ESPAZOS NATURAIS
LIC OS ANCARES-O COUREL
2-O COUREL
Un amplo espazo que inclúe dúas áreas coñecidas tradicionalmente como “Os
Ancares” e “O Courel”, artellados na contorna da...
SITUACIÓN: No surleste da provincia
de Lugo, nas comarcas dos Ancares,
Quiroga, Sarria e Terra de Lemos.
Localidades de re...
CLIMA
Oceánico de montaña, con precipitacións abondosas, invernos longos e temperaturas
contrastadas, máis suavizadas nos ...
Paisaxe humanizada do Courel (Romeor)
2-O COUREL
Nesta segunda parte do traballos sobre o LIC “Os Ancares-O Courel” incluímos o territorio que
se estende desde ...
PROTECCIÓN
-LIC (29 de decembro de 2004)
-ZEC (31 de marzo de 2014)
-Monumento Natural
“Pregamento xeolóxico de
Campodola ...
O territorio é unha sucesión de serras e vales encaixados que se agrupan a partir da serra do
Courel, un eixo que atravesa...
O Courel destaca polas súas formacións xeolóxicas, -con morrenas glaciares terminais e
bloques erráticos, e numerosas cova...
XEOLOXÍA/RELEVO
O territorio encádrase dentro das Serras Orientais galegas. A combinación entre a
composición das rochas e...
Cavorcos na serra do Courel
Golada da Lucenza. As goladas son pasos entre cumes para cruzar as serras.
SERRA DO COUREL
Orientada en dirección NE-SO. Está limitada ao sur polo val do Sil, ao oeste polo río Lor, e polo
leste po...
Vista da cara sur da serra do Courel desde o Faro.
GLACIARISMO
Na partes altas da serra do Courel consérvanse vales de orixe glaciar nos que se poden observar diferentes
mos...
Val da Seara
Lagoa de Lucenza. Instalada nun antigo circo glaciar e moi colmatada polos sedimentos.
Serra do Courel desde Seceda
Pena das Aigas
Pia Paxaro
Pico do Boi
Vista da Serra do Piornal desde O Cebreiro.
SERRA DO PIORNAL
Situada no norte do concello de Pedrafita do Cebreiro, con or...
Serra do Rañadoiro desde Hospital.
SERRA DO RAÑADOIRO
Situada entre As Nogais e Pedrafita do Cebreiro, con orientación NO-...
Vista xeral do Cebreiro.
Está situado a nas estribacións da serra do Rañadoiro 1.300 m de altura, entre os montes Pozo de ...
SERRA DO ORIBIO
Esténdese en dirección E-SO en terreos de Samos e Triacastela, limitada ao norte polo val do
río Sarria e ...
Vista desde o Oribio cara a Triacastela e Ancares.
MONTES DE LÓUZARA
Esténdense con direción NE-SO, rodeados polo norte e oeste polo río do Lóuzara e polo leste e
sur polo L...
Alto do Monteiro (1.142 m). Polo alto da aba sur
discorre a estrada de Seceda a Folgoso e Seoane.
SERRA DA TRAPA
Serra de perfís suaves, situada entre O Courel, O Incio, Samos e A Pobra de Brollón, con
orientación NO-SE,...
Pena dos Catro Cabaleiros, onde coínciden os concellos do Courel, A Pobra de Brollón, O Incio e Samos.
Conta a tradición q...
Vista oeste da serra dos Cabalos desde o Courel, co Montouto no
centro. Neste cume conflúen Lugo, Ourense e León.
SERRA DO...
Val do Soldón, sobre cuarcita armoricana, continuación cara ao leste do gran sinclinal de
Campodola, onde se observan espe...
SERRA DO CABREIRO
Prolongación da serra dos Cabalos cara ao suroeste entre os ríos Soldón e Vilarmel. As
máximas alturas s...
SERRA DE CEREIXIDO
Situado a partir da Serra dos Cabalos entre Quiroga e A Rúa, con dirección NE-SW. limitada
polo norte p...
SERRA DE BIDUEDO
Esténdese ao leste do río Lor con dirección NE-SO. O cume máis importante é Os Conventos
(1.136 m)
Canón ...
PREGAMENTOS
As serras da zona, en especial O Courel, son un auténtico museo de xeoloxía. En distintos
puntos podemos conte...
AS COVAS
Nalgunhas serras da área do Courel hai formacións calcárias nas que se orixinan cavidades
polas que circulan rego...
Cova en Santalla.
REDE FLUVIAL
Unha densa rede de regatos e regos que baixan das numerosas serras e se articulan arredor
de varios afluentes...
En xeral os ríos teñen un réxime pluvio-nival con augas altas no inverno e primavera, e
percorridos encaixados e con grand...
No Courel chámanlle carrozos aos regatos miúdos que discorren encaixados no terreo
Ferrería de Seoane, no Lor.
Muíños en Ferramulín
Val do Navia desde O Cebreiro. O río, a pouco do seu nacemento, corre por un val limitado pola serra do Piornal, á
esquerd...
O Sil en Augasmestas no encontro co Lor.
RÍO SIL
Nace en Asturias, na Cordilleira Cantábrica e, despois de cruzar a comarc...
O Lor ao pouco do seu nacemento
RÍO LOR
Nace nos montes do Cebreiro e ten
como cabeceiras os regatos Fonlor
(que nace no C...
O Lor na ponte das
Arandainas.
Fervenza de Pontalor, nun afluente
do Lor entre Lousada (Pedrafita do
Cebreiro) e Vilela (O...
O Lor en
Barxa de Lor
O Lor en Augasmestas, nunha pincheira que só se pode
ver cando se baleira o encoro.
RÍO PEQUENO
Baixa dos Montes de Lóuzara e xúntase co Lor
en Seoane do Courel.
Fervenzas: Pozo da Grada e Rego dos Bois
Poz...
O Lor en Augasmestas no encontro co Sil.
RÍO LOÚZARA
É o afluente máis longo do Lor, con 28 km de percorrido. Baixa desde a Serra do Rañadoiro e forma un
profundo ...
Pincheira na Cova da
Fonte (Santalla).
Pincheira de Santalla de abaixo, nun
afluente do Lóuzara.
Río Lóuzara entre a serra de Lóuzara e da Trapa
Pincheira nun dos regos que caen
no Lóuzara en Casela.
Pincheira de Rixio, nun afluente do
Lor en Vilamor.
Fonte do Cervo na
Devesa de Rogueira
Rego da Rogueira
Pincheira en Folgoso, nun
afluente do Lor.
RÍO QUIROGA
Nace na cara sudoeste do Pía Páxaro, preto da aldea de Vilarbacú, e fórmase coa confluencia
do Rego de Porto M...
Pincheira da Pedriña na
Cruz de Outeiro.
Pincheira en Bustelo, nun
afluente do Quiroga.
Pincheira da Ola na Cruz de Outeiro.
RÍO SOLDÓN
Nace en A Seara, na cara norte do Aira Grande (Serra do Courel), producto da unión do regato
dos Palleiros, o r...
O Soldón en Rugando, ondo houbo
unha importante ferrería
Pincheira de Rinán, nun rego que vai ao
Montouto, afluente do Soldón.
Rego de Montouto
Pincheira do Caroceiro, nun afluente do Soldón.
A máis alta do Courel, con 40 m.
Rego de Fiais ou Ferredo. Ten numerosas p...
Río Visuña, unha
das cabeceiras do
Selmo.
RÍO SELMO
Nace na aba sur do Pico Formigueiros, da unión do rego de Forgas, o re...
Pincheira no Rego de Murelos Pincheira de Fócaro, na Seara, nun afluente do Murelos.
Pincheira na Seara
Pincheira en Vieiros
Pincheira no Selmo, preto de Vieiros.
