Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Cach hoc guitat cho nguoi moi bat dau

  • Als Erste(r) kommentieren

Cach hoc guitat cho nguoi moi bat dau

  1. 1. TÀI LIỆU HỌC GUITAR CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU Guitar giờ đây đang trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của nhiều người, đặc biệt là các bạn sinh viên. Học guitar không hề khó và bạn hoàn toàn có thể tự học ở nhà. Nhằm mục đích giúp bạn có thể tự học Guitar một cách dễ dàng nhất và đạt được kết quả tốt nhất, chúng tôi đã biên soạn ra bộ tài liệu “Học Guitar cho người mới bắt đầu” để cập chia sẻ cho các bạn những kiến thức và kĩ năng mà chúng tôi đã tích lũy được trong quá trình luyện tập của mình. Chúng tôi hi vọng, bộ tài liệu sẽ giúp đỡ các bạn có thể am hiểu, yêu thích và thể hiện tốt những bản nhạc bằng một nhạc cụ hết sức đơn giản và thân quen là Guitar. Trong quá trình biên soạn, chắc chắn còn nhiều thiếu sót; chúng tôi hi vọng các bạn trong quá trình tìm hiểu tài liệu có thể đóng góp để cho bộ tài liệu hoàn thiện hơn và có ích cho nhiều người hơn. Chúng tôi xin cảm ơn các bạn đã sử dụng bộ tài liệu này và nếu nó thực sự hữu ích cho các bạn, xin hãy chia sẻ nó cho những người có đam mê về Guitar để cho nhiều người hơn được biết đến Guitar và biết cách chơi Guitar. Để được giải đáp những thắc mắc trong quá trình luyện tập, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi:
  2. 2. Mục lục I. II. III. IV. V. Các kí hiệu trong âm nhạc Giới thiệu về Guitar và Hướng dẫn chơi Guitar Tab và Gam Cách tìm hợp âm cho một bài hát Tab một số bài hát đơn giản
  3. 3. I. Các ký hiệu trong âm nhạc 1. Ký hiệu nốt nhạc: Người ta cũng còn dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các bậc cơ bản trên : xi : B (có sách kí hiệu là H) la : A xon : G fa : F mi : E rê : D đô : C 2 . Các giá trị của nốt nhạc: tương ứng ta có các giá trị của giấu nghỉ :
  4. 4. Ghi chú : đây là các nốt nhạc sắp xếp 1 cách tự nhiên . 3. Khoảng cách về cao độ tương đối giữa các bậc không đồng đều nhau : - Khoảng cách nhỏ nhất trong thất âm gọi là nửa cung, giữa Mi với Fa và Xi với Đô. - Khoảng cách lớn nhất giữa hai bậc cơ bản đi liền nhau gọi là nguyên cung : giữa Đô với Rê, Rê với Mi, Fa với Xon, Xon với La, và La với Xi. - Như vậy khoảng cách âm thanh giữa Đô thấp và Đô cao kế tiếp gồm 12 nửa cung, hoặc 6 nguyên cung. Nói cách khác, quãng tám (Đồ - Đố) gồm 12 âm cách nhau đều đặn từng nửa cung một Hình minh họa :
  5. 5. 4. Dấu hoá: là những ký hiệu cho biết các bậc cơ bản được tăng lên hay giảm xuống từng nửa cung điều hoà. 4.1. - Dấu thăng : (#) làm tăng lên nửa cung. 4.2. - Dấu giáng : (b) làm giảm xuống nửa cung. 4.3 - Dấu bình : làm các nốt nhạc cho trở về cao độ tự nhiên. - Dấu hoá cấu thành ghi ở đầu khuông nhạc, còn gọi là hoá biểu, ảnh hưởng đến mọi dấu nhạc cùng tên trong cùng một đoạn nhạc - dấu hoá bất thường chỉ ảnh hưởng đến các dấu nhạc cùng tên trong cùng một ô nhịp 5. Muốn ghi cao độ tuyệt đối của các âm thanh, người ta dùng đến khuông nhạc và khoá nhạc. 5.1. Khuông nhạc : Hiện nay người ta dùng 5 đường kẻ song song, tạo thành 4 khe song song, tính thứ tự từ dưới lên. Trên khuông nhạc đó, ta
  6. 6. có 11 vị trí khác nhau, ghi được 11 bậc cơ bản. Muốn ghi thêm, người ta dùng các dòng kẻ phụ : 5.2. Khoá nhạc : dùng để xác định tên các dấu nhạc ghi trên khuông nhạc. Khoá nhạc được ghi ở đầu mỗi khuông nhạc.
  7. 7. Các nốt nhạc trong khuông Các nốt nhạc cơ bản trong bản nhạc từ thấp đến cao sẽ là Đồ - Rê – Mi – Fa – Son – La – Xi - Đố, ký hiệu là C – D – E – F – G – A – B (cái này hình như đã nói ở trên) Độ cao thấp giữa các nốt là hoàn toàn khác nhau. Bây giờ ta sẽ tìm hiểu về "cung". Cung là đơn vị (nôm na thôi) dùng để xác định độ cao giữa các nốt. Nếu ký hiệu dấu "+" là 1 cung, dấu "-" là nửa cung thì khoảng cách giữa các nốt cơ bản trong bản nhạc là như sau: C+ D+ E – F+ G+A+ B– C Có nghĩa là " Rê cách Đồ 1 cung, Mi cách Rê 1 cung, Fa cách Mi nửa cung, Son cách Fa 1 cung, La cách Son 1 cung, Xi cách Son 1 cung, Đố ( ở quãng 8 tiếp theo ) cách Xi nửa cung. 1 cung được xác định trên ghita ta chính là 2 phím không liên tục ( tức là ở giữa có 1 phím khác ), từ cách nói trên thì nửa cung chính là 2 phím liền nhau. Có thể hiểu là như sau: VD Dây G (Son) là dây thứ 4 từ trên xuống theo cách cầm đàn, Theo trên thì Son cách La 1 cung, vậy bấm vào phím đầu tiên của dây G và đánh ta sẽ được G# (Son thăng), bấm tiếp phím thứ 2 và đánh ta sẽ được La ( A ) Dây B (Xi) là dây thứ 5 từ trên xuống theo cách cầm đàn, theo trên thì Xi cách Đô (ở quãng 8 tiếp theo) nửa cung, vì vậy bấm phím đầu tiên của dây B và đánh ta sẽ được Đô. Nói như thế chắc mọi người cũng dễ hiểu. Còn về cách ký hiệu các nốt trên khuông nhạc thì từ bé đến giờ ai trong chúng ta cũng đã được học qua rồi (Từ lớp 2 hay 1 không nhớ) nên mìng sẽ không nói đến nữa. Các ký hiệu khác 1) Nhịp Trước tiên để nói về các nốt trong 1 bài hát hay tab thì chúng ta cần phải tìm hiểu qua về khái niệm nhịp. Đây là khái niệm rất quan trọng mà mỗi chúng ta muốn đánh được 1 bài hát nào đấy đều phải biết được nhịp của nó, cảm nhận được nhịp sẽ giúp chúng ta đánh thành công bài hát đó. Chắc trong chúng ta ai cũng biết cái bài hát " Bà ơi bà cháu yêu bà lắm…." chứ ? (Nói thế thôi mình cũng quên mất bài đấy tên gì rồi ) Bây giờ vừa hát lại bài hát ấy vừa nhịp chân đều đặn, bắt đầu nhịp cùng lúc với hát "Bà ơi bà cháu yêu bà lắm…" Nếu bạn nhịp được 1 cách tự nhiên và đều đặn thì sẽ nhận thấy rằng những cái nhịp chân của mình rơi vào những từ "Bà, yêu, lắm…" Đó chính là "một cái nhịp chân" có nghĩa là 1 nốt đen. Còn những từ "ơi, cháu. Bà.." ở khoảng giữa mỗi nhịp ấy, gọi là 1 phách. GIờ nếu chúng ta nhịp chân nhanh hơn, 1 cái mạnh 1 cái nhẹ thì nhứng cái nhịp mạnh sẽ là những từ "Bà, yêu, lắm…", còn những cái nhịp nhẹ sẽ rơi vào những từ "ơi, cháu. Bà.." Đó là 1 VD về nhịp và phách. 2) Nhịp 2/4, 3/4, 4/4... Khi nhìn vào bản nhạc in, ta sẽ thấy ở ngay đầu khuông nhạc đầu tiên bao giờ cũng có một cái phân số 2/4, 3/4, 4/4, 6/8... hoặc một cái chữ giống như chữ "C" ... chữ "C" cũng tương đương với 4/4, còn các "phân số" thì ý nghĩa như sau: Theo bài tập nhịp chân mà chúng ta vừa làm, thì khoảng kéo dài từ một "nhịp mạnh" cho đến "nhịp mạnh" tiếp theo sẽ gọi là một "nhịp". Còn mỗi nhịp mạnh hoặc nhịp nhẹ trong một nhịp như vậy sẽ gọi là một "phách". Theo cách ghi "phân số" thì "tử số" bằng với số phách trong một nhịp. Còn mẫu số thì là số dùng để xác định trường độ (là thời gian "ngân dài") mỗi phách, theo công thức "trường độ mỗi phách = trường độ nốt tròn chia cho mẫu số". Ví dụ bài "Bà ơi bà…" ở trên, bài này theo nhịp 2/4, tương tự ta có nhịp 3/4, nhịp 4/4... II. GIỚI THIỆU VỀ GUITAR VÀ HƯỚNG DẪN CHƠI GUITAR
  8. 8. 1. Cấu tạo của đàn guitar: Đàn guitar thường được sử dụng với 2 loại dây là dây nilon và dây kim loại. - Dây Nilon dùng cho chơi cổ điển - Dây kuim loại dung cho đệm hát. Đàn guitar acoustic và guitar classic có 6 dây, thứ tự dây tính từ dây bé nhất là day số 1, dây lớn nhất là dây số 6: - Dây số 1 là dây mi cao (E) - Dây số 2 là dây si (B) - Dây số 3 là dây son (G) - Dây số 4 là dây re (D) - Dây số 5 là dây la (A) - Dây số 6 là dây mi trầm (E) Vậy lần lượt khi gảy từ trên xuống ta có các nốt: E, A, D, G, B, E.
  9. 9. Các bạn cần nhớ lại ký hiệu các nốt nhạc bằng chữ cái latin: Do (C), Re (D), Mi (E), Pha (F), Son (G), La (A), Si (B). 2. Tư thế ngồi và cách cầm đàn guitar • Tư thế ngồi bình thường, sử dụng cho đệm hát. • Tư thế ngồi chơi cổ điển. Khi chơi cổ điển chúng ta cần đặt đàn đúng tư thế, khóa đàn ngang với tai, đầu thẳng. Có như vậy thì khi chơi đàn tay mới thoải mái, di chuyển linh hoạt. • Tay trái cầm cần đàn: các bạn chú ý khi ngồi ôm đàn cần chắc chắn mà không cần tay giữ, để tay tự do khi chơi đàn. cách đặt tay trái như hình dưới
  10. 10. • Tay phải tỳ lên thành đàn, bàn tay khum để các ngón tay vuông góc với dây đàn: 3. Sử dụng tay trái và tray phải: • Tay phải sử dụng ngón cái để chơi 3 dây 4, 5, 6; 3 ngón tiếp theo lần lượt chơi các dây 3, 2, 1; ký hiệu các ngón tay như sau: Vậy là ngón p chơi 3 dây 6, 5, 4; ngón i chơi dây 3; ngón m chơi dây 2; ngón a chơi dây 1.
  11. 11. • Tay trái: ký hiệu các ngón tay như sau: Khi chơi ở mỗi thế tay nhất định, các ngón tay sẽ lần lượt bấm các ngăn đàn tương ứng. Các ký hiệu ngón tay trái và phải là quy ước chung, trên các bản nhạc đều sử dụng như vậy để hướng dẫn cho người chơi có thể dễ dàng chơi được bản nhạc đó. Khi tập các bạn cần tuân thủ đúng những yêu cầu về tư thể, quy định ngón bấm, ngón gảy. Sau bài học này các bạn có thể luyện dây buông bằng cách sử dụng tay phải gảy các dây mà không bấm theo đúng quy định trên đến khi thành thạo, linh hoạt. __________________ Học ghita - Test thử pà con nào thích không nha ??? Trong âm nhạc có 7 nốt: Đô – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si để diễn tả độ cao. Và cứ luân phiên nhau như thế chúng ta có thể có các độ cao như sau: … Đồ - Rề - Mì – Fà – Sòl – Là – Sì – Đô – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si - Đố - Rế - Mí – Fá – Sól – Lá – Sí … 7 nốt nhạc theo quy định được ký hiệu như sau: Đô – C, Rê – D Mi – E Fa – D
  12. 12. Sol – G La – A Si – B Cây đàn ghita của chúng ta có sáu dây, khi ôm đàn không bấm gì cả tính từ trên xuống dưới sáu dây đó sẽ tương ứng với: Mì – Là – Rê – Sol – Si – Mí. Từ bây giờ chúng ta sẽ quy định 6 dây đó tương ứng là 1, 2, 3, 4, 5, 6. Như vậy chúng ta ôm đàn không bấm gì đánh dây 1 ta sẽ được nốt Mì, đánh dây 2 ta sẽ được nốt Là, đánh dây 3 sẽ được nốt Rê , đánh dây 4 sẽ được nốt Sol, đánh dây 5 sẽ được nốt Si, đánh dây 6 sẽ được nốt Mí. Nếu chúng ta đánh đàn bằng các ngón của bàn tay phảI thì chúng được quy định như sau: ngón cái đánh 3 dây 1,2,3 bằng cách bật từ trên xuống, ngón trỏ đánh dây 4 bằng cách móc từ dưới lên, ngón giữa đánh dây 5 bằng cách móc từ dưới lên, ngón áp út đánh dây 6 cũng bằng cách móc từ dưới lên. Bây giờ chúng ta sẽ có bài tập 1: Các bạn tập ôm đàn, tay trái để không không cần bấm gì cả dùng ngón cái bật lần lượt 3 dây 1, 2, 3 tiếp theo dùng ngón trỏ móc dây 4, ngón giữa móc dây 5, ngón áp út móc dây 6 sao cho tiếng kêu của chúng rõ ràng, không bị tắc và đều nhau. Bài này có thể tập từ 30 phút đến 1 tiếng là hoàn thành. Cây đàn ghita có cần được chia thành từng ô gọi là phím. Đầu tiên chúng ta sẽ tập bấm phím bằng tay trái. Lấy dây 1 làm thí dụ: Để buông chúng ta có nốt Mì, ngón trỏ tay trái bấm vào phím đầu tiên của dây 1, dùng ngón cái bật dây 1, chúng ta sẽ có nốt Fà. Nhả ngón trỏ ra, lấy ngón giữa bấm vào phím tiếp theo, dùng ngón cái bật dây 1, chúng ta sẽ có nốt Fà thăng (Fà thăng là thế nào phần sau chúng ta sẽ nói). Tiếp tục nhả ngón giữa ra, lấy ngón áp út bấm vào phím tiếp theo, dùng ngón cái bật dây 1 chúng ta sẽ có nốt Sol. Nhả ngón áp út ra, lấy ngón út bấm phím tiếp theo (hơi khó đấy), dùng ngón cái bật dây 1 chúng ta sẽ có nốt Sol thăng.
