Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)

Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk
Socius - steunpunt sociaal-cultureel werksocial media, e-learning & kennismanagement in nonprofits um Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk
Dr. Henk Oosterling
www.henkoosterling.com
Scholing & emancipatie in de 21e eeuw?
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid
Energieneutraal bouwen in 2020 verplicht
Wat betekent dat dan:
integraal doendenken?
STIKSTOF CRISIS
Een terugblik naar 2012-2014
www.vakmanstad.nl
2007-2021
Niet chillen maar skillen!
preventief
S
K
I
L
L
D
R
I
L
L
talenten
competenties
repressief
potentief
curatief
!
Onderwijsprogramma
• integrale basisvorming (eco-socaal)
• actief burgerschap (cultureel)
• duurzaam vakmanschap (erconomisch)
• 21ste eeuwse skills
• ECO3: drievoudige duurzaamheid
• Eco-sociale cirkel
Skill is will
Basiswaarden
zelfvertrouwen
interesse
trots participatie
verantwoordelijkheid
integriteit
ambitie
zelfrespect
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Ouderparticipatie
sportlijn
gezondlijn
groenlijn
technieklijn
cultuurlijn
denklijn
Eco-sociale cirkel
in curriculum
basisonderwijs
DOENDENKEN
Verzorgen
Verbouwen
Eten
ECO-SOCIALE CIRKEL
Lichamelijke
opvoeding
Koken
Filosofie & ecosofie
Kunst & Cultuur
ICT
&
Techniek
Bewegen
Sportlijn
1-5 aikido
6-8 judo
Gezondlijn
1-8 eten
1-3 smaaklessen
4-8 kooklessen
4-8 EHBO
7,8 voorlichting
Groenlijn
1-8 tuinlessen
- NME
- tuinieren
Denklijn
1-5 filosofie
6-8 ecowijsheid
- Filosofie
- Vredeslessen
-ecolessen
Technieklijn
1-8 techniek
Cultuurlijn
1-8 mediawijsheid
Dans/theater/muziek
Integrale doorwerking
Tuinlijn Ecosofielijn
Gezondlijn Groenlijn Denklijn
ECO3
Craftshouse
VM.publi.binnenwerk.indd 36-37 10-07-2008 11:38:18
craftswharf
MBO Zadkine MBO Albeda
Leergemeenschappen
Duurzaam
Vakmanschap
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Strategische visie
Bron: Woorden als daden, rvs 2009
Tactische samenhang: feedback en opschalen
Bron: Woorden als daden, rvs 2009
Stads
havens
WMO
Wijk
Feijenoord
Albeda
Veerkracht
Operationele trajecten
duurzaam
vakmanschap
2025
Denk Gezond
Sport Cultuur
Groen Techniek
Ondernemen Gezond
Sport
Financieel
Beheer
Duurzaam
Presentati
e
Techniek Gezond
Media-
Wijsheid
+
ICT
Cultuur
School Markt
Leerlijnen basisschool Werkplaatsen vmbo Modules in mbo
DOENDENKEN
mediawijsheid
ecowijsheid
1
2
3
4
LLL
Reskillen en upskillen
Gedragsverandering?
mediawijsheid
ecowijsheid
Eco-emancipatie
Leven lang leren
ego eco
Autonoom individu Eco-relationeel dividu
Transitie participatiesamenleving
van een passieve consument naar een actieve producent
The medium is the message (Marshall McLuhan) 1964
Technologische ontwikkeling
The medium is the message!
We leven op de maat van de middelen
(geloof je het niet, gooi je smartphone weg)
Radicale middelmatigheid
Zijn we mediawijs in ons middelengebruik?
Raad voor Cultuur
Mediawijsheid: de ontwikkeling van nieuw burgerschap (2005)
• “Weinig blijft onberoerd door het effect van media;
media worden steeds meer context, inhoud en
bemiddelaars van informatie, kennis en ervaring.
• “Van elementen in een omgeving zijn media de
omgeving zelf geworden.”
Eco wijsheid
Fritjof Capra 1975
Ecowijsheid
“The goal of ecological literacy is built on the recognition that the
disorder of ecosystems reflects a prior disorder of mind, making it a
central concern to those institutions that purport to improve minds.
In other words, the ecological crisis is in every way a crisis of
education.... All education is environmental education… by what is
included or excluded we teach the young that they are part of or
apart from the natural world.” (David W. Orr)
In welke samenleving leven we NU en HIER?
Participatiesamenleving
• Risicosamenleving
• Informatiesamenleving
• Mediasamenleving
• Netwerksamenleving
Human condition? à Antropocene conditie!
files
pandemie
overgewicht
eenzaamheid
CO2 crisis
gezondheidscrisis
energietransitie
mobiliteitstransitie
bouwopgave
Integrale aanpak
Denken
Human condition
Hoe praten we? Oppositioneel discours
Denken
geest
Doen
lichaam
theorie praktijk
woorden daden
Denken in opposities (mentaal)
Human condition
Oppositioneel, lineair discours
Top down
Bottom up
Denken
geest
Doen
lichaam
theorie praktijk
woorden daden
Strategisch
(ceo/board/directie)
Tactisch
(management)
Operationeel
(werkvloer)
L
I
n
e
a
I
r
Top down
Bottom up
(inter)nationale
politiek
Maatschappelijk
middenveld
(werk)
Persoonlijke relaties
Macropolitiek
Micropolitiek
Mesopolitiek
L
I
n
e
a
I
r
POLITIEK INSTITUTIES/BEDRIJVEN
Oppositioneel doen
(sociaal-economisch-politiek)
Kan het anders?
Baas krijgt Tesla van personeel!
Zes jaar geleden baarde Dan Price, oprichter en CEO van de Amerikaanse
