zibila
aurretik has izen, bere
eskultura sendoa,
primitibo eta arkaikoa
zenean.
• Gerra ostean organikoa,
eskultura espresionista
esploratzen hasi zen,
experimentazio abstraktu
arrazional batera
mugitzeko.
Oteiza
• Elementu formalen konbinaketak
lotzen du “Odiseoi zeneko gudari
baten erretratua” Oteizaren kutxa
hutsak edo metafisikoekin. Hau
da, eskultura kutxa metafisikoan
sartutako bariantetatik ateratzen
da.
• Barruko espazioa mugatzen
duten azaleren zenbakia handitu
egiten da, konplexutasun
espazial handiago batera
eramaten.
• Itxi beharrean, planoak luzera
eta neurri desberdinetakoak dira,
espaziora mugatuak ere.
• Beraz, eskultura kutxa metafisiko
bat bezala ulertu daiteke
aldaketa formal eta espazial gero
eta ugariagoekin.
Oteiza
• Hasieran eskultura figuratiboa
egin zuen.
• Exiliotik itzuli ondoren
Arantzatzun lan egiten has izen.
• Prestigio handia eman zioten lan
batzuk egin zituen. Hauetako bat
Luis Balleten kapera funerarioko
monumentua Agiñan
(Nafarroan), paisai batean non
cromlech neolitikoak zeuden eta
eraman zuela esatera: zirkuluan
harreman bat dago eguzkiaren
zirkulu eta ilargi
betearekin, erabat lotuta daudela
kronletx zirkular hauekin, gure
kontzientzia
moral erregeneratiboaren
gogoeta bat.
Chillida
• 1943-47 bitartean arkitektura ikas
izuen Madrilgo Unibertsitatea hau
utzi aurretik bere interesekoa zen
pinturarekin jarraitzeko.
• 1948.ean Parisera joan zen eta
eskulturara pasatu zen.
• Bere garaikideen artean Bigarren
Mundu Gerra ondorengo Parisen
daude Le Corbusier, Jose Luis Sert,
Jean Arp eta Isamu Noguchi, denak
debate filosofiko batean sartuak ibili
zirena Bauhaus eta De Stijl-eko
gerra aurreko mugimenduekin eta
arteak elkartzen bukatu zuela.
• Pintura, eskultura, arkitektura,
musika eta literatura teorian eta
forman konektatuak izan zitekela
abiapuntutzat hartuz, bisionario
hauek ohiko muga guztiak gaindituko
zituzten obrak ekoiztu zituzten.
Chillida
• Urteetan zehar, Chillidaren
materialak aldatu ziren eta galdera
kontzeptualak kezka metafisikoak
bilakatu ziren.
• Euskal Herrira 1951. ean etortzean,
Chillidak utzi zuen Parisen
erabiltzen zuen igeltxoa, burdina,
egurra eta altzairua erabiltzeko.
Material hauek Euskal industriako
tradizioa irudikatzen dute,
arkitektura eta nekazaritza, paisaia
eta zonaldeko argi iluna.
• 1970.etik aurrera egindako obretan
Euskal Herriko etxeak hartu zuen
eredutzat.
• Bere ideiak espazioari buruz forma
material abstraktuetan aldatu zituen
eta bere lanak propietateak
dentsitate, eskala, erritmo eta
mugak bezala esploratzen ditu.
Chillida
• Alabastroa berarentzat, ez dauka
lotura zuzen bat Euskal tradizioarekin
baina pisu handia dauka eskulturaren
historian.
• 1963.ean
Grezia, Erroma, Umbria, Toskana eta
Probentzako bere bidaien ondoren eta
Medardo Rosso eta Piero dell
Francesca ikasi ondoren, Chillidak
bere hasieretan Louvren aurkitu zuen
argiaren kalitatea bereganatu nahi
zuen.
• Greziako argi zurira hurbiltzeko eta
Rossoren erretratu transluzentetara
Chillidak alabastroa erabil izuen.
• Bere kualitatea distira egiteko
barrutik, argi bati zango balu bezala
baina belatua Chillidari gogoratzen
zion bere herriko hodeiez betetako
atmosfera.
Basterretxea
• Euskal eskultura espresio
gogorrekoa da, askea izan
behar du, ez egotea etxeetan
eta museoetan.
• Hau ikusten da Nestor
Basterretxearen kosmogonian:
ez daude beste tokietako
ekarritako lanak gure mundua
dekoratzeko gure sustraietara
lotuta baizik.
• Ez dira berriak baina
errekurrenteak eta artista
erritmoak sortzen saiatzen da.