  13. 13. Bài tập 2: Bây giờ các bạn tập như phần trên đã nói, dùng 4 ngón của bàn tay trái lần lượt bấm các phím của dây 1, mỗi lần bấm dùng ngón cái bật dây 1 sao cho tiếng kêu không bị tắc, 4 lần bấm và đánh đều nhau là được. Bài này tập khoảng 30 phút đến 1 giờ. Cao độ giữa các nốt người ta gọi là cung: Các bạn cần ghi nhớ điều này, chưa cần hiểu lắm là tại sao. Cao độ giữa: Mi – Fa : là ½ cung. Fa – Sol : là 1 cung. Sol – La: là 1 cung. La – Si : là 1 cung. Si – Đô: là ½ cung. Đô – Rê: là 1 cung. Rê – Mi: là 1 cung. Để tăng cao độ lên ½ cung người ta dùng dấu thăng. Ký hiệu là #. Như vậy cao độ giữa F – F# là ½ cung. Hay nói cách khác F# cao hơn F ½ cung. Cao độ giữa F# - G là ½ cung. Ta có thể hiểu F# chính là nốt nằm chính giữa F và G. Để giảm cao độ xuống ½ cung người ta dùng dấu giáng. Ký hiệu là b. Như vậy nốt Fb thấp hơn nốt F ½ cung. Bài tập 3: Bây giờ chúng ta tập lên dây đàn. Các bạn để dây 6 đánh lên nghe bình thường, tùy tai nghe của bạn thích nghe như thế nào thì để thế đấy, nếu muốn dây căng lên (tiếng cao lên), hay trùng xuống (tiếng thấp đi) bạn có thể vặn chốt của dây ở đầu đàn. Tiếp theo bấm phím thứ 5 của dây 5, đánh dây 5, rồi đánh dây 6 sao cho hai tiếng kêu nghe giống hệt nhau là được. Nếu không giống nhau bạn vặn chốt của dây 5 để điều chỉnh cao lên hay thấp
  14. 14. xuống. Tiếp theo bấm phím thứ 4 của dây 4, đánh dây 4, rồi đánh dây 5 sao cho hai tiếng kêu nghe giống hệt nhau là được. Nếu không giống nhau bạn vặn chốt của dây 4 để điều chỉnh cao lên hay thấp xuống. Tiếp theo bấm phím thứ 5 của dây 3 , đánh dây 3, rồi đánh dây 4 sao cho hai tiếng kêu nghe giống hệt nhau là được. Nếu không giống nhau bạn vặn chốt của dây 3 để điều chỉnh cao lên hay thấp xuống. Tiếp theo bấm phím thứ 5 của dây 2 , đánh dây 2, rồi đánh dây 3 sao cho hai tiếng kêu nghe giống hệt nhau là được. Nếu không giống nhau bạn vặn chốt của dây 2 để điều chỉnh cao lên hay thấp xuống. Tiếp theo bấm phím thứ 5 của dây 1 , đánh dây 1, rồi đánh dây 2 sao cho hai tiếng kêu nghe giống hệt nhau là được. Nếu không giống nhau bạn vặn chốt của dây 1 để điều chỉnh cao lên hay thấp xuống. Trong phần Tự học ghita bài 1 các bạn đã làm quen với Nốt, Cung, Thăng, Giáng. Dây đàn, Phím, Ngón tay nào đánh dây nào rồi. Như bài tập 2 trong phần 1 các bạn đã biết 4 nốt đầu tiên của dây 1. Các dây đàn tương ứng với nốt nào cần ghi nhớ. Cuối cùng các bạn cần thuộc lòng độ cao giữa các nốt. ================================== Bắt đầu bài 2: Mỗi phím đàn cách nhau 1/2 cung. Như vậy với kiến thức về độ cao của các nốt, cộng với việc biết các dây tương ứng với nốt nào các bạn đã có thể xác định tất cả các nốt trên đàn ghita. Tớ ví dụ: với dây 4 các bạn để không (không bấm gì cả) sẽ được nốt Sol (G), bấm ô phím đầu tiên dây 4, gảy dây 4 các bạn được nốt G#, bấm ô phím thứ nhì gảy dây 4 các bạn được nốt A, bấm ô thứ ba được nốt A#, ô thứ tư - B, ô thứ năm - C, ô thứ sáu C#, ô thứ bảy - D, .... Bây giờ chúng ta nghiên cứu về Trường Độ. Trường độ chính là độ dài của một nốt nhạc. Ví dụ các bạn đánh nốt A vang trong 2 giây, trường độ khi đó là 2 giây, đánh nốt E vang trong 10 giây trường độ khi đó là 10 giây. Vậy làm sao ta biết khi nào một nốt đánh vang dài hay ngắn, vang trong bao lâu? Trong âm nhạc người ta quy định độ dài các nốt nhạc (hay trường độ) bằng "hình dạng" (nói cho dễ hiểu!) các nốt. Có các hình dạng sau đây: Tròn Trắng, Tròn Đen, Móc Trắng, Móc Đen, Móc Kép Trắng, Móc Kép Đen, Móc 3 Trắng, Móc 3 Đen, ... (Các hình dạng đó khi bạn nhìn trên bản nhạc sẽ dễ dàng nhận ra). Độ dài quy định như sau: (như toán học thôi) 1 Tròn Trắng (dài bằng) = 2 Tròn Đen = 4 Móc Trắng = 8 Móc Đen = 16 Móc Kép Trắng = 32 Móc Kép Đen. (1) 1 Móc Trắng (dài bằng) = 3 Móc 3 Trắng. (2)
  15. 15. Vậy các bạn đặt ra câu hỏi khi gặp một nốt Móc Đen chẳng hạn phải đánh dài là bao nhiêu? Câu trả lời dài bao nhiêu là tùy bạn thích, muốn bao nhiêu cũng được. Nhưng phải luôn luôn tuân thủ theo (1) và (2), có nghĩa là nếu bạn đánh nốt Móc Đen vang 10 giây chẳng hạn thì khi gặp Móc Kép Trắng bắt buộc các bạn phải đánh vang trong 5 giây, khi gặp Móc Trắng bắt buộc phải đánh vang trong 20 giây. Đôi khi các bạn gặp một nốt thêm một dấu chấm phía sau, có nghĩa là nốt đó sẽ có trường độ bằng 3/2 nốt đó không có dấu chấm. Trở lại Ví dụ trên, nếu bạn đánh Móc Đen vang trong 10 giây thì Móc Đen có chấm đằng sau sẽ vang trong 15 giây (10x3/2=15). Bây giờ chúng ta sẽ đề cập đến khuông nhạc. Mỗi khuôn nhạc gồm 5 dòng kẻ như sau: 1 -------------------------------2 -------------------------------3 -------------------------------4 -------------------------------5 -------------------------------Các bạn cần ghi nhớ điều này: 1. Các nốt nhạc có thể nằm trên dòng kẻ hoặc giữa các dòng kẻ. 2. Dòng thứ 4 bao giờ cũng là nốt Sol (G) (Tất nhiên chỉ dùng cho các bản nhạc khóa Sol nhưng điều này các bạn cũng chưa cần quan tâm làm gì). 3. Các nốt nằm luân phiên theo thứ tự C-D-E-F-G-A-B-C-D.... Như vậy từ 2. và 3. các bạn có thể suy ra được rằng nốt nằm giữa dòng 3 và 4 là A, nốt nằm trên dòng 3 là B, nốt nằm giữa dòng 2 và 3 là C, nốt nằm trên dòng 2 là D, ... nốt nằm giữa dòng 4 và 5 là F, nốt nằm trên dòng 5 là E, .... Ngoài 5 dòng kẻ chính có thể có thêm các dòng kẻ phụ ngắn hơn ở phía dưới hay phía trên. Vai trò, vị trí các nốt được hiểu không có gì phân biệt với dòng kẻ chính cả. Bài tập 1: Như vậy bây giờ nhìn 1 bản nhạc các bạn có thể biết được đâu là nốt nào, độ dài bao nhiêu (tất nhiên tùy bạn 1 cái làm chuẩn dài bao nhiêu). Các bạn cũng biết trên cần ghita nốt đó nằm ở đâu. Vậy bạn lấy bất kỳ một bản nhạc nào đó, nhìn vào các nốt. Tập gảy lại các nốt trên đàn ghita. (Các bạn nên chọn những bản nhạc nào mình quen biết - Những ký hiệu nào trên bản nhạc các bạn chưa biết cứ bỏ qua. Chủ yếu là gảy lại từng nốt trên bản nhạc cho người khác nghe thử nếu họ nhận ra bài hát mình đánh là OK (không nhận ra thì có nghĩa là tập tiếp tra tấn họ cho đến khi họ nhận ra !!!).
  16. 16. PHẦN MỘT : KỸ THUẬT TAY TRÁI 1 Cách tìm các hợp âm dùng trong một bài nhạc Trước hết nhìn vào 1 bản nhạc thì có hai trường hợp: hoặc bài ấy đã có ghi sẵn các hợp âm (chords) cho guitar, hoặc không ghi hợp âm nào cả. Nếu có ghi sẵn hợp âm thì tốt, vì vấn đề cho bàn tay trái đã được giải quyết xong và bạn chỉ còn cần tìm cách làm sao để chạy các ngón tay phải. Tuy nhiên thông thường thì các bản nhạc Việt không ghi kèm các hợp âm, và rất nhiều trường hợp tuy có ghi hợp âm nhưng nghe không xuôi tai cho lắm! Do đó trước ghi sử dụng đến cây đàn, việc đầu tiên mà các bạn cần nắm vững là nên biết cách tìm các hợp âm dùng trong bài . 3 vấn đề chính thuộc bàn tay trái là: 1: Tìm chủ âm của bài nhạc 2: Tìm các hợp âm trong bài nhạc 3: Ðặt các hợp âm vào bài nhạc: 1 : Tìm chủ âm của bài nhạc Hãy nhìn vào bộ khóa ở đầu bài nhạc, ta sẽ thấy có 3 trường hợp xảy ra a) Bộ khóa không có dấu thăng giảm : Chủ âm của bài có thể là Do trưởng (C) hay La thứ (Am) b) Bộ khóa có dấu thăng : Từ dấu thăng cuối cùng, cọng thêm nửa cung thì sẽ có tên chủ âm trưởng, rồi từ đó đếm xuống 2 nốt sẽ có tên âm giai tương ứng là chủ âm thứ c) Bộ khóa có dấu giảm : Nếu có 1 dấu giảm (Bb) thì chủ âm của bài có thể là Fa trưởng (F) hay Re thứ (Dm) . Nếu có hơn 1 dấu giảm, thì dấu giảm ngay trước dấu giảm cuối sẽ là tên của chủ âm trưởng và sau đó đếm xuống 2 nốt sẽ có tên của chủ âm ở cung thứ Tại sao lại chưa rõ là chủ âm ở cung trưởng hay thứ ngay như thế ? Hãy tưởng tượng việc tìm chủ âm 1 bài nhạc mới cũng như bạn đang đứng trước một căn nhà lạ. Bạn gõ cửa nhưng không biết người chủ gia đình ra mở cửa là người cha (trưởng) hay mẹ (thứ) Bài tập: a) Bộ khóa có 3 dấu thăng : 3 dấu thăng này theo thứ tự là Fa, Do, Sol. Dấu thăng cuối cùng là Sol (G) , vậy thì bài này có thể ở chủ âm (Sol # cọng ½ cung là La ) La trưởng (A). Ông cha tên là La (A) thì bà mẹ (âm giai tương ứng) là gì? Từ La, đếm xuống Sol, rồi xuống Fa ( F ) . Phải chăng bà mẹ tên là Fa thứ ? Không hẳn vậy, vì nhìn nơi bộ khóa thì sẽ thấy có dấu F# ngĩa là tất cả các nốt
