Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Die SlideShare-Präsentation wird heruntergeladen. ×
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Nächste SlideShare
Predavanje 14
Predavanje 14
Wird geladen in …3
×

Hier ansehen

1 von 46 Anzeige

Weitere Verwandte Inhalte

Anzeige

Sve o bušenju

  1. 1. T-6. OBRADA BUŠENJEM Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić
  2. 2. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić CILJEVI UČENJA: 1. Razumete proizvodne operacije u obradi bušenjem. 2. Planirate alate u obradi bušenjem. 3. Objasnite otpore i snagu pri rezanju. 4. Planirate režime obrade u obradi brušenjem. 5. Razumete rad mašina u obradi bušenjem.
  3. 3. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Nastavna pitanja: Strana u udžbeniku 129Mašine u obradi bušenjem4. 128Režim obrade u obradi bušenjem3. 127Otpori i snaga rezanja2. 121Proizvodne operacije i alati1.
  4. 4. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Bušenje je postupak izrade i obrade otvora i rupa. Glavno obrtno i pomoćno pravolinijsko kretanje izvodi alat. Glavno kretanje je definisano: •brzinom rezanja (V, m/min) ili •brojem obrta (n, o/min), a Pomoćno kretanje je definisano : •korakom (S, mm/o – aksijalnim pomeranjem alata za jedan obrt alata) •brzinom pomoćnog kretanja (Vp= n·S, mm/min). Osnovna kretanja i rezni sloj u obradi bušenjem a) Bušenje b) Proširivanje c) Razvrtanje
  5. 5. Бушење •бушење, •проширивање бургијом, •проширивање проширивачем и •развртање. dr = Dr = Dn dp = Dp ≤ Dr - δ2 db = Db ≤ Dp - δ1 db > 30mm db1 = Db1 ≈ 0.6·Db ar = (Dr - Dp) / 2 ap = (Dp - Db) / 2 ab = (Db - Db1) / 2 δ1/2 δ2/2 Dr Dp Db Db1 Dn Db1 Db Dp Dr
  6. 6. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Geometrijski parametri obrade Širina i debljina reznog sloja pri bušenju su: Površina poprečnog preseka reznog sloja: Dubina rezanja u obradi proširivanjem i razvrtanjem je: dok su dodaci za obradu: δ1 - dodatak za obradu proširivanjem, δ2 - dodatak za obradu grubim razvrtanjem i δ3 - dodatak za obradu finim razvrtanjem.
  7. 7. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Proizvodne operacije u obradi bušenjem Pored osnovnih operacija (bušenja, proširivanja, upuštanja i razvrtanja) bušenjem se mogu realizovati i druge operacije izrade i obrade otvora i rupa kao što su: zabušivanje, bušenje dubokih otvora (duboko bušenje) i izrada navoja. Bušenje otvora i rupa se izvodi u punom materijalu jednim alatom ili, kod većih prečnika, stepenasto u nekoliko faza, burgijama različitog prečnika Proizvodne operacije bušenja
  8. 8. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Bušenje otvora spiralnim burgijama je efikasno kod otvora manje dubine (odnosa dubine i prečnika otvora l/D ≤ 5). Za otvore veće dubine primenjuje se postupak dubokog bušenja, korišćenjem burgija za duboko bušenje (topovske burgije).
  9. 9. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Naknadna i konačna obrada otvora ostvaruje se operacijama proširivanja i razvrtanja, koje obezbeđuju ostvarenje zadatih dimenzija otvora i propisanog kvaliteta površina. Proizvodne operacije proširivanja i razvrtanja
  10. 10. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Obrada krajeva otvora se izvodi upuštanjem. Sve operacije upuštanja imaju za cilj obezbeđenje pravilnog naleganja vijaka različitog tipa (poravnavanje čeone površine i upuštanje glave vijaka). Ravno upuštanje se primenjuje za obradu čeone površine otvora kroz koji prolazi vijak sa ravnim sedištem (šestougaone glave i sl.), cilindrično za imbus vijak, a konično za vijak sa konusnom glavom. Proizvodne operacije upuštanja
  11. 11. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Zabušivanje pre bušenja otvora ili gnezda za centriranje se koristi pre bušenja ili pre obrade osovina i vratila. Zabušivanje pre bušenja obezbeđuje centriranje i pravilno vođenje spiralne burgije. Izvodi se zabušivačima sa jednostrukim konusom. Zabušivanje gnezda za centriranje, na vratilima i osovinama, obezbeđuje pravilno centriranje i stezanje osovina i vratila u obradi struganjem i brušenjem.
