Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
CIDf?I)�
tri tue•
-/
i
f
l’ *>>'*‘.£*-
•’ J:-■
• » J*: . > Y
A; ' IT ♦ .V'
-_> :•:
-k*.i- ’
*.* ;.
,/ ■**.»- r%« '. v
«r- ...
Margaret Sasse
ri
A.
uee
Nhung each thuc Clan gian
giup phdt trien trf thong minh con tre trong 5 nam a6u aai
·-c,:·i .
o ...
MUC LUC. .
Loi tl:fa
Thu�t ngu trong skh
GiCli thi�u
Dinh duang
Giai doon A: Tu so sinh den 6 thon g tuoi
Ho�t dong co ban...
Phat trien vai, canh tay va ban tay
Thang bang thong qua kich thich dl) dng co
Cac dong tac bo
Thangleo
Treo, nh1.in nhay ...
Nhung qua bong
Nhung chiec vong
Ruy bang va day
Dieu chinh mat nhin
Kha nang hinh dung
Giai doon E: Be tu 2 den 2 tu6i ruo...
Kich thich thi giac
Kha nang hinh dung
Giai doon G: Be tu 3 tu6i rvoi den 4 tu6i rvoi
Massage va ho<)t dc)ng cheo chieu ki...
....
LOI TUA•
TRE EM ngay nay chac chan la khong du'.QC ho�t dong du "do". Va beo
phi la h�u qua tat yeu, no VO cling nguy...
THU.AT NGO TRONG SACH.
Phat trien nh�n thuc: ve phuong di�n giao d�c, tu ngu "nh�n thuc" duQ'c
dung de chi nhung khai ni�m...
nang chu dong sau nay. Cac ho�t d<)ng co y thuc se tiep noi nhung phan
X() bam sinh nay, mien la CO du CaC yeu to moi tnid...
� A , ,:l � ,<
BIEU BO PHAT TRIEN XOAN OC
Cac giai do�n
phat trien
12
- 4 112 tuoi
Nh6m tuoi
thang tuoi
tuoi
/2 - 3 1/2 tu...
GIOI THIEU•
Ml;lC dich chinh cua quyen sach nay la giup cac b�c sinh thanh thuc day
toi da cac chu ky phat trien then ch6t...
DINH DUONG
Th�tc pham ma chung ta dung c6 the tac dc)ng khong nho den tien trinh
phat trien. Phan dinh du6'ng nay tac d9ng...
GIAI DOAN A:•
Tlr sa SINH BEN 6 THANG ru01
� ?
HOAT DONG CO BAN• •
• Cho con bu la thien chtic cua nguC1i m� nhung khong p...
, , ,2
GIUP CON PHAT TRIEN
• Khi be lot long 111�, cic day than kinh thinh giac cua be hoan thi�n hon
cac day than kinh th...
Oc CHE- ? �
NHUNG PHAN XA BAM SINH.
• Tre em phai h9c each v�n '-1�mg.
•V�n d(>ng giup nao phat tricn va la ket qua cua nh...
MASSAGE, MASSAGE, MASSAGE...
• Sau khi sinh, hay massage cho be cang som cang tot.
• Khi moi sinh, con b�n nhin duQ'c, ngh...
...VA MASSAGE NHIEU HON
• B�n hay ch�m vao be th�t diu dang va nhung lan sau thi hay om va
vuot ve be ki hon.
•Bat dau tro...
- A. � ,,<
NHUNG HOAT DONG PHO BIEN' • • ? ?
DANH CHO TRE NHO
• Trong h1c cho con bu, b�n hay d�y be om lay b�n, vi khi bt...
BAI TAP CHO BE•
Nam sap lam cho cac CCI dau, co va Cd vai cua be cung cap hon, dieu
nay rat can thiet de khac phvc nhung p...
KfCH THfCH TUYEN TIEN DlNH
Tai trong c6 cau tnk rat plzuc tQp, n6 chiu trach nhi¢m cho slf can bang 11a
thinlz giac ala ta...
GIO CHOI TREN SAN
Doi khi cha nu; /(li lo li1ng vi m<)t chZ:tng bt;nh xay dtn v6'i be: Eczema (chiun b<)i
n/tibn), Ja noi ...
' ' ' '
THOI KY BO TRUON
RAT QUAN TRONG
• Tre em rat thich nghe gi9ng n6i co nhieu cung b�c tinh cam va cung
rat thich nhi...
KfCH THfCH NAO 56: KHll�U VO.
Khieu vu va am nh�c la m(>t vi�c quan tr9ng hang ngay. Bai hat t�o ca
h9i cho qua trinh ren ...
� � �
AM NHAC CHO MOI DO TUOI• • •
• Tre so sinh hoc bang each nghe am thanh o nhung cuO'ng do va nhip
di�u khac nhau.
• A...
BAI TAP CHO BE.... � • ,, ,J
TU 2 DEN 6 THANG TUOI
• T�p luy�n gi1ip con b�n thict l�p kh�i nang cam th�1 ben trong nao b<...
BAI TAP CHO cAc CHI VA HONG.
• Moi ha�t d9ng se phat trien nhting cau true ma s au nay se la ncn tang
quan tr9ng cha nhung...
TRO VUI VOi TUYEN TIEN f)lNH
Dt)t con tren gluT l1t:1p bcnlz ho,jc ndi dl ft;w ra kich tlziclz tuyc!'n tib1 di11lz, gizlp
...
MOT s6 TRO VUI KHAC•,
K A ,
VOi TUYEN TIEN DINH
Kicl1 thich tuybJ tie'n lfinh con c6 tac d�ng phat triln kha nang dien dCJ...
NH�C THIEU NHI,
NHIP DIEU VA BAI HAT. .
Sr,t /,_lp di i('ip i(1i (Juh1h d¢ng, lai noi) rat quan tnpig doi vai tre cim ,111...
? ?
THI LUC CUA TRE..... • • � , ,,,2
TU SO SINH DEN 2 THANG TUOI
• Khi moi chao ddi, con ct1a b�n da co kha nang n hin nh...
? ?
THI LUC CUA TRE' . ,,,!' . , �
TU 2 DEN 6 THANG TUOI
S�t l'�in d(mg tJti cdm nlu jn dzi(Jc tit tiejJ xuc se giup cha b...
VAN DONG vE PHfA TRUO�:
BE TCJ 3 DEN 6 THANG TU61
Giif tlzi qff alng Cl�a lJ�n dii hilt each di chuyln va truan quanh san ...
-' � A v
PHAT TRIEN DO CANG. ,
...,
CHO CO BAP
• Si phat trien cua thinh giac va de) ding cua co h!c nay lta du de be co
t...
KfCH THfCH BAP CHAN,
BAN CHAN VA BAN TAY
Dl U'c chlphan x(l cila ban chan be, phai dt chan tra'n va massage th4t nhie'u.
T...
KfCH THfCH VAN £>6NG. .
AfM scJ be it klwdng Ui 5 dln 6 thang tuoi se khong thich uong saa rm; Mn saa
b9t. Nh" be khong c6...
KfCH TH fCH TIEN DlNH
Nhilng d<)ng tac ndy rat t6t cha vi¢c kich thich cam giac v(ln d<)ng, bifi be dli<JC
hm cha l116't d...
GIAI DOAN B:•
I ':J
BE TU 6 DEN 12 THANG TU[H
TRUON, BOI f)I
"-..../
•
•
Hau htt tre em sap bie't di hoijc dii tnti1n
dil(...
MASSAGEDa cJu�ng ta nJujn dli<JC nhang tin hi?u tu moi tniilng va chuyln n6 den trung
khu than kinh de' truybz vl cho niio...
MASSAGE, TAP LUYEN, AM NHAC. . .
Khi massage cho lJe, tM hon cd la
cai lttt qua'n do nla L1e ra, nlutng nu1
khong pluh Jue...
BO TRUON
Di'tng h6i tl11�c hay ep be ng<J'i - be se t�I ngd'i ngay sau khi bie't tnlifn nhzi mcjt
con elf slfu lzo�1c da b...
TRUON TRONG TU THE NAM SAP
Sz/ plzdt tri61 nlio l}() XOl1Y quanh mO'i cJULlll h¢ dnh Jutl1'ng qittl lc.li giaa ctic
gicn l...
NHONG EM BE
MONG LU6N DfNH CHAT DAT•
Tizifi gian ho tnldn f(W ra rat nhie'u kich thich nao h<) cho tat ca tre con. Mc)t
sb...
, ,,2 ,
PHAT TRIEN VAi, CANH TAY.... '
VA BAN TAY
Ng£1y 1Uly, s�i pluit ln"tn vd hdnh vi cita be co thl hi anh lni£1ng bO'...
THANG BANG THONG QUA
KfCH TH fCH D6 CANG CO.
Trong tlu 1i tha clu, ho(;lf dc}ng thiing bang phai dii</c /iJp di l�lp lt;li...
cAc DONG TAC 50•
Git1i do(m bilt bi> rill quan tr9ng doi v6'i t'i¢c kich thiclz cdc gidc lJUan, cf¢ cclng
kh6e Clta co hap...
TH ANG LEO
Thang leo rat co sue lufp d,1n doi v6'i nhang be da bie't each di chuyln. Cac be
khoang 1 O thdng tu6i hay s6'm...
' , ? ' -
TREO, N H U N N HAY VA SUY NGHI
D¢11g tdc bo, drl'11g tlu1ng 1'£1 trco Id n liilng '1¢ qud cija phdn X(l lJtfm s...
BA.I TAP: CHO BE TU 10�
.
, �
8EN 1 2 THANG TUOI
Klzi th�tc hi¢n dong tdc keo /en, be co the' can phai nam li(v nzl)t cai ...
KHIEU VO
• H� thong tuyen tien dinh, h� thang bang va co· quan thi giac luon co
Sl;i phl:1 thuoc lan nhau.
• Nhung hoCJt d...
� , ' ,2
LAC, NHUN VA DAY
• Nhip di�u la yeu to can thict doi vdi ng6n ngu, stj phat trien va vi�c
hoc t�p. Th�n1 chi CJ t...
? "' ""
KHA NANG H INH DUNG
Hinh du ng Ia khd nang ghi nh6' hinh dcp1g, cam gidc, nzili, vi cua do v�t lzo(k
mQt clmoi am ...
GIAI DOAN C:•
BE DA BIET DI DEN 18 THANG TUOI
Day la giai do�n v�n d9ng ca hai ben,
khi ha ben nao bat dau hqc each ph6i
h...
MASSAGE, AM NHAC VA BAI HAT•
• Day la giai do(Jn be thuong hay "chq.y lung tung", vi the, vi�c n1assage
cho be th�t khong ...
,,2 , A. A. ?
TO CHUC VAN DONG CO BAN:, ..... �
•
,, ,,2
BE TU 1 2 DEN 15 THANG TUOI
Tfj chiic v4n d¢ng la kha nang thilt ...
.....
HE THANG BANG CHO BE.... • ,,.< , �
TU 15 BEN 18 THANG TUOI
• Day la thoi gian be v�n dc) ng
nhicu va ding la nam be...
A. A. , � ,
VAN BONG PHAT TRIEN CHO BE• ' • ,,,,.:- , ,2
TU 15 BEN 18 THANG TUOI
• Neu tai cua con b�n c6 gi bat on thl pt...
PHAT TRIEN PHAN THAN TREN:, "" � , �
BE TU 1 5 DEN 18 THANG TUOI
,1Qt tlumlz xa dan an toan la tnqt rn6n da'u tu day f<fi ...
, , � A '
KICH THICH TUYEN TIEN DINH
Qua nglzien CllU, cac nJu1 khoa h9c Ja clzung minh azi(!C rang S�ipJuit trif'rz Clla
...
v ' � ....
VAN VA U O N N G UO I RA SAU
Hot.l t d�hzg kiclz thid1 tuytrn tiln di11/z Jnh lutang kluhig 11'16 cUn tltinlz g...
NGHIENG VA LAN
Nghieng va lan
B')n cho be nam len dui, roi nam lay hai tay
cua be.
Sau do, t�p the dl)c lac voi be, nga ng...
AM NHAC, NH!P DIEU VA BAI HAT
Kich thich thinh gidc sO'm [,� m¢t vi¢c rtH cdn thin cha tri tu�; w1 s�i phat triln
11g6n ng...
BAI TAP KHll�U VO.
Trong nao cua chung ta, rn(lch am nh(lc va nl[J.Ch todn lz9c du'<fc n6i clzung day.
S�t kiclz thidz nln...
TH I LUC. .
'Ilzeo doi tntc quan va die'u chinh mat cho nhang khoang each nlzin kluic nhau
fa nz�t lzuu ich Cl�a cac tro c...
? v '
KHA NANG H INH DUNG
• Ky nang nghe giup cho be phit trien kha nang hinh dung.
• Vi�c d9c hay nhin vao nhung cuon sac...
GIAI BOAN D:•
CHO BE Tir 18 BEN 24 THANG rud1
Trong su6t thdi ky nay, nhieu be van con dang phat tricn giai do()n VQn
d¢ng...
Massage m�t truO'c:
B�n VO va cha xat nhe nh�
khi massage m�t, dau,
ngt)'c, bl)ng, chan va canh
tay cho be. Su dt;tng mot
...
• GtJC g�c c6, lac ht toan than, u6n nguO'i, nhap nh6 va nhun nhay rat la
vui - va cac dc)ng tac nay cung gui nhung thong ...
THE DUC THEO NHAC. .
• Cu dong theo loi nh�c giup tre em di chuyen nhip nhang va giup lien
ket suy nghi voi hanh dc)ng.
• ...
Tat ca cac nb1 van h6a de'u co nlu;c thitu nhi danh rieng cho trc nh6.
n1 sang t(:lO ra nhang bai luit ng<ln ngan ve' nhan...
, .:! � � '
PHAT TRIEN CO BAP CHAC KHOE
• Khi con b()n da tlj dieu khien dliQ'C co the cua 1ninh, b(}n co the thu
nghi�m n...
, � � A. A.
PHAT TRIEN PHAN THAN TREN
Bi:m tim cho be m<)t cai thang nam ngang co sau btjc, each nhau 230mm ho�c
mqt cdi x...
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear

607 Aufrufe

Veröffentlicht am

sách về vận động cho trẻ

Khoi dau tri tue (smart start) shichida clear

  1. 1. CIDf?I)� tri tue• -/ i f l’ *>>'*‘.£*- •’ J:-■ • » J*: . > Y A; ' IT ♦ .V' -_> :•: -k*.i- ’ *.* ;. ,/ ■**.»- r%« '. v «r- ■ ■*»v • 1 v% i i- 1 - • • *> .a. .*. -* i.x-f;«*r ■: . . > _• ■’ -.
