SlideShare ist ein Scribd-Unternehmen logo
1 von 21
Downloaden Sie, um offline zu lesen
Ten darmowy ebook zawiera fragment
                     pełnej wersji pod tytułem:
                              „Czas na giełdę!”
      Aby przeczytać informacje o pełnej wersji, kliknij tutaj


                  Darmowa publikacja dostarczona przez

                                eBook Info.pl
Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko
i wyłącznie w formie dostarczonej przez Wydawcę. Zabronione są jakiekolwiek
zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody wydawcy. Zabrania się jej od-
sprzedaży, zgodnie z regulaminem Wydawnictwa Złote Myśli.
   © Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Daniel Sokołowski
                                  rok 2010
Data: 1.09.2010

Tytuł: Czas na giełdę! – fragment utworu
Autor: Daniel Sokołowski

Projekt okładki: Janusz Skierkowski
Redakcja: Magdalena Michalak, Sylwia Fortuna

Wydawnictwo Złote Myśli sp. z o.o.
ul. Daszyńskiego 5
44-100 Gliwice
WWW: www. ZloteMysli.pl
EMAIL: kontakt@zlotemysli.pl

Autor oraz Wydawnictwo „Złote Myśli” dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej
książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowie-
dzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie
praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo „Złote Myśli” nie pono-
szą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzy-
stania informacji zawartych w książce.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.
Spis treści
Wstęp.....................................................................................5
O czym jest ta książka?..........................................................5
Społeczeństwo........................................................................6
1. Czym jest Giełda Papierów Wartościowych?.....................9
   1.1. Giełda..........................................................................9
   1.2. Trudne początki.........................................................11
   1.3. Funkcjonowanie i zasady..........................................13
   1.4. Instrumenty finansowe rynku giełdowego..................18
2. Start, czyli trudne początki...............................................33
   2.1. Zdobywanie wiedzy...................................................34
   2.2. Wybór domu maklerskiego........................................35
   2.3. Przegląd zleceń maklerskich.....................................36
   2.4. Zyski i podatki...........................................................43
   2.5. Miejsce pracy............................................................45
   2.6. Giełda i emocje.........................................................46
   2.7. Kartka i długopis........................................................48
3. Analiza techniczna...........................................................49
   3.1. Czym jest analiza techniczna?..................................49
   3.2. Rodzaje wykresów....................................................50
   3.3. Trendy na rynku........................................................55
   3.4. Wsparcia i opory.......................................................59
   3.5. Wybrane formacje cenowe........................................60
   3.6. Średnie kroczące......................................................82
   3.7. Wskaźniki AT.............................................................84
   3.8. Sygnały rynku............................................................94
   3.9. Rodzaje świec japońskich.........................................95
   3.10. Korekty....................................................................99
4. Analiza fundamentalna...................................................100
   4.1. Wskaźniki analizy fundamentalnej...........................102
   4.2. Makroekonomia i rynek...........................................107
   4.3. Rynek pierwotny — IPO..........................................110
4.4. Raporty finansowe spółek........................................113
5. Złote zasady inwestowania............................................116
  Chroń swój kapitał!..........................................................116
  Stwórz plan i strategię działania!.....................................116
  Jeżeli możesz, używaj zleceń stop loss...........................117
  Płyń z prądem!................................................................118
  Tnij straty, a zyski niech rosną!........................................118
  Bądź cierpliwy i zdyscyplinowany!...................................119
  Dywersyfikuj portfel ........................................................119
6. Plusy i minusy daytradingu............................................120
Podsumowanie...................................................................123
Słowniczek..........................................................................125
Aneks..................................................................................127
   1. Przydatne strony internetowe.....................................127
   2. Cytaty Mistrzów..........................................................129
   3. Przykłady formacji świecowych..................................131
   4. Spis domów maklerskich............................................140
   5. Zestawienie ofert domów maklerskich........................141
Spis rysunków.....................................................................147
Spis tabel............................................................................150
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej




Start, czyli trudne początki


Giełda to miejsce, w którym można osiągnąć wyzwolenie i niezależ-
ność finansową. Jest ona stworzona dla tych, którzy nie godzą się na
rygor codzienności i dążą do swobody finansowej, gdzie każdy może
w dowolny sposób ustalać i kreować czas pracy w taki sposób, jaki
mu odpowiada.
Początkujący inwestor często odczuwa strach i obawę przed lokowaniem
swoich pieniędzy w wirtualne instrumenty finansowe. Myśl o ich stracie,
często będących oszczędnościami życia, sprawia, że już na samym początku
popełniamy błąd. Podświadomie wmawiamy sobie, że poniesiemy porażkę.
Tymczasem mając tylko wolny i swobodny umysł, możemy osiągnąć
sukces. Jednak nie ulega wątpliwości, że strach i obawa to coś dobrego; coś,
co wyostrza nasze zmysły i wzmacnia uwagę i koncentrację.
Jeżeli nie poświęcisz, zwłaszcza na początku, kilku godzin dziennie
na to, co się dzieje na rynku, zostaniesz w tyle, ponieważ robiący to
będą krok przed Tobą. Im bardziej zaangażujesz się w analizę spółek,
ich sytuacji finansowej, wykresów, wskaźników, komunikatów
i raportów, tym większa szansa, że szala zwycięstwa przechyli się na
Twoją korzyść.
Pamiętaj, że im więcej informacji posiadasz, tym podejmiesz
bardziej racjonalną i mającą lepsze skutki decyzję inwestycyjną,
ponieważ będzie ona poparta wiedzą i intuicją, która z czasem sama
się w Tobie zrodzi.
Początki zawsze bywają trudne i zniechęcają do kontynuacji tego, co


                                     5
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


się zaczęło. Jeżeli nawet w początkowej fazie inwestowania nie
będziemy odnosić sukcesów, nie powinniśmy się zrażać. Wiedza,
doświadczenie, ciężka praca i własne wnioski z czasem przełożą się
na sukcesy i pierwsze zarobione pieniądze.
Każda zyskowna transakcja będzie motorem do dalszego działania
i uczenia się. Stosowanie własnych, sprawdzonych strategii,
trzymanie się dyscypliny i przestrzeganie zasad panujących na
giełdzie przyczyni się do naszego sukcesu i zwiększenia zasobności
naszego portfela.
Każdy, nawet największy rekin giełdowy, był kiedyś w tym samym
punkcie co początkujący inwestor — zaczynał od zera. To, jak
pokierujemy naszym sukcesem, zależy wyłącznie od nas i od tego,
ile wysiłku włożymy w jego osiągnięcie.




                                   6
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej




2.1. Zdobywanie wiedzy

       Jeżeli nie wiesz, dokąd zmierzasz, to prawdopodobnie nie trafisz do
       celu.
       David Cambell


U każdego początkującego inwestora przychodzi taki moment,
w którym zastanawia się: co dalej? Od czego zacząć? Co będzie
przydatne, a co nie? Dlatego to, jak profesjonalnie podejdziesz do
zdobywania i poszerzania swojej wiedzy, będzie rzutowało na Twój
sukces inwestycyjny w przyszłości.
Aby zostać rekinem giełdowym, wcale nie musimy kończyć studiów o tym
profilu, chociaż taka droga edukacji znacznie ułatwia start. Dzisiaj każdy ma
dostęp do nieograniczonego źródła wiedzy i informacji na temat rynków
kapitałowych. Powstało już wiele książek na ten temat — zagranicznych,
które są dostępne na naszym rynku, jak i polskich, również bardzo
wartościowych. Z pomocą przychodzi także internet: serwisy branżowe,
fora dyskusyjne i wiele innych, ciekawych i przydatnych stron
internetowych. O szczegółach dowiesz się w dalszej części książki.




