Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
AUTYZM
  METODY PRACY
TEORIA I PRAKTYKA

    Ewelina Jankowiak
   Anna Kolan-Zwolińska
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
                        OSÓB Z AUTYZMEM

•   deficyty w obrębie wielu sfer funkcjonowania pojawiając...
CHARAKTERYSTYKA BEHAWIORALNA
     WG J. KOZŁOWSKIEGO (INSTYTUT
PSYCHOLOGII UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO)

•   deficyty w obrębie...
PRZYCZYNY AUTYZMU


                                     •   niedobór enzymów i przerost
•   podejście genetyczne
        ...
METODY PRACY

• Metoda Marii Montessori
• Metoda Integracji Sensorycznej
• Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne
•...
CELE TERAPII BEHAWIORALNEJ


1.Rozwijanie zachowań deficytowych

2.Redukowanie zachowań niepożądanych

3.Generalizowanie i ...
PRZYGOTOWANIE DO PRACY Z DZIECKIEM



•   Siadanie na krześle

•   Kontakt wzrokowy – reakcja na imię

•   Atrakcyjne nagr...
SFERY ROZWIJANE W TERAPII

1. Naśladowanie

2. Dopasowywanie

3. Mowa bierna (rozumienie mowy)

4. Mowa czynna

5. Umiejęt...
NAŚLADOWANIE
1. Ruchy motoryki dużej

2. Użycie przedmiotów

3. Ruchy motoryki małej

4. Ruchy ust

5. Sekwencje ruchów

6...
DOPASOWYWANIE

1. Identyczne przedmioty

2. Identyczne zdjęcia, obrazki

3. Przedmioty do zdjęć i zdjęcia do przedmiotów

...
ROZUMIENIE MOWY

1. Wykonywanie poleceń          6. Wskazywanie przedmiotów w
   jednoetapowych                  otoczeniu...
MOWA CZYNNA
              NAŚLADOWANIE MOWY


1. Wzmacnianie wszelkich wokalizacji

2. Imitacje określonych dźwięków

3. N...
MOWA CZYNNA
                        KOMUNIKOWANIE SIĘ

1. Odpowiadanie na pytania                       8. Opisywanie prze...
UMIEJĘTNOŚCI SZKOLNE


1. Czytanie

2. Liczenie

3. Pisanie

4. Umiejętności społeczne, interakcje z rówieśnikami
SAMODZIELNOŚĆ

1. Jedzenie/ picie

2. Ubieranie się/rozbieranie się

3. Sznurowadła, guziki, zamki

4. Czynności domowe

5...
ZACHOWANIA SPOŁECZNE


1. Umiejętne stosowanie form grzecznościowych

2. Zachowania w miejscach publicznych (kościoły, res...
ZABAWA




1. Proste zabawy zabawkami

2. Zabawy ruchowe, tematyczne

3. Plany aktywności
ĆWICZENIE
KSZTAŁTOWANIE UMIEJĘTNOŚCI
  METODA MAŁYCH KROKÓW
MYCIE RĄK

1.Podejdź do zlewu.         8.Odłóż mydło na mydelniczkę.

2.Podwiń rękawy.            9.Pocieraj ręce o siebie...
ROBIENIE HERBATY

1. Podejdź do blatu                  9. Postaw kubek na blacie.
2. Weź czajnik                       10....
PODPOWIEDZI




Podpowiedziami są instrukcje, gesty, dotyk, demonstracje,
które aranżujemy, aby zwiększyć prawdopodobieńst...
RODZAJE PODPOWIEDZI


1. Podpowiedź reakcji:        2. Podpowiedź bodźca:
                              a. podanie polecen...
EFEKTYWNOŚĆ PODPOWIEDZI MANUALNYCH



1. Muszą być delikatne

2. Stosujemy od tyłu, stoimy zawsze za dzieckiem

3. Unikamy...
STOSOWANIE PODPOWIEDZI



1. Pełna podpowiedź manualna

2. Stopniowe wycofywanie podpowiedzi (nadgarstki, łokcie,
  ramion...
WZMOCNIENIA




Wzmocnienie to każde wydarzenie zwiększające siłę
zachowania, po jakim następuje wzmocnienie, czyli poprze...
ZASADY PODAWANIA WZMOCNIEŃ



1. Nie wiemy, czy wydarzenie będzie wzmocnieniem, dopóki go nie
  zastosujemy.

2. To co jes...
RODZAJE WZMOCNIEŃ




1. Rzeczowe

2. Dotyczące przywilejów lub aktywności

3. Społeczne

4. Symboliczne czyli żetonowe (t...
WZMOCNIENIA
WZMOCNIENIA
WZMOCNIENIA
ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ


1. Konstruowanie przestrzeni (ograniczenie, mało zabawek, jak najmniej dystrakt...
ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ



5. Kilka godzin terapii dziennie od poniedziałku do piątku (ośrodek, dom, zaję...
ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ
DOKUMENTACJA



•   niezbędna w terapii

•   rejestracja wyników w procentach

•   opisowa

•   tabelki

•   używanie symb...
PLANY AKTYWNOŚCI




1.Warunki wprowadzenia planu:      2. Rodzaje planów:

a.dziecko akceptuje                a.plan dnia...
PLANY AKTYWNOŚCI




3. Formy:                      4. Sposób wprowadzania:

                               a. pierwszy pl...
PLANY AKTYWNOŚCI
PLANY AKTYWNOŚCI
PLANY AKTYWNOŚCI
PLAN DNIA
LITERATURA



•   „Autyzm-epidemiologia, diagnoza, terapia” pod red.T. Pietrasa, A.Witusika, P. Gałeckiego.
    Wrocław 20...
LITERATURA



•   „Autyzm- Jak pomóc rodzinie” P. Randall, J.Parker, GWP, Gdańsk 2001

•   „Ćwiczenia edukacyjne dla dziec...
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

Autyzm: metody pracy, teoria i praktyka

62.508 Aufrufe

Veröffentlicht am

Prezentacja ze szkolenia dla osób, spotykających się w swojej pracy z dziećmi z autyzmem.