betalingsverwerker Gravity Payments, opzien, toen hij liet weten dat hij
het basissalaris voor zijn 120 werknemers vastlegde op 70.000 dollar per
jaar, omgerekend bijna 60.000 euro.
Het in Seattle gevestigde bedrijf bood aanvankelijk een startloon van
35.000 dollar per jaar, omgerekend 29.700 euro. Maar om het bedrijf te
laten groeien vond hij het wenselijk dat alle werknemers genoeg
verdienden om voor zichzelf te kunnen zorgen. Daarom verdubbelde hij
het basissalaris.
Om dat mogelijk te maken sneed Price onder meer in zijn eigen salaris
van 1 miljoen dollar.
De daaropvolgende jaren steeg de omzet, kregen werknemers meer
kinderen, werden ze schuldenvrij en kochten ze meer huizen. Om hun
waardering voor het nieuwe basisloon te tonen, gaven werknemers hem
een Tesla cadeau.
Ondernemend leiderschap?
meer transparantie, meer zelfsturing, meer
verantwoordelijkheid en minder hiërarchie
Antropocene conditie
Hypokritisch zelfbesef
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Welk discours?
The human condition
• Ego (individu)
• Onkritische consumptie van
technologisch comfort
• Vrijheid = bewegingsvrijheid
• Autonoom =automobiel
De antropocene conditie+
• Eco (gemeenschap)
• Human technology
• Integraal besef dat alles met
alles samenhangt (en je dus
altijd deel van de oplossing of
van het probleem bent)
Op welke schaal
opereren we?
Climate crisis: Temperature 1900 – 2016 (NASA)
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Grootste, GEOPOLITIEKE schaal
Klimaat crisis
Zuivel?
Avocado: 1 avocado: 320 liter water, immense CO2 emissie
Varkensvlees?
Tomaten:
Waarvandaan?
brood
Footprint
Foodprint
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Wat betekent dat dan:
integraal doendenken?
STIKSTOF CRISIS
MACROPOLITIEKE schaal
Sectoraal, niet integraal
CORONA CRISIS
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
MESOPOLITIEKE SCHAAL: maatschappelijk middenveld
MICROPOLITIEKE schaal: fysieke actieradius
Vicieuze cirkel van aanbod naar vraag
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Craddle to Craddle
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)
Mesopolitiek
Maatschappelijk middenveld
Macropolitiek
politieke instituties
bedrijven
Micropolitical
Verlangens en behoeften
GESCHAALD DOENDENKEN
Geopolitiek: tussen staten
Vliegen en varen
Macropolitiek: tussen partijen
Sectorale oriëntatie
Mesopolitiek: tussen
burgers
Grootstedelijke netwerken
Micropolitiek: tussen je
oren
Bewegen en eten
Inter-esse
Circulaire valorisatie
Is cultuur een zienswijze, een denkwijze of een zijnswijze?
Wat is onze huidige
zienswijze?
Paradigmatische
denk-beelden
1940
Salvador Dalì – Slavenmarkt of het verdwijnende borstbeeld van Voltaire
(Paranoïde-kritische methode)
Zonsopgang of zonsondergang?
Zonsopgang of zonsondergang?
https://www.youtube.com/watch?v=YAijI24MF2s
Denk-beeld: piramide
geld macht
individu
kunst
Oud (maar hardnekkig) denkbeeld
piramide
Lineair-exclusief doemdenken topdown
Bottom up
Stip op de horizon?
earthrise
Wat ligt er achter de horizon?
Stip op de horizon
World Wide Web: virtuele ruimte?
Circulair-inclusief
doendenken
Nieuw (maar onwennig)
denkbeeld
netwerken
Alles is via feedbackloops met alles verbonde
en alles werkt op alles in (vroeger of later)
Alles is met alles verbonden
The Square and the Tower
Networks and Power, from the Freemasons to Facebook
Niall Ferguson
Penguin Press New York 2018
Het individu is een HUB: een knoop in netwerken
Iedere feedbackloop
eindigt bij jezelf
Geen externalisering meer mogelijk
Je bent deel van een keten in een netwerk
Ieder wezen (esse) is relationeel (inter) ingebed
Belangrijker dan wat er IN mensen
gebeurt, is wat er TUSSEN mensen
gebeurt. I
van in-dividu (niet-deelbaar) naar inter-vidu
domeinen van
aanbod
Samenleving
(= totaal van sociale netwerken)
intervidu
sport
virtuele
netwerken
.......etc
Peer-groups
werk
school
familie
straat
Verbinden: opschalen,
afschalen, doorlussen
Belang
stelling
Eco:
antropoceen
planetair
belang
Gemeenschap:
politiek
collectief belang
Ego: ik
eigen belang
Wat is de materiële basis van verbinden?
Mesopolitieke &
micropolitieke zorg?
Delen (sharing & caring)
Mede-delen (communicatie)
Deel-nemen (participatie)
Wat heet integrale
gezondheid?
Of is het een kwestie van perceptie?
Duurzaamheid Gezondheid
Positieve gezondheid
(Machteld Huber, 2012)
“het vermogen je
aan te passen en
jezelf te managen
ten aanzien van
fysieke, sociale
en mentale
uitdagingen”
digitale gezondheid
Duurzaamheid
ECO3
Fysiek
Lichamelijk
(groot)stedelijk
Aarde
Sociaal
Zelfzorg
Buurtzorg
Intergenerationele zorg
-
Mentaal
Interesse
lerende organisiatie
Leven lang Leren
ECO3: drievoudige duurzaamheid
Fysieke fricties Mentale fricties
Sociale fricties
1 von 93