                                     7
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej




2.2. Wybór domu maklerskiego

Kolejną decyzją, którą musimy podjąć, jest wybór odpowiedniego
dla nas domu maklerskiego. Obecnie, dzięki rozwojowi internetu
i rynków kapitałowych, możemy przebierać w ofertach.
Na początku powinniśmy otworzyć rachunek maklerski, który spełni
nasze oczekiwania co do platformy transakcyjnej, odpowiednich
prowizji i obsługi. Przy jego wyborze należy zwrócić uwagę na kilka
istotnych rzeczy, takich jak:

1. opłaty za prowadzenie konta maklerskiego;

2. prowizje za składanie zleceń;

3. rodzaj platformy transakcyjnej oferowanej przez dany dom ma-
   klerski;

4. opłaty za udostępnianie notowań w czasie rzeczywistym;

5. opłaty za przelewy;

6. bezpieczeństwo konta (szyfrowanie danych, maskowania, tokeny
   — generatory haseł);

7. funkcjonalność platform transakcyjnych;

8. odległość domu maklerskiego od miejsca zamieszkania (często
   pomijany punkt, lecz z doświadczenia wiem, że dość istotny);

9. obsługa i podejście domu maklerskiego do klienta.



                                    8
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


Warto również zaczerpnąć informacji o interesującym nas domu
maklerskim na forach internetowych poświęconych rynkom
kapitałowym, ponieważ praktyka i funkcjonalność często nie idą
w parze z tym, o czym mówią broszury informacyjne.
Zestawienie wybranych ofert domów maklerskich (stan na styczeń
2010 roku) zostało umieszczone na końcu książki.



2.3. Przegląd zleceń maklerskich

Po wyborze odpowiedniego rachunku maklerskiego czas zapoznać
się ze zleceniami, które możesz składać podczas kupowania
i sprzedawania instrumentów finansowych. Często są one częścią
strategii inwestycyjnej i chronią nasz kapitał przed stratami.
Większość zleceń dostępnych na rynku giełdowym to:
PKC (zlecenie po każdej cenie) — zlecenia przekazywane na giełdę
we wszystkich fazach notowań ciągłych, jak i w systemie kursu
jednolitego, poza fazą interwencji i dogrywki. Zlecenia PKC nie
podlegają modyfikacji podczas fazy interwencji. Jeżeli zlecenie takie
nie ma zleceń przeciwstawnych realizujących je w całości, „kurs”
zostaje zamrożony (GPW).
Przykład

Tabela 4. Arkusz zleceń przed transakcją

         Kupno (ilość           Cena akcji            Sprzedaż
            akcji)               (w PLN)            (ilość akcji)
                —                    32                   85



                                      9
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


                —                       31,2              20
                —                       30,5             150
               200                      30                —
               250                      29,6              —
Inwestor składa w trakcie sesji zlecenie PKC na 200 akcji.

Tabela 5. Arkusz zleceń po transakcji

         Kupno (ilość            Cena akcji           Sprzedaż
            akcji)                (w PLN)           (ilość akcji)
                —                       32                55
                —                       31,2              —
                —                       30,5              —
               200                      30                —
               250                      29,6              —
Zlecenie PKC na 200 akcji spowodowało, że popyt został
zaspokojony dopiero przy 32 PLN, gdzie po realizacji zlecenia
pozostało jeszcze 55 akcji. Transakcje, które zostały zrealizowane, to
sprzedaż 150 akcji po 30,50 PLN, 20 akcji po 31,20 PLN i 30 akcji
po 32 PLN każda.
PCRO (po cenie rynkowej na otwarcie) — zlecenia przekazywane
wyłącznie w fazie ich przyjmowania na otwarcie i na zamknięcie
sesji w systemie notowań ciągłych. Są one realizowane po cenie
równej kursowi otwarcia lub zamknięcia (GPW).
Przykład



                                         10
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


Tabela 6. Arkusz zleceń przed transakcją

             Kupno               Cena akcji           Sprzedaż
          (ilość akcji)           (w PLN)           (ilość akcji)
                —                       32                85
                —                       31,2              20
                20                      30,5             150
                45                      30                —
              1000                      29,6              —


Inwestor składa w trakcie sesji zlecenie PCRO przed notowaniami na
65 akcji.

Tabela 7. Arkusz zleceń po transakcji

             Kupno               Cena akcji           Sprzedaż
          (ilość akcji)           (w PLN)           (ilość akcji)
                —                       32                85
                —                       31,2              20
                —                       30,5              65
                45                      30                —
              1000                      29,6              —


Po otwarciu sesji zostały zrealizowane zlecenia przeciwstawne,
spełniające warunki transakcji. W arkuszu „stało” już 20 akcji,
dlatego złożone zlecenie było następnym w kolejce, co dawało
łączną sumę 85 akcji po 30,50 PLN, które zostały zrealizowane po


                                         11
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


cenie rynkowej, będącej na otwarcie, tj. 20 akcji po 30,50 PLN i 65
akcji po 30,50 PLN.
PCR (zlecenie po cenie rynkowej) — zlecenia przekazywane
wyłącznie w fazie notowań ciągłych poza okresami równoważenia
rynku. PCR realizowane jest po cenie pierwszego napotkanego
zlecenia przeciwstawnego. Niezrealizowana część tego zlecenia staje
się zleceniem z limitem ceny równym kursowi ostatniej transakcji
(GPW).




                                   12
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej



Przykład


Tabela 8. Arkusz zleceń przed transakcją

             Kupno              Cena akcji            Sprzedaż
          (ilość akcji)          (w PLN)            (ilość akcji)
                —                    32                   85
                —                   31,2                  20
                —                   30,5                 150
               200                   30                   —
               250                  29,6                  —
Inwestor składa zlecenie PCR na 1000 akcji w trakcie notowań.

Tabela 9. Arkusz zleceń po transakcji

             Kupno              Cena akcji            Sprzedaż
          (ilość akcji)          (w PLN)            (ilość akcji)
                —                    32                   —
                —                   31,2                  —
               850                  30,5                  —
               200                   30                   —
               250                  29,6                  —
Ze względu na niewystarczającą liczbę zleceń przeciwstawnych
zostało zrealizowanych tylko 150 akcji. Pozostała część z 850 akcji
została „ustawiona” jako zlecenia z ceną równą ostatniemu kursowi,
po jakim została zrealizowana ostatnia transakcja. W tym przypadku


                                     13
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


było to 30,50 PLN.
WMin (zlecenie z warunkiem wielkości minimalnej) — mogą być
przekazywane jedynie w fazie dogrywki oraz w fazie notowań
ciągłych poza okresem równoważenia rynku. Zlecenie to określa
minimalną liczbę papierów, która musi być kupiona lub sprzedana
zaraz po wprowadzeniu. Część niezrealizowana pozostaje w arkuszu
zleceń jako zlecenie bez warunku minimalnej wielkości wykonania
(GPW).
WUJ (zlecenie z warunkiem wielkości ujawnionej) — zlecenia
przekazywane na giełdę we wszystkich fazach w systemie notowań
ciągłych poza fazą interwencji. Polegają one na wystawieniu
zlecenia z określoną wielkością ujawnioną (GPW).

Przykład


Tabela 10. Arkusz zleceń przed transakcją

             Kupno               Cena akcji           Sprzedaż
          (ilość akcji)           (w PLN)           (ilość akcji)
                —                        32              1000
                —                   31,2                 500
               500                  30,5             500 (WUJ)
               200                       30               —
              2000                  29,6                  —
Inwestor w trakcie notowań składa zlecenie sprzedaży na 3000 akcji,
z wielkością ujawnioną (widoczne) równą 500 akcjom.