Veröffentlicht in: Bildung, Gesundheit & Medizin
  • Login to see the comments

Autyzm: metody pracy, teoria i praktyka

  1. 1. AUTYZM METODY PRACY TEORIA I PRAKTYKA Ewelina Jankowiak Anna Kolan-Zwolińska
  2. 2. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA OSÓB Z AUTYZMEM • deficyty w obrębie wielu sfer funkcjonowania pojawiające się przed 3 r. ż. • zaburzenie mowy, komunikowania się z otoczeniem, naśladowania, percepcji, w obrębie zachowań społecznych, zaburzenia emocjonalne, zachowania niepożądane • stosunek 4:1 (chłopcy: dziewczynki) • autyzm a upośledzenie umysłowe • należy do grupy całościowych zaburzeń rozwoju (F84.0 ICD-10) • zaburzenia ze spektrum autyzmu ASD (Autism Spectrum Disorder): autyzm dziecięcy, autyzm atypowy, zespół Retta, zespół Aspergera, inne całościowe zaburzenia rozwoju • rys historyczny: Kanner (psychiatra) - zapoczątkował badania nad autyzmem w 1943 r. ; Asperger (psychiatra) wyróżnił Zespół Aspergera w 1944 r. ; Ferster w 1963 uważał, że rodzina źle oddziałuje na dzieci i trzeba zabrać je od rodziców i umieścić w zamkniętych zakładach, model „zimnej matki”; Lovaas (psycholog) był odmiennego zdania i uważał, że dziecko i rodzina to jedna całość 1970, zapoczątkował behawioralną teorię dzieci z autyzmem, ABA (stosowana analiza behawioralna).
  3. 3. CHARAKTERYSTYKA BEHAWIORALNA WG J. KOZŁOWSKIEGO (INSTYTUT PSYCHOLOGII UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO) • deficyty w obrębie zachowań społecznych • autostymulacje/stereotypie • zaburzenia mowy, języka i komunikacji • agresja i autoagresja niewerbalnej • upośledzenie umysłowe (70-80%) • nieadekwatne reakcje na środowisko • dysharmonie rozwojowe • wymaganie niezmienności otoczenia i • nieprawidłowy afekt zachowania rytualistyczne • brak spontanicznej zabawy • specjalne umiejętności
  4. 4. PRZYCZYNY AUTYZMU • niedobór enzymów i przerost • podejście genetyczne drożdżaków • toksyczna substancja chemiczna • zaburzenia regulacji układu immunologicznego • zatrucie metalami ciężkimi • zaburzenie regulacji • szczepienia metalotioneiny • wirusy
  5. 5. METODY PRACY • Metoda Marii Montessori • Metoda Integracji Sensorycznej • Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne • Metoda Knilla • Metoda Opcji Kauffmana • Metoda Affolter • Zooterapia • Farmakoterapia • Metoda behawioralna
  6. 6. CELE TERAPII BEHAWIORALNEJ 1.Rozwijanie zachowań deficytowych 2.Redukowanie zachowań niepożądanych 3.Generalizowanie i utrzymywanie efektów terapii: a. generalizacja bodźca b.utrzymanie w czasie c. generalizacja reakcji d.generalizacja w obrębie różnych sfer
  7. 7. PRZYGOTOWANIE DO PRACY Z DZIECKIEM • Siadanie na krześle • Kontakt wzrokowy – reakcja na imię • Atrakcyjne nagrody • Minimum przedmiotów na stoliku – lepsze skupienie na zadaniu. • Na początku zadania łatwiejsze, żeby dziecko odniosło sukces i chętnie pracowało • Naprzemienność zadań trudnych i nowych z zadaniami opanowanymi lub lubianymi.
  8. 8. SFERY ROZWIJANE W TERAPII 1. Naśladowanie 2. Dopasowywanie 3. Mowa bierna (rozumienie mowy) 4. Mowa czynna 5. Umiejętności szkolne 6. Samodzielność 7. Zachowania społeczne 8. Zabawa Ilość sfer rozwijanych w terapii zależy od poziomu funkcjonowania dziecka. Początek terapii-program dotyczy podstawowych umiejętności (siedzenie na krześle, kontakt wzrokowy, naśladowanie).
  9. 9. NAŚLADOWANIE 1. Ruchy motoryki dużej 2. Użycie przedmiotów 3. Ruchy motoryki małej 4. Ruchy ust 5. Sekwencje ruchów 6. Rysowanie 7. Zabawa cel: rozwinięcie umiejętności obserwacji otoczenia i robienia tego, co inni. Opanowanie naśladowania=wprowadzanie dziecka do grupy.
  10. 10. DOPASOWYWANIE 1. Identyczne przedmioty 2. Identyczne zdjęcia, obrazki 3. Przedmioty do zdjęć i zdjęcia do przedmiotów 4. Nieidentyczne przedmioty, obrazki 5. Kolory, kształty, litery 6. Kategorie cel: rozwijanie podobieństwa i różnic między przedmiotami.
  11. 11. ROZUMIENIE MOWY 1. Wykonywanie poleceń 6. Wskazywanie przedmiotów w jednoetapowych otoczeniu 2. Wskazywanie części ciała 7. Wskazywanie przedmiotów po ich funkcji 3. Wskazywanie przedmiotów i obrazków 8. Identyfikowanie pomieszczeń 4. Wskazywanie znajomych osób 9. Identyfikowanie emocji 5. Wskazywanie czynności na 10.Wykonywanie poleceń złożonych obrazkach