  2. 2. Margaret Sasse ri A. uee Nhung each thuc Clan gian giup phdt trien trf thong minh con tre trong 5 nam a6u aai ·-c,:·i . o ' ' -"_':· � •' � Minh hQa: GEORGES MCKAIL T!NH THUY - NGQC PHVQNG d�ch ,' ' -�::-t.,.>') ; � /;:.. · .''", ·. ·. · _·. ·: � . . : . . . . ·- '...t': . . NHA XUAT BAN TR� .. ·. � . . •> s
  3. 3. MUC LUC. . Loi tl:fa Thu�t ngu trong skh GiCli thi�u Dinh duang Giai doon A: Tu so sinh den 6 thon g tuoi Ho�t dong co ban Giup con phat trien Uc che nhung phan x� barn sinh Massage, massage, massage... ... va massage nhieu hon Nhfing ho9t dc)ng ph6 bien danh cho tre nh6 Bai t�p cho be Kich thich tuyen tien dinh Gio cho'i tren san Thi1i ky bo tru'.dn rat quan tn;mg Kich thich nao ho: khieu vii Am nh�c cho m9i de) tu6i Bai t�p cho be tli 2 den 6 thang tu6i Bai t�p cho de chi va hong Tro vui vdi tuyen tien dinh Mot so tro vui khac voi tuyen tien dinh Nh�c thieu nhi, nhip di�u va bai hat Thi hie cua tre tu so sinh den 2 thang tuoi Thi Ive cua tre tu 2 den 6 thang tuoi V�n dong ve phia trutJ'c: be tu 3 den 6 thang tu6i Phat trien do cang cho co hap Kich thich hap chan, ban chan va ban tay Kich thich v�n dQng Kich thich tien dinh Giai doon 5: 5e tu 6 den 12 thong tuoi Trudn, bo, di Massage Massage, t�p luy�n, am nh�c Ro tnidn Trudn trong tu the nam sap Nhung em be mong luon dinh ch�t dat 9 10 13 14 15 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 39 40 41 42 43 44
  4. 4. Phat trien vai, canh tay va ban tay Thang bang thong qua kich thich dl) dng co Cac dong tac bo Thangleo Treo, nh1.in nhay va suy nghi Bai t•�p: cho be tu l 0 Jen 12 thang tu6i Khieu vii Lk, nhun va day Kha nang hinh dung Giai doon C: Be do biet di den 18 thong tu6i Massage, am nh�c va bai hat T6 chuc V•�n dong C(j ban: be tu 12 Jen ls thang tu6i H� thang bang cho be tu IS den 18 thing tuoi V�n dong phat trien cho be tu 15 den 18 thang tu6i Phat trien phan than tren: be tu 15 den 18 thang tu6i Kich thich tuyen tien dlnh V�n va u6n nguO'i ra sau Nghicng va Ian Am nh4c, nhip Ji�u va bai hat Bai t�p khieu vu Thi ltjc Kha nang hinh dung Giai doon D: Cho be tu 18 den 24 thong tuoi Massage Massage thong qua t�p the dl,IC va de bai hat 1hc dl,lc theo nh<.tc Chuyen dong theo nh<.tc thieu nhi Phat trien co bap chac khoe Phat trien phan than tren I Hnh thai v�n dong bat chtioc dong v�t U6n va xoay nguO'i - tuyen tien dinh Xe cut kit, nhun Jung dua va xoay Th:mg bang Tiep h,1c thang bang Ran nh�c an ro T6 chuc v�n d¢ng thong qua khieu vii Cac ho�t dong gi.ic quan Tui d�u va bong bay 45 46 47 48 49 so 51 52 53 54 SS 56 57 58 59 60 61 62 63 64 6S 66 67 68 69 70 71 '7),_ 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82
  5. 5. Nhung qua bong Nhung chiec vong Ruy bang va day Dieu chinh mat nhin Kha nang hinh dung Giai doon E: Be tu 2 den 2 tu6i ruoi Massage thco tu the "ca sau" Thien than tren cat Nh�n thuc ve co the va kich thich tuyen tien dinh Nhao l<)n Nhtm va xoay van b�p benh va xa thang bang T6 chuc v�n dong: khieu vu Nhip, nh�c, va tho thieu nhi Que go Tui d�u Nhung qua bong Nhung chiec vong Ruy bang va day Th! htc Kha nang hinh dung Giai doon F: Be tu 2 tuoi rvoi den 3 tuoi rvoi Massage kieu ca sau C9p con bo Ion ton Danh thU'.c ng6n tay Nhun d�m Nh�n thuc va dieu khien co the Xoay va danh du Thang bang kieu dong v�t Van b�p benh Kha nang SU dl;lng bcn thu�n cua tre 3 tuoi Ho�t dong cheo chieu Nh�c, khieu vu va nhip di¢u Que go Ttii d�u Choi vC1i bong Choi vdi vbng Ruy bang va day 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 1 13 114 1 15 116 117 118 119 120
  6. 6. Kich thich thi giac Kha nang hinh dung Giai doon G: Be tu 3 tu6i rvoi den 4 tu6i rvoi Massage va ho<)t dc)ng cheo chieu kieu bi�t kich 'lhicn than tren cat Thang bang Van day Nhun d¢m Quen dung hen thu�n Khieu vii Que go cho be 3 tuoi Que go cho be 4 tuoi Tui d�u Choi voi bong Choi vCli vong Choi vCli day Thi htc Kha nang hinh dung Giai doon H: Be 4 tuoi rvoi den 5 tuoi ruoi Massgac: kicu ca sau va trinh sat Bo ngoan ngoeo Nhao lon, hie lac, danh du lhang bang Nhun d¢m Cac ho�t dc)ng theo mo hinh cheo Nhay aerobic (the dt,Jc nhip di�u) Thu gian vdi nh�c mozart Dan nh�c gia dinh Que go Choi vCli tui d�u Choi vCli bong Nhung chiec vong Choi vCli day thung Thi I11c Hinh dung Nguon sach tham khao 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 ISO 15 1 152 153 154 155 156
  7. 7. .... LOI TUA• TRE EM ngay nay chac chan la khong du'.QC ho�t dong du "do". Va beo phi la h�u qua tat yeu, no VO cling nguy hiem cha sue khoe, h�nh phuc va vi�c hoc t�p. V�n dong, vui chdi va tich qtc kham pha rat can thiet cho Si phat trien cua be. Vi le d6, cac vi phl) huynh se thich thu vdi quyen sach nay. B�n se co duQ'c nhieu gQ'i y dang gia de ung x1'i v6i con tre, du cho cac " thien than" nh6 con dang am ngua tren tay hay dang chuan bi di hQc. Ca b�n va con b�n khong chi phai hoc th�t nhieu, Illa con phai hQc chung vdi nhau - mot each soi noi va vui ve. Frances Page Glascoe Gido su Nhi khoa, Dc;ii h<;Jc Vanderbilt, Nashville, Tennessee. 9
  8. 8. THU.AT NGO TRONG SACH. Phat trien nh�n thuc: ve phuong di�n giao d�c, tu ngu "nh�n thuc" duQ'c dung de chi nhung khai ni�m nhu ben tren/ ben duoi, tnioc/ sau, tren/ duoi, r�mg/h�p. Co 78 thu�t ngu nlni the lien quan den ki�n thuc ve co the, ho�t dc)ng, no hjc, toe do, phliong huong va khong gian. Mo hinh v�n dQng: la tieu chuan cua ho�t dong di l�i, tay phai va chan trai btidc tdi tnidc, roi den tay trai va chin phai. D6 con la tieu chuan cua ho()t dong chq.y nhay, nem li�ng, va nhieu dong tac tu'ong tlj khac . Djnh hu<1ng: d!nh hudng thuO'ng bi nham Ian voi khai ni�m "ben thu�n ben nghich". Dinh huong la kien thuc ve khong gian ben ngoai co the. Ky nang v�n dQng nh�: thuCing nan1 trong "ky nang v�n dong m�nh", chi vi�c dieu khien cac Cd nho de cam nam CaC do V�t nhu' but chi Va cac v�t d�ng thuO'ng g�p. Cit dong mat phQ thut)c vao cac thd Cd 0 co quan th! giac. Ky nang v�n d(Jng m').nh: ho()t dong mq.nh cua co the nhu nhay cao, nhay xa, di l�i va leo treo. Tr�ng thai uc che: chi tinh tr�ng vuQ't qua kha nang nhung cac phan x� ba'ni sinh van du(1c dam bao. Tai nq.n hay dau 6111 co the la nguyen nhan khien nao bo t<)O ra phan Ling nay de bao v� co' the. Tr()ng thai UC che gay "tr�c tr�c" (kh6 khan) cho stj phat trien va hQc t�p. Ben thu�n hen nghjch: trong qua trinh phat trien cua tre, "ben thu�n ben ngh!ch" n6i den kha nang SU dlng moi ben cua Cd the mot e ach doc l�p ho�c ket hop l�i khi lan1 vi�c, vi dQ nhu trong each dung keo thi dung la m9t tay cam keo cat, con mot tay giu v�t can cat. "Ben thu�n ben nghich" la nen tang v�n dong cua khai ni¢n1 khong gian. V(:in d¢ng ca hai hen la chi quan h� hai ben (co the) cung lam chung voi nhau, thu<Yng lam cung mot vi�c, vi dl) nhli khi be choi xe day th1 phai day bang ca hai chan. Phan x� ham sinh: la nhung ho�t dong VO thuc c6 tu tnioc va sau khi sinh. Chung t�o nen nhung ky nang sinh ton nhu bu mom, trudc khi co Sf ket noi VOi to chuc nao cap cao va btidc dau hu an luy�n cho nhung ky 10
  9. 9. nang chu dong sau nay. Cac ho�t d<)ng co y thuc se tiep noi nhung phan X() bam sinh nay, mien la CO du CaC yeu to moi tnidng thu�n lQ'i. Phan X'J theo tinh the: nhung phan x� nay theo sau phan X'} barn sinh va ton t�i trong CUQC song, giong nhu' phan X� khi rdi - hai canh tay cua chung ta chuc XUOng, ho�C la phan X(_l can bang - mQt nua CO the Se doi xtl'.ng vdi nua hen kia de ngan khong cho ta roi xuong. Tong boa cac giac quan: nao b(> t�p hqp va XU Ii toan ho thong tin ghi nh�n dti(1C tu tai, mat, da, mui, ltioi, cac Cd Va tong hQ'p thanh nen tang cho slj phat trien khong ngung. Nhung ho'Jt d<)ng nh�n thuc: di cung vdi kich thich cam giac (thinh giac, th! giac, can1 giac, vi giac, cac tin hi�u tu co hap va day chang ben trong co the) t�o nen y thlic hay stj hieu biet ma ta g9i la nh�n thuc. Cac du<tng huong tiep noi: tiep noi nghia la co mot giai doq.n theo sau mot giai do�n khac, chi ra mot chuoi lien tiep cac hoc.it dong de ket hqp, lang nghe, ghi nhd, nhung dieu nay Se kich thich cac "dtidng hliong" Cl;! the hay cac bo than kinh trong nao. Nh�n thuc theo thoi gian: ve toe do, thO'i gian va nhung ho'}t dong, hanh vi, hay nhip di�u. Kich thich tuyen tien dinh: st;t kich thich chat luu cua tai trong hon hang ngan te bao nho (nhu sQ'i toe) phu quanh be m�t. Nhung te bao nay rat quan tr9ng doi voi st;t dinh vi trong khong gian, dong vai tro to Ion trong slj tong hoa cac giac quan. Kha nang hinh dung: la kha nang "t�o anh trong dau" cua nao ho, nhC1 do, ta nhd duoc kieu v�n dong, chuoi an1 thanh hay hinh dang va cam giac ve st;{ v�t, bao gorn dinh d�ng tu va ki tlj. Dieu chinh thi giac: chi vi�c doi theo ffil;IC ticu di dong voi rnot mat ho�c ca hai mat - ma khong cu dong dau. Chu f: quyen sach nay duQ'c viet binh dang cho m6i giCii tinh, vi d�1 nhu be trai viet trong giai doq.n A, C, E va G, con be gai thi viet trong giai doq.n B, D, F va H. Tranh n1inh h9a duqc ap dvng cho ca nam Ian nu. Tat ca cac bai t�p deu dung dtiqc cho be trai va be gai. 11
  10. 10. � A , ,:l � ,< BIEU BO PHAT TRIEN XOAN OC Cac giai do�n phat trien 12 - 4 112 tuoi Nh6m tuoi thang tuoi tuoi /2 - 3 1/2 tuoi 1/2 tuoi 4 thang tuoi biet di den 18 thang tuoi 2 thang tuoi
  11. 11. GIOI THIEU• Ml;lC dich chinh cua quyen sach nay la giup cac b�c sinh thanh thuc day toi da cac chu ky phat trien then ch6t cua nao trong su6t nhung narn dau tien cua be. Nao be) von phat trien khong ngung, va phl thu<)c vao tac nhan moi tniong. Tli luc thl) thai, con ngu'1i da phat trien m(>t each hj nhien, lien tlc va hoan toan c6 the dtj doan duqc. Nhung ho�t dong ban dau duQ'c gQi la phan x�, no kich thich cac b6 than kinh trong nao cho phep phat trien ck ho�t dong ttj chu va nang ltjc h9c t�p cho tung ca the. Nhung ho�t dong ma quyen sach nay de c�p den, duqc sap xep mot each tuan tlj, rat quan tr9ng cho cac nen tang can thiet de giup be hoc t�p thanh cong. Toe d9 phat trien cua m6i be deu khac nhau. Nhung ve m�t li thuyet, mQi be SC phat trien m9t each binh thtiO'ng, lien tl)C va hoan to�m c6 the dtj doan duqc. Con cua b�n co the phat trien tot hon khi b�n t�o Cd hoi cho be tham gia va t�n huong nhung ho�t dong dtiQ'c mo ta trong sach. Nen ch9n nhung dong tac nhu massage, kich thich tai trong (tien dinh) va eac ho�t dong phu hqp voi tuoi cua be, t�o Heh trinh C} the: thtje hi�n moi ngay vai Ian, moi Ian I 0 phut. Khi be biet di, vi�c nay se khong de lam mot chut nao, tot nhat la bq.n nen thtjc hi�n theo kieu vui dua trong khi dang choi v&i con, hay trong h1c dang doc cho be nghe nhung quyen sich ma be thich. B�n chi can danh ra m<)t khoang thdi gian chung I 0 phut deu d�n moi ngay de choi tro Khdi da'u tri tu?. Khong co d9ng tac nao keo dai qua 2 phut, va b�n nen thtjc hi�n mot each chcjm rai. B�n hay nhc1 rang cui1ng de), ta'n so va thai gian thlfc himh la chia kh6a cua sv phat trien. Tro chdi c6 ten la bat chuac: tre se lam theo ban nang. Khi g�p m9t vai "trl)C tr�c" nho nh6 gay can tro cho sv phat trien, thl yeu to tan s6, ctiong dQ va thO'i gian thtjc hanh se la nhan to chu ch6t VO cung quan tr9ng. 13
  12. 12. DINH DUONG Th�tc pham ma chung ta dung c6 the tac dc)ng khong nho den tien trinh phat trien. Phan dinh du6'ng nay tac d9ng den toan b9 giai do�n dau cua thdi ki tho au. Thic pham la nguon nhien li�u cho ca nao Ian co the. No t�o nen sv tang tnt&ng, t�o nang htong, tai t�o te bao va can bang hormone. Chat luong, gia trj va thO'i h�n SU dlng cua luQ'ng thuc an n(}p vao co the co kha nang anh huong den sij phat trien, sue kh6e va vi�c hoc t�p. Nang luong tu thijc pham c6 hi�u qua nhat la khi ta dang v�n dong. Cac b�c ph� huynh nen nghi den tac h�i cua pham mau, chat ph� gia va duong h6a hoc, chung deu c6 anh hu&ng den sij phat trien, vi�c h9c t�p va ho(;lt d¢ng cua con em minh. Nhieu lo�i h6a chat va thµc pham co the Ia nguyen nhan gay nen nhung trd ng�i ve thai de) ling XU va vi�c hoc t�p cua tre. Can can th�n xem xet thuc an ma b�n chuan bi cho con co chua pham mau, chat bao quan hay dudng h6a hoc khong nhe. Hi�n tu'.Q'ng di ung v&i vai nh6m thuc an thong thuong cung khong con la chuy�n hiem. Vi dl nhu mot so be c6 kha nang nh(;ly cam vdi lua mi hay nhung che pham tu sua. Salixylat trong qua chin va he}t trai cay c6 the khien cho m9t so be bi "n6c ao". Tre em nh�y cam vO'i hoa chat va thuc an thuong bi chan doan nham la mac chung hj ky, roi lo�n thai qua, mat t�p trung (ADHD). Cac bieu hi�n d nhung tre nay kha giong nhau, nhli hay can b�y, noi t}C, dam Qa lo()n x�, thieu t�p trung_, qua nh�y cam, "het pin" va m<?t so bieu hi�n khac. Hay luu y den loe}i thvc pham ma con b�n dang dung! 14
  13. 13. GIAI DOAN A:• Tlr sa SINH BEN 6 THANG ru01 � ? HOAT DONG CO BAN• • • Cho con bu la thien chtic cua nguC1i m� nhung khong phii hie nao ciing du9c xu6i cheo mat mai. • B�n hay nhC1 chuyen gia tu van phtiong phap giup b�n. • Khi cho be bu binh, can am tre thien ve hen trai Ian ben phai. Day la vi�c quan tr9ng de kich thich moi ben co the cua be va giup hai tay be nam, mo khi be niu lay ngl;ic hay quan ao cua m�. Be be thea the nam ngua Be con b�n len, de dau cua be tt;ia vao khuyu tay trong cua b�n, dau tien la ben nay, sau d6 doi hen. L�p l�i dong tac nay tti 3 den S Ian. Cung tlidng hj nhti v�y, b�n cho be nam sap tren tay, m�t be huO'ng xuong. Be be thea tu the ngai De con ngoi tren mot tay, tay kia b�n gift cho be dtja lung vao ngudi b�n. Hay cho con b�n n�m sap (luc be thU'c) sau khi sinh cang sam cang t6t - c6 nguoi bao la khoang s ngay sau khi sinh - de be quen voi tu' the nay, se giup kh cho phan X� "ngQ ngu�yn l�p di l�p l�i cua tre SCI sinh. f)ieu nay rat quan trQng trong Vi�C giup be kh�c phl:JC dU'QC nhCtng phan x� ban nang VO thuc. Nam s�p con lam cho c6 cua be cung cap hon, rat can cho vi�C kh�c phVC nhftng phan X9 barn Sinh, phat trien nhCtng phan x� c6 y thuc. ·.•· 15
  14. 14. , , ,2 GIUP CON PHAT TRIEN • Khi be lot long 111�, cic day than kinh thinh giac cua be hoan thi�n hon cac day than kinh thi giac. • Luc be da ng ngu, hay md nh�c ho�c nhung am thanh tl;i nhien o am luQ'ng thap. •Hat va di chuyen theo nh�c (khieu vu theo nhip). • Ph6i h<_ip tat ca cac ho�t dong vdi nhip di¢u, tang cliO'ng kha nang giao tiep va phat trien kha nang ngon ngu. • Hang ngay, b�n hay doc cho con nghe nhung cau chuy�n va nhfing bai dong dao ddn gian danh cho lua tuoi n1au giao voi nhung tu ngu duQ'c l�p di l�p l�i. •Massage va t�p luy�n cho be m9t e ach tu ton de trung khu than kinh nao cua be CO the tiep nh�n dtiQ'C thong tin. Tre em rat thfch cac �Qng tac nhip nh:tng cua khieu vu. Vi�c nay vua c6 tac dvng massage vua klch thkh du'Qc tuyen tai trong (tien dlnh). Nhung nhan t6 CCJ ban cua khieu vu la St} cam nh�n ve kHong gian, thai gian, hinh thuc, d'9ng tac, nhip di�u va cam xuc. Khieu vu v�i tre giup phat trien y thuc can b�ng khong gian va can bAng cd the cho tre. Tre nho duoi 2-3 thang tu6i chua c6 du ca a co de tli nang ttau len, vi the, b�n h�y giup tre nang dau trong mQi d()ng tac a dQ tuoi nay. Mai lien ket Massage, du dua va khieu vu voi tre giup phit trien m6i lien ket. Hay nhin thang vao mat con khi b�n nl;ing niu va hat cho con nghe. Nhip be theo di�u bai hat cua b�n. Can dam bao la noi cua be c6 the dung dua duQ' 16 *