Pincheira en Ferramulín nun afluente do Selmo
Carvorco da Fervenza Grande. Hórreos.
RÍO SARRIA
Nace no Oribio e fai de linde do espazo entre Triacastela e Samos.
Canón do Sarria, no seu nacemento na serra d...
POZO DO LAGO
Unha pequen lagoa nas abas do Rañadoiro (Chao da Lagua).
TIPOS DE HÁBITATS DO ANEXO I DA DIRECTIVA 92/43/CEE
-Augas estancadas, oligotróficas ou mesotróficas con vexetación de Lit...
TIPOS DE HÁBITATS DO ANEXO I DA DIRECTIVA 92/43/CEE
-Desprendementos mediterráneos occidentais e termófilos
-Encostas roch...
Viola arvensis
FLORA
A variedade litolóxica, morfolóxica, altitudinal e de orientación, xunto coa súa situación no
punto d...
FORMACIÓNS VEXETAIS MÁIS CARACTERÍSTICAS DO COUREL:
-Mato, no que predominan as queirugas e as carqueixas.
-Devesas (fraga...
Devesa da Rogueira
É a devesa máis extensa e coñecida de Galiza. Foi declarada recentemente polo Fondo Mundial para a
Natu...
Interior da Devesa da Rogueira
Devesa de Zanfoga. Situada na vertente norte de Pena Cerveira ao Sur de
Zanfoga, nas proximidades de Rubiais. Está formada...
Devesa do Faro
Devesa de Riocereixa. Na vertente norte do Pico Faro.
Hai faias mesturadas con carballos, acivros e teixos.
Devesa ddo Cervo, nas abas do Montouto
Devesa de Paderne ou da Escrita (ao fondo).
Situasa na aba norte dos montes de Lóuzara.
Faial de Liñares. Na empinada ladeira do alto do Penedo, sobre rochas
calcarias. O bosque complétano acivros, bidueiros e ...
Devesa de Fonteformosa. Contén o faial
máis puro de Galicia formado por árbores
de grande altura.
Faial do Sixto (Lousada-Pedrafita do Cebreiro)
Aciñeiral de MercurínAciñeiras (Quercus ilex subsp. ballota): aparecen por
baixo dos 800 metros, nos afloramentos calcario...
Sobreiras (Quercus suber) en Froxán
Souto de Paderne
Castiñeiro (Castanea sativa).
Nas proximidades das áreas habitadas os soutos substitúen ao bosque.
A util...
Souto de Outeiro
Bidueiros (Betula celtiberica)
Chopo (Populus nigra) destaca nas beiras dos ríos e regatos pola súa
verticalidade e a cor amarela que collen no outono.
Teixos (Taxus baccata) na Devesa de Rogueira
Cerdeira de Santa Lucía
(Prunus mahaleb)
Abruñeiro (Prunus spinosa)
Capudre, cancereixo (Sorbus aucuparia)
Érbedo (Arbutus unedo)
Acivro (Ilex aquifolium).
Pradeira de montaña con orquídeas
Piornos (Genista florida). Reteñen e enriquecen o solo e
sérvenlle de refuxio á fauna.
Xesta (Cytisus multiflorus)
Breixos (Erica umbellata)
Breixo (Daboecia cantabrica...)Uz branca (Erica arborea)
Mostallo (Sorbus aria)
Esteva (Cistus salvifolius)
Lithodora diffusa
Rhamnus legionensis
Pinguicola vulgaris, unha pequena planta carnívora
que vive en zonas moi húmidas.
Pinguicola grandiflora
Saxifraga spathularis
Saxifraga paniculata
Matthiola fruticulosa
Erinus alpinus
O Courel presenta unha das riquezas máis
altas do país en canto a diversidade de
flora (máis de 800 especies, case a metad...
Omphalodes nitida (endemismo)
Armeria duriaei
Xensá (Gentiana lutea)Tragopon dubium
ESPECIES DO ANEXO II
DA DIRECTIVA 92/43/CEE
Festuca elegans
Festuca summilusitanica
Narcissus asturiensis
Narcissus pseudo...
Saxifraga trifurcata
Soldaconsolda (Polygonatum verticillatum).
Especie rizomatosa da que xorden talos aéreos que
desaparecen no outono. So est...
Herba do gando (Helleborus foetidus)
Amorodos (Fragaria vesca).
Atópanse habitualmente nos
límites do bosque, en zonas
húm...
Hornungia petreae
Erodium glandulosum
Arzaia (Lavandula stoechas)
Antrrhinum meonantum
Arabis auriculata
Orquídeas. No Courel atópase unha gran variedade. entre
elas a Ophrys ustulata (única cita en Galiza).
Dactylorhiza sambuc...
Fento lingua de cervo (Phyllitis scolopendrium).
Aparece en lugares sombrizos á beira das correntes de auga.
No Courel ató...
Brións (Atópanse multitude de variedades, especialmente nas zonas sombrizas)
Liques
ÁRBORES SENLLEIRAS
Incluídos no Catálogo de Árborese Senlleiras da Xunta de Galiza (P)
TEIXO
(Taxus Bacata)
-Devesa da Esc...
CASTIÑEIRO
(Castanea
sativa)
-Suascasas (Seceda- Folgoso do Courel) -Máis de
7 m de perímetro.
-Seceda (Folgoso do Courel)...
Castiñeiro en Seceda Castiñeiro en Ferreiravella
Castiñeiro en Vilar
-Ramil (Triacastela)
“O que non se abarca”
-8,40 m de perímetro.
-As Pasantes (Triacastela) --8,40 m de perímetro.
-Vilavella (Triacastela) -9,40 m de perímetro
Donicela
(Mustela nivalis)
FAUNA
A Fauna é moi variada e conta con moitas especies en perigo ou únicas.
Hai contabilizadas...
AVES:
Miñato queimado, aguia albela, gatafornela, azor,
gabián, miñato común, aguia real, falcón pequeno,
lagarteiro penei...
Anduriña (Hirundo rustica)
Víbora de Seoane (Vipera seoanei)
RÉPTILES:
Lagarto arnao, lagarto das silvas, lagartixa da
serra, lagartixa da braña, lag...
Rá patilonga (Rana iberica)
Sapo común (Bufo bufo)
ANFIBIOS:
Ra vermella, ra patilonga, pintafontes
común, pintafontes pal...
INSECTOS
Aparecen especies de
bolboretas raras en Galiza:
Plebejus thersites, Parnassius
apollo asturiensis, Lycaena
hippo...
Bolboreta (Anthocharis cardamines), femia e macho
Bolboreta medio luto (Melanargia lachesis).
Bolboreta (Procris statices)
Bolboreta (Euphydryas aurinia)
ESPECIES DO ANEXO II
DA DIRECTIVA 92/43/CEE
Invertebrados
Austropotamobius pallipes
Cerambyx cerdo
Lucanus cervus
Euphydry...
ACTIVIDADES
Agricultura, gandaría, actividades forestais, apicultura, mineiría (explotacións de lousa e
calcárias), turism...
HISTORIA-PATRIMONIO CULTURAL
Estas serras están habitadas desde tempos moi antigos como o atestiguan petroglifos,
mámoas, ...
A zona tivo intensa actividade mineira: ouro e ferro nos tempos dos romanos, antimonio
(Vilarbacú, que pechou en 1947), ch...
De todas as épocas consérvase un rico
patrimonio histórico-artístico (castros,
petróglifos, igrexas, pontes, pazos,
castel...
Antigo forno de cal en Cereixido. Nestes fornos
calcinábase a rocha calcária a altas temperaturas
para convertela en cal. ...