  12. 12. MOWA CZYNNA NAŚLADOWANIE MOWY 1. Wzmacnianie wszelkich wokalizacji 2. Imitacje określonych dźwięków 3. Naśladowanie słów
  13. 13. MOWA CZYNNA KOMUNIKOWANIE SIĘ 1. Odpowiadanie na pytania 8. Opisywanie przedmiotów 2. Proszenie o pożądane rzeczy 9. Zadawanie pytań 3. Adekwatne odpowiadanie tak/nie 10.Czas przeszły/przyszły 4. Nazywanie przedmiotów, czynności, części 11.Liczba pojedyncza/mnoga ciała 12.Odmiana przez przypadki 5. Zaimki osobowe (ja, ty, on...), dzierżawcze (moje, twoje...) 13.Używanie spójników, (a, i, oraz, lub...) 6. Określanie funkcji przedmiotów 14.Używanie przyimków (z, do, na, bez...) 7. Nazywanie miejsc, kategorii, emocji 15.Konwersacje
  14. 14. UMIEJĘTNOŚCI SZKOLNE 1. Czytanie 2. Liczenie 3. Pisanie 4. Umiejętności społeczne, interakcje z rówieśnikami
  15. 15. SAMODZIELNOŚĆ 1. Jedzenie/ picie 2. Ubieranie się/rozbieranie się 3. Sznurowadła, guziki, zamki 4. Czynności domowe 5. Samodzielność w najbliższym otoczeniu (posługiwanie się pieniędzmi, telefonem, komputerem itd.) Uczymy w oparciu o metodę małych kroków. Stosujemy podpowiedzi, albumy.
  16. 16. ZACHOWANIA SPOŁECZNE 1. Umiejętne stosowanie form grzecznościowych 2. Zachowania w miejscach publicznych (kościoły, restauracje itp.) 3. Właściwe zachowania w miejscach publicznych (normy) 4. Przebywanie w grupie rówieśniczej 5. Odczuwanie emocji i prawidłowe reakcje
  17. 17. ZABAWA 1. Proste zabawy zabawkami 2. Zabawy ruchowe, tematyczne 3. Plany aktywności
  18. 18. ĆWICZENIE
  19. 19. KSZTAŁTOWANIE UMIEJĘTNOŚCI METODA MAŁYCH KROKÓW
  20. 20. MYCIE RĄK 1.Podejdź do zlewu. 8.Odłóż mydło na mydelniczkę. 2.Podwiń rękawy. 9.Pocieraj ręce o siebie. 10.Spłucz mydło pod wodą 3.Odkręć wodę zimną. 11.Zakręć wodę ciepłą. 4.Odkręć wodę ciepłą. 12.Zakręć wodę zimną. 5. Zmocz ręce. 13.Weź ręcznik, wytrzyj dłonie. 6.Weź mydło. 14.Odłóż ręcznik. 7.Namydlij ręce. 15. Spuść rękawy.
  21. 21. ROBIENIE HERBATY 1. Podejdź do blatu 9. Postaw kubek na blacie. 2. Weź czajnik 10. Wyciągnij z szafy herbatę. 11. Włóż herbatę do kubka. 3. Otwórz czajnik. 12. Wlej do kubka zagotowaną wodę (do 4. Nalej wody do czajnika (poziom połowy – poziom można też oznaczyć można oznaczyć rysując czerwoną czerwoną kreską). kreskę). 13. Weź dzbanek z chłodną przegotowaną wodą. 5. Włącz czajnik. 14. Dolej chłodnej wody do kubka do 6. Podejdź do szafki. oznaczonego poziomu. 7. Otwórz szafkę. 15. Zanieś herbatę do stołu i wypij ją. 8. Wyciągnij kubek. 16. Zanieś kubek do zlewu.
  22. 22. PODPOWIEDZI Podpowiedziami są instrukcje, gesty, dotyk, demonstracje, które aranżujemy, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wykonania przez dziecko właściwej reakcji. Jedno polecenie - brak reakcji - drugie polecenie - brak reakcji - trzecie polecenie+podpowiedź
  23. 23. RODZAJE PODPOWIEDZI 1. Podpowiedź reakcji: 2. Podpowiedź bodźca: a. podanie polecenia wraz z jakimś a. manualna (szczególnie na sygnałem (np. postawa ciała, początku terapii) wskazanie palcem) b. werbalna (dziecko wysoko b. „wyłącz światło”, „usiądź na krześle”, „umyj ręce”, „chodź do funkcjonujące) mnie”... c. modelowanie (dziecko c. stosujemy, gdy nie działa musi umieć naśladować) podpowiedź reakcji
  24. 24. EFEKTYWNOŚĆ PODPOWIEDZI MANUALNYCH 1. Muszą być delikatne 2. Stosujemy od tyłu, stoimy zawsze za dzieckiem 3. Unikamy podpowiedzi werbalnych (tylko do zainicjowania zadania) 4. Nie wskazujemy palcem 5. Po zakończonym zadaniu podpowiadamy dziecku, aby wróciło do planu.
  25. 25. STOSOWANIE PODPOWIEDZI 1. Pełna podpowiedź manualna 2. Stopniowe wycofywanie podpowiedzi (nadgarstki, łokcie, ramiona) 3. Cieniowanie (terapeuta porusza ręką/dłonią dla zainicjowania pomocy, nie dotykając dziecka; ręka terapeuty podąża jak cień za mającą się poruszyć ręką dziecka, równolegle do niej) 4. Wycofywanie obecności terapeuty
  26. 26. WZMOCNIENIA Wzmocnienie to każde wydarzenie zwiększające siłę zachowania, po jakim następuje wzmocnienie, czyli poprzez wzmocnienie zwiększa się prawdopodobieństwo ponownego pojawienia się tego zachowania w podobnych okolicznościach.
