SlideShare ist ein Scribd-Unternehmen logo
1 von 243
Downloaden Sie, um offline zu lesen
PAGKAMULAT:
KAUGNAYAN NG
REBOLUSYONG PANGKAISIPAN SA
REBOLUSYONG PRANSES AT
AMERIKANO
Yunit 3, Aralin 3
ALAMIN
MAKINIG, MAG-ISIP,
MAGPAHAYAG (3MS)
Gawain 1
Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS)
Pakinggan ang awiting “TATSULOK.” Maaari
itong awitin gamit ang lyrics sa kabilang pahina.
Pagkatapos ay suriin ang mensaheng nakapaloob dito.
Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS)
Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS)
Alam mo bang ang awiting “Tatsulok” ay orihinal na awitin
ng bandang Buklod na nilikha bilang reaksiyon sa polisiyang
militarisasyon ng dating Pangulong Corazon Aquino? Layon ng
administrasyong Aquino na supilin ang armed revolutionary
movement. Ang militarisasyong ito ay nagdulot ng kapahamakan
sa malaking bilang ng sibilyan. Muling binuhay ni Bamboo ang
awiting ito bilang paalala sa di - pantay na istrukturang
panlipunan ng bansa.
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ano ang hinihiling o hinihingi ng sumulat ng awit?
2. Sino ang kinakausap sa awit?
3. Sino ang kinakatawan ng batang siTotoy?
4. Bakit kaya ibig ng sumulat na baliktarin ang tatsulok?
5. Ano ang kahulugan ng tatsulok bilang pamagat ng awit?
6. Ano kaya ang kaugnayan ng awiting ito tungkol sa aralin sa
rebolusyon? Ipaliwanag ang iyong sagot.
7. Ano ang kaugnayan ng awiting ito sa kasalukuyang karanasan ng
maraming Pilipino?
HAGDAN NG
KARUNUNGAN
Gawain 2
Gawain 2: HAGDAN NG KARUNUNGAN
Punan ang kasunod na dayagram. Isulat sa bahaging
initial ang iyong nalalaman tungkol sa tanong.
PAGSASAKONTEKSTO
Ang hugis na tatsulok ay sumisimbolo sa istruktura ng lipunan kung
saan ang mayayaman ay makikita sa tuktok, ang panggitnang uri sa gitna,
at ang mahihirap ay sa ibaba. Hinahamon ng umawit na baliktarin ang ayos
ng lipunan na ang nakararaming mahihirap ay siyang ilagay sa tuktok. Ito’y
mababasa sa linyang, “Totoy kumilos ka, baliktarin ang tatsulok at ang
mga dukha ay ilagay mo sa tuktok.”
Ngunit ano kaya ang kaugnayan ng awit na ito sa kahulugan ng
salitang “rebolusyon?”
HULA - RAWAN
Gawain 3
Gawain 3: HULA - RAWAN
Suriin ang kasunod na larawan at sagutin ang mga tanong. Bigyang
pansin ang mga simbolong makikita na makatutulong upang higit mong
maunawaan ang mensaheng ipinahihiwatig.
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ano ang ipinakikita ng larawan?
2. Sino-sino ang taong bumubuo sa larawan?
3. Mayroon bang pagkakahati o pagkakapangkat ang mga taong
makikita rito?
4. Sino ang kinakatawan ng mga sundalo?
5. Sino naman ang kinakatawan ng taong bayan?
6. Ano ang mensaheng nais ipabatid ng larawan?
7. Mayroon ka bang naranasan, nabasa, narinig, o nasaksihang
katulad ng sitwasyong nasa larawan? Ikuwento ito sa klase.
8. Sa iyong pananaw, positibo ba ang mensaheng ipinakikita ng larawan?
Pangatuwiranan.
PAUNLARIN
PAGSASAKONTEKSTO
Malaki ang ginampanan ng Rebolusyong Siyentipiko (1500s -1600s)
sa pagbabago ng pagtingin ng mga Europeo sa daigdig. Ang tagumpay ng
agham ay nagpatunay sa lakas ng reason o katuwiran. Nagpag - isipang
kung ito ay nagagamit sa pag-unawa sa physical world (Physics, Geology,
Chemistry, Biology at mga tulad nito) bakit hindi ito ginagamit upang
maunawaan ang tao at ang kanyang lipunan? Ang pagtatangkang ito ay
nagtulak sa pag-usbong ng Panahon ng Kaliwanagan (Enlightenment) o
Rebolusyong Pangkaisipan. Tinatalakay na sa nagdaang aralain ang
konseptong ito ngunit palalalimin pa ito.
PAGSUSURING PANTEKSTO
Isa sa mga aral ng kasaysayan na hindi maitatanggi ang
katotohanan ay ang isang pangyayari ay hindi sisibol kung walang
pinag-ugatan o pinagmulan. Patutunayan ito ng ugnayan ng
Rebolusyong Pangkaisipan at Rebolusyong Pampolitikal sa
Europe.
REBOLUSYONG
PANGKAISIPAN
REBOLUSYONG PANGKAISIPAN
Isa sa mga bunga ng pamamaraang makaagham ang
pagbabagong ginawa nito sa iba - ibang aspekto ng buhay ng tao.
Marami ang nagmungkahi na gamitin ang pamamaraang ito
upang mapaunlad ang buhay ng tao sa larangang
pangkabuhayan, pampolitika, panrelihiyon, at maging sa
edukasyon. Tinawag itong Panahon ng Kaliwanagan
(Enlightenment). Nakasentro ang ideyang ito sa paggamit ng
reason o katuwiran sa pagsagot sa suliraning panlipunan,
pampolitikal, at pangekonomiya. Nagsimula ito sa batayang
kaisipang iminungkahi ng mga pilosopo.
KAISIPANG
POLITIKAL
KAISIPANG POLITIKAL
Umunlad ang Enlightenment o Rebolusyong Pangkaisipan
noong ika-18 na siglo (1700s). Isa sa kinilalang pilosopo sa
panahong ito ay si Baron de Montesquieu (MON tehs kyoo) dahil
sa kaniyang tahasang pagtuligsa sa absolutong monarkiyang
nararanasan sa France ng panahong iyon.
Sa kaniyang aklat na pinamagatang “The Spirit of the Laws”
(1748), tinalakay niya ang iba’t ibang pamahalaang namayani sa
Europe. Hinangaan niya ang mga British dahil sa pagbuo nito ng
isang uri ng pamahalaang monarkiya na ang kapangyarihan ay
nililimitahan ng parliament.
KAISIPANG POLITIKAL
Mas kinilala ang kaisipang balance of power ni Montesquieu
na tumutukoy sa paghahati ng kapangyarihan ng pamahalaan sa
tatlong sangay (ehekutibo, lehislatura, at hudikatura).Ayon sa
kaniya, ang paglikha ng ganitong uri ng pamahalaan ay
nagbibigay proteksiyon sa mamamayan laban sa pang-aabuso ng
kapangyarihan ng pamahalaan.
PHILOSOPHE
PHILOSOPHES
Sa kalagitnaang bahagi ng ika-18 na siglo, isang
pangkat ng mga taong tinatawag na philosophes ang
nakilala sa France. Pinaniniwalaan ng pangkat na ito na
ang reason o katuwiran ay magagamit sa lahat ng aspekto
ng buhay, tulad ni Isaac Newton na ginamit ang katuwiran
sa agham. Limang mahahalagang kaisipan ang bumubuo
sa kanilang pilosopiya.
PHILOSOPHES
1. Naniniwala ang mga philosophes na ang katotohanan
(truth) ay maaaring malaman gamit ang katuwiran. Para sa
kanila, ang katuwiran ay ang kawalan ng pagkiling at kakikitaan
ng pag-unawa sa mga bagay-bagay.
2. May paggalang ang philosophes sa kalikasan (nature) ng
isang bagay. Ayon sa kanila, ang likas o natural ay mabuti.
Naniniwala rin sila na may likas na batas (natural law) ang lahat ng
bagay. Tulad ng pisikal na may likas na batas na sinusunod, ang
ekonomiya, at politika ay gayon din.
PHILOSOPHES
3. Ang kaligayahan para sa mga philosophes ay matatagpuan ng
mga taong sumusunod sa batas ng kalikasan. Naniniwala sila na ang
maginhawang buhay ay maaaring maranasan sa mundo. Taliwas ito sa
paniniwalang medieval na kailangang tanggapin ang kahirapan habang
nabubuhay upang matamasa ang kaginhawaan sa kabilang buhay.
4. Ang mga philosophes ang unang Europeong naniwala na
maaaring umunlad kung gagamit ng “makaagham na paraan.”
5. Nagnanais ng kalayaan ang mga philosophes. Tulad ng mga
British, ninais nilang maranasan ang kalayaan sa pagpapahayag, pagpili ng
relihiyon, pakikipagkalakalan, at maging sa paglalakbay. Mangyayari
lamang ito kung gagamitin ang reason.
PHILOSOPHES
Sumasang-ayon ka ba sa mga philosophes sa
kanilang paniniwala na maaaring maranasan ang
kaginhawaan habang ikaw ay nabubuhay?
PHILOSOPHES
Isa sa itinuturing na maimpluwensiyang philosophes si Francois Marie
Arouet na mas kilala sa tawag na Voltaire. Siya ay nakapagsulat ng higit sa 70
aklat na may temang kasaysayan, pilosopiya, politika, at maging drama.
Madalas gumamit ng satiriko si Voltaire laban sa kaniyang mga katunggali
tulad ng mga pari, aristocrats, at maging ang pamahalaan. Dahil sa tahasang
pagtuligsa sa mga ito, ilang beses siyang nakulong. Matapos nito’y ipinatapon
siya sa England ng dalawang taon at kaniyang nasaksihan at hinangaan ang
pamahalaang Ingles.
Nang makabalik ng Paris, ipinagpatuloy niya ang pambabatikos sa batas
at kaugaliang Pranses at maging sa relihiyong Kristiyanismo. Nagkaroon man
siya ng maraming kaaway dahil sa kanyang opinyon, hindi siya huminto sa
pakikipaglaban upang matamasa ang katuwiran, kalayaan sa pamamahayag, at
pagpili ng relihiyon, at tolerance.
PHILOSOPHES
1. Bakit ganoon na lamang ang paghanga niVoltaire sa
pamahalaang Ingles?
2. Anong aspekto ng pamahalaang Ingles ang hinangaan ni
Voltaire?
PHILOSOPHES
Samantalang bukod sa magkataliwas na ideya ni
Thomas Hobbes at John Locke tungkol sa katangian ng
pamahalaang nararapat na mamuno sa mamamayan, isa
pang philosophe ang tumalakay sa pamamahala at siya ay
si Jean Jacques Rousseau (roo-SOH).
Nagmula sa isang mahirap na pamilya, si Rousseau ay
kinilala dahil sa kahusayan sa pagsulat ng mga sanaysay
na tumatalakay sa kahalagahan ng kalayaang pang-
indibiduwal (individual freedom).