Weitere ähnliche Inhalte

Was ist angesagt?

La condición contemporánea de la arquitectura
La condición contemporánea de la arquitecturaLa condición contemporánea de la arquitectura
La condición contemporánea de la arquitecturaAlejandro J. Peimbert
 
XIX. mendeko arkitektura
XIX. mendeko arkitekturaXIX. mendeko arkitektura
XIX. mendeko arkitekturaasunasenjo
 
Minimalism powerpoint
Minimalism powerpointMinimalism powerpoint
Minimalism powerpointEric Devey
 
Arquitectura ecléctica
Arquitectura eclécticaArquitectura ecléctica
Arquitectura eclécticaVanessa Gómez
 
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2Berenice V
 
Escultura del siglo xix
Escultura del siglo xixEscultura del siglo xix
Escultura del siglo xixAlberto Rubio
 
Art Nouveau - Historia del Diseño
Art Nouveau - Historia del DiseñoArt Nouveau - Historia del Diseño
Art Nouveau - Historia del DiseñoBel Morel
 
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseño
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseñoUVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseño
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseñoBerenice V
 
ARQUITECTURA SIGLO XX
ARQUITECTURA SIGLO XXARQUITECTURA SIGLO XX
ARQUITECTURA SIGLO XXraquel011195
 
La arquitectura modernista
La arquitectura modernistaLa arquitectura modernista
La arquitectura modernistaprofeshispanica
 
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1Berenice V
 

Was ist angesagt? (20)

UABC, HAM, U2
UABC, HAM, U2UABC, HAM, U2
UABC, HAM, U2
 
La condición contemporánea de la arquitectura
La condición contemporánea de la arquitecturaLa condición contemporánea de la arquitectura
La condición contemporánea de la arquitectura
 
XIX. mendeko arkitektura
XIX. mendeko arkitekturaXIX. mendeko arkitektura
XIX. mendeko arkitektura
 
Unidad l.pptx
Unidad l.pptxUnidad l.pptx
Unidad l.pptx
 
Minimal
MinimalMinimal
Minimal
 
Minimalism powerpoint
Minimalism powerpointMinimalism powerpoint
Minimalism powerpoint
 
Arquitectura ecléctica
Arquitectura eclécticaArquitectura ecléctica
Arquitectura ecléctica
 
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 2
 
UABC, HAM, U3
UABC, HAM, U3UABC, HAM, U3
UABC, HAM, U3
 
Escultura del siglo xix
Escultura del siglo xixEscultura del siglo xix
Escultura del siglo xix
 
Futurism
FuturismFuturism
Futurism
 
Art Nouveau - Historia del Diseño
Art Nouveau - Historia del DiseñoArt Nouveau - Historia del Diseño
Art Nouveau - Historia del Diseño
 
Art nouveau
Art nouveauArt nouveau
Art nouveau
 
De stijl
De stijlDe stijl
De stijl
 
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseño
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseñoUVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseño
UVM, HISTORIA DEL ARTE MODERNO, Vanguardias de diseño
 
ARQUITECTURA SIGLO XX
ARQUITECTURA SIGLO XXARQUITECTURA SIGLO XX
ARQUITECTURA SIGLO XX
 
La arquitectura modernista
La arquitectura modernistaLa arquitectura modernista
La arquitectura modernista
 
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1
VANGUARDIAS PICTÓRICAS parte 1
 
Picasso, Miró y Dalí resumido
Picasso, Miró y Dalí resumidoPicasso, Miró y Dalí resumido
Picasso, Miró y Dalí resumido
 
22 modernismo2020
22 modernismo202022 modernismo2020
22 modernismo2020
 

Andere mochten auch

Rationalism (new)
Rationalism (new)Rationalism (new)
Rationalism (new)mfresnillo
 
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)mfresnillo
 
Arrazionalismoa (berria)
Arrazionalismoa (berria)Arrazionalismoa (berria)
Arrazionalismoa (berria)mfresnillo
 