  17. 17. Fa trong bài sẽ mang dấu thăng. Do đó bài này cũng có thể thuộc chủ âm Fa thăng thứ ( F#m ) b) Bộ khóa có 2 dấu giảm: 2 dấu giảm này là Si (B), Mi (E). Dấu giảm trước cuối cùng là Si (B), nên chủ âm bài này có thể là Si giảm trưởng (Bb major) hay Sol thứ (Gm) Ðến đây thì bạn đã tìm ra được bài nhạc này có thể thuộc một trong 2 chủ âm. (Ðiều này tương tự như biết đươc người cha (trưởng) và người mẹ (thứ) trong gia đình nhưng chưa biết ai là người ... “cầm quyền” trong nhà ? ) Bước kế tiếp là tìm xem chủ âm nào là chính? Muốn vậy bạn chỉ cần nhìn vào nốt cuối cùng trong bài nhạc, nếu nó là nốt nào trong 2 nốt này thì đó là 6n chủ âm của bài Thí dụ: a) Bộ khóa có 2 dấu thăng (Fa# và Do#) và tận cùng bằng nối Si (B) : Bài này thuộc cung Si thứ (Bm) và âm giai tương ứng là Re trưởng (D). Nói một cách khác, trong gia đình này thì người vợ (Bm) cầm quyền (!) và người chống (D) chỉ đóng vai trò thứ yếu. Bài nhạc ở cung thứ thường có âm hưởng buồn b) Bộ khóa có 3 dấu giảm (Si b, Mi b, La b) và tận cùng bắng nốt Mi b ( Eb) : Bài này ở cung Eb major và âm giai tương ứng là Do thứ ( Cm ). Trong “gia đình” này thì người chồng (Eb) cầm quyền, và người vợ (Cm) giữ vai trò thứ yếu. Bài nhạc ở cung trưởng có âm hưởng vui tươi, mạnh mẽ 2: Tìm các hợp âm trong bài nhạc Thông thường thì các bài nhạc Việt chỉ dùng 6 hợp âm chính. Thử tưởng tượng gia đình này có 4 con, 2 trai và 2 gái. Ta đã tìm được 2 hợp âm chủ nhà rồi thì chỉ cần tìm thêm 4 hợp âm còn lại ( tên của 4 đứa con) bằng cách áp dụng luật 1 – 4 –5 như sau: Thí dụ như bài nhạc thuộc cung Do trưởng (C) nghĩa là âm giai tương ứng là La thứ (Am). Nếu người cha là Do thì có thể tìm tên 2 đứa con trai bắng cách dùng 5 ngón của bàn tay trái mà đếm như sau: Ngón cái : 1 Do - ngón trỏ 2 Re bỏ - ngón giữa 3 Mi bỏ - ngón áp út 4 Fa OK – ngón út 5 Sol OK Như vậy thì bên phía cha và 2 con trai, ta sẽ có 3 hợp âm : Do (C ), Fa (F) và Sol (G) Qua phía người mẹ (âm giai tương ứng), tương tự như trên ta sẽ có tên của người mẹ và 2 con gái là La thứ (Am), Re thứ (Dm) và Mi trưởng (E). Ai thắc mắc muốn hỏi tại sao 2 cô con gái lại là Re thứ (mà không la Re trưởng) và Mi trưởng (mà không là Mi thứ) thì phải biết về các nốt trong 1 âm giai (scale) và tên các quãng (interval) . Trong âm giai Am thì các nốt là A-B-C-D-E-F-G#-A, Tên của cô con gái thứ nhất bắt đầu ở nốt thứ 4 (đếm La Si Do “Re” ) Hợp âm Re co 3 nốt chồng lên nhau là Re Fa La ( D F A) và nốt Fa kho^ng có dấu thăng . Quãng D-F là quãng 3 thứ , nên cô con gái thứ nhất tên là Re thứ ( Dm ) . Trong khi đó tên của cô con gái thứ hai bắt đầu ở bậc 5 (đếm La Si Do Re “Mi”) . Chồng 3 nốt lên nhau ở Mi (E) sẽ có E – G# - B (để ý G# trong âm giai La thứ) và vì quãng E G# là quãng 3 trưởng, nên cô con gái thứ hai sẽ mang tên Mi trưởng (E ) Chưa có thì giờ tìm hiểu sâu xa thì nếu muốn tìm 6 hợp âm chính cho bài nhạc chỉ cần nhớ luật 1 – 4 – 5 , đại khái ( nên nhớ là “đại khái” thôi) là:
  18. 18. a) b) Ba hợp âm theo chủ âm trưởng ( cha & 2 trai) : 1 – 4 –5 (tất cả đều trưởng) Ba hợp âm theo chủ âm thứ (mẹ & 2 gái) : 1 thứ - 4 thứ - 5 trưởng Thí dụ: Tìm 6 hợp âm dùng trong 1 bài nhạc có 1 dấu thăng: a) b) c) Bài này có thể thuộc Sol trưởng (G) hay Mi thứ (Em) Dùng luật 1-4-5 theo nhánh G sẽ có 3 hợp âm G, C, D Dùng luật 1-4-5 theo nhánh Em sẽ có Em, Am, B 6 hợp âm này là G – C – D – Em –Am – B Ðây là 6 hợp âm căn bản của mỗi bài nhạc mà người mới chơi đàn cần nắm vững. Từ những hợp âm “gốc” này mà người ta biến báo, thêm “mắm muối” vào thành hàng trăm, hàng nghìn hợp âm mà các bạn có thể thấy trong các tập sách nhạc Một trong những biến thể đó là loại hợp âm 7, được thành lập bằng cách đặt thêm 1 nốt thứ tư trên 3 nốt của hợp âm căn bản (tức là sẽ có 4 nốt ở bậc1-3-5-7) . Trong khuôn khổ bài học tìm hợp âm theo lối “mì ăn liền” này, bạn chỉ cần nhớ 1 điểm nhỏ sau đây: Ðể nghe êm tai hơn, tên của người con trai thứ hai và người con gái thứ hai ( D và B trong thí dụ trên) có thể đổi thành hợp âm 7. Như thế là tạm thời hoàn tất việc tìm tên 6 người trong gia đình, và theo thí dụ trên thì 6 hợp âm này sẽ là: G – C – D7 – Em – Am –B7 3 : Ðặt các hợp âm vào bài nhạc: Biết được 6 hợp âm chính dùng trong bài rồi, câu hỏi kế tiếp là làm sao biết khi nào thì đổi hợp âm? Có mấy luật căn bản sau đây : 1) Thông thường với các bài nhạc Việt thì mỗi ô nhịp dùng 1 hợp âm., đổi ở phách 1, đầu nhịp. Với những bài nhịp 4 thì đôi khi có thề dùng 2 hợp âm trong 1 ô nhịp , đổi ở phách 1 và 3. 2) Bài nhạc bắt đầu bằng chủ âm và kết ở ô nhịp cuối bằng chủ âm 3) Tùy theo chủ âm nào ( trưởng hay thứ) mà những hợp âm của phe cha hay mẹ nắm đa số. Một bài bắt đầu ở cung La thứ (Am) thì hầu như 2 cô con gái ( Dm và E7) sẽ theo sau. Mẹ và con gái hát đã đời các hợp âm Am-Dm-E7 rồi thì ông cha và 2 con trai ( C- F-G7) lúc ấy mới ... có thể lên tiếng ... để thay đổi không khí! Tuy nhiên vì chủ âm là La thứ nên sau đó thì phải trở về cụm AmDm-E7 để chấm dứt ở Am Nếu nắm vững lý thuyết căn bản âm nhạc thì chỉ cần nhìn vào các nốt trong mỗi ô nhịp là cũng biết ngay ô nhịp ấy thuộc hợp âm gì? Trong trường hợp học đệm đàn “cấp tốc” này thì chỉ còn cách là phải “ mò “ như sau : 1) Tìm một bản ghi các hợp âm căn bản cho guitar. Bạn không cần những quyển sách dày cộm mà chỉ cần một trang căn bản, in vài chục hợp âm là đủ 2) Dùng cây guitar đánh trải 6 hợp âm trên cho thật nhuyễn và quen tai 3) Bắt đầu với chủ âm ở ô nhịp đầu tiên, hát ô nhịp kế tiếp và so với 6 hợp âm trên nghe xem hợp âm nào thuận tai nhất 4) Nên nhớ theo đúng 3 lời khuyên ghi ở đầu bài 3 này và tránh đừng chuyển đổi hợp âm lung
  19. 19. tung. Nói vắn tắt thì bạn chỉ cần theo mấy luật căn bản trong 3 bài trên đây là có thể tìm được các hợp âm căn bản và “trị được” khoảng ... 90% những bài nhạc Việt. 2 Vài điều cần ghi nhớ Ba bài học ngắn trên đây trình bày những quy luật “bỏ túi” giúp các bạn có thể “đốt giai đoạn” mà tìm ra các hợp âm dùng trong 1 bài nhạc Việt nhanh chóng. Nếu muốn hiểu rõ thêm lý do tại sao lại có những luật này thì cần biết vài điều lý thuyết căn bản: 1. Quãng: Hãy lấy các nốt căn bản trong âm nhạc ra mà sắp theo thứ tự : Do – Re – Mi – Fa – Sol –La – Si - Do ( kết bằng Do cho trọn 8 nốt). Từ Do đến Re là quãng 2, Do đến Mi là quãng 3 … Do – Fa (4) , Do – Sol (5). Nói chung thì quãng là khoảng cách giữa 2 nốt. Có nhiều loại quãng : trưởng , thứ, tăng, giảm, tùy thuộc vào khoảng cách giữa 2 nốt này. Muốn biết khoảng cách thì phải biết đơn vị gọi là “nửa cung” 2. Cung và nửa cung: Nhìn trên phím đàn guitar, bạn để ý là từ nốt Mi lên Fa và Si lên Do, chỉ cách nhau có 1 phím, còn giữa các nốt khác thì cách 2 phím. Một phím như vậy xem như là khoảng cách “nửa cung” và 2 phím là “1 cung” 3. Âm giai Do trưởng: Hãy dùng cây guitar để đàn 8 nốt Do - Re – Mi – Fa – Sol – La –Si – Do và để ý đến khoảng cách giữa các nốt. Ta sẽ thấy các khoảng cách như sau: c,c,nc, c , c,c,nc hay để cho dễ nhớ thì đọc là : 1, 1, ½ , 1, 1, 1, ½ . Tám nốt này có thể xem là gồm 2 nhóm 4 nốt ( Do Re Mi Fa” và “Sol La Si Do” cách nhau bởi 1 cung ( giữa Sol và La). Mỗi nhóm 4 nốt có cấu trúc 1 1 ½ cung 4. Căn bản âm giai trưởng: Chuỗi 8 nốt xếp theo thứ tự tên nốt liên tiếp như trên gọi là 1 âm giai, và chuỗi 8 nốt bắt đầu từ nốt Do nói trên nghe rất thuận tai. Người ta dùng chuỗi 8 nốt với khoảng cách giữa các quãng như thế ( 1 1 ½ - 1 - 1 1 ½ ) làm mẫu của môt “âm giai trưởng” 5. Tạo 1 âm giai trưởng từ các nốt khác: Thử tạo 1 âm giai trưởng bắt đầu từ nốt Re. Hãy dùng cây guitar thì sẽ thấy ngay lập tức a. Re – Mi : 1 cung > OK b. Mi - Fa : nửa cung > không được, phải tăng lên Fa# để có 1 cung c. Fa# - Sol : nửa cung > OK d. Sol – La : 1 cung > OK e. La – Si : 1 cung > OK f. Si - Do : nửa cung > không được, phải tăng lên Do# để có 1 cung g. Do# - Re : nửa cung > OK Âm giai Re trưởng như thế sẽ mang 2 dấu thăng (ở Fa và Do) . Khi đàn 1 bài ở cung Re trưởng thì
  20. 20. luôn nhớ tất cả các nốt Fa và Do phải có dấu thăng. Cứ theo cách trên thì bạn sẽ tìm được bộ khóa (có mấy dấu thăng giảm) của tất cả các âm giai trưởng khác ( hãy ghi nhớ : 1 1 ½ 1 1 1 ½) 6. Làm sao để tạo hợp âm ? Thử dùng âm giai Re trưởng. Trên mỗi nốt ta hãy viết chồng lên thêm 2 nốt : Do Mi Sol, Re Fa# La, Sol Si Re, Fa La Do#…Tập hợp 3 nốt này tạo thành 1 “hợp âm” ( nên nhớ 2 nốt cách nhau thì ta vừa định nghĩa là “quãng”). Tính từ gốc đi lên thì hợp âm gồm có 1 quãng 3 (Re Fa#) và 1 quãng 5 (Re La) 7. Luật 1 – 4 – 5: Khi chuyển từ hợp âm này sang hợp âm khác cũng có những quy luật riêng sao nghe cho hợp tai. Chuyển động căn bản nhất là từ hợp âm 1 (chủ âm) đi qua hợp âm ở bậc 4 rồi bậc 5. Ba hợp âm này đi với nhau rất hợp và có rất nhiều bài nhạc từ đầu ddến cuối chỉ cần dùng quanh quẩn 3 hợp âm này mà thôi. Sau này khi khá hơn thì ta sẽ bàn thêm về những chuyển động khác 8. Quãng 3 trưởng 3 thứ là gì ? Ba nốt Re Fa# La tạo thành hợp âm Re trưởng. Hãy dể ý quãng 3 Re Fa# gồm co 2 cung và được gọi là quãng 3 trưởng. Giờ đây nếu hạ nốt Fa# xuống Fa (tức là chỉ còn 1 cung rưỡi) thì quãng Re Fa được gọi là quãng 3 thứ. Trên cây guitar , đàn 3 nốt Re Fa La , thì nghe ra có vẻ buồn (so với hợp âm Re trưởng Re Fa# La ) Chỉ cần thay đổi cái quãng 3 từ trưởng ra thứ ( bớt đi nửa cung) mà cái hợp âm chuyển ngay từ vui ra buồn. 9. Hai câu thần chú: Trên đây chỉ là những lý thuyết hết sức căn bản mà tôi thâu gọn lại. Mới học thì sẽ thấy rất khó hiểu , nhưng thực sự thì không đến nỗi nào ! Đây chỉ mới là những kiến thức mở đầu mà thôi. Nếu muốn có thêm vài luật “bỏ túi” để tìm hợp âm xem có những nốt gì thì tôi đề nghị các bạn nên học thuộc lòng 2 câu … “thần chú” sau đây : Fa Do Sol Re La Mi Si và đọc ngược lại là: Si Mi La Re Sol Do Fa. 10. Những bước kế tiếp: Cứ dần dần rồi mình sẽ bàn đến các loại hợp âm khác, không nên vội vã. Hiện tại tôi chỉ mới bắt đầu với 2 loại hợp âm trưởng và thứ và kế tiếp sẽ đến aug (augmented), dim (dimínished) rồi sẽ đến 6th, sus v.v.. Điều quan trọng là các bạn cần phải cảm nhận được cái cảm giác mà mỗi loại hợp âm tạo ra . Hiện tại chúng ta chỉ mới bắt đầu và thấy rằng hễ hợp âm trưởng thì nghe vui mà hợp âm thứ thì nghe buồn. Tuy nhiên như vậy thì quá sơ sài ! Những rung động của con người thì không chỉ có "vui" hoặc "buồn" mà còn biết bao nhiêu trạng thái khác giữa hai thái cực này. Biết được những loại hợp âm này cấu tạo ra sao, gồm những nốt gì là chuyện dễ. Tuy nhiên cần phải rõ là những loại hợp âm này muốn diễn tả, hay mang lại cho ta cái cảm giác gì, đó mới là cái khó.