  12. 12. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Izrada unutrašnjeg navoja se ostvaruje korišćenjem jednostrukih ureznika. Pre izrade navoja buši se otvor čiji prečnik odgovara unutrašnjem prečniku navoja. Izrada unutrašnjeg navoja na bušilici
  13. 13. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Alati u obradi bušenjem Za bušenje otvora i rupa koriste se burgije, zabušivači i burgije za duboko bušenje. Burgije su definisane standardima. Prema obliku dele se na: ravne i spiralne (sa cilindričnom i koničnom drškom), specijalne. Prema vrsti alatnog materijala burgije se dele na burgije od brzoreznog čelika i sa pločicama od tvrdog metala, Prema postupku izrade na burgije izrađene glodanjem, valjanjem i brušenjem.
  14. 14. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Za proširivanje i upuštanje otvora koriste se proširivači i upuštači. Prema obliku razvrstavaju se na: spiralne proširivače sa cilindričnom i koničnom drškom, vratne, sa vođicama, nasadne, sa pločicom od tvrdog metala, specijalne i sl. odnosno cilindrične, konične, specijalne upuštače itd. Alati za proširivanje i upuštanje otvora
  15. 15. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Alati za razvrtanje Razvrtači se dele na: ručne i mašinske, Prema konstrukciji na: podešljive i nepodešljive, Prema vrsti alatnog materijala na: razvrtače od brzoreznog čelika i sa pločicama od tvrdog metala, Prema obliku na: cilindrične i konične
  16. 16. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić U savremenim proizvodnim uslovima sve češće se koriste burgije (alati) sa izmenjivim pločicama od tvrdog metala, rezne keramike i super tvrdih materijala ili burgije (alati) poboljšanih karakteristika, sa prevlakama Savremeni alati sa izmenjivim pločicama
  17. 17. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Spiralna burgija se sastoji od drške, vrata, tela i vrha. Drška obezbeđuje pozicioniranje, centriranje i stezanje burgije. Može biti cilindrična (za burgije prečnika do 20 mm) ili konična (za burgije prečnika preko 5 mm). Vrat se koristi za upisivanje osnovnih karakteristika burgije (materijal i prečnik).
  18. 18. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Telo čini cilindrični deo, koji odgovara nominalnom prečniku burgije. Na telu se nalaze dva naspramna zavojna žljeba za odvođenje strugotine. Zavojni žljebovi su složenog profila izrađeni tako da obrazuju konično centralno jezgro zamišljenog prečnika od oko 2/15 D na vrhu burgije, sa povećanjem prečnika ka vratu burgije. Reznu geometriju spiralne burgije, kao dvosečnog alata, pored uglova reznog klina (α, β i γ), definišu i uglovi: 2 ϕ - ugao vrha spiralne burgije, ψ - ugao nagiba pomoćnog sečiva i ω - ugao uspona spirale - zavojnice.
  19. 19. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Radni deo proširivača i razvrtača se sastoje od dva dela: reznog i kalibrirajućeg. Rezni deo, u vidu konusa sa uglom vrha 2ϕ, obezbeđuje uklanjanje viška materijala, a kalibrirajući vođenje alata, kalibrisanje otvora i održavanje dimenzija (prečnika) alata nakon oštrenja (pomeranjem reznog dela prema dršci alata). Geometrija alata za proširivanje
  20. 20. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Geometrija alata za razvrtanje Rezni deo, u vidu konusa sa uglom vrha 2ϕ, obezbeđuje uklanjanje viška materijala, a kalibrirajući vođenje alata, kalibrisanje otvora i održavanje dimenzija (prečnika) alata nakon oštrenja (pomeranjem reznog dela prema dršci alata)
  21. 21. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Nastavna pitanja: Strana u udžbeniku 129Mašine u obradi bušenjem4. 128Režim obrade u obradi bušenjem3. 127Otpori i snaga rezanja2. 121Proizvodne operacije i alati1.
  22. 22. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Rezultujući otpor rezanja u obradi bušenjem se razlaže na tri komponente: F1 - glavni otpor rezanja, F2 - otpor prodiranja, F3 - otpor pomoćnom kretanju.