Euskal pintura
Euskal pinturaEuskal pintura
Euskal pinturamfresnillo
 
U5 reto credenciales alternativas
U5 reto credenciales alternativas U5 reto credenciales alternativas
U5 reto credenciales alternativas mfresnillo
 
Bcc cambalache educativo
Bcc cambalache educativoBcc cambalache educativo
Bcc cambalache educativomfresnillo
 
Last trends in architecture (new)
Last trends in architecture (new)Last trends in architecture (new)
Last trends in architecture (new)mfresnillo
 
Errusiar abangoardia (berria)
Errusiar abangoardia (berria)Errusiar abangoardia (berria)
Errusiar abangoardia (berria)mfresnillo
 
Pintura metafisikoa (berria)
Pintura metafisikoa (berria)Pintura metafisikoa (berria)
Pintura metafisikoa (berria)mfresnillo
 
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)mfresnillo
 
Azken joerak artean
Azken joerak arteanAzken joerak artean
Azken joerak arteanmfresnillo
 
Basque sculpture
Basque sculptureBasque sculpture
Basque sculpturemfresnillo
 
Berpizkundeko eskultura
Berpizkundeko eskulturaBerpizkundeko eskultura
Berpizkundeko eskulturamfresnillo
 
Realism revision (new)
Realism revision (new)Realism revision (new)
Realism revision (new)mfresnillo
 
Abangoardia abstraktua
Abangoardia abstraktuaAbangoardia abstraktua
Abangoardia abstraktuamfresnillo
 
Basque painters
Basque paintersBasque painters
Basque paintersmfresnillo
 
Azken joerak arkitekturan (berria)
Azken joerak arkitekturan (berria)Azken joerak arkitekturan (berria)
Azken joerak arkitekturan (berria)mfresnillo
 
Avant garde sculpture (ii) (new)
Avant garde sculpture (ii) (new)Avant garde sculpture (ii) (new)
Avant garde sculpture (ii) (new)mfresnillo
 
Abangoardiako eskultura (i) (berria)
Abangoardiako eskultura (i) (berria)Abangoardiako eskultura (i) (berria)
Abangoardiako eskultura (i) (berria)mfresnillo
 
Abangoardiako arkitektura (berria)
Abangoardiako arkitektura (berria)Abangoardiako arkitektura (berria)
Abangoardiako arkitektura (berria)mfresnillo
 

Andere mochten auch (20)

Rationalism (new)
Rationalism (new)Rationalism (new)
Rationalism (new)
 
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)
Organizismoa eta 50.eko arkitektura (berria)
 
Arrazionalismoa (berria)
Arrazionalismoa (berria)Arrazionalismoa (berria)
Arrazionalismoa (berria)
 
Euskal pintura
Euskal pinturaEuskal pintura
Euskal pintura
 
U5 reto credenciales alternativas
U5 reto credenciales alternativas U5 reto credenciales alternativas
U5 reto credenciales alternativas
 
Bcc cambalache educativo
Bcc cambalache educativoBcc cambalache educativo
Bcc cambalache educativo
 
Last trends in architecture (new)
Last trends in architecture (new)Last trends in architecture (new)
Last trends in architecture (new)
 
Errusiar abangoardia (berria)
Errusiar abangoardia (berria)Errusiar abangoardia (berria)
Errusiar abangoardia (berria)
 
Pintura metafisikoa (berria)
Pintura metafisikoa (berria)Pintura metafisikoa (berria)
Pintura metafisikoa (berria)
 
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)
1945 ondorengo abangoardiak (Selektibitatea)
 
Azken joerak artean
Azken joerak arteanAzken joerak artean
Azken joerak artean
 
Basque sculpture
Basque sculptureBasque sculpture
Basque sculpture
 
Berpizkundeko eskultura
Berpizkundeko eskulturaBerpizkundeko eskultura
Berpizkundeko eskultura
 
Realism revision (new)
Realism revision (new)Realism revision (new)
Realism revision (new)
 
Abangoardia abstraktua
Abangoardia abstraktuaAbangoardia abstraktua
Abangoardia abstraktua
 
