SlideShare ist ein Scribd-Unternehmen logo
1 von 1
Downloaden Sie, um offline zu lesen
Solidariteit moet je opleggen
Auteur: Leon Dohmen, geredigeerd door Frans Pasma
Solidariteit betekent simpel gezegd dat we voor elkaar zorgen. Solidariteit gaat over ‘wij’ en ‘ons’,
niet over ‘ik’. Het solidariteitsbeginsel is een van de fundamenten van de Nederlandse samenleving.
Je betaalt ook mee aan voorzieningen waar jezelf geen gebruik van maakt. De zorgpremie is daarvan
een goed voorbeeld, net zoals belastingen voor bedrijven en burgers, die als het goed is zo zijn
ingericht dat wie veel heeft meer moet bijdragen dan de mensen die minder geluk hebben in het leven.
Verbinding
Solidariteit zorgt voor verbinding in Nederland. Niet alle mensen gedragen zich uit zichzelf solidair,
velen zijn eerder geneigd tot egoïsme. Neem bijvoorbeeld de bazen bij Shell die met hun bedrijf
megawinsten maken terwijl steeds meer Nederlanders in financiële nood verkeren vanwege de hoge
energieprijzen. Of denk aan een Philipsbaas die meent dat hij recht heeft op een bonus van 1,8 miljoen
euro terwijl het bedrijf in een crisis verkeert vanwege problemen met ondeugdelijke apneu-apparaten.
Ook weinig solidair: de beloning van bestuursvoorzitters steeg in 2021 met gemiddeld 32 procent terwijl
de cao-lonen gemiddeld 2,2 procent stegen in dezelfde periode. En wat te denken van de bazen van
supermarkten. De supermarktbedrijven maakten torenhoge winsten tijdens de coronacrisis terwijl hun
arbeiders niet meeprofiteerden. Er zijn vermogenden die een goededoelenstichting hebben opgericht
om belastingen te ontwijken. Ook dat is iets om je voor te schamen.
Sommige gemeentebesturen geven eveneens blijk van weinig solidair gedrag omdat ze weigeren een
aandeel in de opvang van asielzoekers en statushouders voor hun rekening te nemen en collega-
bestuurders in andere gemeentes de kastanjes uit het vuur laten halen.
Nog een voorbeeld: politici die een bijstandsuitkering een ‘hangmat’ noemen, inspelen op
antidemocratische sentimenten of iemand uit Rusland die bommen gooit op woonflats, scholen,
ziekenhuizen en winkelcentra een gaaf persoon noemen. Dan ben je weinig solidair met het
democratische bestel en de oorlogsslachtoffers in het oosten van Europa. En zo kunnen we nog even
doorgaan. Vul de lijst maar verder aan.
Toeval of geluk
Het gebrek aan solidariteit manifesteert zich op veel manieren en leidt tot onrust en tegenstellingen in
de samenleving. Mensen die baas, bestuurder of politicus, zijn hebben geen reden om zich niet solidair
te gedragen. Dat ze op zo’n bevoorrechte positie zijn terechtgekomen is vaak vooral een kwestie van
toeval of geluk, niet per se van verdienste. Hoe intelligent je bent en waar je bent geboren, heb je niet
voor het uitkiezen. Er is dus weinig reden voor borstklopperij en het wangedrag dat er soms uit
voortkomt. De (te) ver doorgevoerde individualisering, marktwerking en het neoliberalisme worden
vaak genoemd als mogelijke oorzaken dat veel van deze mensen zo denken en doen.
Er bestaan twee soorten solidariteit. Solidariteit opgelegd door regels en wetten, met sancties als ze niet
worden nageleefd, en solidariteit vanuit plichtsbesef om het goede te doen. In de ideale samenleving
voelen alle bazen, bestuurders en politici plichtsbesef om het goede te doen. Dan zouden idealiter geen
wetten en regels nodig zijn. Helaas, is de teleurstellende en sombere conclusie dat, spontane
opwellingen en uitzonderingen daargelaten, solidariteit uit plichtsbesef bij te veel bazen, bestuurders en
politici ontbreekt. Erop vertrouwen dat de economie, de democratie of de markt uitwassen zelf wel
corrigeert is ijdele hoop gebleken, met groeiend wantrouwen en tweespalt in de samenleving als gevolg.
Daar moeten we de samenleving tegen beschermen met regels, wetten en sancties. We moeten dus van
de nood een deugd maken en zaken reguleren. Dat is niet leuk maar wel nodig. Solidariteit moet je
opleggen.
Gepubliceerd in dagblad De Limburger op 8 december 2022