PHILOSOPHES
Taliwas sa nakararaming philosophe na nagnanais ng
kaunlaran, siya ay naniniwala na ang pag-unlad ng lipunan o
sibilisasyon ang siyang nagnakaw sa kabutihan ng tao.
Ayon sa kaniya, likas na mabuti ang tao. Nagiging masama
lamang ang tao dahil sa impluwensiya ng lipunang kaniyang
kinabibilangan. Mauugat ito nang umusbong ang sibilisasyon at
sinira ang kalayaan at pagkakapantay-pantay na siya namang
katangian ng sinaunang lipunan. Binigyang diin niya na ang
kasamaan ng lipunan (evils of the society) ay mauugat sa hindi
pantay na distribusyon ng yaman at labis na kagustuhan sa
pagkamal nito.
PHILOSOPHES
Inihain niya ang paniniwala tungkol sa mabuting
pamahalaan sa kaniyang aklat na The Social Contract.
Naniniwala siya na magkakaroon lamang ng maayos na
pamahalaan kung ito ay nilikha ayon sa ‘pangkalahatang
kagustuhan’ (general will). Samakatuwid, isinusuko ng tao
ang kaniyang will o kagustuhan sa pamahalaan.
Ang Social Contract niya ang naging saligan ng mga
batas ng rebolusyon sa France.
PAGPAPALAGANAP NG
LIBERAL NA IDEYA
PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA
Pinalaganap ni Denis Diderot (dee DROH) ang ideya
ng mga philosophe sa pamamagitan ng pagsulat at
pagtipon ng 28-volume na Encyclopedia na tumatalakay
sa iba-ibang paksa. Naglayon siyang baguhin ang paraan
ng pag-iisip ng mga tao sa pamamagitan ng pagbibigay ng
mga bagong kaisipan sa mga usaping pamamahala,
pilosopiya, at relihiyon.
PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA
Binatikos nila ang kaisipang Divine Right at ang
tradisyonal na relihiyon. Bilang tugon, pinigil ng
pamahalaan at Simbahan ang pagkalat ng Encyclopedia at
binantaan ang mga Katolikong bibili at babasa nito.
Sa kabila ng mga pagpigil na ito, humigit-kumulang
na 20,000 kopya ang naimprenta sa mga taong 1751-1789.
Nang ito ay maisalin sa ibang wika, naipalaganap ang mga
ideya ng Enlightenment o Rebolusyong Pangkaisipan
hindi lamang sa kabuuan ng Europe kundi maging sa
America at kalaunan ay sa Asya at Africa.
PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA
Naipalaganap ang mga ideya ng Enlightenment o
Rebolusyong Pangkaisipan hindi lamang sa kabuuan ng
Europa kundi maging sa America at kalaunan ay sa Asya at
Africa.
MGA KABABAIHAN
SA PANAHON NG
ENLIGHTENMENT
MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT
Ang islogang “kalayaan at pagkakapantay” ay
tinitignan ng mga philosophes na hindi akma sa
kababaihan. Naniniwala sila na limitado lamang ang
karapatan ng kababaihan kung ihahambing sa
kalalakihan.
Unti-unting nabago ang pananaw na ito sa
kalagitnaan ng ika-18 na siglo (1700s) nang magprotesta
ang ilang kababaihan sa ganitong uri ng pagtingin.
Kinuwestiyon nila ang paniniwalang mas mababa ang
uring kababaihan kaysa kalalakihan.
MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT
Pinangunahan nina Catherine Macaulay at Mary
Wallstonecraft ang laban ng kababaihan. Sa akdang A
Vindication of the Rights of the Woman ni Wallstonecraft
ay hiningi niya na bigyang pagkakataon ang kababaihang
makapag-aral sapagkat ito ang paraan upang magkaroon
ng pagkakapantay-pantay ang kalalakihan at kababaihan.
Mahabang panahon bago binigyang pansin ang
ideyang ito. Ngunit isa ang malinaw: naisatinig sa
Panahong Enlightenment ang diskriminasyon laban sa
kababaihan.
MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT
1. Makatuwiran ba ang ipinaglalaban nina Mary
Wallstonecraft? Pangatuwiranan.
2. Bakit kaya hindi agad pinakinggan ang ipinaglalaban
ng kababaihan ng panahong iyon?
KAISIPANG
PANG - EKONOMIYA
KAISIPANG PANG - EKONOMIYA
Maging ang kaisipang pang-ekonomiya ay nagkaroon ng
pagbabago sa panahong ito. Kinuwestiyon ang merkantilismo na
matagal ng namayani sa Europe at kinilala ang polisiyang laissez
faire. Binibigyang diin sa kaisipang ito ang malayang daloy ng
ekonomiya na hindi nararapat na pakialaman ang pamahalaan.
Taliwas ito sa nakagisnang merkantilismo na ang pinagbabatayan
ng yaman ay ang dami ng ginto at pilak.
Tinanggap ang ideyang ang lupa ang tanging
pinagmumulan ng yaman o nakatutulong sa pagpapayaman.
Tinawag na physiocrats ang mga naniwala at nagpalaganap nito
ng ganitong kaisipan.
KAISIPANG PANG - EKONOMIYA
Si Francois Quesnay ay isa sa naniniwala sa doktrina ng
malayang ekonomiya.
Katulad ni Quesnay, naniniwala si Adam Smith na kailangan
ang produksiyon upang kumita ang tao. Isa siyang ekonomistang
British na nagpanukala na ang market o pamilihan ay maaaring
dumaloy nang maayos nang hindi pinakikialaman ng
pamahalaan.
KAISIPANG PANG - EKONOMIYA
Ang pangunahin umanong tungkulin ng pamahalaan
ay ang pagbibigay proteksiyon sa mamamayan,
panatilihin ang kaayusan ng lipunan at pamahalaan at ang
mga pangangailangang pampubliko tulad ng pagpapatayo
ng mga ospital at pagpapagawa ng mga tulay at kalsada.
Kung maisasagawa, ang mga ito’y higit na madaling
magkakaroon ng interaksiyong pang-ekonomiko sa bawat
indibiduwal na siya namang magpapaangat ng ekonomiya
at pamumuhay ng mamamayan.
KAISIPANG PANG - EKONOMIYA
Ang Rebolusyong Pangkaisipan ay mabilis na lumaganap sa Europe
at iba-ibang bahagi ng daigdig. Marami sa mga may pinag-aralang
Europeo ang nagnais na basahin ang Encyclopedia ni Diderot at iba pang
babasahin na tumatalakay sa maling paniniwala at kaugalian.
Nagkaroon ng mga salon na naging lugar ng talakayan ng mga
pilosopo, manunulat, artists at iba pang katulad nito. Nagmula sa Paris ang
salons noong 1600s dito nagkakaroon ng pagbasa ng tula ang kababaihan.
Sa pagsapit ng 1700s, ang kababaihang mula sa gitnang-uri ay nagkaroon
ng kani-kanilang pagtitipon.
Kalaunan ay naging lugar ito ng pagkikita ng mga middle-class at
noble na may pagkakaunawaang pantay sila lalo’t higit sa pagtalakay ng
mga ideyang liberal.
KAISIPANG PANG - EKONOMIYA
1. Ano ang kaibahan ng prinsipyong merkantilismo sa
prinsipyo ng laissez faire?
2. Ano ang pinaniniwalaan ng mga physiocrats?
3. Paano lumaganap ang kaisipang liberal sa kabuuan
ng Europe?
IMPLUWENSIYA
NG PAGKAMULAT
NG KAISIPAN
IMPLUWENSIYA NG PAGKAMULAT NG KAISIPAN
Nagbigay ang pagkamulat-pangkaisipan ng ideya at wika na
siyang ginamit ng mga Pranses at Amerikano sa kanilang rebolusyon.
Naging epektibo ang impluwensiya ng pagkamulat sa pagkakaroon
ng mga tao ng karapatang makapili ng sariling pilosopiya.
Higit ngang naging mapanuri ang tao at iba-ibang pananaw ang
kanilang natutuhan sa panahong ito. Marami ang natutong
magtanong sa mga kaugalian at tradisyong matagal ng sinunod.
Naging mapangahas ang ilan sa pagtuligsa sa estruktura ng
lipunan samantalang ang iba ay nagnais na baguhin ang estrukturang
ito. Nagbibigay daan ito sa isa pang uri ng rebolusyon ang
Rebolusyong Politikal.
TALA – HANAYAN
(3-2-1 CHART)
Gawain 4
Gawain 4:TALA – HANAYAN (3-2-1 CHART)
Punan ang sumusunod na chart. Gawin ito sa kwaderno.
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ano-anong pangkaisipang politikal, ekonomikal, medikal, at pilosopikal ang
sumibol at kumalat sa malaking bahagi ng Europe?
2. Paano binago ng iba-ibang kaisipan ang pagtingin ng mga Europeo sa kanilang
pinuno at pamahalaan?
3. Naging makatuwiran kaya ang mga kaisipang ipinanukala ng mga
Philosophes? Pangatuwiranan.
4. Paano binago ng Rebolusyong Pangkaisipan ang pagtingin ng maraming
mamamayan sa:
a. relihiyon
b. pamahalaan
c. ekonomiya
d. kalayaan
REBOLUSYONG
AMERIKANO:
SANHI,
KARANASAN AT
IMPLIKASYON
REBOLUSYONG AMERIKANO: SANHI, KARANASAN AT IMPLIKASYON
Ang digmaan para sa kalayaan ng America ay lalong kilala sa
katawagang Rebolusyong Amerikano. Nagsimula ang himagsikan
nang ang mga Ingles na naging mga migrante sa Timog Amerika
ay nagrebelde sa labis na pagbubuwis na ipinataw sa kanila ng
Parliamentong Ingles dahil wala silang kinatawan sa Parliamento
upang sabihin ang kanilang mga hinaing.
Nagdeklara sila ng paglaya sa mga Ingles noong 1776.
Pagkatapos ay nagbuo sila ng isang malakas na hukbo na naging
tagapagtanggol sa British. Ang Digmaan para sa kalayaan ang
naging dahilan ng pagbubuo ng United States of America.
PAGSUSURING PANTEKSTO
Sa huling bahagi ng ika-18 na siglo, ibang uri ng himagsikan
ang lumaganap sa bahagi ng Atlantiko. Ito ay naimpluwensiyahan
ng mga ideyang pinalaganap noong Panahon ng Enlightenment.
Inilatag nito ang mga pagtatanong tungkol sa absolutong
monarkiya at sa dominasyon ng Simbahan sa mga panlipunan at
pampolitikang galaw ng mga tao. Ang ganitong kaisipan ay
naging daan upang patalsikin ang tradisyonal na rehimen sa
America at France.
PAGSUSURING PANTEKSTO
Nagsimula ang digmaan noong 1775 sa pagitan ng 13
kolonya sa Timog America at Great Britain. Ito ang unang
himagsikan na naghangad ng kalayaan at pagbabago sa lipunan.