Tabela 11. Arkusz zleceń po transakcji


                                         14
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


             Kupno              Cena akcji            Sprzedaż
          (ilość akcji)          (w PLN)            (ilość akcji)
               —                     32                  1000
               —                    31,2                 500
               —                    30,5             500 (WUJ)
               200                   30                   —
              2000                  29,6                  —
W arkuszu zleceń pojawiło się zlecenie kupna na 500 akcji, które
zostało zrealizowane. Jednak inwestor, który złożył zlecenie
z wielkością ujawnioną, wystawił na sprzedaż 3000 akcji. Dlatego po
kupnie 500 akcji w karnecie pojawiło się kolejne zlecenie
sprzedającego równe wielkości ujawnionej, czyli 500 akcji — do
sprzedania pozostało jeszcze 2500 akcji.
WiN (zlecenie z oznaczeniem ważności do pierwszego wykonania)
— zlecenia można przekazywać we wszystkich fazach za wyjątkiem
interwencji (GPW).
WuA (zlecenie z oznaczeniem ważności „wykonaj lub anuluj”) —
przekazywane tylko w fazie dogrywki oraz w fazie notowań ciągłych
poza okresem równoważenia rynku1. Zlecenie WuA wykonywane
jest w całości albo nie jest realizowane w ogóle (zostaje usunięte)
(GPW).
LimAkt (zlecenie z warunkiem limitu aktywacji po określonej cenie)
— jest przekazywane w systemie notowań ciągłych oraz w systemie
kursu jednolitego, wyłączając fazę interwencji i dogrywki (GPW).

1
  Równoważenie rynku — jeżeli jakieś zlecenie nie może zostać wykonane (np.
z powodu nienaturalnie wysokiej lub niskiej ceny, na skutek zlecenia PKC), to
wszystkie zlecenia są zawieszane i rozpoczyna się tzw. równoważenie.

                                     15
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


2.4. Zyski i podatki

Zarobiłeś — czas, żebyś rozliczył się z fiskusem. Podatek od zysków
kapitałowych w Polsce jest liniowy i wynosi 19%. Dotyczy on
zysków, które uzyskaliśmy ze zbycia papierów wartościowych
i instrumentów pochodnych i tylko tych papierów, które zostały
sprzedane. Wyjątek stanowią akcje zakupione przed 1 stycznia 2004
roku — są one zwolnione z tego podatku.
Z Urzędem Skarbowym musimy rozliczyć się samodzielnie.
W przypadku lokat i rachunków oszczędnościowych banki
automatycznie odliczają od zysku podatek należny fiskusowi.
Jak się rozliczyć?
Uzyskane zyski kapitałowe i należny od nich podatek rozliczamy
w formularzu PIT-38, który otrzymamy w każdym Urzędzie Skarbowym.
Możemy go również pobrać z jego strony internetowej i wydrukować —
co zaoszczędzi nam czas i pieniądze. Rozliczenia PIT-38 dokonujemy na
podstawie otrzymanego z domu maklerskiego formularza PIT-8C,
w którym znajduje się między innymi rubryka o przychodach i kosztach
ich uzyskania. Znajdziemy też tam dane o ewentualnym zysku lub stracie.
Pamiętajmy, że z Urzędem Skarbowym musimy się rozliczyć
najpóźniej do 30 kwietnia.

                                                                 Straty
Jeżeli wskutek złych inwestycji poniesiemy straty w danym roku
podatkowym, to istnieje możliwość odliczenia ich od zysków
w latach następnych (maksymalnie do 5 lat). Odliczenie w danym
roku podatkowym nie może jednak przekroczyć w jednym roku 50%
poniesionej straty.


                                    16
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


Koszty uzyskania przychodu
Do kosztów uzyskania przychodu możemy zaliczyć prowizje
maklerskie pobierane np. za składanie zleceń lub odsetki od kredytu
zaciągniętego na zakup akcji. Istnieje również możliwość wpisania
w koszty prenumeraty prasy branżowej, jednak w tym wypadku
należy być ostrożnym i na wszelki wypadek zaczerpnąć porady
bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym. Wyjaśni on dokładnie swoją
interpretację kosztów uzyskania przychodu od zysków kapitałowych.



2.5. Miejsce pracy

O tym, że warunki pracy wpływają na wydajność każdego z nas,
wiedzą chyba wszyscy. Podobnie jest w przypadku inwestora
giełdowego. Jego miejsce pracy powinno być swoistą świątynią,
która daje mu moc i pozytywnie wpływa na koncentrację
i funkcjonowanie, a tym samym na podejmowane decyzje.
Ja preferuję miejsce zaciszne i dobrze nasłonecznione, w którym łatwo
zebrać myśli; gdzie nikt nie będzie zakłócał spokoju. Równie ważny jest
sprzęt komputerowy, którego używamy: duży monitor, na którym
bardzo dobrze będzie widać wykresy, odpowiednia szybkość łącza
internetowego, która pozwoli śledzić notowania i transmisje
z konferencji spółek — często są one prowadzone online — oraz
pozostałe rzeczy, jak karta graficzna, procesor i odpowiednia ilość
RAM-u. Oczywiście nie chodzi tutaj o najnowsze osiągnięcia techniki,
bo równie dobrze można pracować na komputerach z końca lat 90.
Znam osoby, które składają zlecenia telefonicznie i też osiągają sukcesy,
jednak warto mieć w miarę nową technologię po swojej stronie.
Wracając do szybkości i niezawodności łącza internetowego — nie

                                    17
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


ma nic bardziej irytującego i stresującego niż to, jak w kluczowej
chwili podczas składania zlecenia w trakcie sesji następuje przerwa
w dostępie do sieci. Dlatego warto czasami zapłacić więcej za lepsze
łącze, niż liczyć straty związane z jego zawodnym działaniem.
Najważniejsze jednak to stworzyć takie otoczenie i warunki pracy, które
będą na nas najlepiej działać. Widziałem inwestorów, którzy w ciszy
i skupieniu obserwowali notowania i z miną pokerzysty składali
zlecenia. Inni z kolei w nerwowym uścisku dzierżyli myszkę i krzyczeli
do monitora z notowaniami, wyładowując w ten sposób swoje emocje,
a jeszcze inni chodzili po biurze tam i z powrotem, w skupieniu
obserwując to, co się dzieje na giełdzie i analizując sytuację na rynku.
Często zachowania inwestorów budzą śmiech, a czasami
i zdziwienie, jednak każde zachowanie i każdy sposób jest dobry,
jeżeli przynosi sukcesy i przekłada się na zyski. Jeśli pewniej
poczujesz się, gdy na monitorze będzie stał słonik przynoszący
szczęście, to go tam postaw. Jeżeli wierzysz w talizmany, to je noś
— pewność i wiara w siebie to bardzo ważny aspekt sukcesu.