  23. 23. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić otpor pomoćnom kretanju: obrtni moment (moment uvijanja): gde su: •Cf, Cm, x1, y1, x i y - konstanta i параметри обрадљивости (eksponenti otpora), •D, mm - prečnik burgije •S, mm/o - korak. Osnovne komponente rezultujućeg otpora rezanja:
  24. 24. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Snage mašine: Na osnovu obrtnog momenta u obradi bušenjem: definiše se snaga mašine: pri čemu su: •η - mehanički stepen iskorišćenja snage mašine i •n, o/min - broj obrta alata. Snaga mašine se orijentaciono može proveriti i na osnovu specifične snage rezanja preko izraza: gde su, pored poznatih veličina: q, cm3/min - specifična proizvodnost obrade i p, kW/cm3 min - prosečna specifična snaga rezanja.
  25. 25. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Nastavna pitanja: Strana u udžbeniku 129Mašine u obradi bušenjem4. 128Režim obrade u obradi bušenjem3. 127Otpori i snaga rezanja2. 121Proizvodne operacije i alati1.
  26. 26. Основни елементи процеса резања - бушење Брзина резања [m/min] Број обрта алата n [о/min] Брзина помоћног кретања vs = n·s [mm/min] Корак-померање алата за један обрт алата s [mm/о] Главно време обраде [min] Производност [mm3/min] Ход алата- дубина бушења L [mm] Нападни угао κr [o] Дужина сечива у контакту [mm] vs n κr D b1 s/2L gde su, pored poznatih veličina: L = l + e + l1, mm – hod alatа l, mm - dubina obrade; e = 2 - 5 mm - prilaz alata i l1 ≈ D/3, mm - izlaz alata.
  27. 27. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Brzina rezanja u obradi bušenjem predstavlja obimnu brzinu alata na spoljašnjem prečniku: Izbor brzine rezanja se vrši na bazi: •preporuka •proračunom. Preporučena brzina rezanja se bira u funkciji materijala predmeta obrade, jačine materijala na kidanje, koraka, prečnika burgije i sl., najčešće na osnovu preporuka proizvođača. Proračun (provera) brzine rezanja se izvedi s obzirom na iskorišćenje: •postojanosti alata i •snage mašine.
  28. 28. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Nastavna pitanja: Strana u udžbeniku 129Mašine u obradi bušenjem4. 128Režim obrade u obradi bušenjem3. 127Otpori i snaga rezanja2. 121Proizvodne operacije i alati1.
  29. 29. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Mašine u obradi bušenjem - bušilice se mogu razvrstati na različite načine. Prema položaju glavnog vretena na: • horizontalne • vertikalne bušilice Prema broju glavnih vretena na: • jednovretene i • viševretene bušilice. Jednovretene bušilice su namenjene pojedinačnoj i serijskoj proizvodnji. Ovoj grupi bušilica pripadaju: stone, stubne, radijalne, univerzalne radijalne i koordinatne bušilice.
  30. 30. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić
  31. 31. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Stona bušilica qSluži za bušenje malih rupa, prečnika do 10 mm. qZbog malog prečnika moraju da raspolažu velikim brojevima obrta, radi postizanja potrebne brzine rezanja. qPomoćno kretanje se uglavnom obavlja ručno, pomoću ručice. qPoluautomatska bušilica - glavno vreteno obavlja radni hod i vraća se, nakon čega se pomoćno kretanje zaustavlja •Opis proizvoda: •snaga motora: 300 W / 220 V ~ 50 Hz •maksimalni prečnik bušenja u čeliku: Ø 13 mm •dubina ulaganja: 104 mm •hod vretena: 50 mm •broj obrtaja vretena: 520 - 2620 o/min •broj brzina: 5 •prihvat stezne glave: konus B 16 •dimenzije radnog stola: 160 x 160 mm •zakretanja radnog stola: ± 45° / 360° •maksimalno rastojanje od vretena do stola: 240 mm •dimenzije radnog stola na postolju: 135 x 175 mm •maksimalno rastojanje od vretena do postolja: 325 mm •prečnik stuba: 46 mm •gabariti (dxšxv): 420x220x580 mm •neto težina: 19 kg
  32. 32. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Bušilica stona B20 trofazna •snaga motora: 550 W / 400 V - 50 Hz •maksimalni prečnik bušenja u čeliku: 20 mm •dubina ulaganja: 170 mm •hod vretena: 80 mm •broj obrtaja vretena: 210 - 2220 o/min •broj brzina: 12 •izbor smera okretanje vretena: levo / desno •dimenzije radnog stola: 275 x 275 mm •zakretanje radnog stola: +/- 45 i 360 stepeni •maksimalno rastojanje od vretena do stola: 450 mm •dimenzije radnog stola na postolju: 205 x 200 mm •maksimalno rastojanje od vretena do postolja: 635 mm •prečnik stuba: 70 mm •gabariti (dxšxv): 700x300x990 mm •neto težina: 53 kg