  15. 15. Oc CHE- ? � NHUNG PHAN XA BAM SINH. • Tre em phai h9c each v�n '-1�mg. •V�n d(>ng giup nao phat tricn va la ket qua cua nhung phan x� barn sinh (hanh dong VO thuc). V�n dc)ng da phat trien som khi tre con 0 trong bl)ng mt: va ngay hie be chao dO'i. • Nhieu phan x� anh hu'ong den stj phat trien CLia trc. •Thong qua massage dava dau day than kinh duoi da n6i vdi khdp xliong, co, day chang va trong tai trong, tre se phat trien au'(jc kh�i nang ttj chu. Truon Phan x� ban nang nay co trlioc va sau khi tre ra doi du9c 3 den 4 thang, rat can cho stj phAt trien sau nay. Ck b�c sinh thanh da tung nhin thay con minh "tnion" (tu the sap) toi trti(k. Vdi tre 2 tu6i, b�n co the t�p cho tre truon thco hinh chu chive phia tnioc de tang ctiong nh�n thuc ve hen phai, ben trai. Nang, hC;t, nghieng phai, nghieng trai Khi con b()n du'QC 4 tuan tuoi, hay om cho be nam sap, giu tay cua be ngang ngtjc va khuyen khich be nang, ngang dau de lam cho cova co vai cling cap hon. Tac dtJng cua cu dc;mg se giup be mau kiem soat du9c nhung phan X'} ban nang. Nang, h�, nghieng phai, nghieng trai. 17
  16. 16. MASSAGE, MASSAGE, MASSAGE... • Sau khi sinh, hay massage cho be cang som cang tot. • Khi moi sinh, con b�n nhin duQ'c, nghe duQ'c va cam nh�n du9c nhung be van chlia hieu dtiQ'C. • Khong can bat ell' nguyen tac nao, hay lam theo ban nang 1nach bao nh b�n va phan ting cua be. • Hat va cuO'i voi con khi b�n vu6t ve va 6m ap be. • Khi massage, nen cho be nam tren m<?t chiec khan a1nva kh6ng can m�c quan ao. • Phai bao dam my pham, tay b�n va can phong lu6n am ap. • B�n hay nh� nhang va luon do dau cua be khi b�n l�t be qua l�i. Thu gian toan than B�n d�t con len m9t qua bong Ion c6 born hoi nhung khong cang. Si bong benh cua bong se giup be thu gian hoan toan. G�p, 1110 hai tay cua be ra vao m(>t dch tU t6n vi diu ding, r6i dua hai chin (;/'} cua be len xuong. Cuoi cling, khe nang , be }en de t�O S( ran chac cho CO hap. Massage taan than phia truD'c va phia sau rv1assage bl)ng cho be theo chieu kim dong ho r6i tnlQt xuong eo. Khi be nam ngua, b�n xoa toan than truck cho be roi dB dau be, l�t be nam sap. Xoa trcm va tiep t�JC 1n a ssage tren phan lungva xliong song cua be. Bau nh� vao phan m6ng be. Nao bQ van dang trong qua trinh tiep thu, vai hang lo�t nhOng ho�t d(>ng lien tiep, hoan toan c6 the dl:J' doan du'QC de giup nao phat trien. Khi be du�c 2 thang tuoi, b�n c6 the dung nhieu v�t d1:1ng han, va thay r�doi nhieu kieu massage, chang h�n nhu' nhan bang ng6n tay. 18
  17. 17. ...VA MASSAGE NHIEU HON • B�n hay ch�m vao be th�t diu dang va nhung lan sau thi hay om va vuot ve be ki hon. •Bat dau tro th6i vui vui, b�n pha hoi vao gan ban tay va nhung phan khac cua co the be. Tre em rat thich cam giac diu nh� nay lan khap cu the. • Am nh�c, ngam nga va ca hat la nguon dinh duong cho nao va tai. B�n chuan bj 111Qt bai hat ve cac b<) ph�n cua Cd the hay nhung cau tho mang am di�u cua bai hat. Massage nh'? nhang, khai ma xuc giac va kich thich cac dau day than kinh hoc,t d¢ng. Massage kich thich kha nang nh�n biet cua tung b{> ph�n -:��w,;.-!:�·5,?_ _ th�. . ·�.a·: Massage dau va co B�n hay vuot ve be theo huong tu dau dQC xuong duoi chan. Nh� nhang xoa tron tren dau be. 6m lay dau be bang ca hai tay, va nht: nhang massage da dau. Lan nht: nhung ngon tay xuong m�t, vuot mat va mui cua be. Xoa bop hai hen su'on, tu vai nay sang vai kia roi nan doc xuong dtioi. Massage canh tay Massage chan va ban c:han Dung ng6n tay cai massage rnu ban chan r6i den mat ca chan cua tre. Dau tien, vuot toan than tre. Roi massage tu ban tay den vai - roi l�i xuong ban tay, tung ng6n tay va gan ban tay. Day va xoa bop tung ngon chan cua tre. 19
  18. 18. - A. � ,,< NHUNG HOAT DONG PHO BIEN' • • ? ? DANH CHO TRE NHO • Trong h1c cho con bu, b�n hay d�y be om lay b�n, vi khi bt1, be van thuong hay xoe, nan1 ban tay. Ho�t d9ng nay giup tre khong g�p kh6 khan hie di h9c va viet chit • Neu be bu binh, hay d6i the am tu ben phai sang trai tia nhu luc be bu m�, de hai ben co the cua be dticjc kich thich ho�t d9ng. Giup phat trien chan va b1=1ng cha tre 2-3 thang tuoi Nhac hai chin cua con b�n len bang each nang mong be. Khi ay, be se g�p chan l�i, d�t be narn l{}i thi chin cua be se duoi thang ra. Vi�c nay SC giup cac Cd b�1ng khoe hon, CO ich cho nhung ho�t d9ng sau nay. Trc':r tre De be nam ngua, nht; nhang tro minh be tu phia ben nay sang phia ben kia. Be se xoay dau theo cu ng chieu. Nhung dung tro be qua 45 do. 20 Hay th�t nh� nhang khi tht!c hi�n nhung d¢ng tac nay, dung lam cho be kh6c! B�n can om con m¢t each diu dang nhung chac ch�n, va d�c bi�t, phai do ky vung dau va co cl.ta be. Ca bap khong cung cap cCmg dong nghia vai vi�c ket hQp toi, ding nhu cac be) ph�n cl.ta ca the khong the phoi hQp ho�t dc;mg! Tro be qua l�i, giup kich thich h� ca va sv thang bang, cCmg nhu tang cuang ca a co, giup cho vi�c dieu khien dau cua be tot han.
  19. 19. BAI TAP CHO BE• Nam sap lam cho cac CCI dau, co va Cd vai cua be cung cap hon, dieu nay rat can thiet de khac phvc nhung phan x� barn sinh. Neu be g�p kh6 khan trong khi bu sCta, b�n nen nha chuyen gia tu' van. Khi chuyen gia du'a ra phu'ang phap, b�n can quan sat xem c6 tinh tr�ng be kh6c khac thu'ong hay da noi man khong, de phong tru'ang h<;jp con b�n khong phu h<;tp vai phuong phap c.16. Tr6' nguoi nh� nhang D�t be nan1 nglia, b�n hay l�t nh� con bang each g�p m(>t chan cua be len (canh tay cling hen cua be se dua len ngang ngl)'c)' sau do, day nht: dau goi cua be tu hen nay sang hen kia. Dau Ctla be Se nang len, lam cho co co kh6e hon. L�t nguoi be l�i, chuycn sang the na111 sap va th�ic hi�n l�i cac dong tac nay m9t each nh� nhang, vai Ian. Dung qucn do nh� dau cua be bang tay ph�li. V�n dc)ng c:anh tay Nh� nhang gio hai canh tay cua be len, xuong, r6i gio ra gid vao luan phien nhau. Dong tac nay ding thich h<1p cho be 1 thang tuoi. Day chan hie tre nam ngi:ia Dung long ban tay cua b�n ho�c la m<)t tam vai CUQO tron de kich ho�t phan x� duoi chan cho be. B�n an vao chan be vdi m(>t hie nh� thoi, de khien cho be day nguqc tay b�n ra. NhCtng bai t�p nay nham giup be thll gian cac chi, phat trien Cd va nh�n thuc toan than. Chung bao dam cac chi cua be duoi thAng duQc tot nhllng b�n khong dl.IQC dung sue ep be.. Nhung d{>ng tac nay nen thvc hi�n mc)t each ch�m rai va tu ton. 21
  20. 20. KfCH THfCH TUYEN TIEN DlNH Tai trong c6 cau tnk rat plzuc tQp, n6 chiu trach nhi¢m cho slf can bang 11a thinlz giac ala ta, crmg nhu tr9ng /tjc va slj vqn d9ng. Tre nh6 rat can dLIQC giup kkh thlch tuyen tien dlnh. Ho�t lfqng cua tuyen tien dlnh rat can thiet cho vi�c UC che nhung phan x�"can ban va phat trien can b�ng. Kha nang cam th� cua tuyen ti�n dlnh VO cung quan tr9ng doi vai dang b(>, sv v�n d(>ng va y thuc ve vi trf t�ong kh6n9 gian, cu chi, chieu sau va ve ban than. ·. Nga tD'i truD'c, nga ra sau Ng�1 tre qua l�i t6'i tni6'c ra sau (doi voi tre 2-3 thang tuoi). �11c dich la gitip con b�n gifi vfing dau, nhung neu can thl be}.n phai dO' ngay - dung de be bi g�p co. 22 Nghieng qua nghieng l�i Nghieng con b�n theo the be dang ngoi tu phia nay qua phia kia. Va nho la phai giu ch�t lay be. Au a va danh vong B9n lam mot cai vong dua, r6i cung mot nglioi nfia giu m6i dau cua vong. D�t con b�n vao vong va danh vong qua l�i. i
  21. 21. GIO CHOI TREN SAN Doi khi cha nu; /(li lo li1ng vi m<)t chZ:tng bt;nh xay dtn v6'i be: Eczema (chiun b<)i n/tibn), Ja noi mifn, tao ban, tieu chay, viem tai f(ip Ji fijp f{fi, Sling amidan Jwijc vih�itO'ng ho hap. B{fn nen nha bac sf hay chuyen gia nhi klwa tu van them. Hay thi'I nhang d9ng tac giup cho ccic Cd a co cita be khoe hon, l1{fn nlz6' lam th4t nh� tay va chi nu)t vai Ian thoi, sau khi thay ta cho con. Vi�ng co khong c6 dztc;tc cac ca khoe m{fnh thi nhung phan x(l vo thuc se khai d4y lwQt d<)ng bdn nang va pluit triln n6 hen trong be, gay tra ngQi cho chuc ruing v�n d9ng cz�a co. Tre dur;rc: 4 tuan tuai, hay day tre ve phia trucJ'c trong tu the nam sap D�t con b�n theo the nam sap, tay b�n ap vao ca hai ban chin cua be, day cho be cong chin len. Be se day ngliQ'c l�i tay b�n va dung btfng choai ra xa. Day la sq kh6'i dfo cho dong tic choai t6'i trlidc (tniO'n). Vi�c Jay be se co tac dl;lng tot hon khi chan cua be chi nh� cong len. Thl)c hi�n bai t�p nay trong vong 1/2 - I phut. Ch�m nhung ma chac. Tra qua trCJ' l�i B?n nen choi v6i con tren tham. Be cang som xoay dau duQ'c thi vi�c hi�u chinh thi hie cang sdn1 dtiQ'c thtjc hi¢n. Tieng tr6ng ll;lc l�c se khuyen khich be xoay dau rat tot. M{fC dich chinh la khich I� -'� be nang dau len de lam cho co co khoe khoan hon. 23 Nhung d()ng tac nay day m�nh vi�c U'c�he nhftng phan x� sinh ton can ban, giup dien ra nhung ho�t d<)ng co y thuc. Thai ky bo trllan r�t quan tr9ng cho sv phat trien sau nay cua con b�n. Khi con b�n duqc vai tuan tuoi, b�n hay bat dau <1�t con theo the n�m sap, trong m(>t khoang thai gian ngan khi be thuc, de con b�n tu tu yeu thich tu the nam nay ma choi dua. .....-
  22. 22. ' ' ' ' THOI KY BO TRUON RAT QUAN TRONG • Tre em rat thich nghe gi9ng n6i co nhieu cung b�c tinh cam va cung rat thich nhin vi�c l�t gio nhung trang sach. • BC).n hay ming niu va au yem con th�t nhieu. • Vi�c trc nam sap khi thuc se kich thich ong clan luu giua tai va mui, giup h�n che va phong ngua b�nh viem tai. Chai dt!ng ong Ian BC).n dtta cho con m9t ong Ian nho, de hai tay cua con thoai mai ma choi dua voi ong lan. Vi�c nay cung giup be nam sap khi choi dua. Hinh anh trong guang Ding m<)t tam guong tnioc m�t con b<)n. No dua vCii con va hinh anh cua be trong guong. Hay nhd rang rat kho de be t�t ngang dau lcn, vi the, dau chi vai giay be lain duQ'c vi�c do cung dang de be).n bo nhieu cong sue day. Thai ky bo truan de t�o ra v�n d¢ng giup cho h� than kinh nao duQc 1 kfch thich. Nhung dua tre cu nam ngua su6t ngay se mau ch6ng bi h�n che ho�t d¢ng va gay trb ng�i cho vi�c v�n dvng ca hai ben ca the. Vi�c phat trien va hQC t�p se dien ra khi dau day than kinh cua h� ca va h� day chang cua ca the du'Qc kfch ho�t. Hay de con b�n c6 nhieu thC1i gian bo tnJC1n, du chi la 1 phut moi Ian ding t6t. 24 i
  23. 23. KfCH THfCH NAO 56: KHll�U VO. Khieu vu va am nh�c la m(>t vi�c quan tr9ng hang ngay. Bai hat t�o ca h9i cho qua trinh ren luy�n tri nha va phoi hQp, ngay ca khi tre a d¢ tuoi con rat nh6 nay. Cac dau day than kinh trong tai trong can dU'QC kich thkh de n6 c6 the chuyen thong tin den nao, giup cho vi�c can bAng va phat trien ca the, dinh vi, va ca bap rAn chac. V�n nho am thanh tivi ho�c radio khi b')n lac lu·, nlnin nhay} xoay tron hay hat vdi con. Khieu Vll giup khoi g1i Si mo phong, bat chu' oc, phoi h9p va to mo doi voi am, di�u VJ c1m xuc �1111 nh�c. Tre da du1c b�n dung lhia trong h'-:lng het 9 thing va khieu vu nht; nhang chinh la Sl)' l�p l<}i kich thich em diu nay. B�n om ch�t con vao long, neu can thi da dau cho con. c,kh nay se gitip con b�n tiep nh�n kich thich th! gi�1c. B�n be con truoc ngic va khieu Vll vO'i con. Dua tre se du<jc luot di mot each nh� nhang vao giua va trO' ra, voi nhung cai xoc, cai gi�m chan nh� nhang, ch�y, nhun, nh.iy, dong dua khac nhau, hay la l�t ngtia tre mot chut khi cha/m� nghieng tCJi tnidc. Hav chac chan la ban luon luonI • bao v� co cho con minh. 25
  24. 24. � � � AM NHAC CHO MOI DO TUOI• • • • Tre so sinh hoc bang each nghe am thanh o nhung cuO'ng do va nhip di�u khac nhau. • Am nh�c co the h!c thi diu nh�, hie thi kich d9ng va co the gay anh h1iC1ng den ta1n tr�ng. • Nh�n dinh du�c nhung thanh am khac nhau rat can thiet cho vi¢c dien J�t ldi n6i, vi ng6n tu von dtiQ'c hoc bang each khong ngung Ling nghe. Nghe - hieu la qua trinh XU Ii am thanh cung voi thong tin nh�n duqc tu nhung giac quan khac. Thinh giac la slj tiep nh�n a1n thanh mc)t each thl dc)ng. Nh!p di�u di chung vai am nh�c. Nhip c!h�u la m{>t thanh phan cua moi lf(>ng thai Clt chi. Kinh nghi�m cho thay v�n d(>ng theo nhjp di�u va tieng nh�c rat quan trQng trong su6t thang tuoi dau tien cua be. Am nh�c va tha ca c6 tang, nhtp va cuang d<) thanh am khac nhau. Nghe nh�c co dien, d�c bi�t la nh�c cua Mozart, Vivaldi va nhung nha so�n nh�c theo xu huang Ba-r6t se nh�n duqc "cac ho�t d¢ng massage ClfC nh6 cho cac CcJ CUa tai gi(ta� £>ieu nay cho phep vung nghe (thlnh giac) cua VO nao t�o nen nhflng kich thich nao b(> tuy�t d6i, c6 th� gay anh hu6ng den nhCtng h� than kinh con l�i, khong nhung mang l�i IQi lch ve m�t v�t chat ma con ca ve m�t tinh than cho be nua. C6 nhieu dia CD nh�c d�c bi�t da du<;1c ho�t h6a thich hqp vai tre con �m ngua va thieu nhi. 26
  25. 25. BAI TAP CHO BE.... � • ,, ,J TU 2 DEN 6 THANG TUOI • T�p luy�n gi1ip con b�n thict l�p kh�i nang cam th�1 ben trong nao b<,1. • Be t�p cang nhieu thl cang de thich nghi voi the giO'i xung quanh • Tho�t dau, be biet Ian qua l�t lCJi chi la do ngau nhien be muon ch�m den do choi cua mlnh. Tro nguoi th�t nhieu Neu duoc, b(Jn nen giup be l�t nguoi qua l<)i th�t nhieu. T�p cho be nhon1 nguC1i d�y. Tro nam - ng6i trcn tham cling rat vui.� Bai t�p cha chan De gi11p cho cac phan x� cua be ho�t d<)ng, b�n hay g�p chan ct:1a be l�i. An vao got chan Iarn cho be duoi thang cac ng6n chin ra, va an vao long ban chan thi be se qu�p cic ng6n chan l�i. Hai chan ct1a be se thuC1ng xuyen co duoi lien t�c. Phan x� cua chan rat quan trQng cho vi�c di l�i sau nay cua be. f>�ng ch�m vao Ian da be cCmg giup ich cho vi� danh thuc kha nang cam thv. ac che nhung phan x� can ban la m<)t ho�t dc)ng khong ngung, cling nhu' chuy�n "gia cong" cho c6 va lung be duqc cung cap v�y. "Gia ca" lung va co B�n de con nam ngua r6i nam ca hai tay be, nh� nhang thoi, tu tu nang be lcn khoi san/ d�m. Bai t�p nay se lan1 cho co co, vung vai va khuyu tay cua be khoe hon. Nhung neu be co hi�n tuong "g�p co" (nhu trong n1inh h9a) thi phai ngung bai t�p l<)i ngay. 27
