Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Hücre iskeleti

10.888 Aufrufe

Veröffentlicht am

mikrotübüller
Mikrotübüllerin yapısına katılan proteinler
mikrofilamentler
aktin
miyozin
ara filamentler

Veröffentlicht in: Wissenschaft
  • Als Erste(r) kommentieren

Hücre iskeleti

  1. 1. HÜCRE İSKELETİ Moleküler Hücre Biyolojisi Moleküler Biyoloji Y.L Nihal Selin ÖRCÜN 501403006
  2. 2. İskelet; Yumuşak dokuyu destekleyen ve bedensel hareketlere aracılık eden sertleşmiş doku. Hücre İskeleti; Benzer fonksiyonlara sahiptir ve üç tane iyi tanımlanmış filament (iplikcik) yapıdan oluşmuştur.
  3. 3. Hücre İskeletini Kuran 3 Temel Filament Mikrotübüller Mikrofilamentler İntermediyer filamentler
  4. 4. MİKROTÜBÜLLER Ökaryotik hücrelerin sitoplazmasında bulunur. Eritrositlerde bulunmaz. Çapları 25nm, uzunlukları 25-200 µm arasında değişen içleri boş çubuklar şeklindedir. İçi boş olan tübül duvarı tübülin adı verilen, globüler proteinden yapılmıştır. Her tübülin molekülü dimer yapıda olup, bu dimerdeki polipeptid alt birimleri birbirinden çok az farklı olan α ve β tübülindir.
  5. 5. Mikrotübülün boyu, her iki ucuna tübülin dimerlerinin eklenmesiyle uzar. Dimerler paralel sıralı protofilamentleri oluşturmak için baştan kuyruğa kadar toplanırlar. 13 doğrusal protofilamentten oluşan mikrotübüller içi boş bir çekirdek etrafında bir araya gelirler.
  6. 6. Mikrotübüller, artı (+) ve eksi (-) uç denen iki uca sahip içi boş polar tüpçülerdir. Artı uç hızlı bir şekilde büyüme özelliğindeyken eksi uçtan alt birimler yitirilir. Çoğu hücrede mikrotübüllerin eksi ucu çekirdeğin yanında yer alan sentrozom içinde sabitleşerek artı uca tübülin moleküllerinin eklenmesiyle mikrotübülün hızlı büyümesi sağlanır.
  7. 7. Mikrotübüller aynı moleküller organizasyona sahiptir fakat farklı görevleri vardır; 1. Hücre şeklinin oluşturulması 2. Kendi hareketi (self locomation) 3. Organellerin hücre içi taşınması 4. Mitoz süresince kromozomların ayrılması
  8. 8. Hücre iskeleti kendi yapısal elementleri tarafından uygulanan dış güçler arasında denge ile kararlı halde tutulur. Hücre iskeleti bir çok organel ve hatta sitoplazmik enzimleri kendi yerinde tutar. Hücre iskeleti çok dinamiktir. Hücrenin belirli bir kısmındaki iskelet elemanları burayı hızla boşaltabilir ve başka bir hücre kısmında yeniden bir araya gelerek hücrenin şeklini değiştirebilirler.
  9. 9. Organellerin hücre içine taşınması; Bir mikrotübüle tutunmuş motor molekülleri onu bir diğer mikrotübüle kaydırır. Kayan komşu mikrotübüller sil yada kamçıyı hareket ettirirler. Kas hücrelerinin kasılması sırasında motor moleküller, mikrotübülleri değil mikrofilamentleri kaydırır. Organellere tutunmuş haldeki motor moleküller organelleri mikrotübüller yada bazı durumlarda mikrofilamentler boyunca yürütülebilir.
  10. 10. Mitoz süresince kromozomların ayrılması Sentrozomun yapısı incelendiğinde dairesel bir hat üzerinde yan yana dizili 3'lü(triplet) mikrotübüller görülür. 3'lü yapıdaki bu mikrotübül yapılara '' SENTRİOL ''denir. Bu dairesel hat üzerinde 3'lü mikrotübüllerden 9 adet bulunur. 9 adet triplet mikrotübülün oluşturduğu bu yapıya da '' SENTROZOM '' denir. Sentrozom yada sentrioller hücre bölünmesinde iğ ipliklerini oluşturur.
  11. 11. Mikrotübüllerin yapısına katılan proteinler Microtubules associated proteins (MAPs) *Tau, akson mikrotübüllerinin stabilitesini arttırır. *MAP1 ve MAP2 Kolsişin, mikrotübül birleşme ve ayrılma evrelerini değiştirebilir. * Vinblastin ve Vincristin