Naging daan din ito sa paglawak ng mga prinsipyong
rebolusyonaryo sa France at sa isang madugong himagsikan
noong 1789. Itinuturing na mas malaki ang naiwang epekto ng
Himagsikan sa France sa kabuuan ng Europe at iba pang panig ng
mundo sa dahilang iniwan nito ang tatlong mahahalagang
prinsipyo ng pagbubuo ng isang nasyon-estado: ang kalayaan,
pagkakapantaypantay, at ang kapatiran.
ANG
LABINTATLONG
KOLONYA
ANG LABINTATLONG KOLONYA
Ang malaking bilang ng mga Ingles ay nagsimulang lumipat at
manirahan sa Hilagang Amerika noong ika-17 na siglo. Karamihan sa kanila
ay nakaranas ng persecution dahil sa kanilang bagong pananampalataya
na resulta ng Repormasyon at Enlightenment sa Europe. Sa kalagitnaan ng
ika-18 na siglo ay nakabuo na sila ng 13 magkakahiwalay na kolonya na ang
hangganan sa hilaga ay Massachusetts at sa timog ay Georgia. Bawa’t isa
sa mga kolonya ay may sariling lokal na pamahalaan. Noong 1750 ay
gumastos ng napakalaking halaga ang British laban sa France upang
mapanatili sa ilalim ng kanilang imperyo ang 13 kolonya. Nais ng British na
ang mga kolonya ay mag-ambag sa kanilang gastusin sa pamamagitan ng
pagdaragdag ng mga buwis.
ANG LABINTATLONG KOLONYA
ANG LABINTATLONG KOLONYA
Isa-isahin ang 13 kolonya ng British sa North America.
Isulat ito sa kwaderno.
DAHILAN
WALANG PAGBUBUWIS
KUNGWALANG
REPRESENTASYON
WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON
Ang mga kolonya ay walang kinatawan sa Parliamento ng British sa
London kaya sila ay nagprotesta sa pagbabayad sa labis na buwis na
ipinapataw sa kanila. Ang kanilang naging paboritong islogan ay ang
“walang pagbubuwis kung walang representasyon.” Noong 1773 ay isang
pangkat ng mga kolonista ang nagsuot ng kasuotan ng mga katutubong
Amerikano at nakapasok sa isang pangkalakal na bapor ng mga Ingles.
Kanilang itinapon ang mga tone-toneladang tsaa sa pantalan ng Boston
Harbor sa Massachusetts. Sila’y nagprotesta sa ipinataw na buwis sa tsaa
na inaangkat sa mga kolonya. Kinilala sa kasaysayan ang pangyayaring ito
bilang Boston Tea Party. Nagpasa ang pamahalaan ng Britanya ng
kaparusahan sa mga kolonista na naging kabahagi ng nabanggit na
insidente.
WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON
WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON
Ang Stamp Act na ipinasa ng Parliamento noong 1765
ay nagdagdag ng buwis para sa pamahalaan ng Britanya.
Naisagawa ito sa pamamagitan ng paglalagay ng mga
selyo sa anumang produkto na dadalhin sa Britanya mula
sa mga kolonya.
ANG UNANG
KONGRESONG
KONTINENTAL
ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL
Ang mga kolonyang bumubuo sa 13 kolonya ng Great
Britain sa America ay dagling sumaklolo sa naging
kinahinatnan ng insidente sa Massachusetts. Binuo nila
ang Unang Kongresong Kontinental na dinaluhan ng mga
kinatawan ng bawat kolonya maliban sa Georgia.
Ang pagpupulong na ito at pagsasama-sama ng mga
kolonya ay isang pagpapakilala ng kanilang paglaban sa
mga batas at polisiyang ipinatutupad ng mga Ingles sa
kanila.
ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL
Noong ika-5 ng Setyembre, 1774, 56 na kinatawan ng
mga kolonya ang dumalo dito. Binigyang diin ng grupo na
sa pagkakataong iyon mula sa isang kilalang kinatawan na
si Patrick Henry, na wala nang dapat makitang pagkakaiba
ang isang taga-Virginia, Pennsylvania, New York, at New
England. Dapat na tandaan na sila’y nagkakaisa at sama-
samang magtataguyod para sa kapakanan ng kabuuang
kolonya. Nagkaisa sila na itigil na ang pakikipagkalakalan
sa Great Britain at ito’y nagpasimula pagkatapos ng
Setyembre, 1775.
ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL
Marami sa mga kolonya ang determinadong bumuo at
gumamit ng mga radikal na pamamaraan upang labanan ang
puwersa ng Great Britain. Sa bawa’t kolonya ay bumuo ng
magiging kabilang sa boluntaryong army at handang
makipaglaban sa pamamagitan ng digmaan.
ANG PAGSISIMULA
NG DIGMAAN
ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN
Noong Abril 1775 nagpadala ang Great Britain ng tropa ng
mga sundalo sa Boston upang kunin nang puwersahan ang isang
tindahan ng pulbura sa bayan ng Concord.
Isang Amerikanong panday na nagngangalang Paul Revere
ang naging kasangkapan upang malaman ng mga tao na may
paparating na mga sundalong British. Sa pamamagitan ng
pagsakay sa kanyang kabayo at pagligid sa buong bayan ay
napagsabihan niya ang mga tao na maghanda sa pakikipaglaban.
Kaya mayroong grupo ng mga tagapangalaga at tagapagbantay
na Amerikano ang humadlang sa mga sundalong British na
papalapit sa bayan ng Lexington.
ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN
Nagpalitan ng putukan ang magkabilang pangkat hanggang
walong Amerikano ang napatay. Dito na nagpasimula ang
Digmaan para sa kalayaan ng mga Amerikano. Sa Concord naman
ay nagkaroon ng pagkakataon ang mga Amerikano na mag-
organisa at puwersahang mapabalik ang mga sundalong British
sa Boston. Dito na nila tuluyang nakubkob ang mga sundalong
British sa loob ng siyudad.
ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN
Marami sa mga kolonya ang determinadong bumuo
at gumamit ng mga radikal na pamamaraan upang
labanan ang puwersa ng Great Britain.
ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN
ANG IKALAWANG
KONGRESONG
KONTINENTAL
ANG IKALAWANG KONGRESONG KONTINENTAL
Ang Kongresong Kontinental ay muling nagpulong sa ikalawang
pagkakataon noong Mayo 1775 at idineklara ang pamahalaan na
tinawag nilang United Colonies of America (Pinagbuklod na mga
Kolonya ng Amerika). Ang hukbo ng mga military ay tinawag na
Continental Army at ang naatasan na commander-in-chief ay si
George Washington. Sinubukan ng hukbong militar na makuha ang
Boston ngunit natalo sila sa Digmaan sa Bunker Hill.
Sinunod ng mga Amerikanong kubkubin ang Canada nguni’t
natalo rin sila dito. Maski sunud-sunod ang pagkatalo ng mga
Amerikano sa labanan ay hindi pa rin sila nawalan ng pag-asa hanggat
tuluyang napaalis nila ang mga sundalong British na patuloy na
nakukubkob sa Boston noong Marso 1776.
ANG IKALAWANG KONGRESONG KONTINENTAL
Ang mapa sa ibaba ay nagpapakita ng digmaan sa pagitan
ng Amerikano labansa mga mananakop na British.
ANG DEKLARASYON
NG KALAYAAN
ANG DEKLARASYON NG KALAYAAN
Noong Hunyo 1776 ay nagpadala ng malaking tropa ang
Great Britain sa Atlantiko upang tuluyang durugin at pahinain ang
puwersang Amerikano. Upang matugunan ang ganitong
pangyayari ay minarapat ng Kongresong Kontinental na
aprubahan ang Deklarasyon ng Kalayaan noong Hulyo 4. Ang
dokumento ay isinulat halos lahat ni Thomas Jefferson, isang
manananggol. Binigyang diin ng dokumento na ang dating mga
kolonya ay di na kasalukuyang teritoryo ng Great Britain. Sila, sa
panahong iyon ay kinikilala na bilang malayang nasyon sa
katawagang Estados Unidos ng Amerika.
ANG DEKLARASYON NG KALAYAAN
Buwan na ng Agosto nang tuluyang nakadaong ang hukbo ng Great
Britain at sinakop nila ang siyudad ng Nueba York. Napilitan ang puwersa ni
George Washington na umatras sa labanan. Ang hukbo ng mga British ay
napakalaki na halos bumubuo sa 30,000 mga sundalo samantalang ang
hukbo na pinangungunahan ni Washington ay nasa 3,000 sundalo lamang
ang bilang.
Nagkaroon ng pag-aaral at pagpaplano si Washington kaya noong
ika-25 ng Disyembre 1776 ay naglunsad siya at ang kanyang hukbong isang
sopresang pag-atake laban sa mga British. Ginamit ng hukbo ni
Washington ang Ilog Delaware upang maisakatuparan ang kaniyang balak.
Ito ang naging dahilan kung bakit nila napagwagian ang Digmaan sa
Trenton at Princeton nguni’t sila’y di nagtagumpay sa pagkuha sa New
York.
ANG PAGLUSOB
MULA SA CANADA
ANG PAGLUSOB MULA SA CANADA
Simula noong 1777 sinimulan na ng mga British ang pag-
atake sa Amerika mula sa Canada, ngunit sa bawa’t pagtatangka
nila sila ay napipigil ng mga hukbong Amerikano. Ang Continental
Army ay lumaki at umaabot na sa halos 20,000 sundalo.
Noong Oktubre sa taon ding iyon ay nanalo sa labanan sa
Saratoga ang mga Amerikano at ito ang naging dahilan sa
pagwawakas ng mga pag-atake ng mga British mula sa Canada.
Ang pagsuko ng hukbong British ay mula sa pamumuno ni
Heneral John Burgoyne laban sa hukbong pinamumunuan ni
Heneral Horacio Bates.
PAGTULONG NG MGA
PRANSES SA LABANAN
PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN
Ang bansang France ay tradisyonal na kalaban ng British at
ang mga French ay naging lihim na taga-suporta ng mga
rebeldeng Amerikano simula pa lamang ng labanan. Noon pang
1778 ay nagsimula nang bigyan ng pagkilala ng pamahalaang
France ang United States of America bilang isang malayang
bansa. Nagpadala sila ng mga bapor pandigma upang
matulungan ang mga Amerikano sa kanilang pakikipaglaban sa
mga British. Dahil sa lumalakas na puwersa ng mga rebelde ay
minabuti ng Great Britain na sakupin ang katimugang bahagi ng
kolonya isa-isa.
PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN
Noong Disyembre 1778 ay nakuha ng mga British ang
daungan ng Savannah at nakontrol ng buo ang Georgia. Dahil dito
ay naging mahirap sa mga Amerikano upang muling makuha ang
Savannah kahit may tulong na nagmumula sa mga Pranses.