Weitere ähnliche Inhalte

Ähnlich wie Solidariteit moet je opleggen

Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...
Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...
Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...Frank Buijs
 
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheid
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheidPresentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheid
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheidAgnes Vugts
 
Participatie zoals het ook kan
Participatie zoals het ook kanParticipatie zoals het ook kan
Participatie zoals het ook kanlenny verzantvoort
 
Visie op armoede Tjeerd de Boer
Visie op armoede Tjeerd de BoerVisie op armoede Tjeerd de Boer
Visie op armoede Tjeerd de BoerChris Noordam
 
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in Oss
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in OssJoris Luyendijk, maandag 23februari2015 in Oss
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in OssHans van Duijnhoven
 
291012 regeerakkoord
291012 regeerakkoord291012 regeerakkoord
291012 regeerakkoordultra18
 
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEEL
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEELBespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEEL
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEELneeltjd
 
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016Hans van Duijnhoven
 
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...CNV Vakcentrale
 
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...Daanheineke
 
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...WmoraadOss
 
Wilmès kiest resoluut voor Europa
Wilmès kiest resoluut voor EuropaWilmès kiest resoluut voor Europa
Wilmès kiest resoluut voor EuropaThierry Debels
 
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurder
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurderAls de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurder
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurderFrederik Smit
 
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)Mark van de Velde
 
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020ABN AMRO
 
Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...
  Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...  Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...
Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...Sahar Mokamel
 

Ähnlich wie Solidariteit moet je opleggen (20)

Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...
Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...
Inzet CDA Pride netwerk voor het CDA verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiez...
 
Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
Van verzorgingsstaat naar participatiesamenlevingVan verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
 
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheid
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheidPresentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheid
Presentation ra 8 januari 2014 omgang met de politiek en overheid
 
Van WIJ naar wij
Van WIJ naar wijVan WIJ naar wij
Van WIJ naar wij
 
Participatie zoals het ook kan
Participatie zoals het ook kanParticipatie zoals het ook kan
Participatie zoals het ook kan
 
Visie op armoede Tjeerd de Boer
Visie op armoede Tjeerd de BoerVisie op armoede Tjeerd de Boer
Visie op armoede Tjeerd de Boer
 
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in Oss
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in OssJoris Luyendijk, maandag 23februari2015 in Oss
Joris Luyendijk, maandag 23februari2015 in Oss
 
Visie op de toekomst van de maatschappelijke onderneming
Visie op de toekomst van de maatschappelijke ondernemingVisie op de toekomst van de maatschappelijke onderneming
Visie op de toekomst van de maatschappelijke onderneming
 
IJBM juni 2015 [v-16]
IJBM juni 2015 [v-16]IJBM juni 2015 [v-16]
IJBM juni 2015 [v-16]
 
291012 regeerakkoord
291012 regeerakkoord291012 regeerakkoord
291012 regeerakkoord
 
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEEL
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEELBespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEEL
Bespreking artikels omtrent economisch onderwerp OFFICIEEL
 
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016
Lezers van Stavast, Meet Up 07 3 maart 2016
 
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...
Toekomst pensioenstelsel. Een notitie van het Algemeen Bestuur van het CNV al...
 
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
Handreiking Ketensamenwerking in de Wmo. Maatschappelijke ondersteuning in sa...
 
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...
Armoede is een politieke keuze weg uitdearmoedebrabantsevrouwenindekijkerdenb...
 
Wilmès kiest resoluut voor Europa
Wilmès kiest resoluut voor EuropaWilmès kiest resoluut voor Europa
Wilmès kiest resoluut voor Europa
 
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurder
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurderAls de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurder
Als de meeste mensen deugen. Optimaliseer de samenwerking met de bestuurder
 
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)
Gelukspolitiek (Conclusies en aanbevelingen)
 
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020
BN AMRO Nederland na corona in vier scenarios (industrie), juli 2020
 
Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...
  Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...  Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...
Openbaar College ‘Transitie van de arbeidsmarkt’, perspectieven aan de onde...
 