  12. 12. Kinesin ve dynein; hücresel mikrotübül boyunca olan taşınmada görev alırlar. Sitoplazmik vezikülleri (-)→ (+) uca doğru taşımada iş görür; kinesin Sitoplazmik veziküller (+) →(-) uca doğru taşımada iş görür; dynein Silyada hareketten sorumlu A tübülünün (-) uca kayma işlemine katılırlar; aksonemal dynein
  13. 13. MİKROFİLAMENTLER  Mikrofilamentler, Aktin ve miyozinden oluşur.  Çizgili kasta ve kalp kasında düzenli, düz kasta dağınıktırlar.  Bir çok hücre de, hücre zarının hemen altında ağ oluşturarak, endositoz, ekzositoz ve hücre göçü gibi zar aktivitesine bağlı işlerde önemli rol oynar.  Sitoplazmik organel, salgı keseciği ve granülleri ile yakın ilişki içindeki mikrofilamentler, bu hücre yapılarının hareketlerinde ve sitoplazmanın yeniden düzenlenmesinde rol oynarlar.  Hücre iskeletinin yapısal çerçevesinin büyük bir bölümü aktin ağından oluşur.  Yuvarlak yapılı aktine Globuler (G), polimerleşmiş aktine Fibroz (F) aktin denir.
  14. 14. Aktin Yapısal ve biyokimyasal çalışmalar, tüm hücrelerdeki toplam proteinlerin önemli bir kısmını aktinin oluşturduğunu göstermektedir. Kas hücreleri dışındaki bazı hücrelerin toplam proteinin %20’sini oluşturacak kadar fazla miktarda olabilir. Hücre korteksindeki terminal ağın önemli bir yapısal elemanıdır. Hücrelerdeki trans membran proteinleri ile sıkı bağlantı kurarak hücre içi desteğin oluşturulmasında önemli rol oynar.
  15. 15. Aktin proteini Ca ve Mg iyon konsantrasyonları arttığında, K ve Na iyon konsantrasyonları normal düzeyde iken kendiliğinden polimerleşirler. Bununla birlikte, polimerizasyon olayının düzenlenmesi ve kontrolü, sitoplazmada serbest halde bulunan globüler aktin yada kısaca G aktin molekülünün derişimine ve aktin bağlayıcı proteinlerinin etkileşimine bağlıdır. Bir G aktin molekülünün filamentin yapısına katılması ile bir mol ATP, ADP’ye dönüşür. Her G aktin molekülünde 1 çift çıkıntı 1 çift girinti vardır. G aktinin çıkıntıları, diğer G aktinin girintileri ile anahtar-kilit pozisyonuna girerek uç uca eklenir. Polimerize olan G aktin molekülleri böylece Fibroz aktini yani F aktini oluşturur.
  16. 16. Miyozin Mikrofilamentlerle ilişkili olan hücre aktivitelerinin çoğu, miyozinin aktin filamentleriyle etkileşimine bağlıdır. Miyozin, hücre iskeletinde bulunan ve aktine yardımcı olan bir motor proteindir. Morfolojik yapısı birbiri üzerine kıvrılmış golf sopasına benzer. Bir baş ve bir kuyruk kısmından oluşur. Her iki baş bölgesinde birisi ATP’nin diğeri aktinin bağlanma bölgesini oluşturan iki bölge ve iki hafif zincir bulunur.
  17. 17. ARA FİLAMENTLER Aktin filamentlerinden daha kalın, mikrotübüllerden ise daha ince olan daha basit bir düzenleme ile oluşan bu yapılara ara filamentler denir. 8-10nm çapında, stabil ve suda erimeyen proteinlerdir. Farklı hücre tiplerinde farklı boyut, çap ve yapıdadırlar. Yalnızca metazoonlarda (omurgalılar, nematodlar, yumuşakçalar) bulunmaktadır. Mekanik strese maruz kalan hücrelerde önemlidir.
  18. 18. Ara filamentlerin fonksiyonları Hücrelere ve dokulara dayanıklılık verirler Nöronal aksonlarda ve epidermal hücrelerde boldur. Halata benzer yapıdadır. Esnektir ancak kolay kırılmazlar. Yapısal olarak birbirine benzeyen ancak kimyasal olarak birbirinden farklı bir çok ara filament vardır.Bunlar , -Keratin -Desmin -Vimentin filamentleri -Laminler -Glia -Nörofilamentlerdir

×