Kinubkob naman ng mga British ang Continental Army sa
daungan ng Charleston at pinuwersa itong sumuko sa
pamahalaan ng Great Britain.
PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN
Paano ipinaglaban ng mga Amerikano ang kanilang
kalayaan?
ANG LABANAN
SAYORKTOWN
ANG LABANAN SAYORKTOWN
Sa pamumuno ng British commander na si Heneral Charles
Cornwallis ay tinangkang sakupin ng Great Britain ang Timog Carolina.
Ngunit sa pamamagitan ng magkasamang puwersa ng mga Amerikano at
Pranses ay natalo ang mga British sa Labanan sa King’s Mountain noong
huling bahagi ng 1780 at sa labanan sa Cowpens ng mga unang bahagi ng
1781.
Nag-ipon ng lakas sa kaniyang hukbo si Heneral Cornwallis kaya
pansamantalang humimpil muna sila sa Yorktown. May karagdagan pang
hukbo ng mga sundalong Pranses ang dumating sa Amerika na bumibilang
sa 6,000 kaya napagpasyahan ni Washington na talunin nang lubusan ang
mga British. Kaya noong Oktubre 19,1781 ay minabuti nang sumuko ni
Heneral Cornwallis at dito ay tuluyan ng nakamit ng mga Amerikano ang
kanilang kalayaan.
PAGHAHANGAD
NG KAPAYAPAAN
PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN
Ang pagkapanalo ng mga Amerikano sa digmaan ay
malaking pagkamangha sa mga British sa mundo. Ang Great
Britain ay itinuturing ng panahong iyon bilang isang malakas na
kapangyarihan na mayroong mahuhusay at sinanay na mga
sundalo subalit tinalo ng mga Amerikanong sundalo na di
nagkaroon ng mga pagsasanay sa pakikipaglaban.
Sa isang kumperensiya sa Paris noong 1783 ay pormal na
tinanggap ng Great Britain ang kalayaan ng kanilang dating
kolonya, ang Amerika. Samantalang ang mga nasa Amerika na
nagnanais pa ring pamahalaan ng hari ng England ay lumipat sa
Canada na nanatiling kolonya ng Great Britain.
PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN
Ang digmaan para sa kalayaan ng Amerika ay nagbago sa
mukha ng kasaysayan ng mundo sa dahilang ito ang naging daan
sa pagbuo ng isang bagong nasyon na umunlad at naging isang
makapangyarihang bansa sa hinaharap.
Ang mga ideyang iniwan ng digmaan para sa kalayaan ay
naging simbolo at inspirasyon sa maraming mga kolonya na nais
lumaya sa kanilang mga mananakop at lalo na sa mga
rebolusyonaryong Pranses.
Ang mga rebolusyonaryong Pranses na ito ang naglunsad
ng pagpapabagsak sa rehimen ng absolutong monarkiya sa
France noong 1789 at nagbuo ng isang republika nang lumaon.
PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN
Ano ang sinisimbolo ng larawan?
PULONG - ISIP
Gawain 5
Gawain 5: PULONG - ISIP
Pangkatang Gawain. Katulong ang mga miyembro ng iyong pangkat
sagutin ang mga tanong sa apat na learning centers na binuo ng inyong
guro.
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ano-ano ang pangyayaring nagbunsod sa pagsilang ng Rebolusyong
Amerikano?
2. Ano ang naging epekto ng labis na pagbubuwis ng Great Britain sa
kamalayan ng mga Amerikano?
3. Paano hinarap ng mga Amerikano ang malakas na puwersang militar ng
Great Britain?
4. Paano binago ng pananagumpay ng mga Amerikano ang tingin ng
daigdig sa Great Britain? United States? Pangatuwiranan.
5. Maihahantulad ba ang karanasang ito nang lumaban ang mga Pilipino
para sa kalayaan mula sa mga mananakop? Pangatuwiranan.
REBOLUSYONG
PRANSES: ANG
PAMUMUNO NG
KARANIWANG URI
MGA SALIK NA
NAGPASIKLAB SA
REBOLUSYONG
PRANSES
MGA SALIK NA NAGPASIKLAB SA REBOLUSYONG PRANSES
Ano ang mga salik na nagbigay daan sa Rebolusyong
Pranses? Ilan sa mga ito ay:
■ kawalan ng katarungan ng rehimen;
■ oposisyon ng mga intelektuwal sa namamayaning kalagayan;
■ walang hangganang kapangyarihan ng hari;
■ Personal na kahinaan nina Haring Louis XV at Haring Louis XVI
bilang mga pinuno, at
■ krisis sa pananalapi na kinaharap ng pamahalaan.
Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789
Simula ng taong 1789 ang France ay pinaghaharian ni Haring Louis
XVI, isang Bourbon na ang pamumuno ay absoluto. Ang absolutong hari ay
itinuturing na makapangyarihang pinuno ng isang nasyon sapagkat ang
kanilang ginagamit na basehan sa kanilang pamumuno ay ang Divine Right
Theory. Ito ay ang paniniwala na ang kapangyarihan ng isang hari ay
nagmula sa kanilang mga diyos para pamunuan ang bansa.
Ang lipunang France naman ay nahahati sa tatlong pangkat na
tinatawag na estates. Ang unang estate ay binubuo ng mga obispo, pari, at
ilan pang may katungkulan sa Simbahan. Ang ikalawang estate ay binubuo
ng mga maharlikang Pranses. Samantalang ang ikatlong estate ay binubuo
ng nakararaming bilang ng mga Pranses gaya ng mga magsasaka, may-ari
ng mga tindahan, mga utusan, guro, manananggol, doktor, at mga
manggagawa.
Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789
Pagdating noong 1780 ay kinailangan ng pamahalaang France ng
malaking halaga para itaguyod ang pangangailangan ng lipunan. Ang
bumuo ng una at ikalawang estate sa ilalim ng kautusan ng hari ay di
ibinibilang sa mga nagbubuwis at ang ikatlong estate lamang ang
nagbabayad. Idagdag pa rito ang magarbo at maluhong pamumuhay ng
hari at ng kaniyang pamilya kaya patuloy ang paghihirap ng mga bumubuo
sa ikatlong estate. Gayundin, ang maraming digmaan na sinalihan ng
France kabilang na dito ang tagumpay na digmaan para sa kalayaan ng
mga Amerikano ay umubos ng pera para gamitin sa pangangailangan ng
mga pangkaraniwang Pranses.
Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789
1. Paano nakatulong ang prinsipyong divine right sa pagpapanatili ng
kapangyarihan ng hari ng France?
2. Bakit ang nasa ikatlong estate lamang ang inatasang magbayad ng
buwis? Makatuwiran ba ito? Ipahayag ang iyong saloobin.
ANG PAMBANSANG
ASEMBLEA
ANG PAMBANSANG ASEMBLEA
Upang mabigyang lunas ang kakulangan sa salapi na
kailangan ng France nang panahong iyon ay minabuti ni Haring
Louis na magdaos ng isang pagpupulong ng lahat ng kinatawan
ng tatlong estate noong 1789 saVersailles.
Hindi nabigyang lunas ang suliranin ukol sa pananalapi dahil
hindi nagkasundo ang mga delegado sa paraan ng pagboto. Dati,
nagpupulong nang hiwalay ang tatlong estate. Matapos nito’y
saka pa lamang sila boboto. Bawat estate ay may isang boto.
Karaniwan na magkatulad ang boto ng una at ikalawang estate
laban sa ikatlong estate kaya naman laging talo ang huli.
ANG PAMBANSANG ASEMBLEA
Dahil dito humiling ang ikatlong estate na may malaking
bilang kasama ng mga bourgeoisie na ang bawat delegado ng
asemblea ay magkaroon ng tigiisang boto. Sapagkat humigit-
kumulang kalahati ng 1,200 delegado ay mula sa ikatlong estate,
malaki ang kanilang pagkakataong maisakatuparan ang nais na
mga reporma.
Mula sa panukala ni Abbe Sieyes isang pari, idineklara ng
ikatlong estate ang kanilang sarili bilang Pambansang Assembly
noong Hunyo 17, 1789. Inimbitahan nila rito ang una at ikalawang
estate .
ANG PAMBANSANG ASEMBLEA
Dahil na rin sa panunuyo ng ikalawang estate, itinuloy pa rin
ni Haring Louis XVI ang magkahiwalay na pagpupulong. Isinara
ang lugar na dapat sana’y pagpupulungan ng ikatlong estate kung
kaya’t sila ay nagtungo sa tennis court ng palasyo.
Maraming mga pari at ilang noble ang sumama sa kanila at
hiniling sa hari na bumuo ng isang konstitusyon at nanindigang
hindi aalis hangga’t hindi naisakatutuparan ang kanilang layunin.
ANG PAMBANSANG ASEMBLEA
Matapos ang isang linggo’y ibinigay na ng hari ang hiling ng
ikatlong estate nang kanyang ipag-utos na sumama ang una at
ikalawang estate sa pambansang asemblea.
Maituturing ang pangyayaring ito ng unang pagwawagi ng
ikatlong estate.
ANG PAMBANSANG ASEMBLEA
Ano ang nakatulong sa ikatlong estate upang makuha nila
ang hinihingi sa hari?
TENNIS COURT OATH,VERSAILLE, FRANCE
ANG PAGBAGSAK
NG BASTILLE
ANG PAGBAGSAK NG BASTILLE
Nagkaroon ng malaki at popular na suporta sa Paris ang
Bagong Asembleya. Noong Hunyo sa pamamagitan ng payo ni
Reyna Marie Antoinette, nagpadala ng mga sundalo sa Paris at
Versailles ang hari upang payapain ang lumalaganap na
kaguluhan.
Ang desisyong ito ay lalong nagpaigting sa paglaganap ng
rebelyon. Isang malaking kaguluhan ang nangyari noong Hulyo
14, 1789 nang sugurin ng mga galit na mamamayan ang Bastille.
Ito ay isang kulungan ng mga napagbintangan at kalaban ng
kasalukuyang monarko sa kanyang pamamahala. Pinakawalan
ang mga nakakulong dito. Ang pagbagsak ng Bastille ay
palatandaan na ang mga tao ay naghahangad ng pagbabago sa
pamahalaan.
ANG PAGBAGSAK NG BASTILLE
Lumaganap ang kaguluhan sa iba-ibang panig ng France at
tinawag na mga rebolusyonaryo ang mga sumama sa
pakikipaglaban. Sila’y binubuo ng mga sundalong sinanay at
handang ipagtanggol ang Asemblea.
Karaniwan silang nakasuot ng mga badges na pula, puti, at
bughaw na naging kulay ng rebolusyon. Hanggang sa
kasalukuyan ang mga kulay na ito ay matatagpuan pa rin sa
watawat ng bansang France.