  33. 33. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić •proizvođač: OPTIMUM, Nemačka •broj burgija u setu: 25 kom. •dimenzije burgija: 1 / 1.5 / 2 / 2.5 / 3 / 3.5 / 4 / 4.5 / 5 / 5.5 / 6 / 6.5 / 7 / 7.5 / 8 / 8.5 / 9 / 9.5 / 10 / 10.5 / 11 / 11.5 / 12 / 12.5 / 13 mm •titanijumska prevlaka •tvrđe od burgija od tvrdog metala •bolji rezultati obrade •veća izdržljivost •pakovanje: metalna kutija Burgije spiralne za metal set
  34. 34. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Stubna bušilica
  35. 35. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić •Napon: 400 V - 50 Hz •Snaga: 1100 W (S2 15 min) •Broj obrtaja: 160-3000 /min (16 brzina) •Smer obrtanja: levi-desni •Zakretanje radne ploče: -45° do +45° •Prihvat burgije: Ø 3-25 mm •Glava: B16 •Hod vretena: 200 mm •Dimenzije postolja: 520 x 305 mm •Dimenzije radne površine: 335 x 335 mm •Ukupna visina: 1670 mm •Težina: 89 kg Stubna stona bušilica
  36. 36. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić •Napon: 400 V ~ 50 Hz •Snaga: 630 watts (S2 15 min.) •Brzina motora: 1,400 min-1 •Radna brzina: 12 koraka 120-2,450 min-1 •Rotiranje table: -45° to +45° •Debljine burgije: Ø 3 mm to Ø 16 mm •Težina: 38 kg •Dimenzije: 770x430x210 mm
  37. 37. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Radijalna bušilica •Za bušenje težih radnih predmeta, većih dimenzija - pri bušenju više rupa, radni predmet ne mora da se pomera za svaku rupu. •Pogonski elektromotor, za pogon glavnog vretena se nalazi na nosaču alata. •Glavno vreteno vrši vertikalno pomoćno kretanje. •Nosač alata se pomera radijalno, duž konzole bušilice, u odnosu na stub. •Konzola se može kretati u vertikalnom pravcu duž zavojnog vretena (poseban elektromotor) i da se obrće oko stuba.
  38. 38. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Radijalna bušilica
  39. 39. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Radijalna bušilica
  40. 40. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Koordinatna bušilica obezbeđuje bušenje odnosno obradu prema zadatim koordinatama centra otvora, u skladu sa programom utvrđenim koordinatama. Zahteva posebne uslove, u pogledu mikroklime, i obezbeđuje visok kvalitet obrade. Mašine u obradi bušenjem Osnovne eksploatacijske karakteristike jednovretenih bušilica (značajne i pri izboru i nabavci mašina) su: •koeficijent preciznosti Cmp i tačnosti mašine Cmpk, •pogonska snaga mašine P i mehanički stepen iskorišćenja snage η, •raspon brojeva obrta nmin - nmax •geometrijski faktor promene prenosnika glavnog kretanja ϕn, •raspon koraka Smin - Smax i geometrijski faktor promene prenosnika •pomoćnog kretanja ϕS, •gabariti predmeta obrade (maksimalni prečnik i dubina bušenja) i sl.
  41. 41. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Koordinatna bušilica 1. Omogućava bušenje rupa na tačnom međusobnom odstojanju bez prethodnog merenja i obeležavanja na radnom predmetu. 2. Zahtevaju se posebni radni uslovi zbog tražene preciznosti. 3. Može se koristiti kao glodalica za uzdužno glodanje.
  42. 42. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Viševretene bušilice su namenjene masovnoj proizvodnji. To su: redne, bušilice sa viševretenom glavom i viševretene bušilice. Šema viševretene bušilice
  43. 43. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Bušilica sa viševretenom glavom Jednovretena bušilica, adaptirana za istovremeno bušenje sa više vretena
  44. 44. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Šematski prikaz redne bušilice
  45. 45. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić Agregatne bušilice
  46. 46. Osnovne akademske studije – Studijski program - Inženjerski menadžment Tehnički sistemi 2011. Dušan B. Regodić HVALA NA PAŽNJI

×