Basque painters
Basque paintersBasque painters
Basque painters
 
Azken joerak arkitekturan (berria)
Azken joerak arkitekturan (berria)Azken joerak arkitekturan (berria)
Azken joerak arkitekturan (berria)
 
Avant garde sculpture (ii) (new)
Avant garde sculpture (ii) (new)Avant garde sculpture (ii) (new)
Avant garde sculpture (ii) (new)
 
Abangoardiako eskultura (i) (berria)
Abangoardiako eskultura (i) (berria)Abangoardiako eskultura (i) (berria)
Abangoardiako eskultura (i) (berria)
 
Abangoardiako arkitektura (berria)
Abangoardiako arkitektura (berria)Abangoardiako arkitektura (berria)
Abangoardiako arkitektura (berria)
 

Ähnlich wie Euskal eskultura

Modernismoa (berria)
Modernismoa (berria)Modernismoa (berria)
Modernismoa (berria)mfresnillo
 
Barrokoa euskal herrian
Barrokoa euskal herrian Barrokoa euskal herrian
Barrokoa euskal herrian Marta Basozabal
 
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturan
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturanMonumentalitatea eta teknika berriak eskulturan
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturanmfresnillo
 
Jorge Oteiza
Jorge OteizaJorge Oteiza
Jorge Oteizahirune
 
Jorge Oteiza
Jorge OteizaJorge Oteiza
Jorge Oteizahirune
 
Eskultura barrokoa
Eskultura barrokoaEskultura barrokoa
Eskultura barrokoamfresnillo
 
BATXI - artelan baten irakurketa
BATXI - artelan baten irakurketaBATXI - artelan baten irakurketa
BATXI - artelan baten irakurketananu373
 
DBH4 - Zer da artea? - eskema
DBH4 - Zer da artea? - eskemaDBH4 - Zer da artea? - eskema
DBH4 - Zer da artea? - eskemananu373
 
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatia
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatiaArtearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatia
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatiaaintzira2005
 
Abangoardiako eskultura I
Abangoardiako eskultura IAbangoardiako eskultura I
Abangoardiako eskultura Imfresnillo
 
Gure Artea Sariak 2017 (EU)
Gure Artea Sariak 2017 (EU)Gure Artea Sariak 2017 (EU)
Gure Artea Sariak 2017 (EU)Irekia - EJGV
 
ABANGOARDIAK
ABANGOARDIAKABANGOARDIAK
ABANGOARDIAK951961
 

Ähnlich wie Euskal eskultura (20)

Modernismoa (berria)
Modernismoa (berria)Modernismoa (berria)
Modernismoa (berria)
 
Modernismoa
ModernismoaModernismoa
Modernismoa
 
Errealismoa 2
Errealismoa 2Errealismoa 2
Errealismoa 2
 
Jorge
JorgeJorge
Jorge
 
Barrokoa euskal herrian
Barrokoa euskal herrian Barrokoa euskal herrian
Barrokoa euskal herrian
 
Jorge Oteiza
Jorge OteizaJorge Oteiza
Jorge Oteiza
 
Eskultura garaikidea
Eskultura garaikideaEskultura garaikidea
Eskultura garaikidea
 
Oteiza
OteizaOteiza
Oteiza
 
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturan
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturanMonumentalitatea eta teknika berriak eskulturan
Monumentalitatea eta teknika berriak eskulturan
 
Jorge Oteiza
Jorge OteizaJorge Oteiza
Jorge Oteiza
 
Jorge Oteiza
Jorge OteizaJorge Oteiza
Jorge Oteiza
 
Eskultura barrokoa
Eskultura barrokoaEskultura barrokoa
Eskultura barrokoa
 
Goya (eu)2
Goya (eu)2Goya (eu)2
Goya (eu)2
 
BATXI - artelan baten irakurketa
BATXI - artelan baten irakurketaBATXI - artelan baten irakurketa
BATXI - artelan baten irakurketa
 
DBH4 - Zer da artea? - eskema
DBH4 - Zer da artea? - eskemaDBH4 - Zer da artea? - eskema
DBH4 - Zer da artea? - eskema
 
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatia
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatiaArtearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatia
Artearen Oinarriak II 2. multzoa pintura lehenengo zatia
 