Outeiro
Hórreo en Zanfoga
Sequeiros
para as
castañas
A palloza é unha construción propia da alta montaña luguesa. Hoxe consérvanse algunhas nos
Ancares e no Cebreiro. Hai uns ...
A planta pode ser redonda, elíptica, oval,
rectangular-redondeada...
A construción está realizada cos materiais da
contorn...
Interior dunha palloza-
museo no Cebreiro.
Reparando o colmo dunha palloza.
O arquitecto Pedro de Llano catalogou no ano 1984, 300 pallozas nos concellos de Baleira, Baralla, Becerreá,
Cervantes, A ...
MONUMENTO NATURAL
“PREGAMENTO XEOLÓXIO DE CAMPODOLA-LEIXAZÓS”
Está situado sobre o val do río Ferreiriño en fronte dos núc...
Sinclinal do Courel, o maior pregamento tombado
que pode observarse na Península Ibérica.
Pena Redonda
O INCIO
•Pena Redonda
•Pena dos Catro Cabaleiros
PUNTOS DE INTERESE
Seceda
FOLGOSO DO COUREL
•Minas: A Toca, Torubio Oeste e Torubio
Leste, Romeor
•Bosques: Romeor, O Faro,
Fonteformosa (fai...
Museo en Vilar
Palloza no Cebreiro
PEDRAFITA DO CEBREIRO
•O Cebreiro: Igrexa de Santa María,
pallozas
•Igrexa de Hospital
•Devesas de Zan...
Albarizas na
serra da Trapa
A POBRA DE BROLLÓN
•Monte Legua
•Mesa dos Catro Cabaleiros
QUIROGA
•Pregamento de Campodola e Leixazóz (miradoiro e área de interpretación)
•Río Quiroga, pincheiras: A Pedriña (Cruz...
A Seara
O Sil en Ribas de Sil, fronte
a Augasmestas
RIBAS DO SIL
•Canón do sil
•Soutos e carballeiras na beira do Sil
O Lóuzara en Gundriz
SAMOS
•Gundriz: fervenza e mazo
•Santalla: fervenzas e cova
•Serra do Oribio
Fragas na aba norte do Oribio
TRIACASTELA
•Río Oribio
•Fragas do Oribio
•Nogueira
•Castiñeiros
PROBLEMAS
-Abandono do medio rural
-Incendios forestais
-Repoboacións con especies alóctonas...
-Apertura de pistas
-Explo...
Fiais, unha aldea abandoada Ferramulín
Montaxe e fotos: Adela Leiro, Mon Daporta
Debuxos: Mon Daporta
Setembro 2016
LIC Os Ancares-O Courel- 2-Courel
LIC Os Ancares-O Courel- 2-Courel
LIC Os Ancares-O Courel- 2-Courel
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

LIC Os Ancares-O Courel- 2-Courel

113 Aufrufe

Veröffentlicht am

Nesta segunda parte do traballos sobre o LIC “Os Ancares-O Courel” incluímos o territorio que se estende desde Pedrafita do Cebreiro e o val do Navia ata o val do Sil, terras que se agrupan arredor da Serra do Courel e outras serras próximas, unha sucesión de terreos montesíos, vales e carrozos que acollen fermosas paisaxes e numerosos tesouros naturais.

Veröffentlicht in: Bildung
0 Kommentare
0 Gefällt mir
Statistik
Notizen
  • Als Erste(r) kommentieren

  • Gehören Sie zu den Ersten, denen das gefällt!

Keine Downloads
Aufrufe
Aufrufe insgesamt
113
Auf SlideShare
0
Aus Einbettungen
0
Anzahl an Einbettungen
1
Aktionen
Geteilt
0
Downloads
1
Kommentare
0
Gefällt mir
0
Einbettungen 0
Keine Einbettungen

Keine Notizen für die Folie

LIC Os Ancares-O Courel- 2-Courel

  1. 1. ESPAZOS NATURAIS LIC OS ANCARES-O COUREL 2-O COUREL
  2. 2. Un amplo espazo que inclúe dúas áreas coñecidas tradicionalmente como “Os Ancares” e “O Courel”, artellados na contorna das serras do mesmo nome, situadas no leste de Galiza. Un territorio de montañas de relevo abrupto, no que se suceden serras e vales percorridos por ríos que forman parte da cunca do Navia e do Sil. Conserva importantes valores xeolóxicos (vales glaciares, canóns, fervenzas, pregamentos), paisaxísticos, e ecolóxicos (diversidade de ecosistemas entre os que destacan as grandes fragas). A amplitude e importancia ambiental dos Ancares e do Courel faríaos merecentes dunha protección de maior nivel.
  3. 3. SITUACIÓN: No surleste da provincia de Lugo, nas comarcas dos Ancares, Quiroga, Sarria e Terra de Lemos. Localidades de referencia: A Proba de Navia, San Román de Cervantes, Becerreá, As Nogais, Pedrafita do Cebreiro, Triacastela, Samos, A Cruz do Incio, Folgoso do Courel, A Pobra do Brollón, Quiroga. SUPERFICIE: 102.635 ha CONCELLOS: Navia de Suarna, Cervantes, Becerreá As Nogais, Triacastela, Pedrafita do Cebreiro, Samos, O Incio, Folgoso do Courel, A Pobra de Brollón Quiroga Ribas do Sil. VALORES NATURAIS: fragas, brañas, pegadas glaciarias, ríos, bosques de ribeira, fervenzas, pregamentos, paisaxe e unha rica flora e fauna.
  4. 4. CLIMA Oceánico de montaña, con precipitacións abondosas, invernos longos e temperaturas contrastadas, máis suavizadas nos vales, con influencias mediterráneas nalgunhas áreas, onde se dan veráns máis secos e cálidos. Folgoso coa serra do Courel ao fondo
  5. 5. Paisaxe humanizada do Courel (Romeor)
  6. 6. 2-O COUREL Nesta segunda parte do traballos sobre o LIC “Os Ancares-O Courel” incluímos o territorio que se estende desde Pedrafita do Cebreiro e o val do Navia ata o val do Sil, terras que se agrupan arredor da Serra do Courel e outras serras próximas, unha sucesión de terreos montesíos, vales e carrozos que acollen fermosas paisaxes e numerosos tesouros naturais.
  7. 7. PROTECCIÓN -LIC (29 de decembro de 2004) -ZEC (31 de marzo de 2014) -Monumento Natural “Pregamento xeolóxico de Campodola e Leixazós”.
  8. 8. O territorio é unha sucesión de serras e vales encaixados que se agrupan a partir da serra do Courel, un eixo que atravesa a área de NE a SO e que rematan no sur no río Sil. Ao leste sitúanse as serras dos Cabalos, Cabreiros, Cereixido e A Aciñeira; ao noroeste as serra de Oribio, Rañadoiro e Piornal e ao oeste as da Trapa, Loúzara e Auga Levada. As máximas alturas atópanse na serra do Courel. As serras están moi fracturadas e pregadas e os distintos terreos afundidos foron aproveitados polos ríos para escavar profundos vales. Vista dos cumes do Courel desde o Pía Paxaro
  9. 9. O Courel destaca polas súas formacións xeolóxicas, -con morrenas glaciares terminais e bloques erráticos, e numerosas covas calcárias- e a riqueza da súa flora e fauna, unha das máis completas e diversas de Galiza, porque a súa situación na fronteira entre a rexión eurosiberiana e a mediterránea, unido ás diferentes altitudes e á diversidade dos substratos rochosos fai que se multipliquen as posibilidades de establecemento para as especies. Val de Visuña
  10. 10. XEOLOXÍA/RELEVO O territorio encádrase dentro das Serras Orientais galegas. A combinación entre a composición das rochas e as forzas oroxénicas, que deron lugar a fracturas e pregamentos, conformou unha paisaxe variada de vales abruptos, cavorcos e cumes que foron logo desgastados ou escavados polos ríos e o xeo ata conformar o aspecto actual. As rochas máis comúns son as lousas, os xistos e, en menor medidas as cuarcitas e as calcárias. Rochas calcárias, aciñeiras e castiñeiros no Taro Branco.