2.6. Giełda i emocje

Nasze emocje to nic innego jak szereg skomplikowanych, złożonych
procesów psychicznych, nieustannie zachodzących w naszej
psychice i odpowiedzialnych za nasze reakcje i decyzje. Natomiast
giełda to idealne miejsce, w którym żeruje się na emocjach
inwestorów i na podjętych pod ich wpływem złych transakcjach.
Spekulacje, fałszywe wybicia z formacji, niezliczone transakcje
w ciągu dnia, natłok informacji, komunikatów, raportów


                                    18
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


i zmieniające się wykresy — to tylko nieliczne bodźce, z którymi
nasz umysł będzie musiał sobie poradzić. Na ich podstawie będzie
on reagował i podejmował decyzje w zależności od tego, jakie
informacje otrzyma. Raz będziemy popadać w euforię, a innym
razem w panikę. Dlatego tak ważne jest, aby nie podejmować decyzji
pod wpływem emocji i chwilowych „anomalii” rynkowych.
Często widząc szał zakupów „na spółce”, większość inwestorów
podąża za tłumem i pchana chwilowym „szałem” i chciwością
uczestniczy w masowym entuzjazmie spowodowanym możliwością
szybkiego zarobku. Jednak giełda to jedno z tych miejsc, w którym
większość nie ma racji. Dlatego należy być ostrożnym tam, gdzie
inni o tym zapominają, i być zawsze krok przed nimi. Tylko nasza
dyscyplina, wiedza i doświadczenie pozwolą nam zapanować nad
emocjami i spojrzeć na każdą sytuację z rozsądkiem, opanowaniem
i poddać ją zimnej kalkulacji.
Na giełdzie każdy spotka się z dziwnymi i niezrozumiałymi
zjawiskami. Będziemy widzieli spekulacyjne wzrosty, panikę, która
przeceni spółki do niezrozumiałych poziomów, czy rekomendacje
i wyceny z kosmosu. Jednak giełda rządzi się własnymi prawami.
Należy o tym pamiętać i liczyć się z tym, że nie raz nas zaskoczy
i przyprawi o ból głowy.



2.7. Kartka i długopis

To chyba najlepsza metoda śledzenia tego, co dzieje się na rynku,
łącząca w sobie praktyczność, skuteczność i prostotę.
Kartka i długopis doskonale sprawdzają się w każdych warunkach


                                   19
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej


i pozwalają śledzić przebieg dziennych transakcji, zmieniającą się
liczbę otwartych pozycji na rynku terminowym, ich poziomy czy też
pułapy realizowanych transakcji. Taka metoda pozwala również
dostrzec wszelkie parametry rynku czy interesujących nas akcji, jak
wolumen obrotu, jego wartość, teoretyczne kursy otwarcia
i zamknięcia notowań (TKO), kursy bieżące i wiele innych
przydatnych informacji.

Największymi zaletami kartki i długopisu są niezawodność i gwaran-
cja, że łatwo się nie zepsują. Należy również pamiętać, że często
wielogodzinne śledzenie notowań przed monitorem z czasem przeło-
ży się na przemęczenie wzroku, co w konsekwencji może wpływać
na efektywność i trafność naszych decyzji — można wtedy prze-
oczyć wiele istotnych i znaczących dla naszej inwestycji sygnałów.
Dlatego tak ważne jest również zadbanie o odpoczynek od monitora,
a kartka i długopis stanowią idealne rozwiązanie.




                                    20
Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej




Jak skorzystać z wiedzy
zawartej w pełnej wersji ebooka?


Decyzja o inwestycji w tę specjalistyczną wiedzę może się okazać
Twoim pierwszym krokiem do całkowicie innego myślenia o finan-
sach i własnych możliwościach zarabiania. Zanim jednak zaczniesz
ją czytać, pomyśl o tym, że nawet najbogatsi inwestorzy zaczynali
od obaw, czy sobie poradzą, czy też nie. Ty nic nie ryzykujesz. Za-
wsze masz prawo do skorzystania z wiecznej gwarancji satysfakcji.


         http://czas-na-gielde.zlotemysli.pl/

 Dzisiaj jest najlepszy moment na to, aby zacząć grać i zarabiać
                             na giełdzie!




                                   21

Weitere ähnliche Inhalte

Was ist angesagt?

Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdf
Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdfPsychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdf
Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdfTomasz Żmijewski
 
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebook
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebookSztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebook
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebooke-booksweb.pl
 
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebook
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebookZmien swoje-mysli pdf darmowy ebook
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebookmazur16111
 
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebook
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebookZakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebook
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebooke-booksweb.pl
 
Carry Trading Tomasz Paweł Zalewski
Carry Trading  Tomasz Paweł ZalewskiCarry Trading  Tomasz Paweł Zalewski
Carry Trading Tomasz Paweł ZalewskiWolny Przemysław
 
Żyj i bogać się / Arkadiusz Bednarski
Żyj i bogać się / Arkadiusz BednarskiŻyj i bogać się / Arkadiusz Bednarski
Żyj i bogać się / Arkadiusz BednarskiDarmowe Ebooki
 
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebook
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebookPatent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebook
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebooke-booksweb.pl
 
Zyj i-bogac-sie-dla-niej
Zyj i-bogac-sie-dla-niejZyj i-bogac-sie-dla-niej
Zyj i-bogac-sie-dla-nieje-book prezenty
 
Uwolnij pewność siebie / Rafał Kołodziej
Uwolnij pewność siebie / Rafał KołodziejUwolnij pewność siebie / Rafał Kołodziej
Uwolnij pewność siebie / Rafał KołodziejDarmowe Ebooki
 
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotek
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotekZaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotek
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotekZłota Myśl Pieniądz
 
Najtanszy kredyt-mieszkaniowy
Najtanszy kredyt-mieszkaniowyNajtanszy kredyt-mieszkaniowy
Najtanszy kredyt-mieszkaniowyPrzemysław Wolny
 
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdf
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdfMateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdf
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdfTomasz Żmijewski
 
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz NosiadekZarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz NosiadekRadoslaw Wolny
 
Techniki perswazji darmowy ebook pdf
Techniki perswazji darmowy ebook pdfTechniki perswazji darmowy ebook pdf
Techniki perswazji darmowy ebook pdfzmbook
 
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebook
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebookStań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebook
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebooke-booksweb.pl
 

Was ist angesagt? (20)

Żyj i bogać się
Żyj i bogać sięŻyj i bogać się
Żyj i bogać się
 
Marketing impulsowy
Marketing impulsowyMarketing impulsowy
Marketing impulsowy
 
Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdf
Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdfPsychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdf
Psychologia Osiagniec darmowy ebook do pobrania pdf
 
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebook
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebookSztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebook
Sztuka pisania perswazyjnych tekstów - Piotr R. Michalak i Jakub Woźniak - ebook
 
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebook
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebookZmien swoje-mysli pdf darmowy ebook
Zmien swoje-mysli pdf darmowy ebook
 
Patent sprzedawcy
Patent sprzedawcyPatent sprzedawcy
Patent sprzedawcy
 
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebook
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebookZakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebook
Zakłady sportowe i bukmacherskie kontra multilotek - ebook
 
Carry Trading Tomasz Paweł Zalewski
Carry Trading  Tomasz Paweł ZalewskiCarry Trading  Tomasz Paweł Zalewski
Carry Trading Tomasz Paweł Zalewski
 
Żyj i bogać się / Arkadiusz Bednarski
Żyj i bogać się / Arkadiusz BednarskiŻyj i bogać się / Arkadiusz Bednarski
Żyj i bogać się / Arkadiusz Bednarski
 
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebook
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebookPatent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebook
Patent sprzedawcy - Magdalena Wysok - ebook
 
Dzwonisz sprzedajesz
Dzwonisz sprzedajeszDzwonisz sprzedajesz
Dzwonisz sprzedajesz
 
Zyj i-bogac-sie-dla-niej
Zyj i-bogac-sie-dla-niejZyj i-bogac-sie-dla-niej
Zyj i-bogac-sie-dla-niej
 
Uwolnij pewność siebie / Rafał Kołodziej
Uwolnij pewność siebie / Rafał KołodziejUwolnij pewność siebie / Rafał Kołodziej
Uwolnij pewność siebie / Rafał Kołodziej
 
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotek
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotekZaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotek
Zaklady sportowe-i-bukmacherskie-kontra-multilotek
 
Najtanszy kredyt-mieszkaniowy
Najtanszy kredyt-mieszkaniowyNajtanszy kredyt-mieszkaniowy
Najtanszy kredyt-mieszkaniowy
 