KALAYAAN,
PAGKAPANTAY – PANTAY,
KAPATIRAN
KALAYAAN, PAGKAPANTAY – PANTAY, KAPATIRAN
Taong 1789 nang ang Constituent Assembly, ang bagong
katawagan sa Asembleyang Nasyonal ay nakapagpalabas ng
isang bagong saligang batas. Ang pambungad na pananalita ng
saligang-batas ay tungkol sa Deklarasyon ng mga Karapatang
Pantao at Mamamayan. Binigyang diin nito na ang lipunang
Pranses ay kinakailangang nababatay sa mga ideya ng kalayaan,
pagkapantaypantay, at kapatiran.
Makalipas ang dalawang taon, Setyembre 1791, ay lubusang
napapayag si Louis XVI na pamahalaan na ang France sa
pamamagitan ng bagong saligang-batas. Ang kapangyarihan ng
mga nasa Simbahan at ng mga maharlika ay nabawasan din at
ang halalan para sa Asembleang bubuo ng mga batas ay idinaos.
KALAYAAN, PAGKAPANTAY – PANTAY, KAPATIRAN
• Ano ang pangunahing layunin ng pamahalaan?
Naniniwala ka ba dito? Bakit?
• Bakit mahalaga na paliwanagang inosente ang
nasasakdal hanggat hindi napatutunayan ang kanyang
kasalanan?
• Ano ang implikasyon sa pamahalaan ng mga prinsipyong
nabanggit sa Declaration of the Rights of Man?
ANG PAGSIKLAB
NG REBOLUSYON
ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON
Maraming mga monarko sa Europe ang labis na
naapektuhan sa pagsiklab ng French Revolution. Natakot silang
ang ganoong uri ng rebolusyon ay lumaganap sa kanilang mga
kaharian at pinangangasiwaan. Noong taong 1792 ay nagpadala
ang Austria at Prussia ng mga sundalong tutulong upang talunin
ang mga rebolusyonaryong Pranses. Sa mahabang panahon ng
pakikipaglaban ay tinalo ng mga rebolusyonaryo ang mga
sundalong tumulong upang sila’y patigilin.
Ang rebolusyon ay lalong naging malakas at malaki sa
pamamagitan ng pamumuno ng isang abogadong
nagngangalangGeorges Danton.
ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON
Pinagsususpetsahan ng mga rebolusyonaryo na posibleng
ang mga noble ng France ay bumubuo ng alyansa sa iba pang
mga bansa sa Europa upang muling ibalik ang kapangyarihan ng
hari at tapusin ang rebolusyong pinasimulan. Dahil dito ay hinuli
nila ang hari at ang mga sumusuporta sa kanya at pinatay sa
pamamagitan ng paggamit ng guillotine.
Tinawag ang pangyayaring ito sa France bilang September
Massacres. Noong Enero 1793 ay napugutan naman ng ulo si
haring Louis XVI. Sa taong ding iyon ay sinunod naman nila si
Reyna Marie Antoinette. Dahil sa mga sunod-sunod nitong
pangyayari ay idineklarang isang Republika ang France.
ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON
1. Ano ang sinisimbolo ng pagbagsak ng Bastille sa kasaysayan
ng monarkiya sa France?
2. Ilarawan ang kalagayan ng France sa panahon ng rebolusyon.
ANG REIGN OFTERROR
ANG REIGN OFTERROR
Marami sa mga bansa sa Europe kabilang na ang Great
Britain ang sumama na sa digmaan laban sa France. Malaking
bilang ng mga nakababatang kalalakihan ang pinuwersang
sumama sa hukbong sandatahan upang idipensa ang bagong
republika. Noong Abril 1794 ay binuo ng mga rebolusyonaryo ang
isang pansamantalang pamahalaan sa ilalim ng Committee of
Public Safety. Ang pinakamabisa at aktibong miyembro rito ay
ang isang manananggol na si Maximilien Robespierre, isang
masidhing republikano.
ANG MANANANGGOL
NA SI MAXIMILIEN
ROBESPIERRE
ANG MANANANGGOL NA SI MAXIMILIEN ROBESPIERRE
Isa sa naging pangunahin niyang gawain upang
maipagpatuloy ang rebolusyon ay ang pagpapadala ng maraming
mga sundalo na uubos sa mga kaaway ng Republika. Ang mga
kaaway na ito ay pawang pinatay sa pamamagitan ng guillotine at
tinawag ang panahong ito bilang reign of terror. Umabot sa
17,000 katao ang pinatay sa pagitan ng 1793 hanggang 1794 at
may 20,000 naman ang mga namatay sa mga kulungan.
ANG FRANCE SA
ILALIM NG DIRECTORY
ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY
Taong 1794 nang humina ang kapangyarihan ng mga
rebolusyonaryo at nakuha ng mga moderates ang pamamahala.
Kabilang sa mga pinunong extremists ng Rebolusyon gaya nina
Danton at Robespierre ay pinatay rin sa pamamagitan ng
guillotine. Napagwagian naman ng France ang kaniyang
pakikidigma sa mga bansang Europe kaya ang mga ito ay
lumagda ng kasunduan sa kaniya maliban sa Britain. Taong 1795
nang ang Republika ng Pransiya ay gumamit ng bagong saligang-
batas na ang layunin ay magtatag ng isang direktoryo na
pinamumunuan ng limang tao na taon-taon ay ihahalal.
ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY
Nguni’t ang pamahalaang ito’y di nagtagumpay. Ito’y sa
dahilang ang pamahalaan ay naubusan ng pera. Samantala, iba-
ibang pangkating pampolitika ang nagnais na hawakan ang
pamamahala at maraming tao ang nais na bumalik sa monarkiya.
ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY
1. Ano ang reign of terror? Bakit ito lumaganap?
ANG PAGIGING
POPULAR NI
NAPOLEON
ANG PAGIGING POPULAR NI NAPOLEON
Kailangan ng France ng isang malakas na lider matapos ang
rebolusyon, kaya noong 1799 ang pinakapopular at matagumpay
na heneral, si Napoleon Bonaparte ay nahirang na pinuno. Sa
panahon ng kaniyang pamumuno ay nasakop niya ang malaking
bahagi ng Europe at kinilalang Emperor Napoleon I noong 1804.
Ang kaniyang hukbo sa kanilang pananakop ay naging mga
disipulo ng mga ideya ng Rebolusyong Pranses, ang kalayaan,
pagkapantay-pantay at kapatiran.
ANG PAGIGING POPULAR NI NAPOLEON
Ang mga ideya na ito ng rebolusyon ay lumaganap sa
Europe. Ang mga ideyang ito ang nagsilang sa iba pang mga
ideyang pampolitika gaya ng republikanismo at ng mga praktikal
na ideya gaya ng paggamit ng sistemang metriko sa pagsukat.
Naging susi ito upang maghangad ng mga pagbabago sa
pamumuno ang mga tao at magtatag ng isang Republikang
pamahalaan.
DIYAGRAM NG
PAG – UNAWA
Gawain 6
Gawain 6: DIYAGRAM NG PAG - UNAWA
Gawaing Dyad
Gamit ang kasunod na diagram, tukuyin ang hinihinging mga
impormasyon ayon sa iyong pagkaunawa.
Gawain 6: DIYAGRAM NG PAG - UNAWA
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Paano nakaapekto ang kalagayang panlipunan ng karamihang mamamayang
Pranses sa pagsibol ng rebolusyon?
2. Ano ang sinisimbolo ng pagbagsak ng Bastille sa pamahalaang monarkiya?
3. Naging makatuwiran ba ang paghingi ng mga Pranses sa pagbabago ng lipunan?
Pangatuwiranan.
4. Paano namuhay ang mga Pranses sa panahong rebolusyunaryo?
5. Bakit hindi napigil ng puwersang monarkal ang rebolusyong Pranses?
6. Paano kumalat ang kaisipang liberal sa kabuuan ng Europe?
7. Paano binago ng Rebolusyong Pranses ang heograpiyang politikal ng Europe?
8. May pagkakatulad ba ang karanasan ng mga ordinaryong Pranses sa mga Pilipino
partikular sa pagsisingil ng mataas na buwis? Pangatuwiranan.
ANG
NAPOLEONICWARS
ANG NAPOLEONIC WARS
Ang Napoleonic Wars ay isinunod sa pangalan ni Napoleon
Bonaparte na naging pinuno ng France noong 1799 at
nagtangkang ipakilala ang kaniyang ideya ng pamahalaan sa
buong Europe. Ang Napoleonic Wars ay serye ng mga digmaang
pinangunahan ni Napoleon Bonaparte. Ang digmaan ay
nagwakas nang si Napoleon ay natalo sa Digmaan sa Waterloo
noong 1815.
MGA PANGUNAHING
DAHILAN NG DIGMAAN
MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN
Ang digmaang Napoleonic ay nagsimula sa panahon ng
Rebolusyong Pranses. Nagtagumpay ang mga rebolusyonaryo na
mapaalis at mapahina ang kapangyarihan ng hari sa France at
maitatag ang isang Republika. Dahil sa pangyayaring ito ay
nagkaroon ng takot ang iba pang mga monarko sa napipintong
paglaganap ng rebolusyon na posibleng magpabagsak sa
kanilang mga pamumuno.
MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN
Noong 1792 ay nagpadala ang mga pinuno ng Austria at
Prussia ng hukbong sandatahan upang lusubin ang France. Natalo
sila ng mga rebolusyonaryong Pranses kaya sa pananaw nila ang
mabuting paraan para madepensa ang rebolusyon ay palaganapin
ito sa karatig-bansa. Noong 1793 ay nagsimulang lusubin ng mga
rebolusyonaryong Pranses ang Netherlands. Upang mapigil ang
papalakas na puwersa ng mga Pranses ay minabuti ng Great
Britain, Spain, Portugal, at Russia na sumali sa digmaan.
MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN
1. Ano ang NapoleonicWars?
2. Bakit inilunsad ang NapoleonicWars?
ANG PAGKILALA SA
KAKAYAHAN NI
NAPOLEON
ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON
Sa mga ilang taon ng digmaan sa Europe ay nanatili ang
lakas ng France sa pakikihamok sa kalupaan at ang mga British
naman ay sa katubigan. Nagbago lang ang sitwasyon ng naging
kilala ang kakayahan bilang pinunong heneral si Napoleon
Bonaparte.
Ang tagumpay ng mga digmaang inilunsad ni Napoleon sa
Europe ay naipapanalo niya sa mga labanan sa katubigan at di sa
kalupaan. Noong 1805 ay nasakop niya ang Hilagang Italya,
Switzerland, at angTimog Germany.
ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON
Tinalo niya ang mga Austrians sa Battle of Ulm at ang
pinagsanib na puwersa ng mga Austrians at Russians sa Battle of
Austerlitz. Taong 1806 nang durugin ng puwersa ni Napoleon ang
hukbo ng mga Prussian sa Battle of Jena at sa kabuuan ay
kaniyang nasakop ang Gitnang Germany na nakilala bilang Rhine
Confederation.