  26. 26. BAI TAP CHO cAc CHI VA HONG. • Moi ha�t d9ng se phat trien nhting cau true ma s au nay se la ncn tang quan tr9ng cha nhung chuc nang phuc t�p hon. • Dong tck tni6n tdi trudc gui den cho nao rat nhieu thong tin tu cac be) ph�n nhu' Co' bap, day chang, khdp xu'ong va J�y cho be nh�n thuc ve co the va lam sao de xe dtch. Tang bong Bai t�p cha be ca 2 thing tuoi - B�n hay giup con nhom mong len de be ch�m dtiQ'c bong bang hai chan. "Thien than" cua b�n se n1au ch6ng tt! lan1 duQ'c mot minh. The due: c:han. Co va duoi chan be, ca hai chan roi tung chan mot, len r6i xuong, ra roi vao, theo nhip di�u cua mot bai hat thieu nhi. T�p dong tac nay moi khi b�n thay ta cha be. Nang mon g cua be len va treu: "Hu!" - nhd la hai chin cua be phai banh ra nhe. V�n tf(mg chfnh la sv phat trien cho be. V�n d<)ng glti den cho nao b(> cua be thOng tin ve the giai xung quanh. ?·:; Neu be khong khoai bai t�p nay cho lam thi b�n hay massage c o e mQt t1. -., h b' " , D 28 'I t
  27. 27. TRO VUI VOi TUYEN TIEN f)lNH Dt)t con tren gluT l1t:1p bcnlz ho,jc ndi dl ft;w ra kich tlziclz tuyc!'n tib1 di11lz, gizlp rn cho be ngti. 1Jglzihz nl'u da clILl'ng minh rlhzg nlzllng cm l't5 dzt</c kfcll tliiclz tuyb1 tib1 dinlz tllltitng xuyen trong nhang tluing dlfo doi tlzi klit.1 1itz11g th1 d(Jng se pluit triln nlzanlz !urn nhO' dli<fc gia tang kicli tlzidz giac 'liu11z. Lac nira than tren cua be tdi truoc R�n 6111 qua nh eo be trong tu the nua dung (nua nghicng), va nh!p be tli sau tO'i tru'O'c, dong thO'i b�n hat: c) sao be khong hie Lfr ht uii minlz, li1c !ti ccii mi11lz t) sao /Jc klztmg l/ic ·-· Tung len tung xuong Vong tay quanh ng�rc be tli phia sau va b'"�n n,1ng be len roi h') xuong. �it,1c dich Cllel d�1ng tac nay giup be g�p goi l<�i, sau do Jung ban chan de day. Choi xe day tren be m�t g�p ghenh Neu ven le via he khong qua map mo, hay cho be choi xe day tren do. Vi�c nay se giup be v�n dong dung dLia, nhun nhay qua }�i rat de chju V;;l thtt v!. Tai trong c6 m<)t cau true eve ky phltc t"p, n6 bao gom thinh giac va dau noi tuyen tien dinh. Kich thich dau n6i tuyen tien dlnh se t"o ra nhung thong tin cam giac can thiet, giup t6ng hoa tat ca cac giac quan va thong tin v�n d¢ng dong lo�t truyen t6'i cho nao. Kich thkh nay rat quan trQng cha vi�c phat trien tu the, kha nang thang b�ng, ph6i hqp, ho�t d<)ng Va thi h$C ding nhll thinh giac cho be. 29
  28. 28. MOT s6 TRO VUI KHAC•, K A , VOi TUYEN TIEN DINH Kicl1 thich tuybJ tie'n lfinh con c6 tac d�ng phat triln kha nang dien dCJt ngon nga. Co cpwn thiHh gicic cr1ng gan libz vdi co quan tie'n dinh. Tat ca nhCtng d¢ng tac nhlt VO tay, danh rJh!p, hat, dQC thel, Ian tron, roifoj nhao 1¢n, lac Ill va nhun nhay deu giup nao de phoi hQp cac d(mg tac vai nhau. Chuc nang cua ca quan tien dlnh giong nhu nguoi kiem soat giao thong. N6 sap xep thong tin nh�n dltQC tu cac giac quan va dua ra nhung phan ling thich hQp. Lan tran Dung dua, luc lac hay la nhun len nhun xuong tren dau g6i ct1a m� ho�c tren 1n<)t qua bong co trung la nhung tro rat vui. Vua choi vdi con, b�n vua hat: (C�ic cung) xoay ne, Ian ne, Cll11g chai tUlO (Cr.ff cung) xoay ne, Ian ne, cimg choi nao Nhun nhay tren khong B�n om be r6i cho be nht1n n hay tren tay bCJn ho�c la be be ngoi tren ghe va xoay be tu tu, dc)ng tac nay rat can thiet de giam bdt anh huong cua mc)t trong nhung phan x� barn sinh. Day la ho�t dc)ng kich thich tuyen tien dinh v6 cung tot. Mot khi be da h9c dliQC each tl.;i ngoi, "thien than" cua b')n sc de dang vui thich vdi nhieu each nhun nhay khac. 30 r
  29. 29. NH�C THIEU NHI, NHIP DIEU VA BAI HAT. . Sr,t /,_lp di i('ip i(1i (Juh1h d¢ng, lai noi) rat quan tnpig doi vai tre cim ,1111 ngzl'a. .Jbi nb1 van h6a c6 bai hat ru va nhang bai tlut/nli�c thilu nhi rieng ciia 111inh. Hdt, hay d�Jf di dpc /(zi ca til c6 vt.hz Lli?u lt.i mqt ct.Zeh tqp luy¢n, ngay Ci l khi Cd ti'I VO nghia tlii no van c6 fch cho s�I pJuit trie'n ngon tu Cl�a be. Bi va Bo Tho/ca thieu nhi B<Jn hay nho luon luon hat hay choi nhung giai di�u du�c nhieu nguO'i biet den trong khi thtjc hanh cac bai t�p v6'i be. B��n co the dien theo bai hat khong? Thi dtJ nhti: D9ng tac nay co the thtjc hi�n v6'i tre tu 6 tuan tuoi. Neu din thi b�n nen do dau cho be, vi do cang cua cac co d tre so sinh van chlia dt1 ch:tc khoe. B1 l'l1 Ro treo !en d6i tim m �H it mtac. 1, B�n giu ch�t quanh eo cua be, r6i tu tu n�1ng be len tren cao qua khoi dau b�n mot ti. Mlc dich la de con b�n ngang dfo Jen Vdi C�Il1 tu 'trco Jen Joi'. ) Ri tC nlu1o, ldm t'O' nu1t tieu cdi xo, ( B�n d�t con xuong tu tu.) 1�1 Bo ciing nga theo luon. (B�n giu nguo'i be, lac be qua l�i.) Tho ca thieu n h i la cd siJ cho nhung d<)ng tac ph6i h<;p, kich thich cam giac v�n d(mg va nhip di�u. Tat ca cac ho�t ctc)ng nhll nhun nhay, Ian trcm, nghieng, nga deu gay kich thich sv nhjp nhang, cfjng nhu gay kich thich len h� thang bang. 31
  30. 30. ? ? THI LUC CUA TRE..... • • � , ,,,2 TU SO SINH DEN 2 THANG TUOI • Khi moi chao ddi, con ct1a b�n da co kha nang n hin nhung chua c6 th l�c. Anh s ang va ho�t dong rat co ich cho th! lic. Th! lic luon khong ngung phat trien. • Trai nghi�m th�t nhieu thC1i gian bo tnidn trong khi thuc la r;;lt quan trong d6i vdi be yeu cua b�n, du chi dien ra trong vai phut dong ho. Do choi trea nai em be B�t den sang d!u trang phang cua be De kich ho�t cho mat cua con, b,Jn hay cho be nhin thu anh sang lung linh nhli anh den tren cay thong Giang sinh trong n1¢t vai phut, 4 lan mot ngay. B�n hay treo n19t m6n do choi trong ta1n nhin cua con b�n, nhung ph,i each cui cua be kho ang tli 20 den 30cm. Cu vai ba ngay l�i chuyen m6n do choi ay sang phia khac. Voi do tuoi nay, n hung v�t d gan rat kho nhin thay ro. Nhln c6 nghia la b�n c6 the trong thay. Thi ll;J'c la nhCJ'ng gi b�n cam nh�n dltr;1C ve thu bc;m trong thay. Th! h!C duqc phat trien va hQC h6i tu nhung thong tin cam giac ma nao nh�n duqc tu v�n d¢ng, xuc giac, thlnh giac, khuu giac va vi giac. Tat ca nhung ho{tt d¢ng kich thlch tai trong cung kich thrch luon thi ll;J'c. Ho�t d¢ng cua tai trong anh ht.Jang den cac ca dieu khien mat. Thi Ive gan B�n hay d�t con nam sap khi be dang thuc. Dieu nay c6 nhieu ly do ma d�c bi�t nhat chinh la de phat trien th! lic gan cho be. Hay ke duoi tay be mot cai g6i neu can nhe. 32
  31. 31. ? ? THI LUC CUA TRE' . ,,,!' . , � TU 2 DEN 6 THANG TUOI S�t l'�in d(mg tJti cdm nlu jn dzi(Jc tit tiejJ xuc se giup cha be bie't nlziC'u lzan ve' tlrl gi6'i xung £1uanh, hon la nlning gi mat be nhin thiiy duqc trong nlia11g th,ing diiu dai. H,.1 mon ,fo chai treo noi g£1n be lion khi be dtt(Jc khodng 2-3 thang tuoi, vi liic ndy be ca'n nhang trai nghi¢m phai dung mat - thong qua vi¢c qucm sat d6 tit. D(1 chai treo noi giup be pltat tribi nh�n tlzuc vC' chilu sau va danh gid klwdng cdch. Khi "bao btii '' czia b�m vung va:y nihn tay nho x{u dang nihn clu)t h1i, be sc vo tinh ch(lm vdo 111611 do chai treo liing l/ing v,1 cu6i dmg la be St; XOC tay ra, nc1m /c�y chung. Eliem nhin gan VO'i be du9c hai thang tu6i, b')n hay huong Slj chu )' CUJ be den hai ban tay cua chinh be, sau dL lac lac tay tnroc m�t be. B�n ciing nen khuyen khich be doi theo cU' dong ctia tay 1ninh. Do chc;i treo noi t')o cho be nhung kich thich thj giac tuy�t vO'i trong giai do()n nay. Luc: lac. . Hay lan1 cho be xoay dau theo hudng am thanh phat ra tu chiec hIC l9c vO'i khoang each ca 111Qt canh tay, tinh tu mat Ctla be. Dong tac nay con can den slj dieu kh ien cua co khi dau be xoay qua xoay l�i va stj dieu chinh th� l�ic. Ket thuc giai do�n nay, con b�n se c6 the doi theo v�t the di dc)ng va c6 the ph6i hgp m�t nhln vai ell d{>ng tay. Thi h!c khong the phat trien don dc)c m9t mlnh, n6 c6 quan h� m�t thiet vai eac giac quan khac. Be khong nen chi nhln thay du'Qc cai Ive l�e, ma con phai biet Ive l�c c6 the phat ra am thanh nOa. Hay giup be ph6i hgp thj giac, thinh giac va ca d(>ng, de be hQc va suy nghi theo m(>t hu&lg phat trien hon. Khi cam nh�n duQC SV' �m ap dmg Sl/ quan tam, nao CUa be Se tran ng�p eac hormone gi(Jp cho nao thiet l�p nhieu ket noi han. Qua m(>t vai nam ke tiep, nhang ket n6i nay se thanh l'p thanh mc)t m�ng luoi cac na-ron ben trong nao. 33
  32. 32. VAN DONG vE PHfA TRUO�: BE TCJ 3 DEN 6 THANG TU61 Giif tlzi qff alng Cl�a lJ�n dii hilt each di chuyln va truan quanh san nha, mot s'-1 bt� th4m chi hilt trrlifn /iii ve' phia sau. Cdc be se mau ch6ng tn1 thanh m9t "Unh trinh st.it" luon tntan toi truc1c khi cln�ng chuan l1j bttoc vao giai do(m plzat triln cao hdn trong chuoi phat triln hinh xoan 6c. Sµ chuyen dong ve phia tnidc hay ve phia sau l�p di l�p l9i tren san nha lam cho cac nd-ron trong nao kct n6i vdi nhau. Vdi kha nang v�n dong du9c ph6i hqp tot hon, "bao boi" cua b(Jn da co the bat dau cuc)c hanh trinh tham hiem the gi6'i do day o xung quanh minh. • Phan nay cung cap cac ho�t dong kich thich cho tre so sinh tich qic hon khi chung bu'oc vao giai do<)n tham do ho�t dong. • Vi�c massage trong giai do9n nay cung van nhieu nhu tru'O'c, nhung no trCi nen kh6 khan hon voi nhung " bao boi" hieu dong. Doi hie se de hon neu b��n d�t be nam sap tren dau goi c11a b�n va massage cho be. • Nam xuong san voi con va bo tri sao cho san nha trO' thanh vuon choi ly thu cho be. • Trong l}c l�c la mc)t tro cho'i va la phu'ong phap kich thich VO t�n, d hai deu thong qua vi�c nghe, nhin va theo doi. • Dung de be ttj ngoi cho den khi be c6 du do cling cap cua co bap de ttj do lay minh. • Neu con b�n van chua v�n d¢ng ve phia tru'OC dulC trong giai do<)n nay thi cung dung qua lo. • Hay chac chan la be)n van SC duy tri thO'i ky bo truon cho be thuong xuyen va giO' thi keo dai hon trong khi be dang thuc. 34
  33. 33. -' � A v PHAT TRIEN DO CANG. , ..., CHO CO BAP • Si phat trien cua thinh giac va de) ding cua co h!c nay lta du de be co the t�o ra nhung tieng b�p bt;. Khuyen khich be nhieu hon bang each hit hay noi c6 van di�u. • Bo m� nen thay phien nhau tro chuy�n voi be cling. Be co the chi chuyen dong dau, mat hay mi�ng, ho�c la t<;to ra nhung tieng bi b6, b�p b�, nhung dieu nay chung to la be dang Iang nghe be}n day. Nang be d�y Nang be d�y, tiep tl)C "gia co" cho co, lung va co vai cua be. B�n nho da ngay dau cho be neu c6 dau hi�u be bi "g�p co". B�n hay d�t con na1n len chan roi nh� nhang keo be len thanh tti the ng6i. Phan xa khi roi Van n guoi ra sau va toi tntoc de nh�t mot m6n do choi se phat trien khi nang ph6i h9p giua tay va mat, dong thoi kich thich phan X� khi ro'i, phan Xe} nay dien ra khi de canh tay dua ra tnioc lie phong nga. Om ngay hong con b�n hay om ngay dui tren cua be, cling co the giu be trong mot thu ttja nlni day quang khi be san ngtioi toi truoc. Day Ien Be dang o trong tu the nam sap, b�n c6 the vong tay 6111 ch�t vung xtiong ch�u cua be va nang be len. Hai tay cua be se day nguoi len va duoi thang ra khi b�n nhac bong be len khoi san nha. Day la Il1Qt bai t�p can dtiQC l�p l�i, VOi tan suat va thoi gian nhieu hon. Nhung d<)ng tac nay lam cho ca co va ca lung khoe hon, dong thoi cCmg kfch thlch duqc kha nang d!nh vi va dieu chinh thi h!c. Tan so va thoi gian (thl)'c hi�n) gia tang la chla kh6a cho tat ca cac ho�t d¢ng. 35
  34. 34. KfCH THfCH BAP CHAN, BAN CHAN VA BAN TAY Dl U'c chlphan x(l cila ban chan be, phai dt chan tra'n va massage th4t nhie'u. Tre em phai co kha nang cam nh4n thi mc1i cu dl)ng difQ'c. Ban chan va cac ngon chan phai linh ho{ft mai gia duQ'c thling bang. DiC'u nay se phat triln trong qua trinh v£7n dQng cua be. Ren chuy¢n chan dl kich thich cho cd hap chac khoe, d�c bi¢t la si/ me'm deo cua da'u gfii dl thu4n ti¢n cho cac Jwc.;zt dl)ng nhtl nhun goi, leo treo va di bl) sau nay. Sl/ phat trien cua chan va ban chan bat dau tu thuo au tha va doi h6i cac kfch thich thong qua du li�u cua cac giac quan truy�n tai nao. Vi�c v�n d{>ng sam se cung cap rat nhieu thong tin ve cam giac tai cho nao. "Nhung gl b�n khong dung, b�n se danh mat� Trong nam dau tien cua doi song, c6 nhung thoi ky quan trQng cho vi�c kich thich t� bao nao. Tang bong Khi be nam ngua, choi tang bong vdi ca tay va chan se rat thu vj. Co m9t so be o dQ khoang tii s den 6 W'thang tu6i co the chuyen bong tu ban chan len >. tay cua minh. He - may cai nay c:hac la chan ne! 'Ibi thoang, hay de con b�n nam ngua de be choi v&i chan cua minh mot chut. Be se khoai tro b�t tu sau ra tni&c khi da h9c dti9c each cong goi, be se nhac 111 6ng cua minh len nay va milt may dau ng6n chan. Qua hanh d9ng nay, tre em khong chi h9c biet vc cang chan va ban chan, ma con hoc duQ'c each SU d1:1ng chung theo y 1nu6n. 36
  35. 35. KfCH THfCH VAN £>6NG. . AfM scJ be it klwdng Ui 5 dln 6 thang tuoi se khong thich uong saa rm; Mn saa b9t. Nh" be khong c6 hung tin' voi thu·c iiti thi d6 co thl ld ml)t dcfo lzi��u san1 czia siJ nl1c.�y cdm v6'i th�ic phanz. Ntu bQn cam tJz,Jy lo ltmg tlzi lzay nhi1 <.',ic chuyen gta chdn1 s6c trc em hay mQt ngitai am hilu tu van gii1p clw. Gio chcri tren tham Dau be da co the ngang cao, luc nay, bo tnrdn tren tham se c6 nhieu tro v�n dong hon, VI be da hj kiem soat dtiQ'C cac ho �t J�·mg phan x� ct1a chinh minh. � � · .• . . --- _· �· Lan ngucri tren n�m hay tren qua bong I I ID�t be nam sap tren qua bong, b�}n tu tu IIan be theo chieu bcn nay, rdi d6i chieu I'ben kia. Dong tic nay se lam cho c6 be 1 I kh6e hlin, 116 cung t6t cho vi�c dieu khicn dau va giup phat trien cAc eti ran ch�lc. Phat trien phan x9- thang bang ·' --·-..-..·-------·-· ---- ----. · -- __.� c--...f··- .� .. B<J,n l1e be nam ngti'a trCn mQt qua b6ng bien, / ':,.,. _ ., _1 ';(r6i om ngang di1i be, sau do, tu tu day nh� <:(�;--<�:.���� qua bbng tOi tn16'c vJ. sang ben. Be ciing se tU � -0-z,,, -C:-.)_ L�"'---- tU dng co bmg ciing nhli phat trifo phan x<J, ,- �-('.:�'-----�IY. thang bang cua minh. B�n cung ch6' quen de --����=--=� / -·-4..-._ � - _ _ _ / be chdi trong the nam S�lp nua nhe. ------ Suot theti ky nay, be se hQC each phoi hQp cU' d<)ng cac chi. Va trong khi hQc, be se phat trien thi giac, thinh giac, xuc giac, khuu giac, vi giac, d9 cang CC1 va tV di�u khien duqc tu' the dau cua mlnh. flieu khi�n dau rat can thiet cho Vi�C v�n d(>ng ve phia trl1C1C, kh�c phl)C nhfJng phan X� barn sinh va phat trien Cd bap chAc khoe. M(>t vai "thien than" nh6 da c6 the truon bAng bvng nhu mc)t chu ca sau (jang bo. 37