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdf
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdfMateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdf
Mateusz Chłodnicki - Blizej Sukcesu darmowa ksiazka ebook do pobrania pdf
 
Skuteczne prezentacje-biznesowe
Skuteczne prezentacje-biznesoweSkuteczne prezentacje-biznesowe
Skuteczne prezentacje-biznesowe
 
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz NosiadekZarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy Bartosz Nosiadek
 
Techniki perswazji darmowy ebook pdf
Techniki perswazji darmowy ebook pdfTechniki perswazji darmowy ebook pdf
Techniki perswazji darmowy ebook pdf
 
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebook
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebookStań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebook
Stań się postrachem bukmacherów - Bartłomiej Boruta - ebook
 

Andere mochten auch

Andere mochten auch (10)

Wielkanoc według Pięciu Przemian
Wielkanoc według Pięciu PrzemianWielkanoc według Pięciu Przemian
Wielkanoc według Pięciu Przemian
 
Nauka szczęścia
Nauka szczęściaNauka szczęścia
Nauka szczęścia
 
5 najlepszych listów handlowych
5 najlepszych listów handlowych5 najlepszych listów handlowych
5 najlepszych listów handlowych
 
Łatwa trudność zROZUMIEnia
Łatwa trudność zROZUMIEniaŁatwa trudność zROZUMIEnia
Łatwa trudność zROZUMIEnia
 
Jak pokonać samotność
Jak pokonać samotnośćJak pokonać samotność
Jak pokonać samotność
 
Szczury w hodowli domowej
Szczury w hodowli domowejSzczury w hodowli domowej
Szczury w hodowli domowej
 
Władca Słowa
Władca SłowaWładca Słowa
Władca Słowa
 
Jak tanio zbudować kolektor słoneczny? Energia słoneczna dla każdego
Jak tanio zbudować kolektor słoneczny? Energia słoneczna dla każdegoJak tanio zbudować kolektor słoneczny? Energia słoneczna dla każdego
Jak tanio zbudować kolektor słoneczny? Energia słoneczna dla każdego
 
Dzwonisz, sprzedajesz
Dzwonisz, sprzedajeszDzwonisz, sprzedajesz
Dzwonisz, sprzedajesz
 
Słodkie ciasta bez cukru
Słodkie ciasta bez cukruSłodkie ciasta bez cukru
Słodkie ciasta bez cukru
 

Ähnlich wie Czas na giełdę!

Jak wygrać w biznesie? / Marek Zabiciel
Jak wygrać w biznesie? / Marek ZabicielJak wygrać w biznesie? / Marek Zabiciel
Jak wygrać w biznesie? / Marek ZabicielDarmowe Ebooki
 
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur Affek
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur AffekDzwonisz, sprzedajesz / Artur Affek
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur AffekDarmowe Ebooki
 
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz NosiadekZarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz NosiadekDarmowe Ebooki
 
Nowoczesna firma / Wiesław Kluz
Nowoczesna firma / Wiesław KluzNowoczesna firma / Wiesław Kluz
Nowoczesna firma / Wiesław KluzDarmowe Ebooki
 
Inwestuj we własny dług / Sławomir Śniegocki
Inwestuj we własny dług / Sławomir ŚniegockiInwestuj we własny dług / Sławomir Śniegocki
Inwestuj we własny dług / Sławomir ŚniegockiDarmowe Ebooki
 
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...Darmowe Ebooki
 
Skazany na-sukces
Skazany na-sukcesSkazany na-sukces
Skazany na-sukcesGucio Silva
 
Nowoczesna firma
Nowoczesna firmaNowoczesna firma
Nowoczesna firmaebook
 

Ähnlich wie Czas na giełdę! (20)

Czas na-gielde
Czas na-gieldeCzas na-gielde
Czas na-gielde
 
Jak wygrać w biznesie? / Marek Zabiciel
Jak wygrać w biznesie? / Marek ZabicielJak wygrać w biznesie? / Marek Zabiciel
Jak wygrać w biznesie? / Marek Zabiciel
 
Jak wygrac-w-biznesie
Jak wygrac-w-biznesieJak wygrac-w-biznesie
Jak wygrac-w-biznesie
 
Jak wygrac-w-biznesie
Jak wygrac-w-biznesieJak wygrac-w-biznesie
Jak wygrac-w-biznesie
 
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur Affek
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur AffekDzwonisz, sprzedajesz / Artur Affek
Dzwonisz, sprzedajesz / Artur Affek
 
Dzwonisz sprzedajesz
Dzwonisz sprzedajeszDzwonisz sprzedajesz
Dzwonisz sprzedajesz
 
Hipnotyczny telemarketing
Hipnotyczny telemarketingHipnotyczny telemarketing
Hipnotyczny telemarketing
 
Hipnotyczny telemarketing
Hipnotyczny telemarketingHipnotyczny telemarketing
Hipnotyczny telemarketing
 
Sprzedawaj w-sieci
Sprzedawaj w-sieciSprzedawaj w-sieci
Sprzedawaj w-sieci
 
Praktyczne porady-finansowe
Praktyczne porady-finansowePraktyczne porady-finansowe
Praktyczne porady-finansowe
 
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz NosiadekZarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz Nosiadek
Zarabianie PRAWDZIWYCH pieniędzy / Bartosz Nosiadek
 
Nowoczesna firma / Wiesław Kluz
Nowoczesna firma / Wiesław KluzNowoczesna firma / Wiesław Kluz
Nowoczesna firma / Wiesław Kluz
 
Nowoczesna firma
Nowoczesna firmaNowoczesna firma
Nowoczesna firma
 
Inwestuj we własny dług / Sławomir Śniegocki
Inwestuj we własny dług / Sławomir ŚniegockiInwestuj we własny dług / Sławomir Śniegocki
Inwestuj we własny dług / Sławomir Śniegocki
 
Inwestuj we-wlasny-dlug
Inwestuj we-wlasny-dlugInwestuj we-wlasny-dlug
Inwestuj we-wlasny-dlug
 
Mistrzologia
MistrzologiaMistrzologia
Mistrzologia
 
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...
Bogaty Polak, biedny Polak. Jakie decyzje finansowe podejmują bogaci i dlacze...
 
Hipnotyczny marketing
Hipnotyczny marketingHipnotyczny marketing
Hipnotyczny marketing
 
Skazany na-sukces
Skazany na-sukcesSkazany na-sukces
Skazany na-sukces
 
Nowoczesna firma
Nowoczesna firmaNowoczesna firma
Nowoczesna firma
 

Czas na giełdę!