Patuloy niyang sinakop ang iba pang bahagi ng Italy. Noong
1807 ay tinalo niya ang puwersa ng mga Ruso sa Battle of
Friedland. Nakontrol din niya nang lumaon ang Poland. Napilitan
ang mga Ruso na makipagkasundo sa France. Sinunod naman
niya ang pagsakop sa Spain at Portugal.
ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON
Halos sa huling bahagi ng 1807 ay nakapagtayo at
napalawak na ni Napoleon ang Imperyong Pranses sa Kanlurang
Europa. Tanging ang Great Britain na lamang ang nakikipagdigma
sa France. Dahil sa lakas ng kapangyarihan ni Napoleon ay
nagtatag siya ng mga bagong pamahalaan at pinuno. Karamihan
ay miyembro ng kanyang pamilya. Isa sa kanyang mga kapatid na
lalaki, si Joseph, ay itinalagang hari sa Naples noong 1806 at nang
lumaon bilang hari ng Espanya. Ang isa pa niyang kapatid na si
Louis, ay naging hari sa Holland.
Ang mga bagong pinuno na ito ay nagpakilala ng mga
reporma upang baguhin at gawing modernisado ang mga
kaharian.
ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON
1. Sino si Napoleon Bonaparte?
2. Ano-anong mga bansa sa Europe ang naapektuhan ng
NapoleonicWars?
PENINSULAWAR (1808)
PENINSULA WAR (1808)
Taong 1808 ay nagkaroon ng mga pag-aalsa laban sa
pamamahala ng mga Pranses sa Spain at Portugal. Nagpadala ng
tulong na mga sundalo ang Great Britain sa mga rebelde ngunit
tinalo sila ng mga Pranses sa Spain kaya minabuti ng mga British
na magkonsentreyt na lang sa Portugal. Ang bahagi na ito ng
Napoleonic Wars ay naging kilala bilang Peninsular War sa
dahilang ang Spain at Portugal ay nasa bahagi ng Europe na
Iberian Peninsula.
ANG PAGLUSOB
SA RUSSIA (1812)
ANG PAGLUSOB SA RUSSIA (1812)
Napagdesisyunan ni Napoleon na lusubin ang Russia sa dahilang
kapag ito’y kaniyang masakop madali na niyang mapapasok ang Britain.
Noong 1812 ay nagpadala si Napoleon ng 600,000 mga sundalo na binubuo
ng Polish, German, Italyano, at mga Pranses upang lumaban sa Battle of
Borodino. Marami sa mga sundalong ipinadala ni Napoleon ang namatay
sa labanan kaya kinulang ang bilang ng mga sundalo na magpatuloy ng
paglaban. Nakaabot ang hukbo ni Napoleon hanggang sa Moscow ngunit
laking gulat nila dahil wala silang naabutang tao dito nang sila’y dumating.
Nang gabi ng Setyembre 14 ay nagkaroon ng malaking sunog sa Moscow.
Ang mga gamit at tinitirhan ng mga sundalo ni Napoleon ay nadamay sa
sunog kaya nawalan sila ng pananggalang sa malamig na klima.
ANG PAGLUSOB SA RUSSIA (1812)
Sino kaya ang maaaring nagsimula ng sunog sa Moscow?
Pangatuwiranan.
ANG PAGKATALO
NG FRANCE
ANG PAGKATALO NG FRANCE
Napilitan si Napoleon na pabalikin ang kaniyang hukbo sa
France dahil sa nakamamatay na lamig sa Russia. Karamihan sa
natirang mga sundalo na kaniyang nakasama sa Battle of
Borodino ay namatay naman sa kanilang paglalakbay pagbalik sa
France. Sila ay namatay dahil sa gutom, sa lamig ng klima, o
napatay ng mga Russians. Mga 20,000 sundalong Pranses na
lamang ang nakabalik nang maluwalhati sa France.
Habang abala sa pakikipaglaban si Napoleon sa Russia ay
sinamantala naman ng mga British ang Spain at nanalo sila ng
maraming beses sa kanilang pakikipaglaban.
ANG PAGKATALO NG FRANCE
Noong 1813 ay nasakop ng mga British ang Timog France at
ang pinagsanib na puwersa ng mga Ruso at Austrian ang
sumakop naman sa Hilagang France. Napulbos ang hukbo ng mga
Pranses sa Digmaan sa Leipzig at unti-unting bumagsak ang
imperyong itinayo ni Napoleon.
ANG PAGTATAPOS
NG LABANAN
ANG PAGTAKAS
NI NAPOLEON
ANG PAGTAKAS NI NAPOLEON
Taong 1813 nang talunin ng pinagsamang puwersa ng Great
Britain, Austria, Prussia, at Russia ang emperador na Pranses na si
Napoleon Bonaparte. Ang imperyong binuo at itinatag ni
Napoleon ay biglang bumagsak at siya ay sumuko sa kaniyang
nagbubunying kalaban. Si Louis XVIII, ang kapatid ni Louis XVI
(ang haring pinapatay nang panahon ng Rebolusyong Pranses)
ang naging hari ng France noong 1814 at si Napoleon ay
ipinatapon sa isla ng Elba, malapit sa kanlurang baybayin ng
Italya.
ANG PAGTAKAS NI NAPOLEON
ANG PAGKAMATAY
NI NAPOLEON
ANG PAGKAMATAY NI NAPOLEON
Nakatakas noong Pebrero 1815 si Napoleon sa Elba at nakabalik sa
France. Nang ipahayag ang kanyang pagbabalik ay dali-dali siyang
sinalubong ng dati niyang mga sundalo. Bumuo na muli siya ng isang
hukbo at nagmartsa patungong Paris upang agawin ang trono sa haring si
Louis XVIII.
Muling nagkaisa ang alyansang unang tumalo kay Bonaparte at
naglunsad ng digmaan laban sa kaniya. Nangyari ang labanan sa Waterloo
na matatagpuan sa Netherlands.
ANG PAGKAMATAY NI NAPOLEON
Dahil sa pinagsamang puwersang
militar ng Britain at Prussia, madaling
natalo si Bonaparte. Hunyo 22 nang
sumuko si Napoleon sa mga British.
Natapos na rin ang kanyang “Isang
Daang Araw.” Siya ay ipinatapon sa isla
ng St. Helena. Ito ang lugar na kaniyang
kinamatayan noong 1821 na batay sa
mga bagong pagsusuri ay dahil sa
arsenic poisoning. Si Haring Louis XVIII
ang naluklok na emperador ng France
pagkatapos na maipatapon si Napoleon
sa St. Helena.
BUNGA NG
REBOLUSYON
BUNGA NG REBOLUSYON
Lubhang mahalaga ang naging bunga ng rebolusyon sa
kasaysayan ng daigdig. Sang-ayon sa mananalaysay na si John B.
Harrison, “Tulad ito ng kahon ni Pandora na nang mabuksan ay
nagpakawala ng mga kaisipang nakagimbal at nakaimpluwensiya
sa halos lahat ng sulok ng daigdig.” Ang simulain ng kalayaan,
pagkakapantay-pantay at pagkakapatiran, bagaman iba-iba ang
naging pagpapakahulugan ang naging tanglaw ng maraming mga
kilusang panlipunan, politikal, at pangkabuhayan.
TURN - BACKTIME
(TIME PLOTTING)
Gawain 7
Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING)
Panuto: Sundin ang sumusunod.
1. Bumuo ng timeline tungkol sa mahahalagang pangyayaring naganap sa
Rebolusyong Pranses kasama ang digmaang Napoleonic.
2. Itala ang mga esensiyal na pangyayaring magtutulak sa pag-usbong ng
Rebolusyong Pranses kasama na ang pagtatapos nito.
3. Maaaring maglagay ng mga personalidad upang higit na maging
malinaw ang timeline.
4. Basahin ang ginawang timeline sa harap ng klase at tanungin ang
kanilang saloobin tungkol dito.
5. Gagamitin ang kasunod na rubric upang maging batayan ng
pagmamarka sa ginawang timeline.
Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING)
Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING)
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ano ang ginampanan ni Napoleon Bonaparte sa pagkakaisa ng
mga bansa sa Europe?
2. Paano sinakop ni Bonaparte ang iba’t ibang bansa sa Europe?
3. Bakit ninais ng mga pinuno sa Europe na ibalik ang
pamahalaang monarkiya?
4. Paano isinakatuparan ang pagbabalik ng kapangyarihang
monarkal sa France? Katulad ba ito ng dating monarkiya?
Ipaliwanag.
PAGSIBOL NG
NASYONALISMO SA
IBA’T IBANG BAHAGI
NG DAIGDIG
PAGPAPAHALAGA SA NASYONALISMO SA IBA’T IBANG BAHAGI NG DAIGDIG
Isang proseso ang paglinang at pag-unlad ng nasyonalismo, hindi
maaaring biglaan. Kailangan itong madama, at paghirapan ng mga tao upang
matutuhan nilang mahalin ang kanilang bansa. Sa iba, ang kahulugan nito ay
damdamin ng pagiging matapat at mapagmahal sa bansa. Sa iba, ito ay
pagsasakripisyo pati ng buhay.
Kakambal ng nasyonalismo ang kawalan ng kasiyahan ng mamamayan.
Hangad ng mga tao na may ipagmamalaki sila bilang isang bansa. Habang
tumitindi ang kanilang paghahangad, higit nilang nararamdaman ang pagiging
makabayan.
Dumaraan ang lahat ng bansa sa iba-ibang pamamaraan kung paano
nadama ng mga tao ang pagiging makabayan. Habang ipinaglalaban nila ang
kanilang bansa, may mga pangyayari na kung minsan ay nagpapasidhi ng
kanilang damdamin na humahantong sa digmaan.
PAG – UNLAD NG
NASYONALISMO SA
SOVIET UNION
PAG – UNLAD NG NASYONALISMO SA SOVIET UNION
Ang Soviet Union o Russia ang pinakamalaking bansa sa daigdig. Isa
itong malawak na lupain na sumasakop sa dalawang lupalop ng Asia at
Europe. Halos doble ang laki nito sa Estados Unidos. Noong 988,
ipinalaganap ni Vladimir I sa Russia ang Kristiyanismong Griyego
(Orthodox) (CE) kaya tinawag siyangVladimirThe Saint.
Ika-13 na siglo, dumating ang mga Tartar o Mongol mula sa Asia at
sinakop ang mga mamamayan ng Russia nang mahigit sa 200 taon. Nag-
iwan ng mga bakas sa pananalita, pananamit at kaugalian ng Ruso ang
nasabing panahon ng pananakop. Naging tagapagligtas ng Russia, tumalo,
at nakapagbagsak sa mgaTartar sa Labanan sa Oka si Ivan the Great
HIMAGSIKAN RUSO
HIMAGSIKANG RUSO
Isa sa mga himagsikang nakagimbal sa daigdig ang
rebolusyon ng mga Ruso na naganap noong unang bahagi ng ika-
20 na siglo.