  11. 11. Cavorcos na serra do Courel
  12. 12. Golada da Lucenza. As goladas son pasos entre cumes para cruzar as serras.
  13. 13. SERRA DO COUREL Orientada en dirección NE-SO. Está limitada ao sur polo val do Sil, ao oeste polo río Lor, e polo leste polos vales do Quiroga e O Selmo. Está constituída por unha cadea de montañas pregadas, moi fracturadas e con numerosas fallas (destacan as de dirección nordeste polas que circula o Lor). Os materiais que a forman son moi variados, principalmente lousas e xistos, e, en menor cantidade cuarcitas, areíscas e calcarias. O relevo é abrupto con gorxas profundas e pendentes fortes. As principais alturas son o Formigueiros con 1.647 m, o Pía Paxaro con 1.619 m e o Pico do Boi con 1.178 m. Vista da cara noroeste da serra do Courel desde o alto do Hospital.
  14. 14. Vista da cara sur da serra do Courel desde o Faro.
  15. 15. GLACIARISMO Na partes altas da serra do Courel consérvanse vales de orixe glaciar nos que se poden observar diferentes mostras das glaciacións (morrenas, vales en forma de artesa) como en Vilarbacú, o val de Visuña ou da Seara, o circo da lagoa da Lucenza... Val de Visuña
  16. 16. Val da Seara
  17. 17. Lagoa de Lucenza. Instalada nun antigo circo glaciar e moi colmatada polos sedimentos.
  18. 18. Serra do Courel desde Seceda
  19. 19. Pena das Aigas
  20. 20. Pia Paxaro
  21. 21. Pico do Boi
  22. 22. Vista da Serra do Piornal desde O Cebreiro. SERRA DO PIORNAL Situada no norte do concello de Pedrafita do Cebreiro, con orientación NO-SE e limitada polo val do Navia ao nordeste. O monte máis alto é o Carballeda, con 1.392 m.
  23. 23. Serra do Rañadoiro desde Hospital. SERRA DO RAÑADOIRO Situada entre As Nogais e Pedrafita do Cebreiro, con orientación NO-SE. O punto máis alto é a Muralla, con 1.480 m. Na vertente sur nace o río Lóuzara afluente do Lor.
  24. 24. Vista xeral do Cebreiro. Está situado a nas estribacións da serra do Rañadoiro 1.300 m de altura, entre os montes Pozo de Area (1.394 m) e o Chan da Poza (1.402). É unha zona de transición entre as serras de Ancares e O Courel.
  25. 25. SERRA DO ORIBIO Esténdese en dirección E-SO en terreos de Samos e Triacastela, limitada ao norte polo val do río Sarria e ao sur polo Lóuzara. Cara ao sur prolóngase nos montes Balbón (1.148 m) e Modorriñas (1.167) ata a serra da Trapa. Está formada por pelitas e pequenos filóns de calcárias. O monte máis alto é O Oribio, con 1.447 m. Na vertente oeste nacen varios afluentes do río Sarria ou Oribio e na leste afluentes do Lóuzara.
  26. 26. Vista desde o Oribio cara a Triacastela e Ancares.
  27. 27. MONTES DE LÓUZARA Esténdense con direción NE-SO, rodeados polo norte e oeste polo río do Lóuzara e polo leste e sur polo Lor. Forma o límite oeste da cunca do río Sil. A máxima altura é A Escrita, con 1.460 m.
  28. 28. Alto do Monteiro (1.142 m). Polo alto da aba sur discorre a estrada de Seceda a Folgoso e Seoane.
  29. 29. SERRA DA TRAPA Serra de perfís suaves, situada entre O Courel, O Incio, Samos e A Pobra de Brollón, con orientación NO-SE, separada da serra de Lóuzara polo río do mesmo nome e rodeada polo val do Lor polo leste e sur, polo Cabe, no oeste e o Antiga no norte. Os materiais dominantes son xistos e lousas. A máxima altura é o Legua, con 1.301 m. Noutros tempos houbo unha gran actividade de mineiría de ferro. Vista xeral da cara sur da serra da Trapa (Pena Redonda)
  30. 30. Pena dos Catro Cabaleiros, onde coínciden os concellos do Courel, A Pobra de Brollón, O Incio e Samos. Conta a tradición que nela se reunían unha vez no ano os alcaldes dos catro concellos.
  31. 31. Vista oeste da serra dos Cabalos desde o Courel, co Montouto no centro. Neste cume conflúen Lugo, Ourense e León. SERRA DOS CABALOS Serra con dirección NE-SO, situada nos límites entre Galiza e León. Está formada por lousas, granitos, areíscas, cuacitas e calcárias. O punto máis alto é o Pico Montouto, con 1.524 m. Polo norte, o leste e o sur está rodeada polo Selmo e os seus afluentes e polo oeste o curso alto do Soldón. Nela nacen afluentes do Soldón (que vai ao Sil). Na súa vertente norte acolle as Devesas do Cervo e de Mazaies.
  32. 32. Val do Soldón, sobre cuarcita armoricana, continuación cara ao leste do gran sinclinal de Campodola, onde se observan espectaculares pregamentos de arrastre.
  33. 33. SERRA DO CABREIRO Prolongación da serra dos Cabalos cara ao suroeste entre os ríos Soldón e Vilarmel. As máximas alturas son o Pico da Serrada (1.494 m) e o Alto do Cabreiro (1.388 m). Dos seus cumes baixan varios regos afluentes do Soldón. Cara sur da Serra do Cabreiro en inverno.
  34. 34. SERRA DE CEREIXIDO Situado a partir da Serra dos Cabalos entre Quiroga e A Rúa, con dirección NE-SW. limitada polo norte polo río de Barreiros, polo oeste, polo Soldón e polo sur o val do Sil e a depresión de Valdeorras. Está formada por lousas, granitos, cuacitas e calcárias. A máxima altura é o Lagoa Grande, con 1.246 m.
  35. 35. SERRA DE BIDUEDO Esténdese ao leste do río Lor con dirección NE-SO. O cume máis importante é Os Conventos (1.136 m) Canón do Lor, entre Vilar e Froxán
  36. 36. PREGAMENTOS As serras da zona, en especial O Courel, son un auténtico museo de xeoloxía. En distintos puntos podemos contemplar pregamentos e fallas nos estratos do terreo que son unha testemuña das forzas tectónicas que crearon e erosionaron estas montañas durantes millóns de anos. O máis importante é o de Campodola, pero tamén se poden ver na serra de Auga Levada e Pena Grande, na estrada de Quiroga a Monforte. Os conventos. Pregues en cuarcitas
  37. 37. AS COVAS Nalgunhas serras da área do Courel hai formacións calcárias nas que se orixinan cavidades polas que circulan regos subterráneos e nas que hai galerías con estalactitas e estalagmitas: Santalla, Buraca das Choias (Visuña); Sima Aradel (Campelo); Traslacosta (Paderne); O Oso, Tarelo, Longo do Meo (Parada)... Buraca das Choias
  38. 38. Cova en Santalla.