  21. 21. Nắm được cái ý của mỗi hợp âm , xong thì lại phải bàn đến các chuyển động hoà âm, nghĩa là từ hợp âm này đi tiếp đến hợp âm khác sao cho êm tai. Nghe thì phức tạp lắm nhưng thực sự chúng ta sẽ đi qua dần dần từng bước không khó Nói chung thì từ đầu bài đến nay, chúng ta vẫn còn quanh quẩn ở bàn tay trái. Bạn nào ... thấm mệt thì không cần đọc làm chi mà chỉ cần xem tên hợp âm ghi trên dòng nhạc là cũng xong ! Với những bạn đã chịu khó đọc đến đây thì tôi nghĩ rằng bạn đã có đủ kiến thức để tự mình tìm các hợp âm cho 1 bài nhạc Việt giản dị. Tôi đề nghị các bạn thử áp dụng để tìm các hợp âm cho bài MƯA HỒNG của Trịnh Công Sơn, viết ở chủ âm Do trưởng . Tôi sẽ trình bày các bước phải theo trong nay mai , tuy nhiên đề nghị các bạn nên thử làm bài tập này trước đi. 3 Tìm các hợp âm để đệm bài MƯA HỒNG Bài này thuộc cung Do trưởng ( chủ âm là C). Theo nguyên tắc “ gia đình 4 con ‘ và áp dụng ... “luật gia đình” 1 – 4 – 5 như đã nói ở những bài trước, bạn sẽ tìm ra được 6 hợp âm để đệm cho những bài thuộc cung Do trưởng ( hay La thứ ) như bài này. Trong túi “bửu bối” của bạn sẽ có 6 hợp âm : Do trưởng (1) – Fa trưởng (4) – Sol 7 (5) La thứ (1) – Re thứ (4) – Mi thứ (5) Với 6 hợp âm này (C , F , G7 , Am, Dm và Em) bạn có thể chỉ dùng tai mình nghe theo bài nhạc mà lắp các hợp âm này vào bài. Xin nhắc lại một vài quy luật như sau: 1. Ðổi hợp âm ở phách đầu tiên, nghĩa là nốt đầu tiên ngay sau vạch nhịp. Ðây là những chữ viết HOA trong bài 2. Hợp âm đầu tiên trong bài là chủ âm , ở đây là Do ( C ) 3. Bài nhạc tận cùng bằng cách về lại chủ âm (C) 4. Trước khi về lại chủ âm, thường dùng nhất là hợp âm bậc 5 ( G7) Ðại khái giản dị chỉ có vậy thôi. Bạn thử hát bài MƯA HỒNG và cứ đến những chữ HOA là đổi hợp âm. Không cần để ý cách đàn tay mặt vội, chỉ cần đánh trải (arpeggio) thật nhẹ nhàng là đủ. Trời ươm NẮNG (C) cho mây HỒNG (Am) Mây qua MAU (F) em nghiêng SẦU (G7) Còn mưa XUỐNG (G7) như hôm NÀO (F) Em đến THĂM (G7) mây âm thầm (C) Mang gió LÊN (G7) - (G7) Người ngồi ÐÓ (C) trông mưa NGUỒN (Am) Ôi yêu THƯƠNG (F) nghe đã BUỒN (G7) Ngoài kia LÁ (C) như vẫn XANH (G7)
  22. 22. Ngoài sông VẮNG (C) nước dâng LÊN (G7) Hồn muôn TRÙNG (C) – (C) Này em đã KHÓC (C) chiều mưa đỉnh CAO (Am) - (F) Còn gì nữa ÐÂU (G7) sương mù đã LÂU (Em) Em đi VỀ (Am) chiều mưa ướt áo (F) Ðường phượng BAY (Dm) mù không lối VÀO (Dm) Hàng cây LÁ (G7) xanh gần với NHAU (C) - (C) Người ngồi XUỐNG (C) mây ngang ÐẦU (Am) Mong em QUA (F) bao nhiêu CHIỀU (G7) Vòng tay ÐÃ (G7) xanh xao nhiều (F) Ôi tháng NĂM (G7) gót chân MÒN (Am) Trên phiếm DU ( Dm) - (G7) Người ngồi XUỐNG (C) xin mưa ÐẦY (Am) Trên hai VAI (F) cơn đau DÀI (G7) Người nằm XUỐNG (C) nghe tiếng RU (G7) Cuộc đời ÐÓ (C) có bao LÂU (G7) Mà hững HỜ (C) - (C) Sau khi nắm vững phần đệm căn bản này, chúng ta sẽ có thể bàn thêm về những chỗ có thể thay đổi hợp âm để cho bài đệm nghe ...“tình” hơn, cũng như cách viết câu dạo đàn và câu kết. 4 Cách dùng CAPO Với 6 hợp âm căn bản này, các bạn chỉ cần dùng tai mình để nghe và lắp các hợp âm sao để sao nghe cho thuận tai. Tuy nhiên nên nhớ đừng nhảy ... lung tung từ hợp âm này qua hợp âm khác một cách ... tự do quá, vì có nhiều chuyển động nghe rất chỏi tai . Khi học về hòa âm thì bạn sẽ biết có một số điều “cấm kỵ”, có dịp tôi sẽ ghi ra những chi tiết này cho ai muốn nghiên cứu sâu xa hơn Nắm vững được bửu bối gồm 6 hợp âm căn bản này, bạn cảm thấy an tâm bước ra sân khấu ... Chưa bắt đầu dạo đàn thì cô ca sĩ đã quay lại nói nhỏ rằng “ Anh ơi, cung Do trưởng thấp quá, anh đàn cho em cao hơn, ở cung Mi trưởng được không?” Ngay lập tức bạn dùng “bộ luật gia đình 1-4-5” và tìm ra ngay 6 hợp âm trong bài này là : E, A,B7 và C#m, F#m và Gm . Thế nhưng nguy quá vì mấy cái hợp âm “quái đản” này ... chưa biết bấm ở đâu cả vì mình ... chưa học ! Ðang khi bối rối, cô ca sĩ lại thay đổi ý kiến “ Hay là anh xuống cho em 2 tông cũng được!” Xuống 2 tông có nghĩa là từ chủ âm Do trưởng , hạ xuống chủ âm La trưởng (A) Lại áp dụng “luật gia đình 1-4-5”, bạn tìm ra ngay 6 hợp âm trong gia đình này là : A,D,E7 và Fa#m, Bm, C#m ... Lại cũng khổ vì toàn là những hợp âm lạ và trắc trở khó bấm.
  23. 23. Phải làm gì bây giờ ? Thực sự thì trước khi ra “chiến trường”, bạn cần học thêm 2 chiêu sau đây thì mới có thề gọi là tạm đủ căn bản để đệm được các bài nhạc cho ca sĩ hát, ở bất cứ cung nào. Chiêu thứ nhất : Tập thêm 1 bộ 6 hợp âm để đệm 1 bài ở chủ âm Sol trưởng (G) Giả thử như bài Mưa Hồng được hát ở cung (tông , chủ âm) G thì 6 hợp âm căn bản của “gia đình cung C” sẽ thay đổi từ: C,F,G7 – Am,Dm.Em ra thành G,C,D7 – Em, Am,Bm Ðây là những thành viên trong gia đình cung Sol trưởng (G) Ðể tìm bộ 6 hợp âm mới này có 2 cách, hoặc bắt đầu từ chủ âm G mà dùng luật 1-4-5 , hoặc nhìn vào trang nhạc viết cho cung Do trưởng (C) mà cứ nhìn thấy tên hợp âm nào thì cứ đếm lên 5 nốt ( Do thành ra Sol, Fa thành ra Do v.v...) Chiêu thứ hai: Dùng cái CAPO “Capo” là một cái kẹp đàn rất thông dụng khi đệm đàn ( và dùng trong Flamenco guitar) nhưng không dùng trong guitar cổ điển Nếu muốn đệm nhạc cho mình và nhất là cho người khác hát thì nhất định là bạn phải tìm mua 1 cái Capo ở các tiệm nhạc. Kẹp cái Capo từ phím 1 và nhích dần lên 6 thì tuy vẫn đàn 6 hợp âm trong cung Do trưởng, bạn đã có thể đệm cho casĩ hát ở các cung từ C# (Db) đến F# trưởng hay Gb trưởng Tương tự, nếu đàn ở cung Sol trưởng (G) và kẹp Capo từ phím 1 đến phím 4, bạn có thể đệm cho các bài nhạc từ cung Sol thăng trưởng (hoặc La giảm thứ) đến Si trưởng (Chú ý “ Dùng Capo ở phím 5 mà đàn những hợp âm của gia đình G thì cũng tương tự như đệm bài hát ở cung Do trưởng . Tuy nhiên các hợp âm đàn ở vị trí này sẽ cao hơn nếu đàn cung C không dùng Capo. Trong trường hợp có 2 guitar cùng đệm cho 1 ca sĩ thì 1 cây đệm ở Do trưởng không Capo , còn cây kia đệm ở Sol trưởng với Capo ở bậc 5, nghe sẽ rất hay) Nói chung lại thì chỉ cần nắm 6 hợp âm trong gia đình cung Do trưởng và thêm vào 3 hợp âm mới là G, D7và Bm , tất cả là 9 hợp âm, thì bạn có thể đệm đươc tất cả, bất chấp ca sĩ có khó tính, thay đổi tông lên xuống thế nào đi nữa Trở lại hai thí dụ ở đầu bài:
  24. 24. 1. Ca sĩ đòi hát Mưa Hồng ở cung Mi trưởng >>>> Kẹp Capo ở phím 4 và đàn 6 hợp âm của gia đình Do trưởng ( mà bạn đã thuộc lòng, hoặc đã ghi trên giấy rồi ) 2. Ca sĩ đòi hát Mưa Hồng ở cung A trưởng >>>> Không thể đàn ở Do trưởng mà kéo Capo xuống, bạn sẽ lắp Capo ở phím 2, rồi đàn bài nhạc xem như ở cung Sol trưởng (G). Khi thành thạo rồi , bạn có thể nhìn vào bài nhạc đầu tiên với các hợp âm viết cho cung Do trưởng mà trong trí lập tức đếm lên 5 nốt. Ðiều này không khó, và nếu muốn tập đọc cho nhanh thì bạn nên chịu khó luyện thêm một câu ... “thần chú” khác là ... Do Mi Sol / Re Fa La /Mi Sol Si / Fa La Do / Sol Si Re / La Do Mi, Si Re Fa Nói chung là tập đọc các nốt trong âm giai thành từng nhóm 1-3-5 ... cho thật nhanh Không những “thần chú” này sẽ giúp bạn chuyển cung (như trong thí dụ trên) mà còn sẽ giúp ích rất nhiều khi xác định tên các hợp âm Tóm lại nếu phải đệm cho 1 ca sĩ hát đột xuất 1 bài ở cung trưởng dầu cho không có nhạc bản trước mặt thì bạn có thể làm như sau: 1. Thử dạo bài ấy ở cung Do trưởng, dạo 6 hợp âm trong “gia đình C” . Nếu ca sĩ thấy OK thì tốt quá 2. Nếu ca sĩ cho rằng Do trưởng quá thấp và đòi lên cao thì chỉ việc dùng Capo. Giản dị quá ! 3. Nếu ca sĩ đòi hát thấp hơn thì chuyển qua cung Sol trưởng , dạo 6 hợp âm trong “gia đình G” rồi dùng Capo nếu cần! Cho đến giờ , chúng ta vẫn còn bàn về lý thuyết cho bàn tay trái, nghĩa là làm sao để tìm hợp âm cho 1 bài nhạc Việt giản dị. Có lẽ như vậy cũng tạm đủ để bắt đầu bước qua phần kỹ thuật căn bản cho tay mặt. 5 Hợp âm 7 và sus 4 Tôi xin viết tiếp về 2 loại hợp âm cho bàn tay trái để các bạn có thêm vài “bửu bối” nữa, trước khi chuyển qua mục kỹ thuật cho bàn tay mặt. A. Hợp âm 7 : Trong những bài trước các bạn đã biết dùng luật 1-4-5 tìm 6 hợp âm căn bản để đệm các bài nhạc Việt phổ thông. Với một bài nhạc ở cung (chủ âm) Do trưởng (C) thì 6 hợp âm này là C, F, G , Am, Dm, E . Ðây là những hợp âm được tạo bởi 3 nốt ở bậc 1,3,5 ( hợp âm C gồm có Do, Mi, Sol, hợp âm F có Fa, La, Do v.v…) .Nay nếu thêm 1 nốt ở bậc 7 thì ta sẽ có 1 hợp âm tạo bởi 4 nốt, thí dụ G7 gồm Sol, Si, Re, Fa . Tính chất của hợp âm 7 này ra sao và khi nào thì ta nên mang ra dùng trong bài nhạc? Nghe một
  25. 25. hợp âm 7, ta sẽ có cảm giác không thuận tai, dường như có một cái gì không ổn, cần phải “giải quyết” bằng cách ngay sau đó trở về chủ âm thì mới êm tai. Ðể đệm các bản nhạc Việt thì các bạn chỉ cần dùng hợp âm 7 tạo ở bậc 5 của âm giai. Thí dụ trong bộ 6 hợp âm dùng để đệm các bài nhạc cung Do trưởng (hay La thứ), thì chỉ có 2 hợp âm có thể chuyển qua hợp âm 7 là Sol7 ( hợp âm tạo ở bậc 5 của âm giai Do trưởng) và E7 (hợp âm tạo ở bậc 5 của âm giai La thứ). Như thế thì trong túi bửu bối để đệm nhạc của bạn trước đây có 6 hợp âm, nay sẽ có 8 hợp âm. Với một bài nhạc cung Do trưởng (hay La thứ) nay sẽ có C, F, G, G7 và Am, Dm, E, E7. Nói chung với hợp âm 7, tạm thời bạn chỉ cần nhớ 3 điểm sau đây: 1. Chỉ dùng hợp âm 7 cho những hợp âm ở bậc 5 2. Sau khi dùng hợp âm 7 (ở bậc 5) thì chuyển về chủ âm. Thí dụ trong 1 bài nhạc ở cung C, sau khi dùng G7 thì chuyển về C ( hoặc sau E7 thì về Am) và thường dùng cặp hợp âm này ( G7 – C hoặc E7 – Am) ở cuối đoạn nhạc hay cuối bài 3. Khi tạo hợp âm 7, nên nhớ là nốt ở bậc 7 này phải cách chủ âm 1 cung . Thí dụ: C7 gồm DoMi-Sol-Sib >>> chứ không phải Si vì Si cách Do chỉ có nửa cung . Ghi chú: Sau này khi đi vào thể nhạc blues thì các bạn sẽ thấy rằng tất cả các hợp âm căn bản đều được chuyển thành hợp âm 7 (chứ không chỉ hạn chế ở những hợp âm bậc 5 như đã nói trên). Hợp âm 7 là loại hợp âm rất thông dụng trong những thể nhạc trẻ hiện đại và có rất nhiều loại như Major 7th, Minor 7th, Minor/major 7th, Major 7th flat 5th, Major 7th sharp 5th, 7th flat 5th,7th sharp 5th, Minor 7th flat 5th, Diminished 7th v.v... mà chúng ta tạm thời chưa cần bàn đến B. Hợp âm sus4: Hôm trước có bạn hỏi về sus4 nên nhân tiện tôi sẽ mang ra bàn ở đây luôn. Chữ “sus” là chữ viết tắt của “suspension” nghĩa là “treo lơ lửng”. Lấy một hợp âm 3 nốt gồm các nốt ở bậc 1-3-5 , rồi thay vì dùng nốt ở bậc 3 mà chuyển thành nốt ở bậc 4 thì có hợp âm sus4. Thí dụ C (Do-Mi-Sol) thì Csus4 là Do-Fa-Sol. Thông thường sau khi đàn 1 hợp âm sus4 thì ngay sau đó bạn cần về lại với hợp âm gốc. Chẳng hạn như ở cuối 1 bài nhạc cung Do trưởng, bạn có thể đàn Csus4 rồi mới kết thúc bằng chủ âm C. Ngoài ra khi đệm nhạc Việt, bạn cũng có thể dùng sus4 ở bậc 5, để thay thế cho hợp âm bậc 5 ở cuối một phần của đoạn nhạc. Ở đây sus4 sẽ tạo một cảm giác lơ lửng, chờ đợi trong trí người nghe, trước khi bạn quay về với chủ âm ở phần sau của câu nhạc. Muốn rõ điều này, bạn có thể tìm nghe bài “Hẹn Hò” của Phạm Du PHẦN HAI : KỸ THUẬT TAY MẶT 6 Nguyên tắc căn bản