Bago nagkaroon ng himagsikan, ang Russia ang
pinakamalaking burukrasya sa mundo, kontrolado ito ng mga
maharlika at pulisya. Magsasakang nakatali sa lupa ang apat sa
bawat limang Ruso, walang karapatan at laging nakabaon sa
utang. Maging ang mga industriya ay nasa ilalim ng pamamahala
ng czar.
HIMAGSIKANG RUSO
Nakahikayat sa mga manggagawa ang pagtatayo ng mga pagawaan
upang pumunta sa mga bayan at lungsod. Dito sila nagkaroon ng
pagkakataong makapagaral. Dahil sa paghihigpit ng pulisya, lumikas ang
mga intelektuwal na Ruso patungo sa kanlurang Europe at doon nila
nakatagpo ang mga disipulo ni Karl Marx at Friedrich Engels. Nagtatag ang
mga ito ng dalawang partido.
Nagkaroon ng alitan ang pinakamasugid na tauhan na sina Josef
Stalin at Leon Trotsky tungkol sa kahalili ni Lenin at kung aling alituntunin
ang dapat sundin ng Russia. Si Trotsky ang may paniniwalang dapat ikalat
agad ang komunismo sa pamamagitan ng rebolusyong pandaigdig.
HIMAGSIKANG RUSO
Nakahikayat sa mga manggagawa ang pagtatayo ng mga pagawaan
upang pumunta sa mga bayan at lungsod. Dito sila nagkaroon ng
pagkakataong makapagaral. Dahil sa paghihigpit ng pulisya, lumikas ang
mga intelektuwal na Ruso patungo sa kanlurang Europe at doon nila
nakatagpo ang mga disipulo ni Karl Marx at Friedrich Engels. Nagtatag ang
mga ito ng dalawang partido.
Nagkaroon ng alitan ang pinakamasugid na tauhan na sina Josef
Stalin at Leon Trotsky tungkol sa kahalili ni Lenin at kung aling alituntunin
ang dapat sundin ng Russia. Si Trotsky ang may paniniwalang dapat ikalat
agad ang komunismo sa pamamagitan ng rebolusyong pandaigdig.
HIMAGSIKANG RUSO
Samantala, ayon naman kay Stalin, hindi ito napapanahon
dahil mahina pa ang Russia. Nagtagumpay si Stalin at napilitang
tumakas si Trotsky. Nanirahan siya sa Mexico at doon namatay
noong 1940.
Pinasimulan ang October Revolution ng mga komunistang
Soviet. Sa unang pagkakataon, nagkaisa ang mga Ruso, nagapi
ang mga czar at nagwakas ang aristokrasya sa bansa. Napalitan
ito ng diktadurya ng Partido Komunista. Noong Unang Digmaang
Pandaigdig, sumanib ang bansa sa Alyado. Noong 1923, naging
Soviet Union ang pangalan ng bansa. Namatay si Lenin at naghari
si Stalin.
HIMAGSIKANG RUSO
Bakit pinaalis ng mga Ruso ang kanilang pinunong czar?
NASYONALISMO SA
LATIN AMERICA
NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
Pagtapos makamit ng United States ang kanilang kalayaan
sa Great Britain, nag-alsa ang mga lalawigan sa Latin America
laban sa Spain.
Nagkabuklod-buklod sila sa kanilang pagkamuhi sa
awtokrasyang Espanyol, katiwalian sa pamahalaan, walang
kalayaang magpahayag ng mga batas na naghihigpit sa
pangangalakal.
NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
Nakatulong ang heograpiya ng Latin America sa
pagpapaliwanag kung bakit ito umunlad bilang hiwa-hiwalay na
bansa. Inihihiwalay ang Chile sa hanay ng Bundok Andes at ng
Disyerto ng Atacama.
Nakalubog ang Paraguay sa malalim na gubat. Nahahati ng
mga talampas at bulkan ang Bolivia mula kanluran. Nahihiwalay
sa isa’t isa ang Colombia, Venezuela, at Ecuador, ng mga bahagi
ng Bundok Andes.
NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
Ang bawat isa sa 20 bansa sa Latin America ay
pinamayanihan ng makabansang damdamin. May ilang mga tao
ang nagkakamaling tawaging bansa ang LatinAmerica.
Hindi ito nakapagtataka. Maraming Latin Americans ang
nagsasalita ng Espanyol at may pananampalataya ng Katoliko
Romano.
NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
Nakalilikha ng likas na hangganan ang malalaking daanan
ng ilog upang paghiwalayin ang mga bansa. Nakahiwalay ang
Argentina sa Uruguay dahil sa Rio de Plata at mga bahagi nito.
Ang Ilog Orinoci ang naging hangganan ng Colombia at
Venezuela. Nasa timog Brazil ang pinakamalaking ilog sa daigdig,
ang Amazon. Ang mga bundok, gubat, ilog, at ang Dagat
Caribbean ay nakatutulong na paghiwa-hiwalayin ang mga ito sa
iba’t ibang bansa.
PAGKAKAIBA NG LAHI
BILANG SALIK NG
NASYONALISMO
PAGKAKAIBA NG LAHI BILANG SALIK NG NASYONALISMO
Halos lahing Europeo ang populasyon ng mga bansa sa
Latin America tulad ng Argentina, Uruguay, Costa Rica, at Chile.
Ang populasyon ng iba tulad ng Ecuador, Peru, Bolivia, at
Paraguay ay halos American Indians. Sa Dominican Republic,
itinuturing ang ibang lahi na mababang uri. Ang populasyon ng
Brazil ay lahing Aprikano, Indian, at mga nanggaling sa Portugal,
France, Spain, Germany, at Italy. Maraming Europeo ang
naninirahan sa ibang bansang Latin America ngunit sa Brazil
lamang nagkaroon ng pag-aasawahan ang iba-ibang lahi at
nasyonalidad.
PAGKAKAIBA NG LAHI BILANG SALIK NG NASYONALISMO
Hindi tulad ng 13 kolonya sa United States, nag-alsa ang
mga kolonya ng mga Espanyol sa iba-ibang panahon at sa ilalim
ng iba-ibang pinuno. Nais ng mga bagong republika na
mabigyang halaga ang kanilang mga naiambag gayundin ang
kanilang mga bayani. Sa Latin America gumamit ang mga
rebolusyonaryo ng dahas sa mga katiwalian ng monarkiya laban
sa republika. Nagbigay diin ito sa mga pagkakaiba ng mga
bansang Latin American. Maraming himagsikan ang nagpasiklab
sa kanilang pambansang pagkamuhi.
ANG MGA CREOLE
ANG MGA CREOLE
Tinatawag na creole ang mga ipinanganak sa Bagong Daigdig na
may lahing Europeo. Minamaliit ang mga bansang Latin America na creole
ang populasyon, tulad ng Argentina na may populasyong Indian at iba-
ibang lahi. Sa magkahalong populasyon, kasama ang mga mestizo
(Espanyol at Indian), zambo (Indian at ibang lahi), at mulatto (puti at ibang
lahi).
Ang pagkakaiba sa wika ang nagbigay ng kakaibang katangian sa
mga bansang Latin America. Halos lahat ng Latin Amerikano ay nagsasalita
ng Espanyol. Ngunit ang mga taga-Brazil ay nagsasalita ng Portuges. Ang
mga taga-Haiti ay nagsasalita ng Pranses at maraming Indian ang
nagsasalita ng kanilang katutubong wika.
MGA SAGABAL
SA NASYONALISMO
MGA SAGABAL SA NASYONALISMO
Maraming naging sagabal sa pag-unlad ng nasyonalismo sa
LatinAmerica. Naging pansarili ito kaya maraming mahihirap at
mangmang ang hindi nakikilahok sa mga makabayang pag-aalsa
noong nagsimula ang ika-19 na siglo.
Pinaghati-hati ng mga haring Espanyol sa kanilang mga
paborito ang malalaking lupain at nagsisilbi lamang sa mga
estado ng mga maharlikang Espanyol. Marami ang nakabaon sa
utang kaya sila’y nanatiling nakatali sa lupa at sa pagkakaalipin.
Nakilalang peones ang mga taong ito. Ito ang uri ng
piyudalismong umunlad sa Latin America at nakasagabal sa
kanilang nasyonalismo.
MGA SAGABAL SA NASYONALISMO
Ang mga bansang Latin Amerikano, ay napabayaan ang
nasyonalismo sapagkat napatagal bago sila nagkaroon ng panggitnang uri
ng lipunan. Itinuturing na mababang uri ng gawain ang pangangalakal o iba
pang gawain. Higit na mahalaga sa kanila ang pag-aari ng lupa, kaya
marami sa kanila ang mahihirap.
Pumunta ang mga Espanyol sa Bagong Daigdig hindi upang
magtayo ng tahanan o magparami ng pamilya kundi upang magkamit ng
kayamanan. Maraming mga Indian ang pinilit na maghanap ng ginto sa
mga minahan ng Mexico at Peru. Ang katutubong tao sa Peru, Ecuador, at
Bolivia ang tumira sa bundok upang mapalayo sa pamamahala ng
banyaga.
MGA SAGABAL SA NASYONALISMO
Bakit itinuturing na mahalaga ang pagkakaroon ng
panggitnang uri ng lipunan sa pag-usbong ng nasyonalismo?
SI BOLIVAR
ANGTAGAPAGLAYA
SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA
Isang creole na nagngangalang Simon Bolivar ang nagnais
na palayain ang South America laban sa mga mananakop. Siya ay
si Simon Bolivar. Ang pagnanais na ito ay pagpapatuloy lamang sa
mga nasimulan ni Francisco de Miranda, isang Venezuelan. Ang
huli ay nag-alsa laban sa mga Espanyol noong 1811 ngunit hindi
siya nagtagumpay na matamo ang kalayaan ng Venezuela mula
sa Spain.
Noong 1816, namatay na may sama ng loob si Miranda sa
isang bartolina ng mga Espanyol. Matapos nito’y pinamunuan na
ni Bolivar ang kilusan para sa kalayaan sa hilagang bahagi ng
South America.
SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA
Noong 1819, pagkatapos na mapalaya ang Venezuela,
ginulat niya ang mga Espanyol nang magdaan sa Andes ang
kaniyang hukbo. Ang tagumpay niya ay humantong sa
pagtatatag ng Great Colombia (ang buong hilagang pampang ng
South America). Tinawag siyang tagapagpalaya o liberator at
pagkatapos, naging pangulo. Limang taon ang nakalipas, tinalo
ng kaniyang heneral, si Antonio Jose de Sucre, ang mga Espanyol
sa labanan ng Ayacucho sa Peruvian Andes.
SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA
Kung si Bolivar ang naging bayani sa South America, si Jose
de San Martin (1778-1850) naman ang sumunod sa pagtataboy sa
mga Espanyol sa Argentina. Katulad din ni Bolivar, namuno si San
Martin sa kaniyang grupo sa Andes. Tumulong ito sa liberasyon ng
Chile, gayundin sa Peru. Mayroon din siyang heneral na tulad ni
Bernard o’Higgins, isang Chileno.