  36. 36. KfCH TH fCH TIEN DlNH Nhilng d<)ng tac ndy rat t6t cha vi¢c kich thich cam giac v(ln d<)ng, bifi be dli<JC hm cha l116't di clufrn clujm, nz<)t each can tluj,n, len, xuong va vimg quanh. Lac B�p benh Choi b�p benh v6'i con, de con b�n luan phien nam roi lC)i du·ng len. Dau tien, de Cl)C cling nam }en doi chan du6i dai ra cua b�n, chan be ttja vao blng be)n. Sau do, be se du9c dl;I'ng dung len khi b�n ngU'.a nguO'i ra sau . Choi tro nay chung 10 Ian la du ! Nh& nhin vao n1at con khi cho'i lac qua lac IC)i. B�n cho be ngoi trong long, de hai chan be kt:p ch�t eo be)n. Gi"Li chin be cho chac khi b�n lac qua lac l9i. Vua cho'i vua hat : "Nc1a ta dmg luitt lztO't litat, ndo ta dmg luit luit luit... " Len, len, len rai xuong, xuong, xuong G iu be trong tu· the dung thang nguoi, nang be len roi h� be xuong thap hon tu the hie bat dau choi. B�n can giu du·cjj canh tay be th�t ch�t VJ Lhing cho be ttj dung m<)t rninh tren hai chin. • Nhung d<)ng tac nay se t�o ra nhung thong di�p cam giac m�nh me ve vi tri cua be trong khong gian truyen tai nao, lam the nao de be di chuyen tam mat trong khi doi tu the, tU' the nao thi phai Slt dvng den co bAp nao, va chung gay kich thkh d�c bi�t den kha nang dien d�t lai n6i. • B�n chl nen thVc hi�n nhCtng d<)ng tac nao ma b�n da th�t sv hieu c�n ke. ThVc t�p truoc vai m{>t con bup be hay m¢t con thu bong neu b�n chua tt! tin cho lam. • Nhung d<)ng tac nay chi nen thVc hi�n tu 1 den 3 Ian thoi. 38
  37. 37. GIAI DOAN B:• I ':J BE TU 6 DEN 12 THANG TU[H TRUON, BOI f)I "-..../ • • Hau htt tre em sap bie't di hoijc dii tnti1n dil(fc theo the' tntifn ciia ca sau, thi SC hilt ho (bling tay va da'u goi) va hilt treo. Vi¢c tnlO'n va ho t�o ra nhung xung d<)ng tha'n kinlz quan tr9ng truyln len nao. Phll'n l6'n cdc be tntitn, roi bo trong d¢ klwang niim tluing tni6'c khi biC't treo, va cuoi cimg la bilt di, nhttng nhilng giai do{fn nay c6 the' khdc nlurn. Treo khong pluii Id di; be tlzULing bilt cd hai tJui trong vai tJuing. • Mot khi be da biet each di chuyen, cho nao trong nha cung c6 the tiem an nguy hiem; v�y nen hay che het nhung 6 di�n va cat di nhung v�t quy gia, de va. • Luon giu cho san nha dtiQ'C s�ch se, va cho phep Cl C cling cua b�n tv do kham pha the giCii xung quanh. Cui tre e n1 se gay h�n che tam ho�t dong cua be, vi v�y, neu can thi b�n hay dem ban ui vao trong cui de la io thay vi d�t be vao trong d6. • SU' dtJ ng khung rao an toan va ke ch�n cat noi nieu � xoong chao cho ti�n su dl)ng. Nhung khoang thdi gian nay rat quan trQng cho vi�c kich thich giac quan v�n dong va phat trien be) nao 0 tre. • Khoan cho be vao xe t�p di - be can biet tnion va bo mdi phat trien ttj nhien d1t9c. Xe t�p di cho em be c6 the rat nguy hiem day. • Khi be bo loanh quanh thi thuC1ng cling hay treo len cac do (.t�c trong nha, vi phan x� giong nhau thi hay cling ph6i hQ'p phat trien. 39 ---L-��,,-.---rT--
  38. 38. MASSAGEDa cJu�ng ta nJujn dli<JC nhang tin hi?u tu moi tniilng va chuyln n6 den trung khu than kinh de' truybz vl cho niio giiii ma thong tin, va neu ccin, se dita ra pluin zing tlzich h<Jp. Do do, khi ta thay lt;Znh, ta se phai mijc them nhilu do! lv1assagc cho tre a nh6m tuoi nay trO' thanh m<:)t tro chdi kilu nlut: ({Co gioi thi bat con di". Gin tam • Trong hie tam cho be, b�n nen dung khan nham va khi lau kho cho be thl dung khan mem.• Vo nh� va tam rua toan than be bang bong tam, b9t bien hay do choi dung de tam bang nhl;ia deo. • Ban dau, chi cho be biet ntioc nong va ntioc lCJ.nh. • Va dung quen CQ rua ca ban tay, ban chan cua be. Cu(>n be trong m¢t tam d�m ho�c m¢t v�t c6 the t�o cam giac va truyen thong tin den nao be. Massage giong nhll vua au yem vua lien ket voi be va giup be nh�n thltc dllqc cac bQ ph�n cua ca the. Hay d�y cho be biet ve phan ca the ma b�n dang massage cho be. C6 nhieu kieu massage khac nhau: dung cac ng6n tay day khap ca the be, xoa bop deu; dung ban chai hay vai vuot nh� cho be; dung b6ng hay nhung v�t khac vo ho�c Ian len nguoi be. Trai nghi�m va ch�m hen trang va hen ngaai Cam giac dl;lng ch�m rat quan tr9ng d6i voi be. B�n hay thu cho be: • Choi nhun nhay tren nhung tam d�m • Can1 nh�n nhfing be m�t • Lan xuong m<)t cai doc khac nhau ctia: co, con dudng, cat, dat XU xi ho�c 1ne1n m�i.• Ngui huong thorn cua hoa 40
  39. 39. MASSAGE, TAP LUYEN, AM NHAC. . . Khi massage cho lJe, tM hon cd la cai lttt qua'n do nla L1e ra, nlutng nu1 khong pluh Jue nao cung ldm duqc. Tre con khtmg cam thiiy l4mh gi611g nlnt ngzlili Ian. Dt't cho "thibi tluJn " ctla b41n tlzich "ch(ly nhtiy'' hon, b(m hay c6 bat be nam sap xuong dl b(ln massage vii th�tc hi¢n cdc bai t4p V(in ,f¢ng. B(ln can phai kien tri vcz pluli kluln tniang! lfoy tc:io ra nhung tilng lwyen 1uio thu vj lwijc dilng do choi phat ra tilng fwy 1,1 di4ng nhang tam gitctng dl tlm IHlt be. Tro chuy�n vcri be trang luc b�n massage va th1'c hi�n bai t�p luy�n • Nt)'ng yeu be hay la hat co nhtp di�u trong khi b,Jn massage va thijc hi�n bai t�p v�n dong cho be. • Dung quen rnassage cho ca chan, tay, va cac ngon chan, ng6n tay cua be. • Ban tay va ban chan rat quan trQng. Neu dltc;1C thl cu de cho con b�n di chan tran. Cam giac nai chan ket hqp vdi ho�t dc)ng C1 mat se phat trien thang bang cho be. • f)e tang kha nang thfnh giac cho be, b�n hay cho be chai tron tlm vai am thanh hay ban nh�c. Be yeu c6 the nghe ra tieng d(mg xuat phat ta dau chang? M(>t cai xoay dau cua be se mach cho b�n biet dieu ay. Am nh�c c6 the dem l�i cam giac nh� nhang, thu gian, ho�c kfch dc}ng. • Hay vui ve - cam xuc cua b�n c6 the Ian qua cho be! 41
  40. 40. BO TRUON Di'tng h6i tl11�c hay ep be ng<J'i - be se t�I ngd'i ngay sau khi bie't tnlifn nhzi mcjt con elf slfu lzo�1c da biet bo m�lt tlziri gian, khi ma cac ca hap dii du chac khoe. Die'u 1u1y se gir�p l1e tninlz ditQ'c cac van de' ve' tu the� di¢u be). G iai do,�n bo tniO'n cung la mot thO'i ki quan tr9ng de phat huy tam nhin gan va dieu chinh thi ltjc cho be khi be ngu6'c nhin xung quanh. Ho�t d9ng trang giai do�n ba tru:on Khuyen khich con bc:tn nam sap, nhin vao m(>t mon do choi ho�c 1n<)t quyen sach, kham pha tieng on hay la nhin vao ban than be trong m(lt ta1n guong. Lac lu Be thich du>c choi lac lu tren n1(lt tam d�m tri li�u l6'n hay tren m<)t qua bong bicn, vdi the nam sap ho�c nam ngtra - n19i kieu be deu thich. Tre phat trien tot kha nang v�n d{>ng se h9c hoi tot ve the gidi xung quanh, tu nhieu ho�t d(mg duc;ic b�n cho phep Va khong dl.IQC phep. f)ieu nay se giup bao v� cac "thien th�nn khoi bi tai nan. . . - "thien than" cua b�n thuong tiep thu nhanh lam. B�n nhcr c:an th�n trang hie thl:lc hi�n nhiing d9ng tac nay. 42
  41. 41. TRUON TRONG TU THE NAM SAP Sz/ plzdt tri61 nlio l}() XOl1Y quanh mO'i cJULlll h¢ dnh Jutl1'ng qittl lc.li giaa ctic gicn l1dm sinh vd sz.t trdi nglzi¢m tlz�tc te: Trdi nglzi¢m s{tm gri!p dfnh Jzinlz 1'L1 dfnh d�mg cho 1u1o b(>. Vi¢c tntiln theo the' nam sap lc1 nJ (H tnmg nlzang giLli doL.m 'izum trc.mg nhat de'pluit triln nao ht) nia he. • M(>t so be biet truan sam, m¢t so thi biet mu(>n han. Tuy thu(>c vao kha nang bam sinh ma c6 be se m�t nhieu thai gian hon mai biet bo. Thuang thi d6 la do be da khong c6 duqc nhCtng khoang thoi gian bo truon day du, cung nhu thieu nhung khoang thoi gian danh cho sv phat trien ca bap kh6e m�nh. Nhung no khong gay anh huang gl den tri tu� cua be ca. • Cl;lc cttng cua b�n, ten bi�t kich biet truan, cCmg se thuC1ng xuyen bo lung tung. Be se luqn quanh cac do d�c trong nha. B�n cu de be bo va treo - nhung dung v¢i t�p cho be di. • Ve m�t trf h!c, tre biet di sam khong thong minh gl hon tre biet di mu¢n ca. Doi kieu truCin ca sau va truD'n tdi truO'c Khi tnidn toi tnidc, ban dau, be se thl)c hi�n theo kicu luan phien, het ben nay toi bcn kia, cung co khi la hai tay Vd hai chan Vlio'n toi Cung luc n}ning roi d<)ng tac se Slln1 hoan chinh. Mo hinh v�n d<)ng se thay doi theo hu·Llng bat cheo (bay gio ta gQi la d�C Cong), S a U nay S e trd thanh mo hinh bo kieu bat cheo. Kich thich su tharn hiem Khi di chuyen tren nhung be m�t kh..k nh..1 u , cac giac quan Ctla be SC Cl) nhicu C O' h '-o)j de nghe, thay v3 nem d�c tinh C ll..1 Ill Qi t}nJ'. NOi va xoong gay huyen nao tuy�t vdi Ch,)n bep la ch6 hap dan cl)c k}r doi vo·i cAc be L1' d{) tu6i n,y. Bi;ln cli Je con choi va hay nghi den s�i kich thich giic quan vo cling huu ich nla be se nh�n dLiQc. 43
  42. 42. NHONG EM BE MONG LU6N DfNH CHAT DAT• Tizifi gian ho tnldn f(W ra rat nhie'u kich thich nao h<) cho tat ca tre con. Mc)t sb lJ£� thich ngoi y tren dat va bo la mat giai do(ln tQp ho, d�c bi¢t la nhang be nc1y hilt ngo'i nlt sO'rn. Dt tranh cho "bao b6i" ci�a b(ln chi thich ng6i m<)t ch6, htJn nen th uifng xuyen khong cho be tlfa lung theo tu the ngoi. Cac be kluing 11en ngoi cho den khi phdt triln cdc phan X(l tzJ v¢ trong giai do(ln sau cua nam dau tien trong dO'i, giup be khong bj nga. Nhang phan Xc;l nay n6i ket vdi kha nang thich nghi cua thi giac trong nhang tu the khac nhau. Tat ca cdc be phai tang etldng cac phan Xc;l thang bang nay dl truyf'n thong tin tdi nao bl), rat ca'n cho slj phdt tribz. B<:in co the giup be phat trien bang each cho be co hoi tham gia v�n tlQng, giup be VU1t qua nhu cau "dan mong vao oat': Hang rao chuO'ng ng�i Cau thang Leo len va leo xu6ng b�c thang la m9t phtiong phap tuy�t voi de bat may cai mong luon dinh dat phai nhac mong len ma bo. VuQ't qua chuc1ng ngq.i v�t de lay du<)c n1ot m6n do choi (do choi phai bat mat mc)t ti) tlnidng thach thuc nhfing cai mong hay dinh c.tlt phai tlm m9i each ma Vliit qua cho bang du1c ! NhCtng be thfch ngoi m¢t cho cuoi cung cCmg se di dlt(1c va bat kjp nhCtng kich thich than kinh v�n d<?ng ma chung da b6 lo. Tuy nhien, sv v�n d(>ng phat trien thong thu'C1ng khong anh huong gi den nang IVc hQC t�p CUa be, chi anh hUOng den SUC kh6e CUa be thoi. 44
  43. 43. , ,,2 , PHAT TRIEN VAi, CANH TAY.... ' VA BAN TAY Ng£1y 1Uly, s�i pluit ln"tn vd hdnh vi cita be co thl hi anh lni£1ng bO'i t/a{c an nJwnlz. Nlu b�m (0 thac mdc ve' van de' phcit trie'ri VCl himh vi ClJa co n, b(m co thl tim kibn lifi khuyen chuyen man Ui cdc chuyen gia tit van} h9 luo11 S£lPl sang frhig nghe hm. Chea1 cheo, ta cung cheo thuyen naa.. . Cho con b�n cam m¢t cai quc nho ho�c b,�n cam lay hai tay be, tay con l�i se dieu khien be, nhoai nguoi t6'i tru'dc, nga ngudi ra sauJ nhu lC1i bai hat: ''Chco, cheo, ta cung cheo thuye'n nao ". B�n nen khuycn khich be g�p khuyu tay l�i de tang cliong h_ic co. Chuy da dau be khi can thiet, b�n nhe. • Ban tay la phan mo rQng cua canh tay v� vai. Neu ca bap a cimh tay , khOng kh6e, hie n�m ding se yeu theo. • B�n nen do dau cho be n�u c6 hi�n tuc;mg be ngo�o dau xuong. Elieu 1 n�y thuang la do be khong c6 du thai gian de t�p bo tntan. � Cho be nhieu thai gian d� bo tnlon han tren m�t tr1:1c Ian th�p hay r �· tr�n mQt tam d�m. f· r------�---------· ------ Tro choi cut kit -� Cho be nam sap, gill' ch�t hong be, sau do ning be len, hai tay be van chong xuong dat. Khuyen khich be dich chuyen bang hai tay trong tu'. the nay, va b�n hat : B1i6'c dc'u lnt6'l", m¢t, lzai, ba Bu(ic dlu b116'c, m(>t, lzai, ba Neu canh tay cua be c11tra du khoe, b�n hay day be theo hu&ng tu I lI I Ij I ! it I l l ! sau t6'i tnioc, tren m<)t qua bong nho, se giup be chuan bi cho vi�c dtch chuyen bang tay. , Quan sit xem ba� tay clla be c6 d�t thang tren sa_� nh�:ay�-h6_n�·_J 45
  44. 44. THANG BANG THONG QUA KfCH TH fCH D6 CANG CO. Trong tlu 1i tha clu, ho(;lf dc}ng thiing bang phai dii</c /iJp di l�lp lt;li nhie'u Ian de' cac b6 day thiin kinh tro ng niio phdt tribt. Cfmg can chu ,Y dtn s�t anh huang nla de} cilng khoe cd bap /en h¢ tltiing bang. Tre em v6'i h¢ cd kem phdt triln tl11idng c6 nhie'u rac roi phat sinh hon. Phan X'f thdng bang cang dttc;tc phat triln w1 kich thich thong c1ua h? thong tuytn tie'n dinh (tai trong). Vi the� kich thich tuyeiz tiln dinh ccht thief: cho mqi chiio'ng trinh ho(1t dc)ng trong quyln sdch ndy. B(ln ch6' quen phai luon luon bao v¢ dau va co cho be trong kl1i th�ic lzi¢n cac dl)ng tac kich thich tuytn tie'n dinh. Vui chdi tren trl:JC Ian, d�m tri li�u hay b6ng bien, ho�c tren chan cua b�c sinh thanh giup gia tang Sl! phoi hQp giCta tay Va mat CUa be, ding nhU' SlJ phat trien cua cAng chan, dau g6i va ban chan cua be thong qua St! kich thich d() cang cua Cd ba.p. Nhung dc)ng tac nay giup be chuan bi cho tll the ngoi, bo va cu6i cung la c6 the treo va dung thAng. B9n dU'ng t�p cho con ngoi hay dung cho den khi be co the tl! lam m(>t mlnh. Tre con se biet trllan, biet ngoi, biet bo, roi treo, roi dung th�ng va sau cung la biet di, m¢t khi CC1 b�p cua chung da du chAc khoe va phan x� thang bang a moi ben ca the da dU'�c phat trien tot. Nhung ho9t dc)ng nay khong phai la phan X9 barn sinh, ma la nhCing tu' the can thiet trong CUQC song. H� thang hang D�t be ngoi lcn d�rn Ian roi cho d�n1 tu tu Ian nhe ra sau va tien toi tnioc, ho�c de be ngoi hai ben, Ian tu ben nay sa ng ben kia de h� thang bang va ban chan cua be phat trien. Dong tac nay Se giup CO bl:lng Va Cd lung cua be khoe hdn, giup ich nhieu cho h¢ thang bang. Bay nao B�n na111 ngua tren san, chan gid len cao, cong g6i xu6ng. B�n cho be nam lcn chan bq.n va nam hai canh tay be dang ra nhu dang doi canh va dua chan len xuong. 46
  45. 45. cAc DONG TAC 50• Git1i do(m bilt bi> rill quan tr9ng doi v6'i t'i¢c kich thiclz cdc gidc lJUan, cf¢ cclng kh6e Clta co hap va phcit triln thj lLjc. Kholing aich giflcl nult Clta l1c lite dang h<J vd l1lhl tay se ld klwang ccich ma be dQc dtiQ'C luc di lz9c. B�m hay nghi each g;,, f,h1g sii'c t�ip tnmg va die'u chinh cac ca c11a nu'U cho be khi be di clmyC'n 11/iibrg klzodng ccich kluic nhau de' db1 glh1 lzo(ic rifi ra xa nlu7ng nu5n do du1i. Nh�n thuc khang gian �· Bo lu6n hen duoi ban va ghe rat tot cho vi�c phat trien nh�n thlic ve khong gia n. Cac be thay do choi, s e "nhanh nhu· cat" ch9p lay lien ! B�n hay t�o ra cac chtiong ng()i v�t nhti hop c).c tong cho c�c ntng cua b(Jn choi dua. --·-- - ·-- ---- ------ - - . �-- - - ·- - - ----.�--- - · - - - - - · - - - - - - - - · - ---- -- - - - ----·-·-•"• · - · - -- - - ·- .........._ Truot vui B<;in tim xem co doi hay doc nao trong khu ! �IC b�n song khong. Khong thi b')n c6 the t�o mot cai trong san nha be}n ho�c trong phong choi cua be. Bo len doc r6i Ian xu6ng thi th�t la thich VO cung. I I I i ! i! I ) ·-----· - -- - - - - - - · - , ....-- --· -- --- ·� .._....__ ..._ ... .. & • __ ____.. ....� Thang bang khi dang bo Bo len mc)t m�t phang dti(lc dl)ng cao len la mot thach thuc. Be veu• I CUJ b�n se rat thich choi tro nay nhieu lan cho ma xem. D(mg t;;k n.1y giup khoi d�y kha nang danh gia chieu sau cho be. (( L I . . . . . . • •' . - . � 47 • Sau d¢ng tac tn.tC1n la bo, day la m{>t giai do�n quan trQng khac cua qua trinh phat trien than kinh v�n d¢ng. • Tre con h9c hieu khai ni�m khong gian rat nhanh: Minh se vao IQt chu? Mat bao lau thi minh tom duqc m6n d6 chai d6 nhi? • Be bat dau quen vai mo hlnh cheo cua h� th�ng bang (d�u g6i trai va tay phai di chuyen cung luc), t�o ra nhung ghi nho tren nao chuan bi cho sv phat trien sau nay.