  • 1.
  • 2. Ten darmowy ebook zawiera fragment pełnej wersji pod tytułem: „Czas na giełdę!” Aby przeczytać informacje o pełnej wersji, kliknij tutaj Darmowa publikacja dostarczona przez eBook Info.pl Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez Wydawcę. Zabronione są jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody wydawcy. Zabrania się jej od- sprzedaży, zgodnie z regulaminem Wydawnictwa Złote Myśli. © Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli & Daniel Sokołowski rok 2010 Data: 1.09.2010 Tytuł: Czas na giełdę! – fragment utworu Autor: Daniel Sokołowski Projekt okładki: Janusz Skierkowski Redakcja: Magdalena Michalak, Sylwia Fortuna Wydawnictwo Złote Myśli sp. z o.o. ul. Daszyńskiego 5 44-100 Gliwice WWW: www. ZloteMysli.pl EMAIL: kontakt@zlotemysli.pl Autor oraz Wydawnictwo „Złote Myśli” dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowie- dzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo „Złote Myśli” nie pono- szą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzy- stania informacji zawartych w książce. Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
  • 3. Spis treści Wstęp.....................................................................................5 O czym jest ta książka?..........................................................5 Społeczeństwo........................................................................6 1. Czym jest Giełda Papierów Wartościowych?.....................9 1.1. Giełda..........................................................................9 1.2. Trudne początki.........................................................11 1.3. Funkcjonowanie i zasady..........................................13 1.4. Instrumenty finansowe rynku giełdowego..................18 2. Start, czyli trudne początki...............................................33 2.1. Zdobywanie wiedzy...................................................34 2.2. Wybór domu maklerskiego........................................35 2.3. Przegląd zleceń maklerskich.....................................36 2.4. Zyski i podatki...........................................................43 2.5. Miejsce pracy............................................................45 2.6. Giełda i emocje.........................................................46 2.7. Kartka i długopis........................................................48 3. Analiza techniczna...........................................................49 3.1. Czym jest analiza techniczna?..................................49 3.2. Rodzaje wykresów....................................................50 3.3. Trendy na rynku........................................................55 3.4. Wsparcia i opory.......................................................59 3.5. Wybrane formacje cenowe........................................60 3.6. Średnie kroczące......................................................82 3.7. Wskaźniki AT.............................................................84 3.8. Sygnały rynku............................................................94 3.9. Rodzaje świec japońskich.........................................95 3.10. Korekty....................................................................99 4. Analiza fundamentalna...................................................100 4.1. Wskaźniki analizy fundamentalnej...........................102 4.2. Makroekonomia i rynek...........................................107 4.3. Rynek pierwotny — IPO..........................................110
  • 4. 4.4. Raporty finansowe spółek........................................113 5. Złote zasady inwestowania............................................116 Chroń swój kapitał!..........................................................116 Stwórz plan i strategię działania!.....................................116 Jeżeli możesz, używaj zleceń stop loss...........................117 Płyń z prądem!................................................................118 Tnij straty, a zyski niech rosną!........................................118 Bądź cierpliwy i zdyscyplinowany!...................................119 Dywersyfikuj portfel ........................................................119 6. Plusy i minusy daytradingu............................................120 Podsumowanie...................................................................123 Słowniczek..........................................................................125 Aneks..................................................................................127 1. Przydatne strony internetowe.....................................127 2. Cytaty Mistrzów..........................................................129 3. Przykłady formacji świecowych..................................131 4. Spis domów maklerskich............................................140 5. Zestawienie ofert domów maklerskich........................141 Spis rysunków.....................................................................147 Spis tabel............................................................................150
  • 5. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Start, czyli trudne początki Giełda to miejsce, w którym można osiągnąć wyzwolenie i niezależ- ność finansową. Jest ona stworzona dla tych, którzy nie godzą się na rygor codzienności i dążą do swobody finansowej, gdzie każdy może w dowolny sposób ustalać i kreować czas pracy w taki sposób, jaki mu odpowiada. Początkujący inwestor często odczuwa strach i obawę przed lokowaniem swoich pieniędzy w wirtualne instrumenty finansowe. Myśl o ich stracie, często będących oszczędnościami życia, sprawia, że już na samym początku popełniamy błąd. Podświadomie wmawiamy sobie, że poniesiemy porażkę. Tymczasem mając tylko wolny i swobodny umysł, możemy osiągnąć sukces. Jednak nie ulega wątpliwości, że strach i obawa to coś dobrego; coś, co wyostrza nasze zmysły i wzmacnia uwagę i koncentrację. Jeżeli nie poświęcisz, zwłaszcza na początku, kilku godzin dziennie na to, co się dzieje na rynku, zostaniesz w tyle, ponieważ robiący to będą krok przed Tobą. Im bardziej zaangażujesz się w analizę spółek, ich sytuacji finansowej, wykresów, wskaźników, komunikatów i raportów, tym większa szansa, że szala zwycięstwa przechyli się na Twoją korzyść. Pamiętaj, że im więcej informacji posiadasz, tym podejmiesz bardziej racjonalną i mającą lepsze skutki decyzję inwestycyjną, ponieważ będzie ona poparta wiedzą i intuicją, która z czasem sama się w Tobie zrodzi. Początki zawsze bywają trudne i zniechęcają do kontynuacji tego, co 5
  • 6. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej się zaczęło. Jeżeli nawet w początkowej fazie inwestowania nie będziemy odnosić sukcesów, nie powinniśmy się zrażać. Wiedza, doświadczenie, ciężka praca i własne wnioski z czasem przełożą się na sukcesy i pierwsze zarobione pieniądze. Każda zyskowna transakcja będzie motorem do dalszego działania i uczenia się. Stosowanie własnych, sprawdzonych strategii, trzymanie się dyscypliny i przestrzeganie zasad panujących na giełdzie przyczyni się do naszego sukcesu i zwiększenia zasobności naszego portfela. Każdy, nawet największy rekin giełdowy, był kiedyś w tym samym punkcie co początkujący inwestor — zaczynał od zera. To, jak pokierujemy naszym sukcesem, zależy wyłącznie od nas i od tego, ile wysiłku włożymy w jego osiągnięcie. 6