Abangoardiako eskultura I
Abangoardiako eskultura IAbangoardiako eskultura I
Abangoardiako eskultura I
 
Jorge oteiza
Jorge oteizaJorge oteiza
Jorge oteiza
 
Gure Artea Sariak 2017 (EU)
Gure Artea Sariak 2017 (EU)Gure Artea Sariak 2017 (EU)
Gure Artea Sariak 2017 (EU)
 
ABANGOARDIAK
ABANGOARDIAKABANGOARDIAK
ABANGOARDIAK
 

Mehr von mfresnillo

Artearen historia
Artearen historiaArtearen historia
Artearen historiamfresnillo
 
Rúbrica y autoevaluación
Rúbrica y autoevaluaciónRúbrica y autoevaluación
Rúbrica y autoevaluaciónmfresnillo
 
Avant garde art after 1945 (Selectivity)
Avant garde art after 1945 (Selectivity)Avant garde art after 1945 (Selectivity)
Avant garde art after 1945 (Selectivity)mfresnillo
 
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)Organicism and-architecture-in-the-50s (new)
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)mfresnillo
 
Architecture and avant garde (new)
Architecture and avant garde (new)Architecture and avant garde (new)
Architecture and avant garde (new)mfresnillo
 
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)Abangoardiako eskultura (ii) (berria)
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)mfresnillo
 
Avant garde sculpture (i) (new)
Avant garde sculpture (i) (new)Avant garde sculpture (i) (new)
Avant garde sculpture (i) (new)mfresnillo
 
Surrealismoa (berria)
Surrealismoa (berria)Surrealismoa (berria)
Surrealismoa (berria)mfresnillo
 
Surrealism (new)
Surrealism (new)Surrealism (new)
Surrealism (new)mfresnillo
 
Dadaismoa (berria)
Dadaismoa (berria)Dadaismoa (berria)
Dadaismoa (berria)mfresnillo
 
Metaphysical painting (new)
Metaphysical painting (new)Metaphysical painting (new)
Metaphysical painting (new)mfresnillo
 
Russian avant garde (new)
Russian avant garde (new)Russian avant garde (new)
Russian avant garde (new)mfresnillo
 

Mehr von mfresnillo (14)

Geografia
GeografiaGeografia
Geografia
 
Artearen historia
Artearen historiaArtearen historia
Artearen historia
 
Rúbrica y autoevaluación
Rúbrica y autoevaluaciónRúbrica y autoevaluación
Rúbrica y autoevaluación
 
Avant garde art after 1945 (Selectivity)
Avant garde art after 1945 (Selectivity)Avant garde art after 1945 (Selectivity)
Avant garde art after 1945 (Selectivity)
 
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)Organicism and-architecture-in-the-50s (new)
Organicism and-architecture-in-the-50s (new)
 
Architecture and avant garde (new)
Architecture and avant garde (new)Architecture and avant garde (new)
Architecture and avant garde (new)
 
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)Abangoardiako eskultura (ii) (berria)
Abangoardiako eskultura (ii) (berria)
 
Avant garde sculpture (i) (new)
Avant garde sculpture (i) (new)Avant garde sculpture (i) (new)
Avant garde sculpture (i) (new)
 
Surrealismoa (berria)
Surrealismoa (berria)Surrealismoa (berria)
Surrealismoa (berria)
 
Surrealism (new)
Surrealism (new)Surrealism (new)
Surrealism (new)
 
Dadaismoa (berria)
Dadaismoa (berria)Dadaismoa (berria)
Dadaismoa (berria)
 
Dadaism (new)
Dadaism (new)Dadaism (new)
Dadaism (new)
 
Metaphysical painting (new)
Metaphysical painting (new)Metaphysical painting (new)
Metaphysical painting (new)
 
Russian avant garde (new)
Russian avant garde (new)Russian avant garde (new)
Russian avant garde (new)
 