  46. 46. TH ANG LEO Thang leo rat co sue lufp d,1n doi v6'i nhang be da bie't each di chuyln. Cac be khoang 1 O thdng tu6i hay s6'm hdn se h9c du<;1c each nhac chan len de' vuQ't qua clic b(lc thang, khi cac be da nam dti<JC b�c thang kt tiep. B(ln hay quan sat: ban tay be nam lay thanh ngang vO'i ng6n tay cdi dijt phia hen du6'i. Leo thang nam ngang Khuyen khich be leo len tren thang bang ban tay va dau g6i hay ban chan cua be. Nhung b�c thang dtiQ'C to 1nau se giup be nh�n biet ducjc mau sac. Cach narn thang chinh xac la ng6n tay cai phai de ben duoi thanh ngang se giup ich cho each cam but chi cua be sau nay. Leo thang thang dung Leo thang thang dung la each de nhat de hoc leo trco. Chi giong nhu la bo len tren thoi. B�n git'1p be d�t ban chan len b�c thang va d�t ca tay cho be nua, ncu can. • Kien thuc la phai hQC nhieu ran mai c6 duqc. • B�n hay lam cho q1c cling m(>t cai thang ngan thoi, khoang 1 2 b�c, moi b�c day 1 9mm, moi b�c each nhau 1 OOmm. E>(>ng tac nay se phat trien kha nang cam nam cua be va gia tang h!c ca khi be n/On .nglldi len d� nam cho dll(1C b�c thang tiep theo. • E>�t chan be vao tu' the dung se doi h6i nao cua be phai "lam vi�c" khi be "ren" h� than kinh moi, va tang Cu'dng dQ ket hqp giua cac goi cha d¢ng tac nhun va nhay sau nay. 48
  47. 47. ' , ? ' - TREO, N H U N N HAY VA SUY NGHI D¢11g tdc bo, drl'11g tlu1ng 1'£1 trco Id n liilng '1¢ qud cija phdn X(l lJtfm sinh. Khi clnii ddu xuong, cluill be se dudi thling ra Vll cdnlz tay cong l�1i, nlzr111g khi ng{ing dtfo /en, ainh tay SC duoi ra va C£1ng cl1an g4p i(1i! Con lh_m se som bo quanlr do d�zc trong nlzd ngay klzi be hqc diiQ'c caclz llun LJUen vO'i trqng IL.tc. Klii be treo, do khong phai Id be dang di ddu 11/ie. ') IDung thang va treo i B�n hay nhd rang ClJ( cling ! cua b�n van chlia biet di. I ! Dung co nam tav be roi'- I khuyen khich be t�p di. j I Il I I ---�* I- - ----· --·-- ·-- -- �-�·- -----·_/ Nhun gai De treo, be phai cong goi l�i. B�n d�t do v�t tren san de thu htit con b�n cth xuong (nhun goi) va l�i dung thang len. D<)ng tac nay se git1p be phat trien co bap. Thoat ra khoi m�t chiec h(Jp D�t be vao trong m()t Gli h(Jp. Va b�JI1 hay nhin xem th'"1t1 kinh v�n Lh)ng cua be " lam J.n" r a s a o khi be xoav sti tim cj.chI leo ra kl1l1i ('"li hop de t6m lay chiec xe do chtii n,l.o dl1. Bang thang ngt.Jai va treo khong c6 nghia la be dang di. B�n hay cho be thC1i gian de tang cuong llfc cha doi chan, de be sau nay c6 the tl! do di l�i. Nhung thang ngay bo t6i bo lui van se tiep dien cha den khi be tt! di dUQC. Be biet di sam qua ma kh6ng dU'Qc trai qua nam thang t�p bo va t�p tn.ton, se la m(>t sv lieu linh cho nhung kh6 khan Ve hQC t�p Cua be sau nay. 49
  48. 48. BA.I TAP: CHO BE TU 10� . , � 8EN 1 2 THANG TUOI Klzi th�tc hi¢n dong tdc keo /en, be co the' can phai nam li(v nzl)t cai que. B(ln lay tay cf8' quanh ngitifi be khi b(ln keo be /en. Neu h¢ Co' ci/a be ye'u, b(ln nen j(treu" cdnlz tay cua be mc)t chut dl kich thich cdc co cling /en va nh6' la dung cd keo be len dc)t ngl)t. R(Vl hay suy tinh cle'n cdc dc)ng tac giiLp be sam phat trie'n h? co aia cdnh tay Va clzan dmg Vdi nhflng bai tho CO va'n lfifU Va nhang bai hat. D9ng tac kea len Keo be len khi be dang nam n1¢t cai que danh trong ho�c la m9t cai vong, de cai thi�n stj phat trien cho co o khuyu tay. Cach nam tay dung la nam tay nan1 ch�t (v�t can nam) voi ng6n cai de 0 ben duO'i. Tuan theo l�nh don gian Vo tay, d�p v�t the vao nhau va lac hJC l�c la nhung ho�t dong huu ich va co the t�o thanh tieng nh�c, kich thich nh�n biet nhip di�u cho be. "Nhin xem con lam du1;1c gi ne!" Cho be dung vin vao mot v�t gi do r6i thtjc hi�n bai t�p nang moi ben chan. 50 Be dang bU<k vao giai do�n v�n d(>ng ca hai ben, ca hai ben ca the dmg nhau lam chung m¢t vi�c. Gia thl be se hQC each de! doan hanh d(:mg, nhllng de dua ra duQc hanh d¢ng dung luc, thu'ong la rat kh6, vi the, b�n hay khich I� con va dung c6 ep bu¢c be phai dua ra hanh d¢ng nao nhe.
  49. 49. KHIEU VO • H� thong tuyen tien dinh, h� thang bang va co· quan thi giac luon co Sl;i phl:1 thuoc lan nhau. • Nhung hoCJt dong co nhip di¢u, th-L1 vi va n1 ang tinh thuc d<1y phat trien nay rat ducjc cac be yeu thich. • V6i be kho ang 1 0 thang tuoi thi co the se hoi vat va n19t ti. • Nhung d9ng tac nay rat co ich cho kha nang hinh dung c1ia be. Khieu vu (1) B�n om ngay e o be, nht: nhang nang be len va Lk, dong tac nay rat tot cho be h9c each dicu khien (t=iu. Neu kha nang kiem soit dau cua be con yeu, b�n ncn JO' dau va co cho be khi thtjc hi¢n. (2) j I ! i I ; !R,m om be XOJV tu hen'nJy (( - i (3) qua ben kia Choi danh du -� 1 I l l I j ! j 'J xoay ·6ng quanh. len xuong vO'i be. 1I '- _________,.___ _ _ __.____ ----------- � ----·- -- ---i (4) L�p l�i nhUng dQng tac n�ly ho �c b�n thl,tc hi�n di�u nhay rieng Icua b�n, m9t di�u valsc ching h�n. )---·-- ·----·· � - ----- ---.-----·�-----·- -- - - - -- ---·-·--··----- ...-.�� - �.___.... _....._ ---�"' • Neu be n�ng qua, hay la b"n khong kh6e ho�c dang mang thai, thl dung co thlt nhCtng d{>ng tac nay. • Kich thich tuyen tien dlnh giup phat trien co bAp chac kh6e va vo d.mg quan tr9ng doi vai chuc nang cua h� than kinh v�n d(>ng. • f)Q cang va d¢ kh6e cua ca bap c6 khac nhau. E>Q cang ca khong do ta dieu khien ma do chuc nang cua nao quyet dinh, phl:) thu{>c vao du li�u than kinh v�n d()ng ma nao nh�n dllQc. E>(> kh6e cua ca bap c6 the do ta tuy y phat trien thong qua nhU'ng chuang trlnh thich hQp de giam bat lttc;ing ma thua. 51
  50. 50. � , ' ,2 LAC, NHUN VA DAY • Nhip di�u la yeu to can thict doi vdi ng6n ngu, stj phat trien va vi�c hoc t�p. Th�n1 chi CJ toan hQC Cung doi hoi phai CO Slj nh}p nhang de lien ket voi nhau thanh day. • Da so nhung phan x(} bam sinh du9c khac ph�1c thong qua vi�c massage va kfch thich tuyen tien dinh. • Nhung dong tac duoi day rat can cha slj phat trien can bang binh thuC1ng. Tro c:uai ng1=1a B�n de be ngoi lcn dau goi, hudng m�t be ve phia b�n va tay bq.n nan1 lay tay be. Roi bq.n vua hat vua x6c, vua lac nguO'i be: Qu,y co atl1i ng�ta thong tha miy ( lac be chan1 ch�m) Nang dan thi cziiii nglfa h6i lui (lac be nhanh hon) la qu_y ong ciing CL([1i ng�ia rat fa VQi Va (tiep t}C lac be nhanh hon) Bq.n nang mot dau goi len o nhung thoi diem va toe de) khac nhau. • Moi be can dUQC chai tro danh du • Tat ca nhung d(>ng tac duQc de c�p tntac d6 nhu tro Ian, IQn nguai, xoay, dung dua va hk lac khong chi lam cho vui ma con giup gia tang kha nang phat trien cho be yeu cua b�n. • Trang khi be dang dung dua hay nh� nhang xoay vong vong thl bao nhieu la thong tin dUQC truyen tai cho nao cua be. Ngay ca Cd mat cCmg phai tham gia ho�t d¢ng! Danh du Bq.n du dua be ho�c la cho be xoay mQt each nht; nhang thoi. (l �19t khi be co the t�t ngoi duQ'c r6i thi day chac se la kieu choi dua "khoai chi" cua be. 52 Dong dua B�n ngoi duoi chan tren san nha, hoi cong dau goi len va d� be ngoi len chan, nga ngtioi ra sau cho be gan nhu dung len tren bl;lng ct1a bq.n. Re se llJ.i ngc trong long b')n khi b�n nhoai ngtidi tli phia sau ve lq.i trtioc. r— —— V J
  51. 51. ? "' "" KHA NANG H INH DUNG Hinh du ng Ia khd nang ghi nh6' hinh dcp1g, cam gidc, nzili, vi cua do v�t lzo(k mQt clmoi am tlumh nao do - day cung la mQt l1inh thu:c vl]n dQng. T�p trung va theo doi Nhin m(,)t qua bong ho�c mot mon do chdi cling doi hoi slj t�p trung cua nhan quan. Bq.n di chuyen 1n6n d6 chdi vong quanh, len, xuong va ngang doc, di chuyen lCJ.i gan hay dua ra xa be. Khi be den gan do choi, hai mat cua be se t�p trung nhin o nhung khoang each khac nhau. MuO'ng tUIJng tu Hinh dung - tra sap xep Sap xep rat thu vi va hung thu, doi hoi slj ph6i hQ'p gifia mat va tay sao cho dung ! Khi do v�t lot ra khoi tan1 nhin cua be, be cling hQ C OtiQC rang nhung thu do khong phai bi bien mat. V�y chung ri d" 'v au . B�n viet chu mau den len mot tam bia trang kho 20x20cm (viet chu nho hon kh6 giay). B�n chuan bi du bay tu va d1ia cho b e xem moi ngay bon Ian. Hang ngay, b�n thay to bia cii bang tO' bia moi va cho be doan tO' bia c6 J' chu nao khop voi td bia c6 hinh nao. Dung hoi be tu nay la tu gi; b�n chi can gio tan1 bia len va noi tu tren bia. Tro nay se giup cho be hinh du ng ra tu khi be hoc noi. B�n hay lam cho tro choi th�t hap dan ! Clui ,Y: dung viet cha va gan hinh Jen clwng m<)t tam bia. • Tat ca cac ho�t d<)ng trong giai do�n phat trien nay t�o ra kich thich cho thi giac khi be di chuyen xung quanh. ·� • Nang hfc hinh dung phat trien tu nhung trai nghi�m giac quan. • Hoan canh moi tn.tong t�o ra St! khac bi�t. VI the, St! hinh dung cua be phai dVa vao thong tin cac giac quan khac nhau dua vao dau. 53
  52. 52. GIAI DOAN C:• BE DA BIET DI DEN 18 THANG TUOI Day la giai do�n v�n d9ng ca hai ben, khi ha ben nao bat dau hqc each ph6i hop lam vi�c vdi nhau. Kha nang v�n dong quan tr9ng hon nen kha nang dien d�t ll:ii n6i phai xep hang doi phat trien sau. Do tuoi rna m<)t dua be biet di ke1n quan tr9ng hon Si kich thich than kinh V�l1 dong ma be nh�n dtiQC trong thoi con nam sap, tnion roi bo (trong khoang s thang), treo (khi be da quen vdi tu the dting thang), den khi be tt! di duQ'c, khong can ai giup da. Voi h� thang bang da duQ'c phat trien, be bat dau nhun dau g6i, ch�y va cai tien tong the nhung ky nang phoi hQ'p tot hon. Khi "thien than" nho cua b�n bat dau tlj 1ninh di dtiQC roi, b�n hay cling di vdi be moi khi c6 the, trtioc het la di tren dat bang, roi di len, di xu6ng doc nghieng va sau cung la ch�y; nhung dau tien phai di c ham ch�m tnidc da. B�n da tlj t�o cho 1ninh m9t thu vui, d6 la xem be yeu c6 the di dtiQ'c moi ngay bao xa va bao nhanh. Cl1l� y: neu thay co nguy hibn, bc.ui hay dung dai an toan cho be tqp di ho. Neu be co thl tr/ di m<)t klwang xa nu)t each an toan thi khong nen clzo lJe dung xe f<ip di. 54
  53. 53. MASSAGE, AM NHAC VA BAI HAT• • Day la giai do(Jn be thuong hay "chq.y lung tung", vi the, vi�c n1assage cho be th�t khong de dang chut nao. Hay n1assage khi b'}n thay ta, khi tam cho be va trong khi b'}n au yern be; cho quen la vua massage, b�n phai vua tro chuy�n voi be day nhe. • Thi:ii gian tan1 tap la khoang thdi gian em a va thich hQ'p cho vi�c massage toan than va thu' gian he Cd, h� day chang cho be. • Su dlng nhfing dl:lng ClJ khac nhau de massage be va cung dung quen nhung chiec khan nham va khan mem. • Massage va cac bai t�p dong tac phai lain th�t ch�m de thong tin tu co bap va day chang c6 thdi gian "dang nh�p" vao trang chu la be? nao. • Hay ngan nga hat khi b�n cho be thtjc hien cac dong tac tay, chan. Chea tay ngang nguai Dong tac nay can lam cham ch�n1 thoi, b�n nhe. B�n cho be ngoi vao long, roi keo hai canh tay cua be len, hCJ xu6ng, keo ra, keo vao, thljc hi�n dut khoat - nhung khong dung ltjc nhieu. Sau d6, h'}n d�t chco hai canh tay be ngang than nguoi va vuot ve be, dau tien cho tay trai be d�t Jen tren tay phai, sau d6 doi tay phai d�t len tren tay trai. L�p l'}i dong tac nay vai Jan. Chea chan ngang nguai Bq.n nang mot chan be len cho chan ch<}m toi 1nui be roi tha chin b e xu6ng, sau d6 den chan kia. L�p lCJi dong tac ay vai lan, tiep toi Ian luQ't gio moi chan cua be len cho chq.n1 toi tai ho�c ma be. 55 NhCtng bai t�p nay giup be massage, danh thuc sv nh�n biet ve ca the cho be va kich thich h� ca cung day ch�ng. M�c du ml:Jc dich la de be duoi thAng dtJQc tay, chan, duoi dai tu ben nay sang ben kia, nhung b�n ciing dung dung nhieu h/c. Hay hat va Cho be thIC hi�n a{mg tac theo nhip.