  26. 26. Trước khi đi vào chi tiết về các thể loại đệm tay mặt, tôi xin trình bày một vài điều căn bản nhằm mục đích giúp các bạn có 1 cái khung (framework) để sau này có thể đệm tay mặt cho mọi bài hát: 1. Tìm xem bài nhạc thuộc nhịp gì ?: Nhìn vào 1 bài nhạc, bạn sẽ thấy các dòng nhạc được chia thành từng “ô nhịp” , cách nhau bởi 2 “vạch nhịp” . Trong mỗi ô nhịp sẽ có một số nốt nhất định, được xác định ở sau bộ khóa nơi đầu bài nhạc bởi những con số như 2/4 , 3/4 , 6/8 v.v… Các con số ở trên (tử số) như 2, 3, 6 v.v.. cho biết trong mỗi ô nhịp có bao nhiêu “phách”, tức là sẽ đưa tay đánh nhịp (hoặc lấy chân đập nhịp) bao nhiêu lần trong mỗi ô nhịp. Các con số ở dưới (mẫu số) như 4,8,16 v.v…cho biết mỗi lần đập nhịp như vậy (mỗi phách) thì có giá trị là bao nhiêu lâu. Lấy nốt tròn làm đơn vị và mang ra chia 2, 4, 8 sẽ thấy 1 tròn = 2 trắng = 4 đen = 8 móc đơn . Số 4 có nghĩa là nốt đen, và 8 là nốt móc đơn v.v... Như vậy, nhịp 2/4 có nghĩa là mỗi ô nhịp có 2 nốt đen , 9/8 có nghĩa là mỗi ô nhịp có 9 nốt móc đơn và 12/8 sẽ có 12 móc đơn trong 1 ô nhịp. Tuy nhiên trong thực tế thì không ai đập nhịp hết 6, 9, hay 12 lần trong mỗi ô nhịp vì như vậy sẽ … mỏi tay và rả chân lắm! Do đó người ta chỉ lấy tay đánh nhịp 2, 3 hay 4 lần trong mỗi ô nhịp mà thôi. Những bài nhạc có số 2,3,4 ( như 2/4 , 3/8 , 4/4 ) đều thuộc loại này và được gọi chung là “nhịp đơn” Với những bài mà số nhịp có tử số lớn hơn 2,3 hay 4 ( như 6/8, 9/8 , 12/8) thì đây là những “nhịp kép”, và muốn tìm “nhịp đơn tương ứng” thì dùng luật “trên chia 3, dưới chia 2” . Thí dụ, với nhịp 6 / 8 thì 6 chia 3 bằng 2 >>> 2 phách , và 8 chia 2 bằng 4 >>> nốt đen. Bài này có 2 phách, mỗi phách có giá trị 1 nốt “đen chấm” ( 1 đen + 1 móc đơn hay bằng 3 nốt móc đơn) . Chỉ để ý đến tử số thì bài nhạc 6/8 thuộc nhịp 2, và tương tự 9/8 thuộc nhịp 3 , 12/8 thuộc nhịp 4 phách Tóm tắt : Bước đầu tiên là cần tìm xem bài nhạc (hay đoạn nhạc) thuộc nhịp 2, 3, hay 4. 2. Ðịnh số lần “khảy” trong 1 ô nhịp Khi dùng tay mặt để đàn, ta có thể “khảy “đàn bằng 1 ngón (cái, trỏ, giữa hoặc áp út : p – i – m - a) hoặc đánh trải một nhóm nốt. Hãy tạm thời gọi mỗi lần đàn như vậy là 1 “khảy” (stroke) . Với một bài thuộc nhịp 2 thì ta có thể đàn 2 “khảy” trong mỗi ô nhịp. Thí dụ như trong khi tay trái bấm một hợp âm (C) thì tay mặt có thể đàn vài cách như sau: a) b) c) trải - trải ( dùng ngón cái đánh trải 2 lần) cái - trải ( dùng ngón cái đánh nốt bậc 1 của hợp âm - rồi sau đó đánh trải p – ima ( sau khi đàn phách 1 bằng ngón cái , đàn tiếp dây 1,2,3 bằng 3 ngón trỏ, giữa, áp út) Nếu đàn môt cách từ đầu đến cuối mà không thay đổi như vậy thì nghe cũng chán, do đó bạn có thể tăng số “khảy” trong 1 ô nhịp lên gấp đôi ( nhân hai) để “khảy” 4 lần trong mỗi ô nhịp và đệm tay mặt như sau:
  27. 27. a) b) c) p–i–m–a p – i - ma - i p – ima – ima - ima Tương tự, bạn có thể tăng số “khảy” trong mỗi ô nhịp lên gấp ba ( nhân 3) để “khảy” 6 lần trong mỗi ô nhịp và đệm như sau: a) p–i–m – a–m–i Tóm tắt: với một bài nhịp hai, bạn có thể “khảy” 2 , 4 hay 6 lần trong một ô nhịp . Tương tự, với nhịp ba thì có thể khảy 3,6,9 lần trong 1 ô nhịp, và với nhịp 4 thì có thể khảy 4,8,12 lần Những bài nhịp 2 thường là những hành khúc và lối đệm tay mặt rất giản dị như đã trình bày ở thí dụ trên Những bài nhịp 3 thuộc loại luân vũ (valse) và cách đệm tay mặt cũng rất giản dị như ta sẽ thấy trong thí dụ phần đệm cho bài THU VÀNG của Cung Tiến sẽ trình bày sau Những bài thuộc nhịp 4 rất đa dạng và gồm hầu hết những thể loại thông dụng mà ta sẽ lần lượt bàn đến trong những bài kế tiếp. Ðể kết thúc bài đầu tiên trong phần kỹ thuật tay mặt này, tóm tắt thì bạn cần nhớ các điểm sau đây: 1. Trước khi đệm, hãy nhìn xem bài nhạc thuộc nhịp 2, 3 hay 4 2. Mỗi nhịp sẽ có 3 cách đệm từ chậm đến nhanh ( không đổi, nhân 2, nhân 3) với số “khảy” trong mỗi ô nhịp tăng từ bằng số phách (không đổi) lên gấp đôi (nhân 2) hoặc gấp ba (nhân 3) 3. Khi đệm một bài nhạc thì cần thay đổi lối đệm theo 1 trong 3 cách nói trên cho linh động. Thường nên bắt đầu bài với cách chậm (không đổi) rồi dần dần đổi lên nhanh hơn ( nhân 2 hoặc nhân 3) khi qua điệp khúc và trở lại chậm để hết.
  28. 28. III. TAB – GAM A-TAB Như đã nói ở trên thì TAB là 1 thứ rất quan trọng để thể hiện 1 đoạn nhạc hay cả 1 bài nhạc cho ghita là không cần phải viết cả khuông nhạc và nốt nhạc. Có thể nói rằng tab là một cái hệ thống thể hiện khác giành cho đàn guitar. Trong phần A này mình sẽ giới thiệu về các loại TAB thường được ghi và cách đọc chúng cho mọi người có thể hiểu rõ về nó, từ đó có thể đánh được 1 bản nhạc qua TAB. 1 Các cách viết: TAB được ghi theo rất nhiều kiểu nhưng để thể hiện toàn đoạn nhạc 1 cách đầy đủ nhất thì cách 1 được sử dụng rộng rãi nhất. Cách 1: e||-----------------------------------------|| B||-----------------------------------------|| G||-----------------------------------------|| D||-----------------------------------------|| A||-----------------------------------------|| E||-----------------------------------------|| VD: e||---0----0----0----0-|--0----0----0----0--|| B||---0----0----0----0-|--1----1----1----1--|| G||---0----0----0----0-|--0----0----0----0--|| D||---2----2----2----2-|--2----2----2----2--|| A||---2----2----2----2-|--3----3----3----3--|| E||---0----0----0----0-|--------------------|| e||--------------------------5(2)--------------------------| B||----------------------5(2)----5(2)----------------------| G||------------------6(3)------------6(3)------------------| D||--------------7(4)--------------------7(4)--------------| A||-----4(1)-7(4)----------------------------7(4)-4(1)-----| E||-5(2)----------------------------------------------5(2)-| Ở trên thì bản TAB được viết theo chiều ngang nên thuận lợi cho viêc người xem hình dung ra việc mình cần phải đánh như thể nào dễ hơn. Cách 2:
  29. 29. EADGBe |||||| |||||| |||||| |||||| |....| VD: EADGBe ||||1| ||2||| |3|||| |||||| |....| EADGBe |1|||| 2|||22 |||3|| |44||| |....| Ở trên thì bản TAB lại được viết theo chiều dọc, khó khăn hơn cho việc người xem phải hình dung ra việc mình cần phải đánh như thế nào, hơn nữa khả năng thể hiện của nó hạn chế hơn cách 1 nhiều. Còn đây là 1 biến thể khác của cách 2: EADGBe |||||| |**||| |||||| |||||| 2 Cách đọc TAB: VD như đoạn nhạc dưới đây: e||--------------------------5(2)--------------------------| B||----------------------5(2)----5(2)----------------------| G||------------------6(3)------------6(3)------------------| D||--------------7(4)--------------------7(4)--------------| A||-----4(1)-7(4)----------------------------7(4)-4(1)-----| E||-5(2)----------------------------------------------5(2)-| Ở đây thì chữ số không ở trong ngoặc đơn chỉ phím mà ta cần bấm, còn chữ số trong ngoặc đơn chỉ ngón tay trái dùng để bấm dây, quy ước là ngón trỏ số (1), ngón giữa (2), ngón đeo nhẫn (3), ngón út (4). ( Thường thì các bản Tab mà ta kiếm được trên mạng thường không có phần chữ số trong ngoặc đơn, lúc này thì cần phải dựa vào quy luật “bấm theo thứ tự từ trên xuống" mà đánh) Cách đọc này được áp dụng cho cả cách 1 và 2. Biến thể của cách 2 đọc như sau: Các dấu * có nghĩa là những dây cần bấm. EADGBe |||||| |**|||
  30. 30. |||||| |||||| Theo cách trên thì thể hiện biến thể của cách 2 bằng cách 1 như sau: e||-----------------|| B||-----------------|| G||-----------------|| D||-- 2 ------------|| A||-- 2 ------------|| E||-----------------|| Vậy là xong phần tìm hiểu về TAB, rất dễ hiểu phải không? B - Gam 1 Giới thiệu về Gam: Gam (hay còn gọi là hợp âm) là 1 tổ hợp các nốt mà khi được bấm cùng 1 lúc sẽ tạo nên âm thanh đặc trưng cho 1 âm chủ hoặc thứ nào đó. Ký hiệu Gam giống ký hiệu các nốt nhạc : CDE F GAB -Ký hiệu của Gam trưởng y hệt như trên. Những hợp âm trưởng thường tạo sắc thái vui tươi, thanh thoát -Ký hiệu Gam thứ thêm chữ “ m “ vào đằng sau: Cm Dm Em Fm Gm Am Bm Những hợp âm thứ thường tạo sắc thái buồn bã, trầm lắng -Ký hiệu Gam 7 thêm số “7" vào đằng sau: C7 D7 E7 F7 G7 A7 B7 Những hợp âm 7 thường tạo sắc thái ngang, vênh so với hợp âm trưởng. -Ký hiệu Gam thăng thêm dấu “#" vào đằng sau: C# D# E# F# G# A# B# -Ký hiệu Gam giáng thêm chữ “b" vào đằng sau: Cb Db Eb Fb Gb Ab Bb Trên là những ký hiệu Gam cơ bản mà khi đánh chúng ta rất hay gặp phải. Còn rất nhiều loại khác như Gam 6, Gam thứ 7 , Gam thăng thứ …. mình không tiện viết ra. Tốt nhất mọi người nên tìm 1 quyển sách nào đó có in tất cả các hợp âm của ghita để tập. 2 Một số gam cơ bản Đô trưởng ( ký hiệu C)