Euskal eskultura

  • 2. Euskal Eskultura • Gerra Zibilaren ondoren XIX. mendeko eskultore batzuk lanean jarraitu zuten, haietako bat Julio Beobide izanik. Baina eskulturak forma abstraktuetara eboluzionatu zuen. • Jorge de Oteiza kontsideratua izan da Gerra osteko belaunaldiko aita eta irakaslea. • Bestaldean, Eduardo Chillidaren irudia dago, lana oso definituaz eta nazioarte mailako errekonozimendua jaso zuela. • Beste talde batean sartzen dira Basterretxea, Mendiburu, Ugarte, etab. • Haien ondoren eskulturan boom bat dago Oteiza eta Chillidaren teoriak jarraituz eta haien arrakasta ikusiz.
  • 3. Euskal Eskulturako ezaugarriak • XX. mendean eskulturako ekoizpena beste arloetatik bereiz daiteke. Kontestuak eta materiak eraina izan zuten artisten lanetan. • Arraza eta nortasuna lan honetako elementutzat hartu dira, tradizioa erabat baztertu gabe. Tradizioek lagunduko dute estilo berria jasotzen baina ez artearen suntsipenera eramaten. • Giza kontzeptzio bat dago fideltasuna eta monumentalitatean oinarriturik. Mentalitate pertsonala ikusten da, abstrakzioarekiko joera batekin formetan, hutsunetan, eskulturak barrura begira, ikerketa moduko batean ez zela beti lanetara eraman. Interpretatzeko joera bat dago eta eskultore batzuen irakaskuntza, Oteiza bezala, mugimenduko teorizatzaile bezala haien papera asumitu zutela. • Egitura enpirikoaren aurka, eskultore berriek abstrakzio edo arrazionalista borroka nahiago zuten orden berri batean, hizkuntza komun bat, hiztegi figuratiboa
  • 4. Euskal Eskulturako ezaugarriak • Artisten nortasuna. Ez ziren eskola bateko kideak. Burdineko eta igeltsoan lan egiten zutenen langilen tradizioa bazegoen, beste artisauekin batera eta hau benetako eskola bilakatu zen. Artisten arteko desberdintasunak haien nortasunen ondorioa dira. • Presio zibilari erantzuna eman behar zioten, abstrakzioaren bidez bideratua. Puntu bateraino, egoera politikoa, Frankismoaren erasoekin, abstrakzioko munduan aritetze bideratu zituen erregimeneko jendearentzat ulertzeko zaila zelako oso garbia izanik. • XX. mendeko eskulturan erabilera, irudikapena, figurazioa baztertu egiten dira. Bisio intelektual bat jarraitu zuten, lan egiten zuten espazioa kuestionatzeko bide bat bezala. • Eskultura hauek aurkezten dira forma plastiko itxiak eta definituak bezala, hau da, formako garaipena azpimarratuz argiaren gainetik eta eskulturako formaren gainetik, Gargallo edo Calderren lanetan bezala. • Euskal eskultura monumentala da, espazio irekietan kokatua. Hauetako batzuk Haizeen Orraziak bezala Donostian edo Gasteizko Foruetako Enparantza elkarguneak dira aintzinean elizetako portikoak izan ziren bezala eta eguzkiko sinbolo batzuk aurkitzen dira.
  • 5. Euskal Eskulturako ezaugarriak • Euskal eskulturako hizkuntza hau antzinako metodoetan baina dimentsio berri batean oinarrituta dago. • Erabilitako materialak burdina, alabastroa edo egurra dira. Chillida lehena izan zen materialak berrerabiltzen, eta haren ondoren Oteiza eta Mendiburuk berdina egin zuten. • Materialak oinarrizko espresioko medio bezala asumitzen dira, ez euskarri fisiko bezala bakarrik. • Euskal kirolean bezala, eskulturan forma funtzionaletatik herriko tresnetan oinarriturik esanahi osoko formetara konbertsio bat dago. • Eskultoreak materiako artisauak dira, elementu naturalen transformatzaileak, objektu eta formen sortzaileak, indarrak, sua, burdina eta brontzeren manipulatzaileak, harria pasiboa den bitartean zizelaren erasoa jasotzen, burdinak eutsi egiten du eta beharrezkoa da hau bideratzea prozedura bizia eta bukatu ezin batean.