  54. 54. ,,2 , A. A. ? TO CHUC VAN DONG CO BAN:, ..... � • ,, ,,2 BE TU 1 2 DEN 15 THANG TUOI Tfj chiic v4n d¢ng la kha nang thilt l�p hanh dc}ng theo thi) fzl nhat djnh. Nhang ho�t d<)ng ditai day se t(lo nen buac tib1 dau tien cho qua trinh nay. Tra vui trong phang sinh ho�t Hay cho con b�n choi dua tuy y vdi do d�c trong nha. B�n hay nh6' cho rang, nho no dua, be se h9c dtiQ'c each ho�t d9ng trong khong gian, khi be lco len roi treo qua, sau do l�i t}t xuong khoi n hung do d�c bay trong nha. Di tren cac b�c thang B�n d�y be nhac chan len cac b�c thang d�t nam ngang tren san va tay be thi nam b�c thang phia tn i&c. Gio thi ke thang len nhung cuon sach hay ke len may cai ghe tham thap va cho be l�p l�i dong tac tren. Nang do kho len dan, vi day la dong tac rat quan tr9ng. /:. Bai t�p nay se ainh hinh kha nang to chuc v�n d()ng va kinh nghi�m song, cho be biet dlJQC khi nao thl can nhac Cai Chan d6 len de treo qua ho�c lea len b�c thang, khi nao thi n�m lay (ho�c buong ra) thanh ngang, va ly do vi sao phai bo thl mai di qua phla duai may cai ghe duqc. Sau nhieu Ian l�p di l�p l�i, nhung ho9t d¢ng d6 se tra thanh phan x9 tV d(>ng. 56 Ba qua cac o thang va ducri nhflng cai ghe Dong tac bo qua khoang giua cac b�c thang d�t vuong goc voi san nha (cac 6 thang), hay bo bcn dtioi 1nay cai ghe, doi hoi rat nhieu giac quan cua be phai hQ'p tac voi nhau. Nho do, kha nang dinh vi trong khong gian se phat trien nhanh. B�n nhin xem, co phai ban tay be ap len san voi ng6n cai xoe ra khong?
  55. 55. ..... HE THANG BANG CHO BE.... • ,,.< , � TU 15 BEN 18 THANG TUOI • Day la thoi gian be v�n dc) ng nhicu va ding la nam be bat dau biet n 6 i , nhung v�n d¢ng van chiem till the hon. • Su dtJng ngon ngu lien quan den cac stj ki�n dang <lien r a , neu khong, no se chi la nhung tieng 6n. • Gitip be phat trien thang b ang bang each cung di voi be cang nhieu cang tot, dau tien, di tren m�t san phang, sau do, di tren cac be m�t khac nhu' trcn cat, tren dat. Dai va doc Ban chan va mat (cua be) phai hQC each glti chung m{>t thong di�p den nao de bao cao ve vj tri cua chung. Neu dieu d6 khong xay ra, thang bang cua be se bi anh hu'bng. Ky nang nay can phai qua trai nghi�m nhieu Ian, trong suet ca nam v�n dOng nay cho den khi co Cfu�c st; trung khop thong tin khi truyen tai nao. Tre con nen di chan tran thl tot hon, vi the, b;;m hay luon gicr cho can phong du am vai be. Nen t('.)o ra nh ieu doi doc cho be choi. Dau tien, be se vung vay canh tay de giu thang bang. RCJ.n nho do be ngay neu can, da nht; tu sau lung - ben dtidi khuyu canh tay dang duoi dai ra cua be - neu be dang leo len doc. Khi kha nang thang bang Clld be hoan thi�n hon, be se h9c duoc each ch�y nhanh vi chui tro nhay nhot. D9ng tic nhay se phat trien de? cang cho cf-; bap Ci chan, (Liu goi va hong. Bucrc lui/ bucJ'c ngang Dong tic nay can den khcl nang thang bang va sl,i nh�n thlic II vc c o the/ khong gian. Luc dau thi b�n nen git'.1p be th�rc ! hi¢n, nhung sau do thi c1i de be tlj lam. Khuyen khich be i di theo hang ngang, budc lui l�i va h1p ngtiO'i xuong. 1, Dieu nay rat quan tr9ng cho slj dieu chinh thi giac. I · - -- · - -- · • - - .._.,-.. ..,. ___ __"'�---=•�· -·-- · - - - - ·-• . .. �.r-J!' .._.._,_ _ ___,. ---- - •---r·-- -� - ---• ----- S7 .'fl
  56. 56. A. A. , � , VAN BONG PHAT TRIEN CHO BE• ' • ,,,,.:- , ,2 TU 15 BEN 18 THANG TUOI • Neu tai cua con b�n c6 gi bat on thl ptrai chfla tri ngay. • Che dQ an uong c6 the la nguyen nhan chu yeu gay nhiem trung cho tai cua be. sv man cam doi vai nhung thuc an d�c bi�t c(jng c6 the gay dau tai. • B�nh nhi�m trung tai c6 the anh hucmg den each dien d�t ngon ngCt khi chung gay trC1 ng�i den kha nang nghe-hieu am thanh va tu ngu. Nhaa Ion. B9n cho be ngoi chom hom va b<)n dting sat ngay ben be, sau do b9n cui nglidi xuong, vong tay trai quanh eo cua be. Tay phai, b�n de len dau be, canh tay phai nay se da cho be trong su6t tro choi nay, r6i b(Jn cho be l<)n vong. B<Jn phai chac la tay b')n }uon theo sat Cll l<)n cua be de bao v� cai dau cho be. Thu vO'i bup-be vai trliO'c cho chac an ! Phan xa rai tren mot. . qua bong B')n cho be narn sap tren m<)t 6ng Ian IO'n ho�c tren mc)t qua bong to. Phan x9 roi cua be se khien hai canh tay be chong xuong san khi be l<)n nguoi t6i truO'c. Bq.n kie1n tra xem dau be co ty vao qua bong hay khong, de khi b9n lan bong di, be se trinh dien mot cu Ion nhao tren bong ngon lanh. UThien than# cua b�n se sam choi tro nhao l{>n nay, vi the, b�n hay d�y con each chdi cho dung. Dau nen a ben duoi (khi tht1c hi�n d(>ng tac). Mt?t dieu quan trQng nua la dau va co c�n duqc do khi be l�t ngllbi trong m(>t cu IQn nhao. NhCfng d(>ng tac nay nen dllqc thlfc hi�n tren m¢t tam tham em. 58
  57. 57. PHAT TRIEN PHAN THAN TREN:, "" � , � BE TU 1 5 DEN 18 THANG TUOI ,1Qt tlumlz xa dan an toan la tnqt rn6n da'u tu day f<fi nhzu)n cho tliang lai cz'a con l1(ln. Treo xa co dinh hen trong nha de' bat ki thO'i titt nao, lJ£.m catzg c6 the' dimg dln no dzi<fc. Bt;In nlu1 dijt mqt tam nfm dO' O' hen dit6'i. Chea thuyen "Clteo_, cheo, clzeo th uybi nao.. . " Cha/m� va be ng6i doi di�n va nam tay nhau, ca hai cling nga nguO'i ra sau va ve phia tru6c. Be se duoi thang ca nguO'i khi nga ra sau va khuyu tay se co l�i khi chui ngul1i ve true.Jc. T�p voi be dong tic nay khoang nam Ian thoi. Khi danh du Be nam lay hai chiec vong va du dua theo tu the cua khi. Neu can, b�n hay giup be bang each giu vong cho be danh du. Dong tic nay giup cho nglfc phat trien va hit tho sau. f>{mg tac nem doi hoi Slf tinh toan thai gian (nh�n thuc ve thai gian) de biet duqc khi nao thi tha bong ra. 0 dQ tuoi nay, be thuang tha bong ra rat s6'm. c.M.. a()ng tac cheo thuyen, danh du Se giup Cho Cd bap 0 khuyu tay Cltng cap, Va lam Cho CO CO chac khoe han. Neu cac ca a vai, Quang nem Be dting thang, hai tay duoi thang, chn mot qua bong to, gid Jen th?t l khuyu tay va ban tay qua yeu, se gay kh6 khan cho vi�c viet chu cua be sau nay. cao va b�n b;;1o be nem bong cho b�n. ---�� i _. -�-.....��- :�-�-�..:_-�____ ·_,,_J 59
  58. 58. , , � A ' KICH THICH TUYEN TIEN DINH Qua nglzien CllU, cac nJu1 khoa h9c Ja clzung minh azi(!C rang S�ipJuit trif'rz Clla h¢ than kin lz trong niio m9t phch1 ding la do thimh qua aia vi�c kich thich tuyb1 tib1 dinh. Khi hoc;t d<)ng kich thich tuybz tif'n dinh, chung cang anh hzlong df'n Cd tlzf' Va S�i nJu_ln thuc vf' khong gian, dQ ciing Cd hap Va Sl_l dif'u clzinh din tlzilt cz�a at mat de' c6 du(fc tcfrn nhin chinh xdc. Tuyen tib1 dinIi (tai tro ng) c6 dnh htiang nt(lnh Jf'n aQ ciing Cl�a CCI bap, do la van de' cot loi nhat Cllll flll'U hf't qua trinlz p/uit trif'n Vc:1/ /w(Jc Slj roi /o�n trong hQC t�p Cl�a be. Thang bang tren ang lan hay qua bong Khi be dang ng6i tren ong Ian dai, b�n hay nang hai chan be len mot chut de t�o ra cu dong can bang ve phia tnioc. Di chuyen ong Ian ra sau, ve tnioc de kich thich cac phan x� thang bang cho be. Cuoi va xoay van day B9n cho be nam sap, duoi thang chan ra sau tren m9t cai van day, dau be ngang len. B�n nho canh chung be de bao dam hai tay b e dang vin vao gd van, hau tranh vi¢c be co the bi k�t ngon tay vao cac banh xe. Dtiy va xoay vong van day m9t each tu ton, nh� nhang thoi, b�n nhe. J) B¢ng tac xoay co the tht:tc hi�n tren ghe xoay, nhung hQp ly nhat van la bi:ln nen mua m¢t tam van cray. Van day trong don gian nhung mua a ngoai van tot hon la b�n tlj lam lay m(>t cai! Chung ., khong phai la van tn.1<;1t dung va b�n dung bao gio cho be dung tren van day hay chai m(>t mlnh ma khong c6 b�n trong chung. An
  59. 59. v ' � .... VAN VA U O N N G UO I RA SAU Hot.l t d�hzg kiclz thid1 tuytrn tiln di11/z Jnh lutang kluhig 11'16 cUn tltinlz gfric, khd ndng dien dt_1t lifi n6i vd th; htc ci'a be. ( ,,,---- �-�----�--�---------- - ---- Cang ngucri tren bang bien B')n cho be nam ngua tren mot tam d�m td li�u lon ho�c n19t qua bong bien, hai canh tay be -·- · - - -------- II i vu·on dai qua khoi dau de ch�n1 1 I ducjc t6'i san. Cang nguoi be I ve tniOc, ra sau va sau do, I sang moi ben. J I ..... -- · -- - .. . ---- - - -··-- --·--------- - - - · - -- - - · -- - - · · · . · - · · .. - · · - - .. . . . ·- - -- · --------· - -------- Nhung d<)ng tac nay se kich thlch tuyen tien runh, va c6 tac dvng den ca the cung sv nh�n thuc ve kh6ng gian, a<) cang Cd Va ca Sll dieu chinh can thiet a ca mAt de c6 duc;tc tam nhin chlnh xac. Hay h.tu tam den phan ung cua be. N�u d<)ng tac lam cho be aau hay SC1, b�n nen ngltng ngay bai t�p va kiem tra xem be c6 van de ve tai hay kh6ng, c6 the thu l�i bang phuang phap nh� nhang hon, chang h�n nhu b�n chuyen sang dung v�t dvng la ghe, thay vi b6ng bien. Phan Xi;} roi dien ra khi be nga than tren xuong, va hai canh tay be chuc xuong de bao b� dau. Nhung phan ung nay la barn sinh va ton tc,i mai mai. 61 Uon ngu:O'i ra sau B')n giu cho be ng6i qu�p hai chan quanh eo b�n. Sau do, b�u1 dtia ngtioi tcii tniO'c de phan than tren cua be nan1 xuong. Nh& da phia sau d1u, co va lung tren cho be. I �- ·-�
  60. 60. NGHIENG VA LAN Nghieng va lan B')n cho be nam len dui, roi nam lay hai tay cua be. Sau do, t�p the dl)c lac voi be, nga ngudi ra sau va nghieng nglidi toi trti(k. Ml)c dich la t�p cho c6 nhip voi bai hat, giong nhli: "6 sao be khong lac, lac lu cai minh . . . " • Klch thkh tuyen tien dinh rat can thiet cho thinh giac, kha nang nghe-hieu CUa be Va giup be khac phl:JC nhCtng tan dV con sot l�i CUa phan x� barn sinh. • Nghe-hieu la phan quan trQng de phat trien ky nang hlnh dung, rat can cho Vi�C hQC Cua be. • Bai hat v�i am di�u khac nhau ding giup cho tai linh ho(;lt. • HQC them m(>t ngo�i ngCt rat c6 kh ca ve m�t tri h/c Ian m�t phat trien cho nao cua be. Lan nhu cay but chi B�n de be nam ngang tren chan cua b()n, ha i tay be vlidn thang qua dau va hai chan du6i dai ra, y nlnt cay bt1t chi. B�n cho be Ian xuong trcn c han h()n, tren khoang san nha giua hai ngudi, ho�c la Ian xuong mot cai doc, ket thuc la m(>t man massage cho be v6i the na1n sap. f)U'ng lo lang neu chan va tay be khong dU'QC thang khi Ian trim CJ d¢ tuoi nay. M{>t vai b{> ph�n co the cua ta van con m(>t chut bi an chua giai ma het aU'QC. . 62 }
  61. 61. AM NHAC, NH!P DIEU VA BAI HAT Kich thich thinh gidc sO'm [,� m¢t vi¢c rtH cdn thin cha tri tu�; w1 s�i phat triln 11g6n ngil nia be. Be clzang quan tam xem b�u1 co pluii la mot ca sf clwyen nglzifp cfdu, clro nen b(m (lJ vi�;c lzat. Nie'm vui cua bt;in r{j rang St-; l'l(�1t qua cdm xiic boi ro'i. Quan dibn id t�I nihn L1at, khong the' d�y. Tho ca va nhac: thieu nhi. N hun va du dua ClJC cu'ng tren dau goi Clla b�n. roi hat ho�c doc thd cho be nghe. B�n vlia gi�m chan vua hat: 6 dlu, ra xcm, 1n i c6 du�t long khong? 11nla 11cl11g, tlnla 11,h1g, l1a trli da�v Trii /.:ia dita clw dng vd tili kia clzo lh1 Cl)n ttti nila dti clw chzi he IC loi l1cn v¢ dtii111g. T11ti VO nh� vao be khi b�n ttj sang tic hoc)c la hat ngan nga nh�c thieu nhi. • Moi cl/ chi deu can phai c6 slj nhip nhang. • £>6 chai c6 nh�c se rat vui. Go n6i cCmg phat tri�n dUQc nhjp di�u. B�n hay lam nhung dt;1ng Cl) tV che nhll de nghi tren (go noi). • Am nh'ltc r�t d�c bi�t doi vai tre em. Trai nghi�m thrnh gia_c giup phat trien va khai m6' tiem nang trl tu�. Neu nhu thuc an nuoi dllang ca the be, thi cac yeu to am nh�c. giai di�u, thanh am va sv hai hoa nuoi duO'ng cho nao be phat trien nhanh ch6ng. Luc lac Cho be mot c�p luc lac (ho�c la l1;1c l')c, chuong ho�c trong) de lac theo nh!p cua nhting bin nh')c noi tieng hay nhung bai hit thieu nhi, va kem theo vai de xuat m(>t so mau tli, vi dv nhu ten cua tre con : 'Da-vid' (2 nhip), 'Tif-fa-ny' (3 nhtp), 'John' ( 1 nhip). 63 V.