Recomendados

Eerlijk duurt het langst - Veerle Stroobants (Trefdag Socius - 18 november 2021) von
Eerlijk duurt het langst - Veerle Stroobants (Trefdag Socius - 18 november 2021)Eerlijk duurt het langst - Veerle Stroobants (Trefdag Socius - 18 november 2021)
Eerlijk duurt het langst - Veerle Stroobants (Trefdag Socius - 18 november 2021)Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk
269 views26 Folien
Armoede ppt vdab von
Armoede ppt vdabArmoede ppt vdab
Armoede ppt vdabJohan Persyn
818 views26 Folien
De wereld redden begiint bij je ontbijt - Dirk Holemans (Socius Trefdag - 18 ... von
De wereld redden begiint bij je ontbijt - Dirk Holemans (Socius Trefdag - 18 ...De wereld redden begiint bij je ontbijt - Dirk Holemans (Socius Trefdag - 18 ...
De wereld redden begiint bij je ontbijt - Dirk Holemans (Socius Trefdag - 18 ...Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk
122 views27 Folien
Caring community als wenkend perspectief von
Caring community als wenkend perspectiefCaring community als wenkend perspectief
Caring community als wenkend perspectiefGeert van der Heijden
417 views13 Folien
Transitiestussenhoopenvrees von
TransitiestussenhoopenvreesTransitiestussenhoopenvrees
TransitiestussenhoopenvreesOutside-school-Care
666 views62 Folien
Duurzame ontwikkeling -_de_presentatie von
Duurzame ontwikkeling -_de_presentatieDuurzame ontwikkeling -_de_presentatie
Duurzame ontwikkeling -_de_presentatiemichellemertens89
486 views36 Folien

Más contenido relacionado

Was ist angesagt?