  • 6. Oteiza • Jorge Oteiza Euskal artista garaikide bat da. • Bere karrera Gerra Zibila aurretik has izen, bere eskultura sendoa, primitibo eta arkaikoa zenean. • Gerra ostean organikoa, eskultura espresionista esploratzen hasi zen, experimentazio abstraktu arrazional batera mugitzeko.
  • 7. Oteiza • Elementu formalen konbinaketak lotzen du “Odiseoi zeneko gudari baten erretratua” Oteizaren kutxa hutsak edo metafisikoekin. Hau da, eskultura kutxa metafisikoan sartutako bariantetatik ateratzen da. • Barruko espazioa mugatzen duten azaleren zenbakia handitu egiten da, konplexutasun espazial handiago batera eramaten. • Itxi beharrean, planoak luzera eta neurri desberdinetakoak dira, espaziora mugatuak ere. • Beraz, eskultura kutxa metafisiko bat bezala ulertu daiteke aldaketa formal eta espazial gero eta ugariagoekin.
  • 8. Oteiza • Hasieran eskultura figuratiboa egin zuen. • Exiliotik itzuli ondoren Arantzatzun lan egiten has izen. • Prestigio handia eman zioten lan batzuk egin zituen. Hauetako bat Luis Balleten kapera funerarioko monumentua Agiñan (Nafarroan), paisai batean non cromlech neolitikoak zeuden eta eraman zuela esatera: zirkuluan harreman bat dago eguzkiaren zirkulu eta ilargi betearekin, erabat lotuta daudela kronletx zirkular hauekin, gure kontzientzia moral erregeneratiboaren gogoeta bat.
  • 9. Chillida • 1943-47 bitartean arkitektura ikas izuen Madrilgo Unibertsitatea hau utzi aurretik bere interesekoa zen pinturarekin jarraitzeko. • 1948.ean Parisera joan zen eta eskulturara pasatu zen. • Bere garaikideen artean Bigarren Mundu Gerra ondorengo Parisen daude Le Corbusier, Jose Luis Sert, Jean Arp eta Isamu Noguchi, denak debate filosofiko batean sartuak ibili zirena Bauhaus eta De Stijl-eko gerra aurreko mugimenduekin eta arteak elkartzen bukatu zuela. • Pintura, eskultura, arkitektura, musika eta literatura teorian eta forman konektatuak izan zitekela abiapuntutzat hartuz, bisionario hauek ohiko muga guztiak gaindituko zituzten obrak ekoiztu zituzten.
  • 10. Chillida • Urteetan zehar, Chillidaren materialak aldatu ziren eta galdera kontzeptualak kezka metafisikoak bilakatu ziren. • Euskal Herrira 1951. ean etortzean, Chillidak utzi zuen Parisen erabiltzen zuen igeltxoa, burdina, egurra eta altzairua erabiltzeko. Material hauek Euskal industriako tradizioa irudikatzen dute, arkitektura eta nekazaritza, paisaia eta zonaldeko argi iluna. • 1970.etik aurrera egindako obretan Euskal Herriko etxeak hartu zuen eredutzat. • Bere ideiak espazioari buruz forma material abstraktuetan aldatu zituen eta bere lanak propietateak dentsitate, eskala, erritmo eta mugak bezala esploratzen ditu.
  • 11. Chillida • Alabastroa berarentzat, ez dauka lotura zuzen bat Euskal tradizioarekin baina pisu handia dauka eskulturaren historian. • 1963.ean Grezia, Erroma, Umbria, Toskana eta Probentzako bere bidaien ondoren eta Medardo Rosso eta Piero dell Francesca ikasi ondoren, Chillidak bere hasieretan Louvren aurkitu zuen argiaren kalitatea bereganatu nahi zuen. • Greziako argi zurira hurbiltzeko eta Rossoren erretratu transluzentetara Chillidak alabastroa erabil izuen. • Bere kualitatea distira egiteko barrutik, argi bati zango balu bezala baina belatua Chillidari gogoratzen zion bere herriko hodeiez betetako atmosfera.
  • 12. Basterretxea • Euskal eskultura espresio gogorrekoa da, askea izan behar du, ez egotea etxeetan eta museoetan. • Hau ikusten da Nestor Basterretxearen kosmogonian: ez daude beste tokietako ekarritako lanak gure mundua dekoratzeko gure sustraietara lotuta baizik. • Ez dira berriak baina errekurrenteak eta artista erritmoak sortzen saiatzen da.