  62. 62. BAI TAP KHll�U VO. Trong nao cua chung ta, rn(lch am nh(lc va nl[J.Ch todn lz9c du'<fc n6i clzung day. S�t kiclz thidz nlning n6i ktt ndy rat cci'n cho m9i lua tuoi, gio'ng nhu nhip di�u ho trcj clzo b¢ n/z{t toan lz9c va kha nang v4n dc)ng. • • • .·• Khieu vu B<Jn cho be di theo nhip nh9c, thtiong xuyen ngung l<Ji de: • Nhun len, nhun xu6ng • Cho be dung lcn chan b�n va choi tro dong ho lac "tic-tac " tu ben nay sang ben kia. • Nhay doi chan (m<)t chan giu thang bang) • Om duoi hai canh tay Ctla be VJ cho be choi lac hi. C6 rat nhi eu dong tac ttiong tl;i du�c n16 ta trong sach, dung cho m oi giai do�n phat trien khac nhau. E>¢ng tac nhun rat quan trQng doi voi sv phat trien d¢ cang khoe cho ca dau goi de co the di l�i, treo ten cao va n hac goi len de vuc;n qua chvong ng�i v�t, leo len gac va chom qua cac do d�c trong nha hay nhung do v�t khac. Khieu vu roi ngung, roi l�i tiep tl)C khieu vu, giup kich thfch nhjp di�u. Neu be cling cua b�n chua tV di l�i duqc, b�n hay nhac be len. B�n ma ep be di thl d6 khong phai la giup be phat trien dau. Hay de be tl! phat trien bang chlnh buoc chan cua mlnh. 64 J
  63. 63. TH I LUC. . 'Ilzeo doi tntc quan va die'u chinh mat cho nhang khoang each nlzin kluic nhau fa nz�t lzuu ich Cl�a cac tro cho'i Vdi banh Va bong. Dung vi d�p ruai danh bang Chi cho be lam sao de dung tay danh vao m�t tnidc va n1�t sau cua qua bong treo lo lung - dau ticn la tay nay ro i doi sang tay kia. Sau do, d')y cho be each d�p bong vO'i n19t cai vi d�p ruoi, be can them Si giup SdC CLia b�n nua. Cho be du6i theo qua bong de choi. Van banh B�n ngoi ho�c quy doi di�n voi be, van mot trii ba nh trong khoang 20cm giua b(Jn voi be. Tat ca cac tro choi vdi bong doi h6i sl;i dieu chinh thi h;ic giua hai mat khi doi theo bong, dong thO'i doi hoi ca ky nang � )' v�n dQng tha v�t the �ra o dung thO'i die111. (r, },-�'d i��� y hici'ng nhay du B�n hay lam mc)t cai du (de nhay) bang chat li�u mem. Choi tron tim voi be khi b�n tung ta1n du len. Giu va dieu khien no khi cac qua bong di " len, len, len" roi "xuong, xuong, xuong" - sau do, cho gau bong vao thu nghi�m. • Tre con chu y den mQi thu a xung quanh chung, tat ca nhung thu chung thay va chung muon c6. • Cac be la nhung co may luon thkh v�n d¢ng va khoai nhun nhay cho tai khi bi nga xuong moi ch!u thoi. • Nhung thong tin cua day than kinh a tai trong anh hll6'ng den Cd mat va giup thj h!C phat trien. • M{>t kh6 khan pho bien lien quan den thj giac 0 de) tuoi di hQC la dieu chinh tam nhln tlt xa den gan. 65
  64. 64. ? v ' KHA NANG H INH DUNG • Ky nang nghe giup cho be phit trien kha nang hinh dung. • Vi�c d9c hay nhin vao nhung cuon sach c6 hinh d9ng v�t ho�c tio v�t ma be quen thuoc la rat quan tr9ng. • Nho co v�n d<)ng, kha nang hinh dung cua be se c6 Si phat trien dang ke. Ho�t dong chinh la hoc thong qua kinh nghi�m tnfc quan. Nhfing hue: anh va nhfing c:uon sac:h quen thu9c: Hang ngay, b�n doc sach hay la gio may tam bia c6 viet chu va clan anh may con v�t qucn quen cling cac do v�t cho be t�p hinh dung. (Nho la: mot trang dan anh va mot trang cho to bia c6 chu.) Dan dan h'J.n gioi thi�u thc1n may tu nhu "to" va "nho'' dinh kem vao. Bln lam cho be mot t�p sach dan anh roi ve nhung noi be da tung den nhu sd thu, bai bien, cong vien, tau hoa hay noi mua sam chang h�n. B(;ln doc cling voi be, vi�c nay se git1p be phat trien kha nang dien d�t loi noi ! St! hinh dung dien ra n19i luc, thong qua cac ho�t dong Ctla be. B').n hay quan sat xem be dang tuO'ng tuong gi khi lac hie l').c theo nhip cua bai hit thicu nhi nao do. 66 Phan Ion d(>c gia truang thanh d<;>c sach b�ng sv ttJC1ng tu'Qng, d6 la kha nang hinh dung duqc tfch luy qua nhieu nam d<;>c sach bao. Ky nang nay se phat trien h� than kinh trong nao, thong qua kinh nghi�m. E.>6 la m9t ky nang thiet yeu cau t�o nen kha nang tien hanh v�n dc;>ng, thuang duqc bat dau tu thua au tha. Hinh dung la mc;>t khia qmh quan tr9ng cua ltng Xlt. Chung ta rut ra bai hQC tu nguyen nhan va h�u qua. Nhung dieu nay thi be van chlta the lam du'QC trong dQ � . .. tuOI nay.
  65. 65. GIAI BOAN D:• CHO BE Tir 18 BEN 24 THANG rud1 Trong su6t thdi ky nay, nhieu be van con dang phat tricn giai do()n VQn d¢ng ca hai ben cua h6i 111<)t tuoi. VQn d¢ng ca hai hen co nghia la ca hai ben co the cung lam chung m9t vi�c. Nao cua chung ta co hai phan hay goi la hai ban cau nao. Ban cau nao trai chi ph6i phan co the hen phii va ban cau nao phai dieu khien phan co the ben trai. Trong su6t giai do�n nay, be se SU dl)ng ca hai ben Cd the, lam cung m<)t vi�c nhu cuoi xe day ho�c la ve tranh bang ng6n tay. Khi ve, be se thuC1ng xuyen dung mot ho�c c6 khi ca hai tay, dieu nay con tuy thu<)c vao vi�c be quyet djnh xem phan ben trai hay ben phai dticjc nghi. Cini f khuynh huO'ng chi dung co djnh mc)t tay hiem khi pluit triln du(fc a tre chu'a dC'n hai tuoi ntO'i va b(ln khong nen ep buc}c be. Trang thdi ky v�n dc)ng ca hai ben nay, be se thic hanh dieu khien nhung ho()t dong ma be hi�n c6, qua do cai thi�n, cung co va hoan thi�n chung. Be cai tien cac kha nang ho()t dong bang each l�p di l�p l�i, nho do, m�ng lu6'i cac day than kinh trong nao L111 vi�c hi�u qua hon. D9ng tac nhLm kich thich nhfing co bap can thiet cho ky nang nhay xa/ cao m e.ii - day la c<)t mac quan tr9ng cho tre hai tuo i. Si nh�n thuc ve khong gian va lam each nao de can bang, ph6i h9p di chuyen giua cac chi cltllg canh tay can rat nhieu thtjc hanh, cC111g nlni de cho cac b6 day than Pi, ?��r,,,,· kinh trong nao . � - - :'?.';�� dtiQ'c v�n dong. 67
  66. 66. Massage m�t truO'c: B�n VO va cha xat nhe nh� khi massage m�t, dau, ngt)'c, bl)ng, chan va canh tay cho be. Su dt;tng mot kieu cho rnoi Ian massage. Hay sang tac rnot di�u nh�c hay la hat ngan nga trong khi be)n rnassage cho be cling. Massage m�t sau M ASSAG E Bc.zn dijt be nam sap xu6ng san hoijc nam trong lOng ci�a b(ln, khi b(ln chai tro massage tren Iring be. Hat vai be, ntu be "phan nan" thi ngung vi¢c massage ngay va doi kilu khac. �1assage phan lung khi be nam sap theo cht1 de thoi tiet. Nhu v<ii mtia nho he)t thi b�n v uot be th�t em th�t nh�; vdi nnia to, co sam co chdp thi SU d�ng nhung kieu vuot khac cho phu hQ'p. Khi be dtiQ'c 20 thang tuoi, b')n thli cho be narn theo the ca sau (nhin vao rninh h9a). Thtjc hi�n thanh tling giai do'}n : dau tien la chan be, roi den canh tay va cuoi cung la dau. "Tiep xuc" cho chung ta m(>t cam giac thl!c te, khong chi la nh�n biet ve CCI the, ma th�m chi, nhung V�t xung quanh ta c(ing ton t�i dl!a tren Sy' tiep XUC. Tre con can rat nhieu cam giac tiep XUC de phat trien Sl! on djnh tln h cam va xa h¢i can thiet cho tinh d<)c l�p cua be. 68
  67. 67. • GtJC g�c c6, lac ht toan than, u6n nguO'i, nhap nh6 va nhun nhay rat la vui - va cac dc)ng tac nay cung gui nhung thong di�p quan tr9ng den cho nao de kich thich nhip di�u va phoi h9p trong v�n dong. • Trang khi massage cho be, b�n hay g9i ten tung be) ph�n cd the ma b�n ch�n1 tdi. M9t so be � d(> khoang 20 thang tuoi co the tl! cu d¢ng cac chi toi lui cl.Ing luc, trong khi mQt so khac van can b�n giup do khi thl)'c hi�n cac d(>ng tac d6. Vi�c l�p l�i d¢ng tac va bai hat giup cu'C1ng h6a cac day than kinh tlt khu cam giac trong nao den trung khu v�n d¢ng va di tu cac day th�n kinh den cac h� ca, lam cho ca bap va day chAng duc;tc massage "m(>t tr�n" da doi. Chu chuot nhat Ngh!ch nuCic Tre co n khoai chdi nghich nu6'c lam, va khong nhat thiet phai la choi trong hie tam. Mot cai be nu6'c di dc)ng voi nhung chai, lQ de bop, xit nu'oc va do rot phai noi la rat thu vi. Nh�c thieu nhi co the dung trong khi massage. B�n lu&t cac ngon tay nhu mc)t cht1 chuc)t ch�y len khap nguoi be, nlutng dung lam cho be thay nhc)t. B�n om be d�t len dau goi va cho be nhun nhay trong khi b�n ngan nga hat: C6 con chu¢t nhat (x6c nh� be tren chin b�n) No ch{)y ldng xiing (nang dau goi len) Mat no lcio lieng, ng6 11ghieng ng6 dQc (nay be lcn) Co con chw)t nhat, no chlJy liing xiing (h� dau goi xu6ng) ) A.n Vl;lng SUOt ngdy, t/ujt dang che tracJz (xoc be tren dau goi cua b�n) C6 nhung bai hat va kieu v�n d¢ng khac cung t�o ra cam giac cho co bAp va day chAng. B�n nen cho be thVc hi�n it nhat moi ngay m()t Ian. 69 MASSAGE THONG QUA TAP THE DUC VA CAC BAl HAT• •
  68. 68. THE DUC THEO NHAC. . • Cu dong theo loi nh�c giup tre em di chuyen nhip nhang va giup lien ket suy nghi voi hanh dc)ng. • Be rat can b�n giup khi thtjc hi�n cac bai t�p nay. Nhung d<}ng tac nay doi hoi phoi hqp nao b{> v6'i co the bang each lie� ket than kinh v�n d(>ng ben trong voi tieng nh�c ben ngoai. Chung cung se nang cao kha nang nh�n thllc n(>i b<) ve toe d<), nhjp di�u va thoi gian, va giup phat trien d<) cang ca, dQ mem deo va sv tong hoa cac m6i day than kinh v�n d<)ng. Chuoi d(ing tac: noi tiep nhau Gio hai canh tay len roi h� tay xuong, theo nh!p nh�c. Sau do, dang hai tay ra va khep tay vao. D9ng tac nay ve sau se CTUQC dung de bat bong ho�c bat m9t qua banh to. So dem de thtjc hi�n d<)ng tac: ( 1 ) san sang - hai tay de yen; (2) gio tay ra; (3) khep tay l�i. T�p va hat B�n dung doi m�t voi be, nen dung each chan be mot khoang, b�n hat va chi vao tung phan Cd the CO lien quan : f),fr, vd vai, goi vd ng6n chdn, G6i vd ng6n cluin, g6i va ng6n chan, Cluit-Jg ta Cl�ng VO tay dcinh vao vai nhau. B�n ngung l�i va kiem tra xem be co chi OUQC liau la dau cua be kh6ng (dem 1 ), vai (dem 2), dau goi (dem 3) va ngon chan (dem 4)' tn.idc khi tiep tl;IC. Lam chan1 ch�m nhieu Ian, kh6ng nen hap tap. B�n se phai thuong xuyen giup be bang each l�p l�i nhieu Ian cho be nho. Thu vdi nhung be) ph�n co the khac tuy theo kha nang cua be. Thl;(c hanh bai hat vdi mot tui d�u ho �c que go trong. 70
  69. 69. Tat ca cac nb1 van h6a de'u co nlu;c thitu nhi danh rieng cho trc nh6. n1 sang t(:lO ra nhang bai luit ng<ln ngan ve' nhang vi¢c xay ra hang ngt1y. LcJp i(1i bai hat nhie'u liin. "'1'1ien than" cua b4m c6 the' se lulang i{ng vo'i bcp1 bang each t(lo ra nhilng tibig d(J ng hay nhilng ti't nga ky quijc. Sau d6, bc.m b6 ngd may ti1 cuoi trong IO'i va c6 thl be se d9c not ti�· do ra ho(lc la chi it, cz�ng tQo ra dit(J'c m<)t am thanh tuang trj. Bi va Bo Bi vci Bo treo Zen ng9n doi B')n ngoi mo rc)ng hai chan ra va cho De'xach ve' mqt XO nude be ngoi len chan cua b�n. Bi te nhao B')n nang dau g6i lcn va nhun nhun be. va liun vO' nult tieu cdi XO Nh� nhang tha be xu6ng phan san nha R6i Bo ciing nga nhcio xu6ng tlzeo. giua hai chan be)n. B�n cho be Ian xuong tren hai chan duoi thang ra cua b�n. Lac lu:, lac lu nhu c:an tau tren bien ca Lek ht, lac ht Giang nl111 con tau tren biln ca Lac, !ck, lac, lac, Lfr lu, lck ht khap ngztO'i BC)n lac nguCii be t6i, lui tren mc)t qua bong ca trung, ho�c tam b�t lo x o, giuO'ng hay 6ng Ian. 71 C6 nhung CD nh�c thieu nhi cho cac be chua den tuoi di h<;>c, nhU'ng nh!p di�u n6 qua nhanh doi vai m¢t s6 be. Tuy nhien, am nh�c van rat can thiet cho sv phat trien h� than kinh cua be, vi the, b�n nen h9c thu(>c cac bai hat va hat cham ch�m cho be nghe. CHUYEN DONG THEO NHAC THIEU NHI
  70. 70. , .:! � � ' PHAT TRIEN CO BAP CHAC KHOE • Khi con b()n da tlj dieu khien dliQ'C co the cua 1ninh, b(}n co the thu nghi�m nhung dong tac v�n dong m'}nh. • Tht1c day kha nang nghe cua be phat trien bang each thi tham vdi be de thu hut slj chu y cua be. • Tranh noi ldn tieng ho�c la het de bat con b�n Iang nghe, trli khi co nguy hicn1. Ho;;tt d¢ng kham pha la mQt each rat hay cho be hQC ve ban than va the giai xung quanh, cCmg nhtt de cac day than kinh mai dugc hlnh thanh ben trong nao. B;;tn phai bao dam be c6 du kh6ng gian de tV do ho�t dc)ng va luon duQ'c an to�n. Gia thl hai canh tay khong phai la yeu to quan trQng nhat de phat trien Sl! can bang. Lea trea Dung tay du ngucri B(}n gio hai chiec vong ra cho con b�n barn ch�t lay, phai chac chan rang be d�t ngon tay cai ben duoi vong. Sau do, b�n nht: nhang tli tu nang be len kh6i san mot khoang ngan. Vong tay quanh ngudi be neu nhli h;tc nam cua be con yeu. "Bao b6i" cua b'}n da san sang de treo len bat CU V�t gi - do d<JC trong nha thi cang thich ! B�n kiem tra xem nam tay cua be co ch�t khong va ngon cai co de ben dudi v�t the khong. Huong dan be choi nhung dung git1p be, tru khi can thiet. 72
  71. 71. , � � A. A. PHAT TRIEN PHAN THAN TREN Bi:m tim cho be m<)t cai thang nam ngang co sau btjc, each nhau 230mm ho�c mqt cdi xa don cho be du nguO'i hay la b(ln tim cdi sao mang khan trong nha Mm da bi gay. D�t them may cdi d¢m nhun hen dul1i thanh xa trco. Di b�ng tay hay du nguai thl th�t la vui. Vai may be n�ng can, b�m dung can choi nam giua hai nguoi. Mai nguai (Ian) ganh m<)t dau can choi, mc)t tay vjn can, mc}t tay do quanh ult!c si nhi" dang du xa. Di bang tay giup cttang h6a ban tay, canh tay, than, va ca bvng, cung luc, cac day than kinh v�n d¢ng Ian nh6 cung duQc kich thkh. B�n om ngay hong be hay la thap xuong - (1 chan, neu be c6 the duy trl hai chan duoi thAng dUQc. Be c6 the t1:1t nghieng xuong va ding c6 the khong thlfc hi�n du'QC tro du ngUOi neu h� CO cua be ChU'a phat trien hoan thi�n. Xe cut kit Truck tien, di bang tay doc tren san nha nhu' hie tnioc, roi thu di bang tay tren m9t thanh go r(mg. Sau d6, hoi nang thanh go len. Du xa ho�c du vang Tre con d do tuoi nay rat khoai tro nhun nhay bang hai tay tren mot cai xa ngan. B�n chu y nam tay cua be (cac ng6n tay nam tren thanh xa, con ng6n cai nam 0 hen dti6i), va hay giu lay hai ban tay be cho den khi nam tay nh6 xinh cua be t�t barn ch�t lay xa dujc. Dau tien, cho be nhac nguoi }en xa ITIOt khoang ngan, chi buong ra ngay khi be co the tlj giu du'(;jc co the. 73

×