Mehr von Leon Dohmen

And then there were ... Large Language Models
And then there were ... Large Language ModelsAnd then there were ... Large Language Models
And then there were ... Large Language ModelsLeon Dohmen
 
Humanity by design
Humanity by designHumanity by design
Humanity by designLeon Dohmen
 
Digitale grondrechten in het ontwikkelproces
Digitale grondrechten in het ontwikkelprocesDigitale grondrechten in het ontwikkelproces
Digitale grondrechten in het ontwikkelprocesLeon Dohmen
 
Lessen voor het opzetten van een Shared Service Center
Lessen voor het opzetten van een Shared Service CenterLessen voor het opzetten van een Shared Service Center
Lessen voor het opzetten van een Shared Service CenterLeon Dohmen
 
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal stelt
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal steltHumanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal stelt
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal steltLeon Dohmen
 
The dehumanisation of organisations
The dehumanisation of organisations The dehumanisation of organisations
The dehumanisation of organisations Leon Dohmen
 
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?Leon Dohmen
 
Life span of companies in 4 stages
Life span of companies in 4 stagesLife span of companies in 4 stages
Life span of companies in 4 stagesLeon Dohmen
 
Exponentiele projecten
Exponentiele projectenExponentiele projecten
Exponentiele projectenLeon Dohmen
 
Speed in (outsourcing) projects
Speed in (outsourcing) projects   Speed in (outsourcing) projects
Speed in (outsourcing) projects Leon Dohmen
 
Multimodal IT and Orchestration for Digital Transformation
Multimodal IT and Orchestration for Digital TransformationMultimodal IT and Orchestration for Digital Transformation
Multimodal IT and Orchestration for Digital TransformationLeon Dohmen
 
Large companies will die?
Large companies will die?Large companies will die?
Large companies will die?Leon Dohmen
 
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereld
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereldProjectportfoliomanagement in de virtuele wereld
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereldLeon Dohmen
 
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial Perspective
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial PerspectiveDynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial Perspective
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial PerspectiveLeon Dohmen
 
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcing
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcingRealisme en bureaucratisering in IT-outsourcing
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcingLeon Dohmen
 
New Governance and the Secret of Speed
New Governance and the Secret of Speed New Governance and the Secret of Speed
New Governance and the Secret of Speed Leon Dohmen
 
New governance en netwerkarchitectuur
New governance en netwerkarchitectuurNew governance en netwerkarchitectuur
New governance en netwerkarchitectuurLeon Dohmen
 
Prestaties verbeteren met New Governance
Prestaties verbeteren met New GovernancePrestaties verbeteren met New Governance
Prestaties verbeteren met New GovernanceLeon Dohmen
 

Mehr von Leon Dohmen (20)

And then there were ... Large Language Models
And then there were ... Large Language ModelsAnd then there were ... Large Language Models
And then there were ... Large Language Models
 
Humanity by design
Humanity by designHumanity by design
Humanity by design
 
Digitale grondrechten in het ontwikkelproces
Digitale grondrechten in het ontwikkelprocesDigitale grondrechten in het ontwikkelproces
Digitale grondrechten in het ontwikkelproces
 
AI governance
AI governanceAI governance
AI governance
 
Lessen voor het opzetten van een Shared Service Center
Lessen voor het opzetten van een Shared Service CenterLessen voor het opzetten van een Shared Service Center
Lessen voor het opzetten van een Shared Service Center
 
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal stelt
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal steltHumanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal stelt
Humanity by design - Leidraad voor digitalisering die de mens centraal stelt
 
The dehumanisation of organisations
The dehumanisation of organisations The dehumanisation of organisations
The dehumanisation of organisations
 
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?
Wat is de beste veranderaanpak voor een ITIL implementatie?
 
Life span of companies in 4 stages
Life span of companies in 4 stagesLife span of companies in 4 stages
Life span of companies in 4 stages
 
Exponentiele projecten
Exponentiele projectenExponentiele projecten
Exponentiele projecten
 
Speed in (outsourcing) projects
Speed in (outsourcing) projects   Speed in (outsourcing) projects
Speed in (outsourcing) projects
 
Multimodal IT and Orchestration for Digital Transformation
Multimodal IT and Orchestration for Digital TransformationMultimodal IT and Orchestration for Digital Transformation
Multimodal IT and Orchestration for Digital Transformation
 
Large companies will die?
Large companies will die?Large companies will die?
Large companies will die?
 
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereld
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereldProjectportfoliomanagement in de virtuele wereld
Projectportfoliomanagement in de virtuele wereld
 
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial Perspective
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial PerspectiveDynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial Perspective
Dynamic IT Values and Relationships: A Sociomaterial Perspective
 
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcing
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcingRealisme en bureaucratisering in IT-outsourcing
Realisme en bureaucratisering in IT-outsourcing
 
New Governance and the Secret of Speed
New Governance and the Secret of Speed New Governance and the Secret of Speed
New Governance and the Secret of Speed
 
New governance en netwerkarchitectuur
New governance en netwerkarchitectuurNew governance en netwerkarchitectuur
New governance en netwerkarchitectuur
 