  • 7. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej 2.1. Zdobywanie wiedzy Jeżeli nie wiesz, dokąd zmierzasz, to prawdopodobnie nie trafisz do celu. David Cambell U każdego początkującego inwestora przychodzi taki moment, w którym zastanawia się: co dalej? Od czego zacząć? Co będzie przydatne, a co nie? Dlatego to, jak profesjonalnie podejdziesz do zdobywania i poszerzania swojej wiedzy, będzie rzutowało na Twój sukces inwestycyjny w przyszłości. Aby zostać rekinem giełdowym, wcale nie musimy kończyć studiów o tym profilu, chociaż taka droga edukacji znacznie ułatwia start. Dzisiaj każdy ma dostęp do nieograniczonego źródła wiedzy i informacji na temat rynków kapitałowych. Powstało już wiele książek na ten temat — zagranicznych, które są dostępne na naszym rynku, jak i polskich, również bardzo wartościowych. Z pomocą przychodzi także internet: serwisy branżowe, fora dyskusyjne i wiele innych, ciekawych i przydatnych stron internetowych. O szczegółach dowiesz się w dalszej części książki. 7
  • 8. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej 2.2. Wybór domu maklerskiego Kolejną decyzją, którą musimy podjąć, jest wybór odpowiedniego dla nas domu maklerskiego. Obecnie, dzięki rozwojowi internetu i rynków kapitałowych, możemy przebierać w ofertach. Na początku powinniśmy otworzyć rachunek maklerski, który spełni nasze oczekiwania co do platformy transakcyjnej, odpowiednich prowizji i obsługi. Przy jego wyborze należy zwrócić uwagę na kilka istotnych rzeczy, takich jak: 1. opłaty za prowadzenie konta maklerskiego; 2. prowizje za składanie zleceń; 3. rodzaj platformy transakcyjnej oferowanej przez dany dom ma- klerski; 4. opłaty za udostępnianie notowań w czasie rzeczywistym; 5. opłaty za przelewy; 6. bezpieczeństwo konta (szyfrowanie danych, maskowania, tokeny — generatory haseł); 7. funkcjonalność platform transakcyjnych; 8. odległość domu maklerskiego od miejsca zamieszkania (często pomijany punkt, lecz z doświadczenia wiem, że dość istotny); 9. obsługa i podejście domu maklerskiego do klienta. 8
  • 9. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Warto również zaczerpnąć informacji o interesującym nas domu maklerskim na forach internetowych poświęconych rynkom kapitałowym, ponieważ praktyka i funkcjonalność często nie idą w parze z tym, o czym mówią broszury informacyjne. Zestawienie wybranych ofert domów maklerskich (stan na styczeń 2010 roku) zostało umieszczone na końcu książki. 2.3. Przegląd zleceń maklerskich Po wyborze odpowiedniego rachunku maklerskiego czas zapoznać się ze zleceniami, które możesz składać podczas kupowania i sprzedawania instrumentów finansowych. Często są one częścią strategii inwestycyjnej i chronią nasz kapitał przed stratami. Większość zleceń dostępnych na rynku giełdowym to: PKC (zlecenie po każdej cenie) — zlecenia przekazywane na giełdę we wszystkich fazach notowań ciągłych, jak i w systemie kursu jednolitego, poza fazą interwencji i dogrywki. Zlecenia PKC nie podlegają modyfikacji podczas fazy interwencji. Jeżeli zlecenie takie nie ma zleceń przeciwstawnych realizujących je w całości, „kurs” zostaje zamrożony (GPW). Przykład Tabela 4. Arkusz zleceń przed transakcją Kupno (ilość Cena akcji Sprzedaż akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 85 9
  • 10. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej — 31,2 20 — 30,5 150 200 30 — 250 29,6 — Inwestor składa w trakcie sesji zlecenie PKC na 200 akcji. Tabela 5. Arkusz zleceń po transakcji Kupno (ilość Cena akcji Sprzedaż akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 55 — 31,2 — — 30,5 — 200 30 — 250 29,6 — Zlecenie PKC na 200 akcji spowodowało, że popyt został zaspokojony dopiero przy 32 PLN, gdzie po realizacji zlecenia pozostało jeszcze 55 akcji. Transakcje, które zostały zrealizowane, to sprzedaż 150 akcji po 30,50 PLN, 20 akcji po 31,20 PLN i 30 akcji po 32 PLN każda. PCRO (po cenie rynkowej na otwarcie) — zlecenia przekazywane wyłącznie w fazie ich przyjmowania na otwarcie i na zamknięcie sesji w systemie notowań ciągłych. Są one realizowane po cenie równej kursowi otwarcia lub zamknięcia (GPW). Przykład 10
  • 11. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Tabela 6. Arkusz zleceń przed transakcją Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 85 — 31,2 20 20 30,5 150 45 30 — 1000 29,6 — Inwestor składa w trakcie sesji zlecenie PCRO przed notowaniami na 65 akcji. Tabela 7. Arkusz zleceń po transakcji Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 85 — 31,2 20 — 30,5 65 45 30 — 1000 29,6 — Po otwarciu sesji zostały zrealizowane zlecenia przeciwstawne, spełniające warunki transakcji. W arkuszu „stało” już 20 akcji, dlatego złożone zlecenie było następnym w kolejce, co dawało łączną sumę 85 akcji po 30,50 PLN, które zostały zrealizowane po 11
  • 12. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej cenie rynkowej, będącej na otwarcie, tj. 20 akcji po 30,50 PLN i 65 akcji po 30,50 PLN. PCR (zlecenie po cenie rynkowej) — zlecenia przekazywane wyłącznie w fazie notowań ciągłych poza okresami równoważenia rynku. PCR realizowane jest po cenie pierwszego napotkanego zlecenia przeciwstawnego. Niezrealizowana część tego zlecenia staje się zleceniem z limitem ceny równym kursowi ostatniej transakcji (GPW). 12
  • 13. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Przykład Tabela 8. Arkusz zleceń przed transakcją Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 85 — 31,2 20 — 30,5 150 200 30 — 250 29,6 — Inwestor składa zlecenie PCR na 1000 akcji w trakcie notowań. Tabela 9. Arkusz zleceń po transakcji Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 — — 31,2 — 850 30,5 — 200 30 — 250 29,6 — Ze względu na niewystarczającą liczbę zleceń przeciwstawnych zostało zrealizowanych tylko 150 akcji. Pozostała część z 850 akcji została „ustawiona” jako zlecenia z ceną równą ostatniemu kursowi, po jakim została zrealizowana ostatnia transakcja. W tym przypadku 13
  • 14. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej było to 30,50 PLN. WMin (zlecenie z warunkiem wielkości minimalnej) — mogą być przekazywane jedynie w fazie dogrywki oraz w fazie notowań ciągłych poza okresem równoważenia rynku. Zlecenie to określa minimalną liczbę papierów, która musi być kupiona lub sprzedana zaraz po wprowadzeniu. Część niezrealizowana pozostaje w arkuszu zleceń jako zlecenie bez warunku minimalnej wielkości wykonania (GPW). WUJ (zlecenie z warunkiem wielkości ujawnionej) — zlecenia przekazywane na giełdę we wszystkich fazach w systemie notowań ciągłych poza fazą interwencji. Polegają one na wystawieniu zlecenia z określoną wielkością ujawnioną (GPW). Przykład Tabela 10. Arkusz zleceń przed transakcją Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 1000 — 31,2 500 500 30,5 500 (WUJ) 200 30 — 2000 29,6 — Inwestor w trakcie notowań składa zlecenie sprzedaży na 3000 akcji, z wielkością ujawnioną (widoczne) równą 500 akcjom. Tabela 11. Arkusz zleceń po transakcji 14
  • 15. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Kupno Cena akcji Sprzedaż (ilość akcji) (w PLN) (ilość akcji) — 32 1000 — 31,2 500 — 30,5 500 (WUJ) 200 30 — 2000 29,6 — W arkuszu zleceń pojawiło się zlecenie kupna na 500 akcji, które zostało zrealizowane. Jednak inwestor, który złożył zlecenie z wielkością ujawnioną, wystawił na sprzedaż 3000 akcji. Dlatego po kupnie 500 akcji w karnecie pojawiło się kolejne zlecenie sprzedającego równe wielkości ujawnionej, czyli 500 akcji — do sprzedania pozostało jeszcze 2500 akcji. WiN (zlecenie z oznaczeniem ważności do pierwszego wykonania) — zlecenia można przekazywać we wszystkich fazach za wyjątkiem interwencji (GPW). WuA (zlecenie z oznaczeniem ważności „wykonaj lub anuluj”) — przekazywane tylko w fazie dogrywki oraz w fazie notowań ciągłych poza okresem równoważenia rynku1. Zlecenie WuA wykonywane jest w całości albo nie jest realizowane w ogóle (zostaje usunięte) (GPW). LimAkt (zlecenie z warunkiem limitu aktywacji po określonej cenie) — jest przekazywane w systemie notowań ciągłych oraz w systemie kursu jednolitego, wyłączając fazę interwencji i dogrywki (GPW). 1 Równoważenie rynku — jeżeli jakieś zlecenie nie może zostać wykonane (np. z powodu nienaturalnie wysokiej lub niskiej ceny, na skutek zlecenia PKC), to wszystkie zlecenia są zawieszane i rozpoczyna się tzw. równoważenie. 15