  39. 39. REDE FLUVIAL Unha densa rede de regatos e regos que baixan das numerosas serras e se articulan arredor de varios afluentes do Sil: Lor, Quiroga, Selmo e Soldón, e das cabeceiras do Navia e o Oribio ou Sarria. Son ríos que salvan fortes desniveis e circulan por profundos vales onde son frecuentes as fervenzas, coñecidas no Courel no nome de pincheiras. Pincheira de Ferramulín
  40. 40. En xeral os ríos teñen un réxime pluvio-nival con augas altas no inverno e primavera, e percorridos encaixados e con grandes desniveis nos que abondan as pozas, rápidos e fervenzas. Na súa contorna consérvanse espazos naturais de grande valor ecolóxico e un rico patrimonio etnográfico: pontes, muíños, caneiros, ferrerías, mazos... Canón do río Fiais, afluente do Soldón
  41. 41. No Courel chámanlle carrozos aos regatos miúdos que discorren encaixados no terreo
  42. 42. Ferrería de Seoane, no Lor.
  43. 43. Muíños en Ferramulín
  44. 44. Val do Navia desde O Cebreiro. O río, a pouco do seu nacemento, corre por un val limitado pola serra do Piornal, á esquerda e polas serras Travesa, Pintinidoira, Chan de Pereira e A Escrita, á dereita. RÍO NAVIA Nace no monte Chao da Serra (Serra do Rañadoiro) en terras do Cebreiro e percorre 90 km por territorio galego, métese en Asturias e desemboca na ría de Navia. Aínda que a maior parte da cunca se extende por Asturias, este río recolle as augas das altas montañas luguesas das comarcas do Cebreiro, Ancares e A Fonsagrada. Ten un forte caudal de augas procedentes da chuvia que recibe ao longo da súa cunca e da fusión das neves caídas nos picos máis altos. Isto fai que as súas augas altas se alonguen ata finais da primavera.
  45. 45. O Sil en Augasmestas no encontro co Lor. RÍO SIL Nace en Asturias, na Cordilleira Cantábrica e, despois de cruzar a comarca do Bierzo, entra en Galiza pola depresión de Valdeorras. Percorre un pequeno tramo do espazo polo sur e recibe pola dereita o Soldón, Quiroga e Lor.
  46. 46. O Lor ao pouco do seu nacemento RÍO LOR Nace nos montes do Cebreiro e ten como cabeceiras os regatos Fonlor (que nace no Cebreiro), Fonte Grande e Brañuelas (que baixan da serra do Courel). Ten un percorrido de 50 km por terreos do Courel e desemboca no Sil en Augasmestas (Castro) entre Quiroga e A Pobra do Brollón. Discorre case sempre encaixado entre ribeiras escarpadas cubertas dunha variada vexetación autóctona. Os afluentes máis importantes pola dereita son o Parada, Folgoso e Vilamor e pola esquerda o Loureiro e o Lóuzara.
  47. 47. O Lor na ponte das Arandainas. Fervenza de Pontalor, nun afluente do Lor entre Lousada (Pedrafita do Cebreiro) e Vilela (O Courel). O Lor en Vilar
  48. 48. O Lor en Barxa de Lor O Lor en Augasmestas, nunha pincheira que só se pode ver cando se baleira o encoro.
  49. 49. RÍO PEQUENO Baixa dos Montes de Lóuzara e xúntase co Lor en Seoane do Courel. Fervenzas: Pozo da Grada e Rego dos Bois Pozo da GradaRego dos Bois, un afluente do Pequeno.
  50. 50. O Lor en Augasmestas no encontro co Sil.
  51. 51. RÍO LOÚZARA É o afluente máis longo do Lor, con 28 km de percorrido. Baixa desde a Serra do Rañadoiro e forma un profundo val entre as serras de Oribio e Lóuzara. Fervenzas: Cova da Fonte, Santalla, Lousadela, Rexiu ou Rixio (Na parroquia de Vilamor) O Lóuzara en Santalla
  52. 52. Pincheira na Cova da Fonte (Santalla). Pincheira de Santalla de abaixo, nun afluente do Lóuzara.
  53. 53. Río Lóuzara entre a serra de Lóuzara e da Trapa
  54. 54. Pincheira nun dos regos que caen no Lóuzara en Casela. Pincheira de Rixio, nun afluente do Lor en Vilamor.
  55. 55. Fonte do Cervo na Devesa de Rogueira Rego da Rogueira Pincheira en Folgoso, nun afluente do Lor.
  56. 56. RÍO QUIROGA Nace na cara sudoeste do Pía Páxaro, preto da aldea de Vilarbacú, e fórmase coa confluencia do Rego de Porto Mourelos ou Vilarbacú e o de Pacios. Percorre un total de 24 km sempre dentro do Concello de Quiroga e desemboca no Sil preto da capital municipal. Os afluentes principais son Ferreiriño, As Forcadiña e Regueira.. Pincheiras: A Pedriña (Cruz de Outeiro), A Ola (Besaredonda).
  57. 57. Pincheira da Pedriña na Cruz de Outeiro. Pincheira en Bustelo, nun afluente do Quiroga.
  58. 58. Pincheira da Ola na Cruz de Outeiro.
  59. 59. RÍO SOLDÓN Nace en A Seara, na cara norte do Aira Grande (Serra do Courel), producto da unión do regato dos Palleiros, o rego das Lastras e a fonte do Caleiro. Percorre terras dos concellos do Courel e Quiroga e desemboca no Sil en Paradaseca. Os seus afluentes pola esquerda son o Montouto, Richein, Vilarmel, Barreiros e Ferredo ou Fiais. Pola dereita recibe numerosos regos de curto percorrido. Pincheiras: Rego de Montouto, Rinán, Caroceiro, Cereixido, canón do Fiais…
  60. 60. O Soldón en Rugando, ondo houbo unha importante ferrería
  61. 61. Pincheira de Rinán, nun rego que vai ao Montouto, afluente do Soldón. Rego de Montouto
  62. 62. Pincheira do Caroceiro, nun afluente do Soldón. A máis alta do Courel, con 40 m. Rego de Fiais ou Ferredo. Ten numerosas pincheiras de moi dificil acceso.
  63. 63. Río Visuña, unha das cabeceiras do Selmo. RÍO SELMO Nace na aba sur do Pico Formigueiros, da unión do rego de Forgas, o rego da Lagoa e o rego dos Chaos e, despois de 8 km de percorrido por terreos do concello de Quiroga, vai morrer ao Sil preto da localidade berciana de Frieira. Atravesa o Val de Seara que noutros tempos vertía ao río Soldón e, debido a un afundimento da foxa berciana a finais do Terciario, as augas pasaron a verter na cunca do Selmo. Este río sofre un brusco cambio de dirección á altura da Seara. Pincheiras: Vieiros, Fócaro, A Seara, Cavorco da Fervenza Grande, Ferramulín...
  64. 64. Pincheira no Rego de Murelos Pincheira de Fócaro, na Seara, nun afluente do Murelos.
  65. 65. Pincheira na Seara Pincheira en Vieiros
  66. 66. Pincheira no Selmo, preto de Vieiros. Pincheira en Ferramulín nun afluente do Selmo Carvorco da Fervenza Grande. Hórreos.
  67. 67. RÍO SARRIA Nace no Oribio e fai de linde do espazo entre Triacastela e Samos. Canón do Sarria, no seu nacemento na serra do Oribio
  68. 68. POZO DO LAGO Unha pequen lagoa nas abas do Rañadoiro (Chao da Lagua).