Wmo April 06 von
Wmo  April 06Wmo  April 06
Wmo April 06Senioren Adviesbureau
204 views23 Folien
130918 igw st_katelijnewaver_igemo von
130918 igw st_katelijnewaver_igemo130918 igw st_katelijnewaver_igemo
130918 igw st_katelijnewaver_igemosamenhuizen
426 views56 Folien
Menno Hurenkamp - De 10 plagen van de participatiesamenleving von
Menno Hurenkamp - De 10 plagen van de participatiesamenlevingMenno Hurenkamp - De 10 plagen van de participatiesamenleving
Menno Hurenkamp - De 10 plagen van de participatiesamenlevingSocius - steunpunt sociaal-cultureel werk
393 views31 Folien
Duurzaamheid von
DuurzaamheidDuurzaamheid
DuurzaamheidGie Van den Eeckhaut
356 views15 Folien
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LR von
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LRRWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LR
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LRJasmina Tepic MA
842 views29 Folien

Was ist angesagt?(20)

130918 igw st_katelijnewaver_igemo von samenhuizen
130918 igw st_katelijnewaver_igemo130918 igw st_katelijnewaver_igemo
130918 igw st_katelijnewaver_igemo
samenhuizen426 views
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LR von Jasmina Tepic MA
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LRRWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LR
RWS Lichtkogelcahier Gezonde Verstedelijking 2014 _LR
Jasmina Tepic MA842 views
Pure en eerlijke economie von ItsvanderEs
Pure en eerlijke economiePure en eerlijke economie
Pure en eerlijke economie
ItsvanderEs362 views
2014 05 26 Factsheet Wmo 2015-2018 versie mei von Monique Speelman
2014 05 26 Factsheet Wmo 2015-2018 versie mei2014 05 26 Factsheet Wmo 2015-2018 versie mei
2014 05 26 Factsheet Wmo 2015-2018 versie mei
Monique Speelman266 views
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa... von Daanheineke
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Daanheineke1.5K views

Similar a Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)

Lesverwerking do von
Lesverwerking doLesverwerking do
Lesverwerking doMadelon Thijs
386 views36 Folien
Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagen von
Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagenJef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagen
Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagenOikos
1.1K views60 Folien
Duurzaamheid praktijken in het lokaal cultuurbeleid von
Duurzaamheid   praktijken in het lokaal cultuurbeleidDuurzaamheid   praktijken in het lokaal cultuurbeleid
Duurzaamheid praktijken in het lokaal cultuurbeleidLOCUS
1.3K views60 Folien
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101 von
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101Mirror Wise
897 views128 Folien
1 baswa declerck_emma_powerpoint von
1 baswa declerck_emma_powerpoint1 baswa declerck_emma_powerpoint
1 baswa declerck_emma_powerpointEmmaDeClerck
259 views22 Folien
MEGAtrends von
MEGAtrendsMEGAtrends
MEGAtrendsEls Dragt
1.1K views33 Folien

Similar a Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)(20)

Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagen von Oikos
Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagenJef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagen
Jef Peeters - Het groene verhaal: Sociaal-filosofische grondslagen
Oikos 1.1K views
Duurzaamheid praktijken in het lokaal cultuurbeleid von LOCUS
Duurzaamheid   praktijken in het lokaal cultuurbeleidDuurzaamheid   praktijken in het lokaal cultuurbeleid
Duurzaamheid praktijken in het lokaal cultuurbeleid
LOCUS1.3K views
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101 von Mirror Wise
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101
Presentatie meeting minds_jan bommerez_jb_17_02_101
Mirror Wise897 views
1 baswa declerck_emma_powerpoint von EmmaDeClerck
1 baswa declerck_emma_powerpoint1 baswa declerck_emma_powerpoint
1 baswa declerck_emma_powerpoint
EmmaDeClerck259 views
MEGAtrends von Els Dragt
MEGAtrendsMEGAtrends
MEGAtrends
Els Dragt1.1K views
Bijpraten over trends en ontwikkelingen in de zorg 2015 von John Hokkeling
Bijpraten over trends en ontwikkelingen in de zorg 2015Bijpraten over trends en ontwikkelingen in de zorg 2015
Bijpraten over trends en ontwikkelingen in de zorg 2015
John Hokkeling690 views
Duurzaam Ontwikkelen, Hoezo von DerkHueting
Duurzaam Ontwikkelen, HoezoDuurzaam Ontwikkelen, Hoezo
Duurzaam Ontwikkelen, Hoezo
DerkHueting163 views
ELLLA presentatie Jan Bommerez 21 maart 2011 von ELLLA
ELLLA presentatie Jan Bommerez 21 maart 2011ELLLA presentatie Jan Bommerez 21 maart 2011
ELLLA presentatie Jan Bommerez 21 maart 2011
ELLLA1.1K views
Keuzetraject sociale verandering promoversie 2021 von Benedict Wydooghe
Keuzetraject sociale verandering promoversie 2021Keuzetraject sociale verandering promoversie 2021
Keuzetraject sociale verandering promoversie 2021
Benedict Wydooghe6.4K views
Lesverwerking Duurzame Ontwikkeling von Sanoma NL
Lesverwerking Duurzame OntwikkelingLesverwerking Duurzame Ontwikkeling
Lesverwerking Duurzame Ontwikkeling
Sanoma NL478 views
duurzaamheid29juni von Trendbureau
duurzaamheid29juniduurzaamheid29juni
duurzaamheid29juni
Trendbureau172 views
Koenraad Verhagen Laudato Si - U zij geprezen von koenraad verhagen
Koenraad Verhagen Laudato Si - U zij geprezen Koenraad Verhagen Laudato Si - U zij geprezen
Koenraad Verhagen Laudato Si - U zij geprezen
koenraad verhagen463 views
Van Nnoal naar LRN21 von lrn21
Van Nnoal naar LRN21Van Nnoal naar LRN21
Van Nnoal naar LRN21
lrn21442 views

Más de Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk

Scannenvanjeverenigingsdemocratie.pdf von
Scannenvanjeverenigingsdemocratie.pdfScannenvanjeverenigingsdemocratie.pdf
Scannenvanjeverenigingsdemocratie.pdfSocius - steunpunt sociaal-cultureel werk
21 views17 Folien

Más de Socius - steunpunt sociaal-cultureel werk(20)

Último

Presentatie partnerevent 30 nov 2023 - plenaire sessie von
Presentatie partnerevent 30 nov 2023 - plenaire sessiePresentatie partnerevent 30 nov 2023 - plenaire sessie
Presentatie partnerevent 30 nov 2023 - plenaire sessiemeemoo, Vlaams instituut voor het archief
29 views122 Folien
Uitwisselplatform 30 november 2023 von
Uitwisselplatform 30 november 2023Uitwisselplatform 30 november 2023
Uitwisselplatform 30 november 2023meemoo, Vlaams instituut voor het archief
25 views63 Folien
GIVE or take_het nut van kwaliteitscontrole bij digitalisering - 30 nov 2023 von
GIVE or take_het nut van kwaliteitscontrole bij digitalisering - 30 nov 2023GIVE or take_het nut van kwaliteitscontrole bij digitalisering - 30 nov 2023
GIVE or take_het nut van kwaliteitscontrole bij digitalisering - 30 nov 2023meemoo, Vlaams instituut voor het archief
24 views63 Folien
(Be)spreekuur - 30 november 2023 - Ouderinitiatieven gemeente Amsterdam von
(Be)spreekuur - 30 november 2023 - Ouderinitiatieven gemeente Amsterdam(Be)spreekuur - 30 november 2023 - Ouderinitiatieven gemeente Amsterdam
(Be)spreekuur - 30 november 2023 - Ouderinitiatieven gemeente AmsterdamVNG Realisatie
12 views11 Folien
GIVE metadata - showcase - 30 nov 2023.pptx von
GIVE metadata - showcase - 30 nov 2023.pptxGIVE metadata - showcase - 30 nov 2023.pptx
GIVE metadata - showcase - 30 nov 2023.pptxmeemoo, Vlaams instituut voor het archief
28 views76 Folien
Quizvragen.pptx von
Quizvragen.pptxQuizvragen.pptx
Quizvragen.pptxybenmrit
405 views10 Folien

Van eigenwijsheid naar ecowijsheid - Henk Ooosterling (Socius Trefdag 2021 - 18 november 2021)