  31. 31. Đô thứ ( ký hiệu Cm) Rê trưởng ( ký hiệu D ) Rê thứ ( ký hiệu Dm ) Mi trưởng ( ký hiệu E )
  32. 32. Mi thứ ( ký hiệu Em ) Fa trưởng ( ký hiệu F ) Fa thứ (ký hiệu Fm)
  33. 33. Son trưởng (ký hiệu G) Son thứ (ký hiệu Gm) La trưởng (ký hiệu A)
  34. 34. La thứ (ký hiệu Am) Si trưởng (ký hiệu B) Si thứ (ký hiệu Bm)
  35. 35. 3 Cách bấm những Gam cơ bản C, Cm: Đánh cùng lúc 5 dây A - D - G - B - e D, Dm: Đánh cùng lúc 4 dây D - G - B - e E, Em: Đánh cùng lúc cả 6 dây F, Fm: Đánh cùng lúc cả 6 dây G, Gm: Đánh cùng lúc cả 6 dây A, Am: Đánh cùng lúc 5 dây A - D - G - B - e B, Bm: Đánh cùng lúc 5 dây A - D - G - B - e Chú ý: Ở những chỗ có cái cánh cung như F hay Cm thì phải chặn dây (dùn ngón trỏ để bấm toàn bộ ô 1) Những kiểu đánh ở trên là kiểu đánh Gam chuẩn, còn những kiểu khác như bỏ 1, 2 nốt hay chỉ đánh 1 nốt nhưng vẫn bấm... IV. CÁCH TÌM HỢP ÂM CHO 1 BÀI HÁT Trước hết nhìn vào 1 bản nhạc thì có hai trường hợp hoặc bài ấy đã có ghi sẵn các hợp âm (chords) cho guitar, hoặc không ghi hợp âm nào cả. Nếu có ghi sẵn hợp âm thì tốt, vì vấn đề cho bàn tay trái đã được giải quyết xong và bạn chỉ còn cần tìm cách sao để chạy các ngón tay phải. Tuy nhiên thông thường thì các bản nhạc Việt không ghi kèm các hợp âm, và rất nhiều trường hợp có ghi hợp âm, nhưng nghe không xuôi tai cho lắm! Do đó trước ghi sử dụng đến cây đàn, có lẽ việc đầu tiên mà các bạn cần nắm vững là biết cách tìm các hợp âm dùng trong bài . Các vấn đề của bàn tay trái gồm 3 bài sau đây : ************************************************ Bài 1 : Tìm chủ âm của bài nhạc Hãy nhìn vào bộ khóa ở đầu bài nhạc, ta sẽ thấy có 3 trường hợp xảy ra
  36. 36. a) Bộ khóa không có dấu thăng giảm : Chủ âm của bài có thể là Do trưởng (C) hay La thứ (Am) b) Bộ khóa có dấu thăng : Từ dấu thăng cuối cùng, cọng thêm nửa cung thì sẽ có tên chủ âm trưởng, rồi từ đó đếm xuống 2 nốt sẽ có tên âm giai tương ứng là chủ âm thứ c) Bộ khóa có dấu giảm : Nếu có 1 dấu giảm (Bb) thì chủ âm của bài có thể là Fa trưởng (F) hay Re thứ (Dm) . Nếu có hơn 1 dấu giảm, thì dấu giảm ngay trước dấu giảm cuối sẽ là tên của chủ âm trưởng và sau đó đếm xuống 2 nốt sẽ có tên của chủ âm ở cung thứ Tại sao lại chưa rõ là chủ âm ở cung trưởng hay thứ ngay như thế ? Hãy tưởng tượng việc tìm chủ âm 1 bài nhạc mới cũng như bạn đang đứng trước một căn nhà lạ. Bạn gõ cửa nhưng không biết người chủ gia đình ra mở cửa là người cha (trưởng) hay mẹ (thứ) Bài tập: a) Bộ khóa có 3 dấu thăng : 3 dấu thăng này theo thứ tự là Fa, Do, Sol. Dấu thăng cuối cùng là Sol (G) , vậy thì bài này có thể ở chủ âm (Sol # cọng ½ cung là La ) La trưởng (A). Ông cha tên là La (A) thì bà mẹ (âm giai tương ứng) là gì? Từ La, đếm xuống Sol, rồi xuống Fa ( F ) . Phải chăng bà mẹ tên là Fa thứ ? Không hẳn vậy, vì nhìn nơi bộ khóa thì sẽ thấy có dấu F# ngĩa là tất cả các nốt Fa trong bài sẽ mang dấu thăng. Do đó bài này cũng có thể thuộc chủ âm Fa thăng thứ ( F#m ) b) Bộ khóa có 2 dấu giảm: 2 dấu giảm này là Si (B), Mi (E). Dấu giảm trước cuối cùng là Si (B), nên chủ âm bài này có thể là Si giảm trưởng (Bb major) hay Sol thứ (Gm) Ðến đây thì bạn đã tìm ra được bài nhạc này có thể thuộc một trong 2 chủ âm. (Ðiều này tương tự như biết đươc người cha (trưởng) và người mẹ (thứ) trong gia đình nhưng chưa biết ai là người ... “cầm quyền” trong nhà ? ) Bước kế tiếp là tìm xem chủ âm nào là chính? Muốn vậy bạn chỉ cần nhìn vào nốt cuối cùng trong bài nhạc, nếu nó là nốt nào trong 2 nốt này thì đó là 6n chủ âm của bài Thí dụ: a) Bộ khóa có 2 dấu thăng (Fa# và Do#) và tận cùng bằng nối Si (B) : Bài này thuộc cung Si thứ (Bm) và âm giai tương ứng là Re trưởng (D). Nói một cách khác, trong gia đình này thì người vợ (Bm) cầm quyền (!) và người chống (D) chỉ đóng vai trò thứ yếu. Bài nhạc ở cung thứ thường có âm hưởng buồn b) Bộ khóa có 3 dấu giảm (Si b, Mi b, La b) và tận cùng bắng nốt Mi b ( Eb) : Bài này ở cung Eb major và âm giai tương ứng là Do thứ ( Cm ). Trong “gia đình” này thì người chồng (Eb) cầm quyền, và người vợ (Cm) giữ vai trò thứ yếu. Bài nhạc ở cung trưởng có âm hưởng vui tươi, mạnh mẽ **************************************************** *** Bài 2: Tìm các hợp âm trong bài nhạc Thông thường thì các bài nhạc Việt chỉ dùng 6 hợp âm chính. Thử tưởng tượng gia đình này có 4 con, 2 trai và 2 gái. Ta đã tìm được 2 hợp âm chủ nhà rồi thì chỉ cần tìm thêm 4 hợp âm còn lại ( tên của 4 đứa con) bằng cách áp dụng luật 1 – 4 –5 như sau: Thí dụ như bài nhạc thuộc cung Do trưởng (C) nghĩa là âm giai tương ứng là La thứ (Am). Nếu người cha là Do thì có thể tìm tên 2 đứa con trai bắng cách dùng 5 ngón của bàn tay trái mà đếm như sau:
  37. 37. Ngón cái : 1 Do - ngón trỏ 2 Re bỏ - ngón giữa 3 Mi bỏ - ngón áp út 4 Fa OK – ngón út 5 Sol OK Như vậy thì bên phía cha và 2 con trai, ta sẽ có 3 hợp âm : Do (C ), Fa (F) và Sol (G) Qua phía người mẹ (âm giai tương ứng), tương tự như trên ta sẽ có tên của người mẹ và 2 con gái là La thứ (Am), Re thứ (Dm) và Mi trưởng (E). Ai thắc mắc muốn hỏi tại sao 2 cô con gái lại là Re thứ (mà không la Re trưởng) và Mi trưởng (mà không là Mi thứ) thì phải biết về các nốt trong 1 âm giai (scale) và tên các quãng (interval) . Trong âm giai Am thì các nốt là A-B-C-D-E-F-G#-A, Tên của cô con gái thứ nhất bắt đầu ở nốt thứ 4 (đếm La Si Do “Re” ) Hợp âm Re co 3 nốt chồng lên nhau là Re Fa La ( D F A) và nốt Fa kho^ng có dấu thăng . Quãng D-F là quãng 3 thứ , nên cô con gái thứ nhất tên là Re thứ ( Dm ) . Trong khi đó tên của cô con gái thứ hai bắt đầu ở bậc 5 (đếm La Si Do Re “Mi”) . Chồng 3 nốt lên nhau ở Mi (E) sẽ có E – G# - B (để ý G# trong âm giai La thứ) và vì quãng E G# là quãng 3 trưởng, nên cô con gái thứ hai sẽ mang tên Mi trưởng (E ) Chưa có thì giờ tìm hiểu sâu xa thì nếu muốn tìm 6 hợp âm chính cho bài nhạc chỉ cần nhớ luật 1 – 4 – 5 , đại khái ( nên nhớ là “đại khái” thôi) là: a) b) Ba hợp âm theo chủ âm trưởng ( cha & 2 trai) : 1 – 4 –5 (tất cả đều trưởng) Ba hợp âm theo chủ âm thứ (mẹ & 2 gái) : 1 thứ - 4 thứ - 5 trưởng Thí dụ: Tìm 6 hợp âm dùng trong 1 bài nhạc có 1 dấu thăng: a) b) c) Bài này có thể thuộc Sol trưởng (G) hay Mi thứ (Em) Dùng luật 1-4-5 theo nhánh G sẽ có 3 hợp âm G, C, D Dùng luật 1-4-5 theo nhánh Em sẽ có Em, Am, B 6 hợp âm này là G – C – D – Em –Am – B Ðây là 6 hợp âm căn bản của mỗi bài nhạc mà người mới chơi đàn cần nắm vững. Từ những hợp âm “gốc” này mà người ta biến báo, thêm “mắm muối” vào thành hàng trăm, hàng nghìn hợp âm mà các bạn có thể thấy trong các tập sách nhạc Một trong những biến thể đó là loại hợp âm 7, được thành lập bằng cách đặt thêm 1 nốt thứ tư trên 3 nốt của hợp âm căn bản (tức là sẽ có 4 nốt ở bậc1-3-5-7) . Trong khuôn khổ bài học tìm hợp âm theo lối “mì ăn liền” này, bạn chỉ cần nhớ 1 điểm nhỏ sau đây: Ðể nghe êm tai hơn, tên của người con trai thứ hai và người con gái thứ hai ( D và B trong thí dụ trên) có thể đổi thành hợp âm 7. Như thế là tạm thời hoàn tất việc tìm tên 6 người trong gia đình, và theo thí dụ trên thì 6 hợp âm này sẽ là: G – C – D7 – Em – Am –B7 ******************************************************* * Bài 3 : Ðặt các hợp âm vào bài nhạc: Biết được 6 hợp âm chính dùng trong bài rồi, câu hỏi kế tiếp là làm sao biết khi nào thì đổi hợp âm?
  38. 38. Có mấy luật căn bản sau đây : 1) Thông thường với các bài nhạc Việt thì mỗi ô nhịp dùng 1 hợp âm., đổi ở phách 1, đầu nhịp. Với những bài nhịp 4 thì đôi khi có thề dùng 2 hợp âm trong 1 ô nhịp , đổi ở phách 1 và 3. 2) Bài nhạc bắt đầu bằng chủ âm và kết ở ô nhịp cuối bằng chủ âm 3) Tùy theo chủ âm nào ( trưởng hay thứ) mà những hợp âm của phe cha hay mẹ nắm đa số. Một bài bắt đầu ở cung La thứ (Am) thì hầu như 2 cô con gái ( Dm và E7) sẽ theo sau. Mẹ và con gái hát đã đời các hợp âm Am-Dm-E7 rồi thì ông cha và 2 con trai ( C- F-G7) lúc ấy mới ... có thể lên tiếng ... để thay đổi không khí! Tuy nhiên vì chủ âm là La thứ nên sau đó thì phải trở về cụm AmDm-E7 để chấm dứt ở Am Nếu nắm vững lý thuyết căn bản âm nhạc thì chỉ cần nhìn vào các nốt trong mỗi ô nhịp là cũng biết ngay ô nhịp ấy thuộc hợp âm gì? Trong trường hợp học đệm đàn “cấp tốc” này thì chỉ còn cách là phải “ mò “ như sau : 1) Tìm một bản ghi các hợp âm căn bản cho guitar. Bạn không cần những quyển sách dày cộm mà chỉ cần một trang căn bản, in vài chục hợp âm là đủ 2) Dùng cây guitar đánh trải 6 hợp âm trên cho thật nhuyễn và quen tai 3) Bắt đầu với chủ âm ở ô nhịp đầu tiên, hát ô nhịp kế tiếp và so với 6 hợp âm trên nghe xem hợp âm nào thuận tai nhất 4) Nên nhớ theo đúng 3 lời khuyên ghi ở đầu bài 3 này và tránh đừng chuyển đổi hợp âm lung tung. Nói vắn tắt thì bạn chỉ cần theo mấy luật căn bản trong 3 bài trên đây là có thể tìm được các hợp âm căn bản và "trị" được khoảng ... 90% những bài nhạc Việt. V. MỘT SỐ TAB GUITAR ĐƠN GIẢN
  39. 39. Ca Dao ..................Am...........G............D..............E Ngày hôm qua mẹ ru ta lời ru ca dao à…. Ơi ..............Am...........G................Em...........Am Rồi hôm nay đàn ghita ….ngồi hát ới…à…ơi Điệp khúc: ................F.........G.................C............Em Đàn cùng ta hát lên mổi khi buồn… à…ơi .................F.........G.....................Am Đàn cùng ta hát câu ca dao ầu….ơ ................F.........G................C........Em Đàn cùng ta hát lên nổi nhớ nhà .... ................F.........Em...................Am Đàn cùng ta hát câu ca dao mẹ ru… ..............Dm...........................Am Nhìn xa xăm mây giăng cuối trời ......................C..................................G7 Lòng trong ngóng nghe thương nhớ mẹ ....................Em........................Am Chợt thấp thoáng…. tiếng ru à ơi Repeat: Đàn cùng ta…………… [C]……………câu ca dao…. mẹ ru.