  69. 69. TIPOS DE HÁBITATS DO ANEXO I DA DIRECTIVA 92/43/CEE -Augas estancadas, oligotróficas ou mesotróficas con vexetación de Littorelletea uniflorae e/ou Isoeto- Nanojuncetea -Lagos e estanques distróficos naturais -Ríos dos pisos basal a montano con vexetación de Ranunculion fluitantis e de Callitricho-Batrachion -Ríos de ribeiras lamacentas con vexetación de Chenopodion rubri p.p. e de Bidention p.p. -Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de Erica ciliaris e Erica tetralix -Queirogais secos europeos -Queirogais alpinos e boreais -Matogueiras arborescentes de Laurus nobilis -Prados ibéricos silíceos de Festuca indigesta -Prados alpinos e subalpinos calcáreos -Prados secos semi naturais e facies de matogueira sobre substratos calcáreos (Festuco-Brometalia) (* paraxes con notables orquídeas) -Zonas subestépicas de gramíneas e anuais do Thero-Brachypodietea -Formacións herbosas con Nardus, con numerosas especies, sobre substratos silíceos de zonas montañosas (e de zonas submontañosas da Europa continental) -Prados con molinias sobre substratos calcáreos, turbosos ou arxilo-limosos(Molinion caeruleae) -Megaforbios eutrofos hidrófilos das orlas de chaira e dos pisos montano a alpino -Prados pobres de sega de baixa altitude (Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis) -Prados de sega de montaña -Turbeiras altas activas -'Mires' de transición -Depresións sobre substratos turbosos do Rhynchosporion -Mananciais petrificantes con formación de tuf (Cratoneurion)
  70. 70. TIPOS DE HÁBITATS DO ANEXO I DA DIRECTIVA 92/43/CEE -Desprendementos mediterráneos occidentais e termófilos -Encostas rochosas calcícola con vexetación casmofítica -Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica -Rochedos silíceos con vexetación pioneira do Sedo-Scleranthion ou do Sedo albi-Veronicion dillenii -Pavimentos calcarios -Covas non explotadas polo turismo -Faiais acidófilos atlánticos con sotobosque de Ilex e ás veces de Taxus (Quercion robori- petraeae ou Ilici-Fagenion) -Bosques de encostas, desprendementos ou barrancos do Tilio-Acerion -Turbeiras boscosas -Bosques aluviais de Alnus glutinosa e Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae) -Carballeiras galaico-portugueses con Quercus robur e Quercus pyrenaica -Bosques mediterráneos de Taxus baccata -Soutos -Sobreirais -Aciñeirais -Acevedos
  71. 71. Viola arvensis FLORA A variedade litolóxica, morfolóxica, altitudinal e de orientación, xunto coa súa situación no punto de contacto entre as áreas eurosiberiana ou atlántica e mediterránea fan que a variedade florística do Courel sexa impresionante, coa presenza de formacións vexetais de grande valor ecolóxico (fragas, aciñeirais, faiais...) e numerosas especies únicas ou pouco comúns. Os cumes das serras están cubertos de pasteiros de montaña e mato de breixos, uces, piornos, xestas, carqueixas, xenebreiros... e por debaixo atópanse as formacións arbóreas, que varían segundo a orientación e a altitude dos montes. Nas proximidades das poboacións hai soutos para o aproveitamento da castaña e da madeira e algunhas zonas están repoboadas con piñeiros
  72. 72. FORMACIÓNS VEXETAIS MÁIS CARACTERÍSTICAS DO COUREL: -Mato, no que predominan as queirugas e as carqueixas. -Devesas (fragas), nas ladeiras moi húmidas, cubertas pola neve no inverno, cun estrato arbóreo de especies caducifolias: carballos, faias, acivros, abelairas, carbas... -Aciñeirais, ligados aos terreos calcarios de ladeiras orientadas ao Sur. -Bosques de ribeira: ameneiros, salgueiros, freixos, pradairos... -Reboleiras, nas zonas umbrías, bosques de cerquiños mesturados con algún carballo e o híbrido de ambos. -Soutos
  73. 73. Devesa da Rogueira É a devesa máis extensa e coñecida de Galiza. Foi declarada recentemente polo Fondo Mundial para a Natureza como unha das seis áreas de bosque autóctono máis importantes da Península Ibérica. Xunto co bosque de Albergária, no Geres portugués é o faial máis occidental de Europa.
  74. 74. Interior da Devesa da Rogueira
  75. 75. Devesa de Zanfoga. Situada na vertente norte de Pena Cerveira ao Sur de Zanfoga, nas proximidades de Rubiais. Está formada principalmente por cerquiños, bidueiros, abelairas e carballos.
  76. 76. Devesa do Faro
  77. 77. Devesa de Riocereixa. Na vertente norte do Pico Faro. Hai faias mesturadas con carballos, acivros e teixos.
  78. 78. Devesa ddo Cervo, nas abas do Montouto
  79. 79. Devesa de Paderne ou da Escrita (ao fondo). Situasa na aba norte dos montes de Lóuzara.
  80. 80. Faial de Liñares. Na empinada ladeira do alto do Penedo, sobre rochas calcarias. O bosque complétano acivros, bidueiros e capudres.
  81. 81. Devesa de Fonteformosa. Contén o faial máis puro de Galicia formado por árbores de grande altura.
  82. 82. Faial do Sixto (Lousada-Pedrafita do Cebreiro)
  83. 83. Aciñeiral de MercurínAciñeiras (Quercus ilex subsp. ballota): aparecen por baixo dos 800 metros, nos afloramentos calcarios.
  84. 84. Sobreiras (Quercus suber) en Froxán
  85. 85. Souto de Paderne Castiñeiro (Castanea sativa). Nas proximidades das áreas habitadas os soutos substitúen ao bosque. A utilidade mixta do castiñeiro favoreceu a súa propagación.
  86. 86. Souto de Outeiro
  87. 87. Bidueiros (Betula celtiberica)
  88. 88. Chopo (Populus nigra) destaca nas beiras dos ríos e regatos pola súa verticalidade e a cor amarela que collen no outono.
  89. 89. Teixos (Taxus baccata) na Devesa de Rogueira
  90. 90. Cerdeira de Santa Lucía (Prunus mahaleb)
  91. 91. Abruñeiro (Prunus spinosa) Capudre, cancereixo (Sorbus aucuparia) Érbedo (Arbutus unedo) Acivro (Ilex aquifolium).
  92. 92. Pradeira de montaña con orquídeas
  93. 93. Piornos (Genista florida). Reteñen e enriquecen o solo e sérvenlle de refuxio á fauna.
  94. 94. Xesta (Cytisus multiflorus)
  95. 95. Breixos (Erica umbellata)
  96. 96. Breixo (Daboecia cantabrica...)Uz branca (Erica arborea)
  97. 97. Mostallo (Sorbus aria) Esteva (Cistus salvifolius)
  98. 98. Lithodora diffusa Rhamnus legionensis
  99. 99. Pinguicola vulgaris, unha pequena planta carnívora que vive en zonas moi húmidas. Pinguicola grandiflora
  100. 100. Saxifraga spathularis Saxifraga paniculata
  101. 101. Matthiola fruticulosa Erinus alpinus
  102. 102. O Courel presenta unha das riquezas máis altas do país en canto a diversidade de flora (máis de 800 especies, case a metade das que hai en de Galiza, entre elas numerosas plantas únicas ou raras). Sideritis caureliana Rhamnus legionensis Gentiana aurantica Primula legionensis Primula elatior bergidensis Arenaria grandiflora subsp. incrassata Armeria duriaei Crepis albida subsp. asturica Festuca elegans Festuca summilusitanica Genista sanabrensis Gentiana lutea subsp. aurantiaca Iberis contracta Omphalodes nitida Lithodora diffusa Luzula sylvatica, subsp. herriquesii Saxifraga spathularis Pinguicola grandiflora arleira (Berberis vulgaris) mostallo (Sorbus aria) Genista obtusiramea Erodium glandulosum Ophrys ustulata Campanula arbatica subsp. adsurgens, Leontodon farinosus... Campanula arvatica supsp. adsurgens, especie endémica da Cordilleira Cantábrica.