Prestaties verbeteren met New Governance
Prestaties verbeteren met New GovernancePrestaties verbeteren met New Governance
Prestaties verbeteren met New Governance
 
New Governance
New Governance New Governance
New Governance
 

Solidariteit moet je opleggen

  • 1. Solidariteit moet je opleggen Auteur: Leon Dohmen, geredigeerd door Frans Pasma Solidariteit betekent simpel gezegd dat we voor elkaar zorgen. Solidariteit gaat over ‘wij’ en ‘ons’, niet over ‘ik’. Het solidariteitsbeginsel is een van de fundamenten van de Nederlandse samenleving. Je betaalt ook mee aan voorzieningen waar jezelf geen gebruik van maakt. De zorgpremie is daarvan een goed voorbeeld, net zoals belastingen voor bedrijven en burgers, die als het goed is zo zijn ingericht dat wie veel heeft meer moet bijdragen dan de mensen die minder geluk hebben in het leven. Verbinding Solidariteit zorgt voor verbinding in Nederland. Niet alle mensen gedragen zich uit zichzelf solidair, velen zijn eerder geneigd tot egoïsme. Neem bijvoorbeeld de bazen bij Shell die met hun bedrijf megawinsten maken terwijl steeds meer Nederlanders in financiële nood verkeren vanwege de hoge energieprijzen. Of denk aan een Philipsbaas die meent dat hij recht heeft op een bonus van 1,8 miljoen euro terwijl het bedrijf in een crisis verkeert vanwege problemen met ondeugdelijke apneu-apparaten. Ook weinig solidair: de beloning van bestuursvoorzitters steeg in 2021 met gemiddeld 32 procent terwijl de cao-lonen gemiddeld 2,2 procent stegen in dezelfde periode. En wat te denken van de bazen van supermarkten. De supermarktbedrijven maakten torenhoge winsten tijdens de coronacrisis terwijl hun arbeiders niet meeprofiteerden. Er zijn vermogenden die een goededoelenstichting hebben opgericht om belastingen te ontwijken. Ook dat is iets om je voor te schamen. Sommige gemeentebesturen geven eveneens blijk van weinig solidair gedrag omdat ze weigeren een aandeel in de opvang van asielzoekers en statushouders voor hun rekening te nemen en collega- bestuurders in andere gemeentes de kastanjes uit het vuur laten halen. Nog een voorbeeld: politici die een bijstandsuitkering een ‘hangmat’ noemen, inspelen op antidemocratische sentimenten of iemand uit Rusland die bommen gooit op woonflats, scholen, ziekenhuizen en winkelcentra een gaaf persoon noemen. Dan ben je weinig solidair met het democratische bestel en de oorlogsslachtoffers in het oosten van Europa. En zo kunnen we nog even doorgaan. Vul de lijst maar verder aan. Toeval of geluk Het gebrek aan solidariteit manifesteert zich op veel manieren en leidt tot onrust en tegenstellingen in de samenleving. Mensen die baas, bestuurder of politicus, zijn hebben geen reden om zich niet solidair te gedragen. Dat ze op zo’n bevoorrechte positie zijn terechtgekomen is vaak vooral een kwestie van toeval of geluk, niet per se van verdienste. Hoe intelligent je bent en waar je bent geboren, heb je niet voor het uitkiezen. Er is dus weinig reden voor borstklopperij en het wangedrag dat er soms uit voortkomt. De (te) ver doorgevoerde individualisering, marktwerking en het neoliberalisme worden vaak genoemd als mogelijke oorzaken dat veel van deze mensen zo denken en doen. Er bestaan twee soorten solidariteit. Solidariteit opgelegd door regels en wetten, met sancties als ze niet worden nageleefd, en solidariteit vanuit plichtsbesef om het goede te doen. In de ideale samenleving voelen alle bazen, bestuurders en politici plichtsbesef om het goede te doen. Dan zouden idealiter geen wetten en regels nodig zijn. Helaas, is de teleurstellende en sombere conclusie dat, spontane opwellingen en uitzonderingen daargelaten, solidariteit uit plichtsbesef bij te veel bazen, bestuurders en politici ontbreekt. Erop vertrouwen dat de economie, de democratie of de markt uitwassen zelf wel corrigeert is ijdele hoop gebleken, met groeiend wantrouwen en tweespalt in de samenleving als gevolg. Daar moeten we de samenleving tegen beschermen met regels, wetten en sancties. We moeten dus van de nood een deugd maken en zaken reguleren. Dat is niet leuk maar wel nodig. Solidariteit moet je opleggen. Gepubliceerd in dagblad De Limburger op 8 december 2022