  40. 40. Ca Dao Em Và Tôi [Gm] Cắt nửa vầng trăng, cắt nửa vầng [Dsus4] trăng tôi làm con đò [Bb] nhỏ, Chặt đôi câu [Cm7] thơ, bẻ đôi câu [Fsus4] thơ tôi làm mái chèo lướt [Gm] sóng.. Đưa tôi [B7] về, đưa tôi [D7sus4] về với người tôi [Eb] yêu. [Gm] Để [Dsus4] cùng hát khúc dân ca quê [G] mình, Để [Dsus4] tôi sống giữa bao nhiêu ân [Bb] tình, [Cm] Bao ân [Dm] tình mộc mạc làng [F] quê, Trưa nắng [Bb] hè, gọi nhau [Eb] râm ran [F] chè [Gm] xanh. Cùng [Dsus4] em khoác chiếc áo tơi ra [G] đồng, Dù [Dsus4] trời đổ nắng chang chang vẫn [Bb] quàng [Cm] Để nghĩa [Dm] tình đừng nhạt đừng [F] phai, Thương nhau [Bb] rồi đừng [Eb] cởi áo [F] cho [Gm] ai… Thuyền [Gm] tình tôi cứ lênh đênh dòng [D7] trôi, Và [Gm] người con gái tôi yêu nơi làng quê [Am7] Có ai ngờ, [D7sus4] chân lấm bùn Mà [G] tôi ngỡ gót chân [D6] tiên ư ừ... [Gsus4] [Gm] Cắt nửa vầng trăng, cắt nửa vầng [Dsus4] trăng tôi làm con đò [Bb] nhỏ, Chặt đôi câu [Cm7] thơ, bẻ đôi câu [Fsus4] thơ tôi làm mái chèo lướt [Gm] sóng.. Đưa tôi [B7] về, đưa tôi [D7sus4] về với người tôi [Eb] yêu. [Gm] Để [Dsus4] cùng ngâm khúc ca dao quê [G] mùa, Để [Dsus4] nghe tiếng sáo thênh thênh cánh [Bb] cò, [Cm] Đã có [Dm] lần em giận hờn [F] tôi, Đêm ra [Bb] đồng, em đổ [Eb] ánh trăng [F] vàng [Gm] đi. Nào [Dsus4] ngờ chẳng chút nguôi ngoai hương [G] buồn, Vầng [Dsus4] trăng lại sáng trong hơn đầy [Bb] đồng, [Cm] Câu ca [Dm] rằng hết giận rồi [F] thương, Áo nâu [Bb] sồng em [Eb] nhuộm [F] tình [Gm] tôi… Nào [Gm] đâu dễ có phôi phai thời [D7] gian Còn [Gm] đây mãi khúc ca dao em và tôi [Am7] Chốn quê nghèo [D7sus4] ta có mình Một [G] ngày bằng mấy trăm [D6] năm hỡi người… [Gsus4]
  41. 41. Cà Phê Một Mình Lấy tông, nốt: re2-bmi2 re2 bsi do bsi sol Sáng nay cà phê một mình |Gm |Gm7 Sáng nay cà phê một mình |Cm7 |Gm Sài Gòn chợt mưa chợt mưa |D7 |D7 Nhớ em bao nhiêu cho vừa |Dsus4 |D7 Em ơi, em ơi |Gm |Gm7 Sáng nay nghe mưa quanh mình |Cm7 |Gm Trời chợt lạnh như mùa đông |D |D Những cơn mưa rơi ơ thờ |A7 |Dsus4 Rớt trên cuộc tình mong manh |D7 |Gm |Cm Anh đã đi một ngày mưa buồn |Eb |Gm Cơn gió đông lạnh đầy đôi tay |C |Gm Anh đã đi để lại nơi này |C |Dsus4 Đôi mắt nâu ngồi buồn xa xăm |D7 |Gm Như cánh chim lạc về phương nào |Eb Theo bước chân một ngày mưa bay |C |Gm Anh đã đi để lại nơi này |C Cơn gió đông còn buồn mênh mang |D7 |Dsus4 |Gm |Gm7 Sáng nay mây thấp trên đầu |Cm7 |Gm Từng giọt cà phê ngọt đắng |D7 |D7 Biết em nơi đdâu bây giờ |D7 Em ơi, em ơi |Gm |Gm7 Sáng nay ngồi khóc một mình |Cm7 |Gm |Cm |Gm |D7 (2 = cao, b = giảm)
  42. 42. Cát Bụi Hạt bụi nào [Am] hóa kiếp thân tôi [Am/G] Để một mai [D6/F] vươn hình hài lớn dậy [Am] Ôi [E7] cát bụi tuyệt vời [Dm] Mặt [E7] trời soi một kiếp rong chơi [E7] Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi Để một mai tôi về làm cát bụi Ôi cát bụi mệt nhoài Tiếng động nào gõ nhịp không nguôiAm Bao nhiêu năm [A] làm kiếp con người [A] Chợt một chiều [A/Bb] tóc trắng như vôi [Bm] Lá úa [D] trên cao rụng đầy [E7] Cho trăm năm [A6] vào chết một ngày [Am] Mặt trời nào soi sáng tim tôi Để tình yêu xay mòn thành đá cuội Xin úp mặt bùi ngùi Từng ngày qua mỏi ngóng tin vui Cụm rừng nào lá xác xơ cây Từ vực sâu nghe lời mời đã dậy Ôi cát bụi phận này Vết mực nào xóa bỏ không hay...
  43. 43. Cây Bàng Verse( twice ): Cây bàng[Em] ơi ..toả [E]bóng tháng năm [C]dài dưới vòm[C]lá tuổi [G]thơ dễ thương (đã qua)bao[G] mơ mộng đẹp [Em]Rồi một sớm lớn [Am]khôn nhặt chiếc[E]lá mà lòng nghĩ[G]suy. Ðể [C]sống có ý nghĩa[D] hơn dù mùa[C] đông buốt giá lá[D]rơi như giọt máu[G]đỏ. Vẫn tin[Am] rằng rồi xuân sẽ[C]tới mầm sống đâm chồi đón nắng[G]vàng Bridge( backvocals ): [C]Ai vui khi lá [F]bàng đỏ [Dm]rớt xuống giữa mùa [G]đông? đỏ như [F]máu dẫu xa lìa[C] cành ..nụ cười[Am7]luôn tươi sáng trên[A7] môi. [C]Ai vui khi lá [F]bàng đỏ rớt xuống giữa mùa[G]đông? đỏ như[F]máu dẫu xa lìa[C]cành nụ cười [C]luôn tươi sáng trên[A7]môi. Ref: [G]Mênh mang câu hát sâu trong giấc[C] ngủ. đi trong bóng[G] mát cây bàng năm[A7]xưa Trong tim ta[G] vẫn khắc sâu một[C] thời Mênh mang khúc [G]hát Cây bàng năm [A7]xưa Back to Bridge Hot : Cây bàng[A7]xưa không còn nguyên vóc[A] dáng dẫu báo[G] giông đã thấm bao ngày[E] qua [C]Dù cho thời gian phai tàn bao ý[G] thơ Còn mãi sức[G] sống cây bàng[A7]xưa. Dẫu có[A7] lúc mặt trới không chiếu[A] sáng vẫn vững [G]tin nắng ấm khi bình [E]minh. [C]Ðể thơ còn mãi vẫn đẹp như giấc[G] mơ [G]Sống mãi cây bàng [A7]ơi. Cây đàn sinh viên Đời [Em] sinh viên có cây [D] đàn guitar [Em] Đàn [C] ngân lên chúng ta [G] cùng hòa ca Có [Am] anh bạn xa nhà [Em] Có [C] cô bạn [D] nhớ cha [G] Cất [Bm] vang cùng lời ca [Em] Đời [Em] sinh viên quý cây [D] đàn guitar [Em] Nhờ [C] guitar mới quen [G] nàng mời ca Buông [Am] tiếng đàn, tang tình tang tính [Em] Hát [C] lên bài [D] nhớ thương [G]
  44. 44. Thương [Bm] mến tình đồng hương [Em] Đời [C] sinh viên, sống trong [D] tình bạn thân [G] Khi anh [A] thấy buồn tôi [Em] nâng phím đàn Tính [A] tang tình tình tang [Em] Cùng [C] dắt nhau qua [D] những ngày gian khó [G] Cùng [C] dắt nhau [D] qua quãng đời [Em] sinh viên Rồi [C] mai đây, bước danh [D] lợi phồn hoa [G] Khi nghe [A] tiếng đàn ta [Em] nhớ năm nào Thức [A] suốt đêm dài những ngày thi đến [Em] Giờ [C] nhớ nhau [D] ,nhớ nhau thật nhiều [G] Giờ [C]nhớ nhau [D] , ta ôm đàn guitar… [Em] Cây đàn sinh viên Đời [Am] sinh viên có cây [G] đàn guitar [Am] Đàn [F] ngân lên chúng ta [C] cùng hòa ca Có [Dm] anh bạn xa nhà [Am] Có [F] cô bạn [G] nhớ cha [C] Cất [Em] vang cùng lời ca [Am] Đời [Am] sinh viên quý cây [G] đàn guitar [Am] Nhờ [F] guitar mới quen [C] nàng mời ca Buông [Dm] tiếng đàn, tang tình tang tính [Am] Hát [F] lên bài [G] nhớ thương [C] Thương [Em] mến tình đồng hương [Am] Đời [F] sinh viên, sống trong [G] tình bạn thân [C] Khi anh [D] thấy buồn tôi [Am] nâng phím đàn Tính [D] tang tình tình tang [Am] Cùng [F] dắt nhau qua [G] những ngày gian khó [C] Cùng [F] dắt nhau [G] qua quãng đời [Am] sinh viên Rồi [F] mai đây, bước danh [G] lợi phồn hoa [C] Khi nghe [D] tiếng đàn ta [Am] nhớ năm nào Thức [D] suốt đêm dài những ngày thi đến [Am] Giờ [F] nhớ nhau [G] ,nhớ nhau thật nhiều [C] Giờ [F]nhớ nhau [G] , ta ôm đàn guitar… [Am] Cha yêu | 4/4 | Rock ballad / ballad Lấy tông, nốt: Re Re Mi Fa Fa Sol La Sol Re Một chiều lang thang mình tôi bước âm thầm Intro: Dm F C |Dm |Dm F C |Dm |Dm........................F...............C...... .........|Dm Một chiều lang thang mình tôi bước âm thầm |Dm......................F..........C............. ....|F Đường về hôm nay đã vắng bóng cha ... |Bb........................F Nhớ mãi dáng người cha yêu xưa |G.......................Dm Cha yêu ơi mình con trong mưa |Dm.................F........................| C... .....................Dm Giờ này ngồi đây lòng thương nhớ cha đã ngàn xa ....... Kỷ niệm thơ ngây ngày xưa quá êm đềm Ngọt ngào trong tim năm tháng khó quên
  45. 45. Đến phút cuối cầm tay cha yêu Mong bao con phải thương yêu nhau Lòng này nguyện ghi lời khuyên của cha suốt cuộc đời DK: |Dm............................................... .....|Bb Cha yêu ơi con nhớ không quên ngày đó ... |C................................................ ........|F Khi con thơ khôn lớn bên cha từng ngày ... |Gm..................................|Am .. Giờ còn đâu nữa những ngày thơ ấu ... |Bb....................................|A7 Cuộc đời ai biết đâu ngày mai ... |Dm............................................... ...|Bb Cha yêu ơi năm tháng bao la tình cha ... |C................................................ ...|F Dang đôi tay ôm ấp con thơ vào lòng ... |Gm..............................................| Am Người là ánh sáng rọi đường con bước ... |Bb.................Am.................|Dm Cha ơi mãi không quên tình cha . "Chân Tình" _____________Dm___________________G m Mùa xuân vừa đến hoa về trên những bàn tay _________A7_________________Dm Và em vừa đến thay màu áo mới vì anh _____________________________________ _Eb Nguyện cho ngày tháng êm đềm như những sớm mai ________F____________Bb______________ __A7 Những nhọc nhằn chớm quen vẫn trong ngần mắt em ___________Dm đang nhìn về anh __________Dm____________________Gm Và anh lại nhớ những giờ em đứng chờ trông ___________A7__________________Dm Một mình lặng lẽ ướt lạnh trong mưa vì anh _____________________________________ Eb Tình yêu tìm thấy nguyên vẹn trong đêm bão giông Chị Tôi- Nhà tôi trên bến sông... Nhạc sỹ: Trần Tiến Ca sỹ: Trần Thu Hà ___________F_______Bb________________ _A7 Giữa hoang tàn lãng quên nơi cuối đường có em ____________Dm riêng chờ đợi anh ĐK: Dm__________Gm___________C Như chưa từng có những phút lìa xa _______________F____________Bb Giấu gương mặt trên vai anh khóc òa ________________Gm__________________ ___A7 Những con đường anh đi rồi cũng đưa anh về bên em Dm__________Gm_____________C Như anh được sống giây phút đầu tiên __________F________________Bb Có em tận đến những giây cuối cùng ___________Gm______________A7_______ _____Dm Suốt cuộc đời anh không quên chân tình dành hết cho em
  46. 46. (Em) Nhà tôi trên bến sông (D) có chiếc cầu (Em)nhỏ cong cong (G) Hàng cau dước nắng trong (D) lá trầu không (Em) Chị tôi trông dễ thương bán rau chợ (Am) cầu dông í a (Em) Chị chưa muốn lấy chộng (Em) Rồi một -dêm sáng trong (D) có một người (Em) -dàn ông qua (G) Họ về xây chiếc cầu (D) nối bờ sông (Em) Gặp chị tôi dễ thương mới xin lời (Am) cầu hôn í a (Em) Chị cũng muốn lấy chộng (Em) Thời con gái lưng ong (D) có bao người (Em)thầm mong theo (G) Mẹ dục con gái yêu (D) lấy chồng di (Em) Chị thương hai -dứa em thương mẹ già (Am) con -dau í a (Em) Chị tôi chưa lấy chộng (Em) Cầu xây xong -dã lâu (D) không thấy người (Em) về -dưa dâu (G) Để chị tôi ngóng chờ (D) mắt lệ nhòa (Em) Hàng cau -dâu trái cau bao lá trầu buồn (Am) rơi theo (Em) Chị tôi chưa lấy chộng (Em) Rồi mẹ tôi khuất xa (D), chúng tôi không (Em) còn thơ ngây (G) Chị lại lo các em (D) chuyện chồng con (Em) Ngày chia tay bến sông thấy chị buồn (Am) mà thương í a (Em) Chị tôi chưa lấy chộng (Em) Nhiều năm xa cách xa (D) tôi trở về (D) làng quê thăm (G) Nhìn hàng cau xác xơ (D) lá trầu khô (Em) Mộ chị tôi bé xinh -dứng bên cầu (Am) thương nhớ mêng mông (Em) Mộ người chưa lấy chộng (D) Chị tôi chưa lấy chồng (Em) Cây Thùy Dương Chiều (Dm) dần buông màu tím (Gm) vẳng bên sông lời hát (A7) êm đềm (Dm) Hòa (Dm) với tiếng đàn đêm (Gm) chập chờn đi (C7) về xa phía chân trời (F) Cất (F) tiếng hát bước chân đi (Gm) cùng ngồi bên (C7) hàng thùy dương mờ in bóng (F) Nhìn (Dm) bầu trời sao lấp lánh (Gm) nói với nhau (A7) lời nói tâm tình (Dm) Nhìn (Dm) mấy cánh hoa trắng rơi (Gm), lòng ngập ngừng (C7) nghe trái tim bồi hồi (F) Này (Dm) cành thùy dương yêu mến (Gm), biết chăng em (A7) vì cớ sao buồn (Dm)
  47. 47. Cha Và Con C........G..................G7........................C Có 1 bài ca,cha đã viết khi chưa đặt tên con .....C...........G.....................G................................C Giọt máu nóng cha đã ươm chờ mong con bao lớn khôn ..Em....................Am............F......................G Đời hào phóng về xa nào hãy sống biết ước mơ .....Am...........F...............Am........................F Ai cũng có 1 thời trẻ dại,lửa thử vàng gian nan đo sức mạnh ...G........................E Nơi kia chân trời sáng ref: ......................C.....................G.....................Am Nào hãy nối bước trên đường thênh thang cha đã đi .....................C...............G.....................F Và con hãy sống hơn cha đã sống 1 ngày xa .................C....................G..........................Am Rồi con sẽ lớn bao niềm vinh quang đang đón chờ .................C....................G.........................F Dòng đời cám dỗ con hãy vững bc bằng đôi chân .....E..............Am......F.............F......G.......C Dõi bước con đi và cha mong con nên người. Chén Rượu Tình [F] Giọt rượu cay men đắng [Dm] Chưa uống say một [Am] lần [Dm] Ai biết khi đã [F] say nhớ hay quên [C7] mau [F] Một ngày khi em đến [Dm] Cho ta biết rươu [Am] tình ngất ngây [Dm] Trong đam mê phút giây ngỡ men tình [C7] say, dịu [F] êm [Gm] Nhưng hôm nay em dường như đã [F] vô tình [Gm] Câu thề xưa em giờ đây đã [C7] quên rồi [F] Khi mới biết tình còn thắm thiết Rượu [Dm] nồng cay vẫn uống [Bb] Chén men tình ái kia đâu [Am] ai ngờ [Dm] Khi đã lỡ lòng còn bỡ ngỡ, thì người yêu đã [F] xa [Bb] Chén men tình tan vỡ từ [F] bao giờ [F] Rượu tình say men đắng, [Dm] ta đã say một [Am] lần [Dm] Ai biết cho trái [F] tim muốn quên ai [C7] kia [F] Một tình yêu đã chết [Dm] Khi ta biết tình [Am] này dối gian [Dm] Xin quên đi tháng năm sống trong tình [C7] yêu nồng [F] say [Gm] Ta lang thang đi tìm giây phút [F] xa người [Gm] Men rượu cay hay lòng ta mãi [C7] say tình.