  103. 103. Omphalodes nitida (endemismo) Armeria duriaei
  104. 104. Xensá (Gentiana lutea)Tragopon dubium
  105. 105. ESPECIES DO ANEXO II DA DIRECTIVA 92/43/CEE Festuca elegans Festuca summilusitanica Narcissus asturiensis Narcissus pseudonarcissus ssp.nobilis Santolina semidentata Narcissus asturiensis
  106. 106. Saxifraga trifurcata
  107. 107. Soldaconsolda (Polygonatum verticillatum). Especie rizomatosa da que xorden talos aéreos que desaparecen no outono. So está presente nas Serras Orientais. Herba do pobre (Clematis vitalba).
  108. 108. Herba do gando (Helleborus foetidus) Amorodos (Fragaria vesca). Atópanse habitualmente nos límites do bosque, en zonas húmidas.
  109. 109. Hornungia petreae Erodium glandulosum Arzaia (Lavandula stoechas)
  110. 110. Antrrhinum meonantum Arabis auriculata
  111. 111. Orquídeas. No Courel atópase unha gran variedade. entre elas a Ophrys ustulata (única cita en Galiza). Dactylorhiza sambucina Orchis maculaOrchis italica
  112. 112. Fento lingua de cervo (Phyllitis scolopendrium). Aparece en lugares sombrizos á beira das correntes de auga. No Courel atópase unha das variedades de fentos máis ricas de Galiza.
  113. 113. Brións (Atópanse multitude de variedades, especialmente nas zonas sombrizas)
  114. 114. Liques
  115. 115. ÁRBORES SENLLEIRAS Incluídos no Catálogo de Árborese Senlleiras da Xunta de Galiza (P) TEIXO (Taxus Bacata) -Devesa da Escrita (Folgoso do Courel). Varios exemplares de ata 4,6 m de perímetro. Teixo dos Sete Homes. Devesa da Escrita (Paderne, Folgoso do Courel) -4,6 m de perímetro.
  116. 116. CASTIÑEIRO (Castanea sativa) -Suascasas (Seceda- Folgoso do Courel) -Máis de 7 m de perímetro. -Seceda (Folgoso do Courel) -5,28 m de perímetro. -Paderne (Meiraos, Folgoso do Courel) -O Val da Fonte (Paderne, Meiraos, Folgoso do Courel) -18,70 m de altura, 7,80 m de perímetro. (P) -Miraz (Meiraos, Folgoso do Courel) -7,15, 6,50 e 6,32 m de perímetro. -Vilar (Vilamor-Folgoso do Courel) -Mercurín (Folgoso do Courel) -6,20 m de perímetro -Ferrería Vella (Folgoso do Courel) -9,30, 6,70 E 6,50 m de perímetro -Visuña (Folgoso do Courel) -6,10 e 4,67 m de perímetro. -Moreiras (Ribas de Sil) -Ramil (Triacastela) “O que non se abarca” -8,40 m de perímetro. -Vilavella (Triacastela) -9,40 m de perímetro -As Pasantes (Triacastela) --8,40 m de perímetro. Castiñeiro Val da Fonte. Paderne. (P)
  117. 117. Castiñeiro en Seceda Castiñeiro en Ferreiravella
  118. 118. Castiñeiro en Vilar
  119. 119. -Ramil (Triacastela) “O que non se abarca” -8,40 m de perímetro.
  120. 120. -As Pasantes (Triacastela) --8,40 m de perímetro. -Vilavella (Triacastela) -9,40 m de perímetro
  121. 121. Donicela (Mustela nivalis) FAUNA A Fauna é moi variada e conta con moitas especies en perigo ou únicas. Hai contabilizadas 170 especies de vertebrados. MAMÍFEROS (40 especies): Lobo, raposo, gato bravo, algaria, martaraña, garduña, armiño, donicela, lontra, teixugo, porco bravo, corzo, rebezo, ourizo cacho, toupa cega, rato de almizcle, furafollas (grande, ibérico e pequeño), murgaño patibranco, leirón rilón, corta rubia, trilladeira nival, rato mouro, lebre, coello, esquio, morcego pequeno de ferradura, morcego mediterráneo de ferradura, morcego grande de ferradura, morcego de orellas fendidas, morcego rateiro grande, morcego común, morcego orelludo meridional, morcego orelludo común, morcego das covas... Xabarín (Sus scrofa)
  122. 122. AVES: Miñato queimado, aguia albela, gatafornela, azor, gabián, miñato común, aguia real, falcón pequeno, lagarteiro peneireiro, bufo (real e pequeno), moucho común, avelaiona, curuxa común, pombo torcaz, pomba zura, avenoiteira cincenta, bubela común, laverca, cotovía (pequena e dos camiños), andoriña (dos penedos, de cu branco), pica patinegra montesa, merlo rieiro, martiño peixeiro, picanzo (vermello e real, perdiz (rubia e charrela), papuxas, picafollas, ferreiriños, escribentas, papamoscas, choias... Aguia real (Aquila chrysaetos)Tordo (Turdus philomelos)
  123. 123. Anduriña (Hirundo rustica)
  124. 124. Víbora de Seoane (Vipera seoanei) RÉPTILES: Lagarto arnao, lagarto das silvas, lagartixa da serra, lagartixa da braña, lagartixa dos penedos, lagartixa galega, esgonzo común, escáncer común, cobregón, serpe riscada, cobra lagarteira meridional, cobra lagarteira común, cobra de colar, cobra viperina, víbora de Seoane... Lagarta da serra (Iberolacerta monticola)
  125. 125. Rá patilonga (Rana iberica) Sapo común (Bufo bufo) ANFIBIOS: Ra vermella, ra patilonga, pintafontes común, pintafontes palmado, pintafontes verde, píntega común, saramaganta, sapiño comadrón, sapiño pintoxo, sapo común, sapo corriqueiro...
  126. 126. INSECTOS Aparecen especies de bolboretas raras en Galiza: Plebejus thersites, Parnassius apollo asturiensis, Lycaena hippothoe, Aricia morronensis. Recentemente descubríronse varias especies de coleópteros habitantes das covas exclusivos do Courel (Galaicodytes caurelensis e Domene lathromene) ou raros (Leoneilla bergidi, descuberto no Bierzo). Cicindela campestris. Este chamativo escarabello é un carnívoro que caza, á carreira, arañas e larvas de insectos.
  127. 127. Bolboreta (Anthocharis cardamines), femia e macho
  128. 128. Bolboreta medio luto (Melanargia lachesis). Bolboreta (Procris statices) Bolboreta (Euphydryas aurinia)
  129. 129. ESPECIES DO ANEXO II DA DIRECTIVA 92/43/CEE Invertebrados Austropotamobius pallipes Cerambyx cerdo Lucanus cervus Euphydryas aurinia Elona quimperiana Geomalacus maculosus Margaritifera margaritifera Peixes Chondrostoma polylepis Rutilus arcasii Anfibios Chioglossa lusitanica Discoglossus galganoi Réptiles Lacerta monticola Lacerta schreiberi Mamíferos Barbastella barbastellus Galemys pyrenaicus Lutra lutra Miniopterus schreibersii Myotis emarginatus Myotis myotis Rhinolophus ferrumequinum Rhinolophus hipposideros Cerambix cerdo
  130. 130. ACTIVIDADES Agricultura, gandaría, actividades forestais, apicultura, mineiría (explotacións de lousa e calcárias), turismo...