  27. 27. ZASADY PODAWANIA WZMOCNIEŃ 1. Nie wiemy, czy wydarzenie będzie wzmocnieniem, dopóki go nie zastosujemy. 2. To co jest wzmocnieniem dla jednej osoby, nie musi być wzmocnieniem dla drugiej osoby. 3. Musi być podane w trakcie lub bezpośrednio po sytuacji, którą chcemy wzmocnić. 4. Musi być warunkowe, jeśli ma być skuteczne-osoba powinna „zarobić” na wzmocnienie swoim zaangażowaniem w zachowanie. 5. Częste wzmocnienia podczas nauki nowego zachowania.
  28. 28. RODZAJE WZMOCNIEŃ 1. Rzeczowe 2. Dotyczące przywilejów lub aktywności 3. Społeczne 4. Symboliczne czyli żetonowe (tokeny)
  29. 29. WZMOCNIENIA
  30. 30. WZMOCNIENIA
  31. 31. WZMOCNIENIA
  32. 32. ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ 1. Konstruowanie przestrzeni (ograniczenie, mało zabawek, jak najmniej dystraktorów, stałe miejsce pracy, pomoce ułożone w sposób przejrzysty) 2. Wydawanie poleceń: a. krótko (np. „zrób tak”, „dopasuj”) b. zawsze tak samo c. po wykonaniu polecenia jest wzmocnienie (stosujemy od razu po zachowaniu pożądanym) d. nie dajemy nagrody ani polecenia, gdy dziecko źle się zachowuje i/lub spada z krzesła 3. Krótkie przerwy (timer, nagroda za powrót do zadania) 4. Siedzenie na krześle i umiejętność pracy 1:1
  33. 33. ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ 5. Kilka godzin terapii dziennie od poniedziałku do piątku (ośrodek, dom, zajęcia dodatkowe) 6. Zajęcia indywidualne i grupowe: a. początek terapii-tylko zajęcia indywidualne b. po 2 latach terapii 90% terapia ind.+10% grupa c. po 4 latach terapii 70% terapia ind.+30% grupa d. po 6 latach terapii 40% terapia ind. 60% grupa (szkoła) 7. Program terapeutyczny dostosowany do możliwości dziecka 8. Ustalenie wspólnie z rodzicami systemu nagradzania dziecka
  34. 34. ZASADY PROWADZENIA TERAPII INDYWIDUALNEJ
  35. 35. DOKUMENTACJA • niezbędna w terapii • rejestracja wyników w procentach • opisowa • tabelki • używanie symboli zrozumiałych dla innych (+, -, +/-) (D, Z, P, BD) • przedstawienie różnych form zapisywania osiągnięć dziecka używanych w Stowarzyszeniu „ProFuturo”.
  36. 36. PLANY AKTYWNOŚCI 1.Warunki wprowadzenia planu: 2. Rodzaje planów: a.dziecko akceptuje a.plan dnia podpowiedzi manualne b.plan zabawy b.zdolne jest do przemieszczania się i przyniesienia pomocy c.plan na pracę samodzielną c.zawarte są aktywności, które d.plan na wykonanie złożonych dziecko lubi wykonywać czynności samoobsługowych
  37. 37. PLANY AKTYWNOŚCI 3. Formy: 4. Sposób wprowadzania: a. pierwszy plan-krótki (5-6 czynności) a. obrazkowa z odklejanymi symbolami b. hasłem jest krótkie polecenie „Sprawdź plan” b. obrazkowa z pokazywanymi obrazkami c. podczas zadania regulowanego przez terapeutę można użyć hasła„koniec zadania” c. pisemna (sylaby, wyrazy, czynności) d. dziecko wraca samodzielnie do planu
  38. 38. PLANY AKTYWNOŚCI
  39. 39. PLANY AKTYWNOŚCI
  40. 40. PLANY AKTYWNOŚCI
  41. 41. PLAN DNIA
  42. 42. LITERATURA • „Autyzm-epidemiologia, diagnoza, terapia” pod red.T. Pietrasa, A.Witusika, P. Gałeckiego. Wrocław 2010 • Lovaas O. I „Nauczanie dzieci niepełnosprawnych umysłowo” WSiP, Warszawa 1993 • „Autyzm-kontrowersje i wyzwania” po red. W. Dykcika. Poznań 1994 • „Dzieci z głodującymi mózgami”. Przewodnik terapii medycznych dla chorób spektrum autyzmu. Wydanie trzecie 2007. Dr Jaquelyn McCandless. • „Zachowanie się organizmów” F. Skinner, PWN, Warszawa 1995 • „Autyzm u dzieci diagnoza, klasyfikacja, etiologia” Ewa Pisula, PWN, Warszawa 2002 • „Małe dziecko z autyzmem” Ewa Pisula, GWP 2005
  43. 43. LITERATURA • „Autyzm- Jak pomóc rodzinie” P. Randall, J.Parker, GWP, Gdańsk 2001 • „Ćwiczenia edukacyjne dla dzieci autystycznych” tom III, SPOA, pod red. M. Rybickiej • „Jak uczyć poprzez modelowanie i imitację” Sebastian Striefel, SPOA Gdańsk 2002 • „Jak stosować wzmocnienia” R. Vance Hall i Marylin L. Hall SPOA Gdańsk 2002 • „Metoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka”, M. Bogdanowicz, B.Kisiel, M. Przasnyska, WSiP, Warszawa 1992 • „Dziecko autystyczne- dziennik terapeuty” M. Grodzka, PWN, Warszawa 2000 • „Zespół Aspergera” T. Attwood, Zysk i S-ka 2006

×