  48. 48. Chỉ Còn Mình Anh ..............G.............Em........................C Anh yêu hỡi, giây phút ban đầu, em đã không biết rằng ............D Anh sẽ là của em. ...............G..........Em..........................C Em đâu biết để đến bây giờ trái tim em đập nhanh hơn ....................D...............Am................................ Khi em nhìn thấy anh. Mỗi lúc gặp anh em mong thời ..C................D gian ngừng trôi Am...........................................C...............D Mỗi lúc xa anh em mong thời gian trôi nhanh. ....................G............................Em Nhìn ngắm bình minh, đợi chút hoàng hôn ........C...............................D Cả bầu trời sao vẫn khiến em buồn ...............G..............................Em Vì chỉ có mình anh, mang đến niềm vui. ........C..................................................D..............G Cho em nụ cười trên môi, cho em tình yêu tuyệt vời Anh yêu hỡi thời gian trôi, em đâu biết rằng tình yêu cho em thế thôi, em vẫn muốn hát bài hát này để muốn nói rằng em yêu anh. Nhìn ngắm bình minh, đợi chút hoàng hôn Cả bầu trời sao vẫn khiến em buồn Vì chỉ có mình anh, mang đến niềm vui. Cho em nụ cười trên môi, cho em tình yêu tuyệt vời Chỉ Là Giấc Mơ ...............Em Hè sang thu tới ............C Và anh chưa đến .....................Bm.....................Em Khung trời trong đầy một nỗi nhớ Vòng tay ấm áp ..............C Nụ hôn nồng sâu ...............Bm Mắt cười sao sáng ..............Em Lọn tóc xoã Dòng sông đầy nắng ............C Bờ đê đầy gió .................Bm Anh gần mơ hồ .................Em Như khói thuốc Bờ vai êm ái ....................C Giọng cười thật vang .................Bm Thì thầm anh nói ...................Em.......B7 Tựa sương khuya ....................Em Vì anh chưa đến .................C Ở đây mình em .....................D...............Em Tình yêu chỉ mãi là giấc mơ ....................Em Nụ cười anh sáng ..................C Bờ môi biển sâu ................D..........G Đợi em ở đâu, ở đâu Tình yêu chỉ mãi là giấc mơ
  49. 49. Chia Tay Hoàng Hôn | 6/8 | Vừa phải - Nồng cháy Lấy tông, nốt: Re Mi La* Dơ (* = thấp) Anh phải về thôi ... |Am |Am Anh phải về thôi xa em thôi ... |Am |C |A Hoàng hôn yên lặng cũng theo về ... |A |F |F Giọt nắng cuối ngày rơi xuống tóc |E |Am |Am Mà lời từ biệt chẳng lên môi ... |Am |E |Am Anh phải về thôi xa em thôi |A7 |Dm Xa hàng cây đêm hò hẹn ta ngồi |Am |Am Hoa khế rụng tím ngần lối nhỏ |E7 |E7 |Am Để mãi lòng ta xao xuyến bồi hồi ... |Am |Am |Am Chia tay em chia tay hoàng hôn |F |F Chia tay em chia tay hoàng hôn |Dm Anh mang theo về tình yêu và nỗi nhớ |F |Bb Anh mang theo về con tim cô đơn ... |Bb |Dm Chia tay em |A Chia tay em |E Gửi lại cho |E Gửi lại cho |Am |Am |Dm chia tay hoàng hôn |E chia tay hoàng hôn |Am |Dm em trái tim thắp lửa |E |Am em ... một nửa vầng trăng ... |Am
  50. 50. Chia Tay Tình Đầu (1987) Lấy tông, nốt: la si do2 Người yêu hỡi ... (2 = cao) |Am Người yêu hỡi xin giấu lệ sầu |Dm khi chia tay tình đầu |G7 Dù xa cách nhưng những ngọt |C ngào ta quen nhau ngày nào |F Còn đâu đó trên phố hẹn hò |Dm7 Còn in dấu phong kín một đời |Bm7(b5) Cười lên đi người yêu ơi |E7 dù lòng ta nát tan |Am Tình yêu đó như phép nhiệm màu |Dm cho ta qua từng ngày |G7 Tình yêu đến như sóng dịu |C dàng ta yêu em nồng nàn |F Tình như gió bay đến tình cờ |Dm7 Để muôn kiếp khô héo đợi chờ |E7 Người yêu ơi tình yêu đôi ta là |Am cơn đau cuối cùng ... |Dm G7 Lần cuối xin giấu chua xót |C F Để trái tim bớt băng giá |Bm7(b5) Rượu nhắp trong phút |E7 A7 chia tay sao cay đắng |Dm G7 Lần cuối không nói xa cách |C F Sợ ướt đôi mắt nhung nhớ |Bm7(b5) E7 |Am Đường phố trong phút chia ly cúi đầu ...
  51. 51. Chiếc Lá Đầu Tiên G..............................D Sớm thức giấc chợt nghe mùa đông Bm..........................Em Thấy chiếc lá rụng rơi bên thềm C.....................G Lá đã úa vàng mới khi nào D...............................G Lá xanh đã đi đâu về đâu G...........................D Có thiếu nữ ngồi bên dòng sông Bm..............................Em Ngước mắt thấy mùa đông đã về C............................G Đếm chiếc lá rụng cuối chân đồi D.....................................G Bỗng dưng hát vu vơ mà thôi Em......................Bm Hỡi chiếc lá nào bay về trời C..................G Có gửi lời với tôi Em.......................Bm Hãy giữ lấy dùm tôi nụ cười ........C..................G Và đức tin ở con người Sớm thức giấc chợt nghe mùa đông Ứa nước mắt vì tay em gầy Đếm lá rớt rụng cuối chân đồi Lá xanh, có phai như đời em Hỡi thế giới ngày mai về đâu Cất tiếng hát để vơi nỗi sầu Tiễn chiếc lá về nơi xa vời Bỗng dưng hát vu vơ mà thôi Hỡi chiếc lá nào bay về trời Có gửi lời với tôi Hãy giữ lấy dùm tôi nụ cười Và đức tin ở con người C........................................... ..........Bm Bay bay thật xa thật xa đám mây đen kia .......D......................G Để yên giấc mộng lành Em Mơ cho ngày sau còn xanh mãi C........................................... ...D Mơ em ngày mai bình yên như lá Hỡi chiếc lá nào bay về trời Chớ ngại ngùng với tôi Hãy giữ lấy dùm tôi nụ cười Và đức tin ở con người Hỡi chiếc lá nào bay về trời Có gửi lời với tôi Hãy giữ lấy dùm tôi nụ cười Và đức tin ở con người
  52. 52. Chiếc Lá Mùa Đông Đã bao [C] lần vì em trong nước [G] mắt Đã bao [Am] lần vì em anh buốt [Em] giá Người tình [F] ơi vì sao Người nỡ gieo sầu [C] đau đến cho [G] anh, con tim nhỏ [G7] nhoi Nhớ hôm [C] nào cầm tay anh em [G] nói Vẫn ngọt [Am] ngào từng lời em đã [Em] hứa Mình dìu [F] nhau cùng đi về cuối chân trời [C] xa Để cho [Dm7] anh vẫn nhớ từng tiếng [G] yêu dịu ngọt đầu [C] môi. ĐK : Từng giọt nước [C] mắt vẫn thấm ướt đẫm từng lời ái ân ngày [Am] xưa Nụ hôn [Dm] kia ta trao cho nhau vẫn luôn mặn [G] nồng Mà hôm [F] nay vội quên người đã đi thật [C] xa Tình đôi [F] ta người còn nhớ [G7] không Lòng anh tan [C] nát như chiếc lá úa về tận cuối đông tàn [C] phai Thời gian [Dm] kia rồi cũng trôi qua mau để lại cuộc tình buồn [C] đau Thì yêu [F] anh làm chi để rồi dối gian tình [C] anh Để cho [Dm7] anh lòng càng héo [G] khô tháng năm đợi [C] chờ. Chiếc Thuyền Nan [A] Tính tính tính tình [F#m] tang tang tang [E] Cuộc đời mình như [C#m] chiếc thuyền [F#m] nan [C#m] Trôi nó [E] trôi bềnh [Bm] bồng 1. [Bm] Ði tới Tô-Ky-[E] Ô Mình xách [Bm] tay chiếc [E] dù Mặc áo ki-mô-[A] nô [E] Tô-Ky-Ô [Bm] Tô-Ky-[A] Ô [E] Dù là dù với [Bm] ki-mô-[A] nô 2. [Bm] Ði tới Chi-ca-[E] gô Mình bắt [Bm] tay găng-[E] xtơ Cười với anh [A] Charlot [E] Chicago [Bm], Chica[A]go [E] Cười là cười với [Bm] anh [A] Charlot 3. [Bm] Ði tớ Ka-ra-[E]chi Mình muốn [Bm] thêm béo [E] phì Thì đớp cơm cà [A] ri [E] Ka-ra-chi [Bm], Ka-ra-[A]chi [E] Phì là phì với [Bm] cơm cà [A] ri 4. [Bm] Ði tới Mê-xi-[E]cô Mình thấy [Bm] anh đấu [E] bò Ðội nón som-bré-[A]ro [E] Mêxicô [Bm], Mexi[A]cô [E] Bò là bò với [Bm] som-bré-[A]ro 5. [Bm] Ði tới Môna[E]cô Mình muốn [Bm] mau hết [E] tiền Thì ghé Monte Car[A]lo [E] Monaco [Bm], Mona[A]co [E] Tiền là tiền với [Bm] Monte Car[A]lo.
  53. 53. Chiều Nay Không Có Em Lấy tông, nốt: La* Re* Re* #Fa #Fa La Mi2 Do2 Chiều nay mình lang thang trên phố dài |D |F#m Chiều nay mình lang thang trên phố dài ... |G G#dim |D Không có em ai chung bước dỗi nhau giận hờn ... |G |D Không có em đường xưa giăng mắc mây trôi Bm |A7 Chiều nào hai đứa chung đôi |A7 Lặng nhìn mùa thu lá rơi ... |D |F#m Dù mai tình lên khơi như sóng gào ... |G G#dim |D Không có em cho phố vắng dấu chân hẹn hò ... |G |D Không có em mùa thu thôi lá vương bay Bm |A7 Mùa đông buốt giá qua đây |D Vòng tay ấy ôi sao lẻ loi ... D7 |G |F#m Không có em đời mình sao vắng vui |G A |D Cuộc tình như lá khô mộng mơ cơn mê chiều ... |G A7 |A7 Không có em đôi mắt buồn nào đợi chờ, D |C#m xin cho nhau lời vỗ về, A7 |D sao đành quên đi ngày tháng đó ... D7 |G |F#m Không có em một mình ta với ta |G A7 |D ngày dài thôi chóng qua tuổi hoang trôi vai gầy ... |G A7 |A7 Như ước mơ xin nhớ lần mình hẹn hò, D |Bm xin cho nhau một lời rồi, A7 |D A7 xin tình yêu hãy lên ngôi ... (*=thấp, 2=cao)
  54. 54. Chiều Xuân Lấy tông, nốt: si mi mi Có một chiều ... |Esus2 |Asus2 Có một chiều, chiều xuân như thế |Esus2, sus4 |Esus2, sus4 Nắng ngập tràn hồn em ngất ngây |Bsus4 |Bsus4 |Esus2 |(pause) Mùa xuân, chiều xuân |Asus4 |Dsus2, sus4 Có bao giờ chân trời xanh thế |Asus2, sus4 |Esus2, sus4 Như mắt em lần đầu gặp anh |Asus4 |Dsus2, sus4 Má em hồng hoa đào tươi thắm |Esus2 |Asus2 |Asus2 Như tình yêu, như mùa xuân đến ... |Em |Am Mỗi khi xuân về làm hồng môi em |Em |G Nắng xuân rơi đầy chiều vàng rực rỡ |C |Am Đến bên em ngồi thì thầm khẽ hát |D câu tình yêu |Em Ôi chiều xuân repeat END: |Em |Asus2 |Esus4 |Esus4 Ôi chiều xuân ... | | Chiều Matxcơva Vườn (Dm) cây lúc chiều buông (Gm) không còn tiếng (A) rì rào (Dm) Chìm (F) sâu trong im lắng (Bb) dưới trăng sao (F) Ôi (E7) thân (A7) thiết (Dm) những chiều, ngoại thành Matxcơva (Gm) Lắng trong tôi (Dm) khi vầng trăng (A7) rọi chiếu (Dm) Ôi (E7) thân (A7) thiết (Dm) những chiều, ngoại thành Matxcơva (Gm) Lắng trong tim (Dm) tôi bạn hỡi (A7) bao điều (Dm).

×