  131. 131. HISTORIA-PATRIMONIO CULTURAL Estas serras están habitadas desde tempos moi antigos como o atestiguan petroglifos, mámoas, castros e outros achádegos arqueolóxicos. Na Cova do Uro (entre Pedrfita do Cebreiro e Folgoso do Courel) atopáronse os restos humanos máis antigos que se conservan de Galiza (entre 8.000 e 10.000 anos) canda os únicos restos de uro (Bos primigenius) achados en todo o país. Castro da Torre Castelo de Carbedo
  132. 132. A zona tivo intensa actividade mineira: ouro e ferro nos tempos dos romanos, antimonio (Vilarbacú, que pechou en 1947), chumbo e cinc (no Cebreiro, que pechou na década de 1980), e siderúrxica a partir do XVI,do que das mostra as abundantes ferrerías hidráulicas. Vilarbacú A Toca. Antiga explotación romana de ouro no Courel.
  133. 133. De todas as épocas consérvase un rico patrimonio histórico-artístico (castros, petróglifos, igrexas, pontes, pazos, castelos...) e etnográfico (núcleos de poboación, pallozas, hórreos, pontellas, muíños, mazos, ferrerías, fornos de cal, ouriceiras, albarizas, aparellos...) Igrexa de Santa María a Real, no Cebreiro. Formou parte dun mosteiro fundado no século IX que tivo gran importancia como institución hospitalaria no Camiño Francés da Ruta Xacobea. O edificio do antigo hospital está convertido en hospedería. O Mazo (restos dunha das ferrerías máis importantes do Courel
  134. 134. Antigo forno de cal en Cereixido. Nestes fornos calcinábase a rocha calcária a altas temperaturas para convertela en cal. Durante 60 horas queimábanse queirogas e toxos. Unha fornada podia levar ata 50 carros de combustible. Visuña Outeiro
  135. 135. Outeiro Hórreo en Zanfoga Sequeiros para as castañas
  136. 136. A palloza é unha construción propia da alta montaña luguesa. Hoxe consérvanse algunhas nos Ancares e no Cebreiro. Hai uns anos extendíanse desde A Fonsagrada ata a serra do Courel. É un tipo de vivenda moi primitiva tanto na súa forma como nas súas estruturas. É unha unidade na que se integra a vivenda e todas as dependencias necesarias nunha casa agro- gandeira: corte, forno, almacén... AS PALLOZAS Palloza no Cebreiro.
  137. 137. A planta pode ser redonda, elíptica, oval, rectangular-redondeada... A construción está realizada cos materiais da contorna aplicando técnicas elementais. Nas paredes úsase xisto e pedra de gran. Madeira de castiñeiro ou de carballo para vigas e soportes e palla centea para a cuberta. Os ocos son reducidos e escasos para evitar perdas de calor. O interior está dividido en dúas partes por unha parede que separa a zona do gando (estravariza) da das persoas. Enriba da estrabariza hai unha división horizontal (barra) que serve de almacén de herba e palla para o inverno, e como dormitorio no verán. O piso é terreo agás na zona da lareira que vai enlousado. Nalgúns casos constrúense tabiques de madeira para delimitar un cuarto de durmir. A altura do cume serve para darlle inclinanción á cuberta e favorecer o escoado da auga e permitir que o fume se eleve. A palloza adáptase ao terreo e encáixase nel para protexerse dos ventos e íllase da humidade cun rego ou canle (viela) pola que escoa a auga ou a neve.
  138. 138. Interior dunha palloza- museo no Cebreiro. Reparando o colmo dunha palloza.
  139. 139. O arquitecto Pedro de Llano catalogou no ano 1984, 300 pallozas nos concellos de Baleira, Baralla, Becerreá, Cervantes, A Fonsagrada, Navia de Suarna e Pedrafita do Cebreiro, das que 50 estaban habitadas e o resto dedicadas a cortes ou palleiras. O Cebreiro (arredor de 1981).
  140. 140. MONUMENTO NATURAL “PREGAMENTO XEOLÓXIO DE CAMPODOLA-LEIXAZÓS” Está situado sobre o val do río Ferreiriño en fronte dos núcleos de Campodola e Leixazós (Quiroga). Mide máis de 2 km e está formado por capas de xistos e cuarcitas. É un exemplo típico dun pregamento tombado. Un sinclinal, unha dobra de forma cóncava na que o eixe de flexión foi orixinalmente vertical. As capas que o compoñen conteñen distintos minerais de períodos xeolóxicos distintos, destacan en cor crara as cuarcitas (478-488 millóns de anos) sobre as zonas escuras con vexetación formadas por lousas (458-478 millóns de anos). Enriba existiu outro gran pregamento orientado en dirección inversa, un anticlinal, que desapareceu a causa da erosión. Vese desde a estrada de Quiroga a a Seoane onde hai un miradoiro e unha área de interpretación.
  141. 141. Sinclinal do Courel, o maior pregamento tombado que pode observarse na Península Ibérica.
  142. 142. Pena Redonda O INCIO •Pena Redonda •Pena dos Catro Cabaleiros PUNTOS DE INTERESE
  143. 143. Seceda FOLGOSO DO COUREL •Minas: A Toca, Torubio Oeste e Torubio Leste, Romeor •Bosques: Romeor, O Faro, Fonteformosa (faias), O Sixto, Liñares, Riocereixa, aciñeiral de Campelo; devesas da Rogueira, A Escrita, O Cervo... •Formacións calcárias: Taro Branco •Ferrería de Seoane •Seceda, aldea declarada “adea típica e conxunto etnográfico de interese turístico” Decreto 201/1997 do 3 de xullo.) •Castros: A Torre, Brigo •Soutos: Miraz, Vilar, Ferramulín, Outeiro... •Museos: Vilar •Igrexa de San Pedro de Esperante.
  144. 144. Museo en Vilar
  145. 145. Palloza no Cebreiro PEDRAFITA DO CEBREIRO •O Cebreiro: Igrexa de Santa María, pallozas •Igrexa de Hospital •Devesas de Zanfoga, Riocereixa, Brañas,... Faiais de Liñares. Sixto, Fonteformosa... •Fervenza de Pontalor no rego de Vilela •Monte do Murallón (vistas panorámicas) •Pozo do Lago Igrexa de Hospital
  146. 146. Albarizas na serra da Trapa A POBRA DE BROLLÓN •Monte Legua •Mesa dos Catro Cabaleiros
  147. 147. QUIROGA •Pregamento de Campodola e Leixazóz (miradoiro e área de interpretación) •Río Quiroga, pincheiras: A Pedriña (Cruz de Outeiro), A Ola (Besaredonda). •Río Soldón, pincheiras: Rego de Montouto, Rinán, Caroceiro, Cereixido, canón do Fiais… •Río Selmo, pincheiras: Vieiros, Fócaro, A Seara, Cavorco da Fervenza Grande, Ferramulín... •Núcleos tardicionais: A Seara, Outeiro... •Vilarbacú (antigas explotacións mineiras) •O Mazo, ferrería de Rugando •Miradoiro de Bustelo •Fornos de Cal de Cereixido •Lagoa de Lucenza Outeiro
  148. 148. A Seara
  149. 149. O Sil en Ribas de Sil, fronte a Augasmestas RIBAS DO SIL •Canón do sil •Soutos e carballeiras na beira do Sil
  150. 150. O Lóuzara en Gundriz SAMOS •Gundriz: fervenza e mazo •Santalla: fervenzas e cova •Serra do Oribio
  151. 151. Fragas na aba norte do Oribio TRIACASTELA •Río Oribio •Fragas do Oribio •Nogueira •Castiñeiros
  152. 152. PROBLEMAS -Abandono do medio rural -Incendios forestais -Repoboacións con especies alóctonas... -Apertura de pistas -Explotacións mineiras -Presión turística -Furtivismo O Lor en Augasmestas co encoro baleiro. Louseiras no Courel
  153. 153. Fiais, unha aldea abandoada Ferramulín
  154. 154. Montaxe e fotos: Adela Leiro, Mon Daporta Debuxos: Mon Daporta Setembro 2016

×