  • 16. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej 2.4. Zyski i podatki Zarobiłeś — czas, żebyś rozliczył się z fiskusem. Podatek od zysków kapitałowych w Polsce jest liniowy i wynosi 19%. Dotyczy on zysków, które uzyskaliśmy ze zbycia papierów wartościowych i instrumentów pochodnych i tylko tych papierów, które zostały sprzedane. Wyjątek stanowią akcje zakupione przed 1 stycznia 2004 roku — są one zwolnione z tego podatku. Z Urzędem Skarbowym musimy rozliczyć się samodzielnie. W przypadku lokat i rachunków oszczędnościowych banki automatycznie odliczają od zysku podatek należny fiskusowi. Jak się rozliczyć? Uzyskane zyski kapitałowe i należny od nich podatek rozliczamy w formularzu PIT-38, który otrzymamy w każdym Urzędzie Skarbowym. Możemy go również pobrać z jego strony internetowej i wydrukować — co zaoszczędzi nam czas i pieniądze. Rozliczenia PIT-38 dokonujemy na podstawie otrzymanego z domu maklerskiego formularza PIT-8C, w którym znajduje się między innymi rubryka o przychodach i kosztach ich uzyskania. Znajdziemy też tam dane o ewentualnym zysku lub stracie. Pamiętajmy, że z Urzędem Skarbowym musimy się rozliczyć najpóźniej do 30 kwietnia. Straty Jeżeli wskutek złych inwestycji poniesiemy straty w danym roku podatkowym, to istnieje możliwość odliczenia ich od zysków w latach następnych (maksymalnie do 5 lat). Odliczenie w danym roku podatkowym nie może jednak przekroczyć w jednym roku 50% poniesionej straty. 16
  • 17. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Koszty uzyskania przychodu Do kosztów uzyskania przychodu możemy zaliczyć prowizje maklerskie pobierane np. za składanie zleceń lub odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup akcji. Istnieje również możliwość wpisania w koszty prenumeraty prasy branżowej, jednak w tym wypadku należy być ostrożnym i na wszelki wypadek zaczerpnąć porady bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym. Wyjaśni on dokładnie swoją interpretację kosztów uzyskania przychodu od zysków kapitałowych. 2.5. Miejsce pracy O tym, że warunki pracy wpływają na wydajność każdego z nas, wiedzą chyba wszyscy. Podobnie jest w przypadku inwestora giełdowego. Jego miejsce pracy powinno być swoistą świątynią, która daje mu moc i pozytywnie wpływa na koncentrację i funkcjonowanie, a tym samym na podejmowane decyzje. Ja preferuję miejsce zaciszne i dobrze nasłonecznione, w którym łatwo zebrać myśli; gdzie nikt nie będzie zakłócał spokoju. Równie ważny jest sprzęt komputerowy, którego używamy: duży monitor, na którym bardzo dobrze będzie widać wykresy, odpowiednia szybkość łącza internetowego, która pozwoli śledzić notowania i transmisje z konferencji spółek — często są one prowadzone online — oraz pozostałe rzeczy, jak karta graficzna, procesor i odpowiednia ilość RAM-u. Oczywiście nie chodzi tutaj o najnowsze osiągnięcia techniki, bo równie dobrze można pracować na komputerach z końca lat 90. Znam osoby, które składają zlecenia telefonicznie i też osiągają sukcesy, jednak warto mieć w miarę nową technologię po swojej stronie. Wracając do szybkości i niezawodności łącza internetowego — nie 17
  • 18. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej ma nic bardziej irytującego i stresującego niż to, jak w kluczowej chwili podczas składania zlecenia w trakcie sesji następuje przerwa w dostępie do sieci. Dlatego warto czasami zapłacić więcej za lepsze łącze, niż liczyć straty związane z jego zawodnym działaniem. Najważniejsze jednak to stworzyć takie otoczenie i warunki pracy, które będą na nas najlepiej działać. Widziałem inwestorów, którzy w ciszy i skupieniu obserwowali notowania i z miną pokerzysty składali zlecenia. Inni z kolei w nerwowym uścisku dzierżyli myszkę i krzyczeli do monitora z notowaniami, wyładowując w ten sposób swoje emocje, a jeszcze inni chodzili po biurze tam i z powrotem, w skupieniu obserwując to, co się dzieje na giełdzie i analizując sytuację na rynku. Często zachowania inwestorów budzą śmiech, a czasami i zdziwienie, jednak każde zachowanie i każdy sposób jest dobry, jeżeli przynosi sukcesy i przekłada się na zyski. Jeśli pewniej poczujesz się, gdy na monitorze będzie stał słonik przynoszący szczęście, to go tam postaw. Jeżeli wierzysz w talizmany, to je noś — pewność i wiara w siebie to bardzo ważny aspekt sukcesu. 2.6. Giełda i emocje Nasze emocje to nic innego jak szereg skomplikowanych, złożonych procesów psychicznych, nieustannie zachodzących w naszej psychice i odpowiedzialnych za nasze reakcje i decyzje. Natomiast giełda to idealne miejsce, w którym żeruje się na emocjach inwestorów i na podjętych pod ich wpływem złych transakcjach. Spekulacje, fałszywe wybicia z formacji, niezliczone transakcje w ciągu dnia, natłok informacji, komunikatów, raportów 18
  • 19. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej i zmieniające się wykresy — to tylko nieliczne bodźce, z którymi nasz umysł będzie musiał sobie poradzić. Na ich podstawie będzie on reagował i podejmował decyzje w zależności od tego, jakie informacje otrzyma. Raz będziemy popadać w euforię, a innym razem w panikę. Dlatego tak ważne jest, aby nie podejmować decyzji pod wpływem emocji i chwilowych „anomalii” rynkowych. Często widząc szał zakupów „na spółce”, większość inwestorów podąża za tłumem i pchana chwilowym „szałem” i chciwością uczestniczy w masowym entuzjazmie spowodowanym możliwością szybkiego zarobku. Jednak giełda to jedno z tych miejsc, w którym większość nie ma racji. Dlatego należy być ostrożnym tam, gdzie inni o tym zapominają, i być zawsze krok przed nimi. Tylko nasza dyscyplina, wiedza i doświadczenie pozwolą nam zapanować nad emocjami i spojrzeć na każdą sytuację z rozsądkiem, opanowaniem i poddać ją zimnej kalkulacji. Na giełdzie każdy spotka się z dziwnymi i niezrozumiałymi zjawiskami. Będziemy widzieli spekulacyjne wzrosty, panikę, która przeceni spółki do niezrozumiałych poziomów, czy rekomendacje i wyceny z kosmosu. Jednak giełda rządzi się własnymi prawami. Należy o tym pamiętać i liczyć się z tym, że nie raz nas zaskoczy i przyprawi o ból głowy. 2.7. Kartka i długopis To chyba najlepsza metoda śledzenia tego, co dzieje się na rynku, łącząca w sobie praktyczność, skuteczność i prostotę. Kartka i długopis doskonale sprawdzają się w każdych warunkach 19
  • 20. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej i pozwalają śledzić przebieg dziennych transakcji, zmieniającą się liczbę otwartych pozycji na rynku terminowym, ich poziomy czy też pułapy realizowanych transakcji. Taka metoda pozwala również dostrzec wszelkie parametry rynku czy interesujących nas akcji, jak wolumen obrotu, jego wartość, teoretyczne kursy otwarcia i zamknięcia notowań (TKO), kursy bieżące i wiele innych przydatnych informacji. Największymi zaletami kartki i długopisu są niezawodność i gwaran- cja, że łatwo się nie zepsują. Należy również pamiętać, że często wielogodzinne śledzenie notowań przed monitorem z czasem przeło- ży się na przemęczenie wzroku, co w konsekwencji może wpływać na efektywność i trafność naszych decyzji — można wtedy prze- oczyć wiele istotnych i znaczących dla naszej inwestycji sygnałów. Dlatego tak ważne jest również zadbanie o odpoczynek od monitora, a kartka i długopis stanowią idealne rozwiązanie. 20
  • 21. Czas na giełdę! :: Daniel Sokołowski :: kliknij po więcej Jak skorzystać z wiedzy zawartej w pełnej wersji ebooka? Decyzja o inwestycji w tę specjalistyczną wiedzę może się okazać Twoim pierwszym krokiem do całkowicie innego myślenia o finan- sach i własnych możliwościach zarabiania. Zanim jednak zaczniesz ją czytać, pomyśl o tym, że nawet najbogatsi inwestorzy zaczynali od obaw, czy sobie poradzą, czy też nie. Ty nic nie ryzykujesz. Za- wsze masz prawo do skorzystania z wiecznej gwarancji satysfakcji. http://czas-na-gielde.zlotemysli.pl/ Dzisiaj jest najlepszy moment na to, aby zacząć grać i zarabiać na giełdzie! 21