Naging malungkot ang mga huling taon ng buhay ni Bolivar.
Maraming tao ang naghinala na nais niyang maging diktador.
Binalak naman ng iba na patayin siya.
Nasira ang kanyang pangarap na magtayo ng isang
nagkakaisang South America nang mahati ito sa tatlong
republika- angVenezuela, Colombia, at Ecuador.
ANG DEMOKRASYA AT
NASYONALISMO SA
LATIN AMERICA
ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
Maraming pinuno ang Latin America na gumawa ng mga
hakbang sa pagpapaunlad ng demokrasya na sinalungat naman
ng mga diktador. Halimbawa, si Nivadavia, isang pinuno sa
Argentina mula noong 1820 hanggang 1827, siya ang nagtaguyod
ng edukasyon, nagsikap na matamo ang karapatang bumoto para
sa lahat, at gumawa ng paraan upang magkaroon ng
makatarungang sistemang legal.
Nawalan ng saysay ang mga ito dahil sa pananakot,
pagpapahirap, katiwalian , at mga pagpatay na isinagawa ni Juan
Manuel de Rosas, ang sumunod na namahala sa Argentina
hanggang 1852.
ANG DEMOKRASYA AT
NASYONALISMO SA
AFRICA
ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA
Ang Sahara ang naghihiwalay sa black at Caucasoid Africa.
Ang mga kayumangging Bushman ng Kalahari at ang mga Pygmy
ang sinasabing unang tao sa Africa. Naitaboy sila ng mga higit na
maunlad na mga lahing itim sa kanluran at mga Bantu sa
silangan. Hindi naglaon, nakipamuhay sila sa mga Bushman at
Pygmy.
Binuo ang mga lahing puti ng mga mangangalakal na Arab,
mga Asyano, at mga Europeo. Lumikha ang pakikisalamuha ng
kulturang masalimuot. Samantalang ang puting minorya
(dalawang bahagdan ng populasyon) ay nagtatamasa sa
kayamanan ng Africa, ang nakararaming lahing itim (98 bahagdan
ng populasyon) naman ay naghihirap.
ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA
Pinaghati-hatian ang kontinente at binalangkas ang
ekonomiya ayon sa kanilang sariling kapakanan. Nagtayo sila ng
mga daang bakal at industriya upang mapangalagaan ang
kanilang kapangyarihan. Ang pagkakaiba-iba ng mga kultura ng
mananakop ang naging dahilan ng magkakaibang pag-unlad.
Bago nagsimula ang 1914, tatlo lamang ang malalayang
bansa sa Africa- Ethiopia, Liberia, at Republic of South Africa.
Sinasabing nagsimula ang una sa pamamahala ni Haring Solomon
at ng Reyna ng Sheba. Itinatag ang ikalawa noong 1810 sa tulong
ng America at ipinangalan kay Pangulong James Monroe ng
United States ang kabisera na Monrovia. Naging kasapi ng British
Commonwealth of Nations ang ikatlo noong 1910.
ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA
Lumaganap ang nasyonalismo pagkaraan ng Ikalawang
Digmaang Pandaigdig. Maraming bansa ang naging malaya nang
walang karahasan. May mga bansang dumanak ng dugo bago
nakamtan ang kalayaan tulad ng Congo (Zaire) at Algeria. Ang
Rhodesia at Nyasaland ang naging Zimbabwe at Malawi. Lumaya
ang Angola, Mozambique, at Guinea Bissau noong 1975.
ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA
Bakit pagkaraan lamang ng Ikalawang Digmaang
Pandaigdig lumaganap ang nasyonalismo sa Africa?
KAUGNAYAN NG
REBOLUSYONG
INTELEKTUWAL SA PAGLINANG
NG NASYONALISMO
KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG INTELEKTUWAL SA PAGLINANG NG
NASYONALISMO
Ang nasyonalismo, bagaman masalimuot na damdamin, ito
ay nag-uugat sa pagkamulat sa mga kaisipang pinalalaganap ng
pilosopo at nagmumulat sa katotohanan na ang bawat tao ay
isinilang na may karapatang mabuhay, lumaya, at maging
maligaya. Ang pagkakaroon ng kamalayang sila pala ay nasisikil
ay nagbubunga ng pagnanais na wakasan ang pang-aapi ng mga
mananakop.
KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG INTELEKTUWAL SA PAGLINANG NG
NASYONALISMO
May mga bansang nakamtan ang kalayaan sa pamamagitan
ng mapayapang paraan subalit marami ding mga bansa na may
mga buhay na ibinuwis upang lumaya tulad ng mga Pilipino,
Amerikano, Hindu, at iba pa. Ang pagnanais na makamtan ang
kalayaan ang pinakamatibay na taling bumibigkis sa mamamayan
upang magkaisa sa pagkakamit ng layunin. Nakahanda silang
magbuwis ng buhay upang mapangalagaan ang prinsipyong
ipinaglalaban.
MAALAALA MO
KAYA?
Gawain 8
Gawain 8: MAALAALA MO KAYA?
Gawain 8: MAALAALA MO KAYA?
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Paano nakaapekto ang Rebolusyong Intelektuwal sa pagsibol ng
damdaming nasyonalismo?
2. Ano ang ginampanan ng mga kaisipang radikal sa Rebolusyong Ruso?
3. Paanong nakatulong ang wikang Latin at relihiyong Katolisismo sa
pagusbong ng damdaming nasyonalismo sa Latin America?
4. Naging madali ba ang pag-usbong ng damdaming nasyonalismo sa
Africa? Patunayan ang iyong sagot.
5. Batay sa karanasan ng mga bansa sa iba-ibang bahagi ng daigdig, kailan
nadarama ang nasyonalismo?
6. Ikaw, paano mo naipakikita ang iyong pagkamakabayan? Magbigay ng
halimbawa.
WHO’SWHO INTHE
REVOLUTION?
PERSONAL AND HISTORY
Gawain 9
Gawain 9:WHO’S WHO INTHE REVOLUTION? PERSONAL ANS HISTORY
(Group Dynamics) Upang higit mong makilala ang mga
personalidad na malaki ang ginampanan sa Rebolusyong Politikal
sa iba-ibang bahagi ng daigdig, hanapin ang sumusunod gamit
ang internet.
Bukod sa larawan ay hanapin ang talambuhay ng mga
personalidad na itinakda sa inyong pangkat. Humanap ng mga
kawili-wiling bahagi ng kanilang buhay na maaaring ikuwento sa
klase .
Gawain 9:WHO’S WHO INTHE REVOLUTION? PERSONAL ANS HISTORY
Kayo ay bibigyan ng pagkakataong iulat ang mga impormasyong
nakalap sa klase. Makikita sa ibaba ang mga personalidad na inyong
hahanapin.
Pangkat I - Patrick Henry
Thomas Jefferson
Pangkat II - Napoleon Bonaparte
Camille Desmoulins
Pangkat III -Vladimir Lenin
Josef Stalin
Pangkat IV - Simon Bolivar
Jose de San Martin
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ibigay ang mga bagong impormasyong iyong nalaman sa gawaing
isinagawa?
2. Ano ang iyong naramdaman habang binabasa mo ang talambuhay ng
mga personalidad na sangkot sa rebolusyon?
3. Paano isinakatuparan ng mga taong ito ang mga radikal na ideya sa
kanilang bansa?
4. Sa iyong palagay, lubusan bang naisakatuparan ng mga personalidad na
ito ang kanilang naisin? Pangatuwiranan.
5. Kung ikaw ang nasa kanilang posisyon, gagawin mo rin ba ang kanilang
ginawa? Bakit oo? Bakit hindi?
PAMPROSESONG MGATANONG
Balikan ang iyong mga sagot sa unang gawain tungkol sa pagsusuri
ng awit, subukin muling sagutan ang mga katanungan.
1. Ano ang hinihiling o hinihingi ng may-akda ng awit
2. Sino ang kinakausap ng may-akda ng awit?
3. Sino ang kinakatawan ng batang siTotoy? Bakit kaya ninanais ng
may-akda na baliktarin ang tatsulok?
4. Ano ang kahulugan ng tatsulok bilang pamagat ng awit?
5. Ano kaya ang kaugnayan ng awiting ito ukol sa aralin sa
rebolusyon? Ipaliwanag ang iyong ideya.
PAMPROSESONG MGATANONG
6. Ano ang pagkakatulad o pagkakaiba ng iyong kasagutan ?
7. Higit bang naging malinaw ang kaugnayan ng awit sa aralin? Bakit?
HAGDAN NG
KARUNUNGAN
Gawain 10
Gawain 10: HAGDAN NG KARANUNGAN
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Ibigay ang mga bagong impormasyong iyong nalaman sa gawaing
isinagawa?
2. Ano ang iyong naramdaman habang binabasa mo ang talambuhay ng
mga personalidad na sangkot sa rebolusyon?
3. Paano isinakatuparan ng mga taong ito ang mga radikal na ideya sa
kanilang bansa?
4. Sa iyong palagay, lubusan bang naisakatuparan ng mga personalidad na
ito ang kanilang naisin? Pangatuwiranan.
5. Kung ikaw ang nasa kanilang posisyon, gagawin mo rin ba ang kanilang
ginawa? Bakit oo? Bakit hindi?
UNAWAIN
Isang batikang mananalaysay na nagngangalang Dr. Jaime
Veneracion ang nagsabi na sa pag-aaral ng kasaysayan ay
mahalagang maunawaan hindi lamang ang pangyayari kundi pati
ang ugnayan ng panahon at pangyayari. Ginamit niya ang
terminong spirit of the time upang ilarawan ang ‘esensiya ng
isang panahon’ at ang kuwentong pumapaloob dito. Kailangang
lubusang maunawaan ang pangyayari at panahon kung ang nais
ay makuha ang aral ng kahapon.
KUWENTONG MAY
KWENTA (TANUNGIN MO
SILA…)
Gawain 11
Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … )
Kapanayamin ang isa o dalawang taong may kaalaman o nakilahok
na sumama sa Epifanio delos Santos Avenue Revolution noong 1986 (EDSA
I). Maaaring ito ay iyong lolo o lola, magulang, tiyo o tiya, guro, kapitbahay,
malayong kamaganak, o kakilala. Maaaring idokumento ang panayam
gamit ang video camera o anumang electronic gadget na makatutulong sa
pagkuha ng impormasyon kaugnay ng pangyayari.
Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … )
Itanong sa kanila ang sumusunod na mga tanong na magiging gabay sa
pakikipanayam.
1. Ano po ang dahilan ng pagsama ninyo sa EDSA I?
2. Mayroon po bang pumilit sa inyo na sumama o ito ay kusang-loob ninyong desisyon?
3. Ano po ang naging karanasan ninyo sa pagsama rito? Maaari po bang ikuwento
ninyo?
4. Nakuha po ba ang inyong ipinaglalaban (kung meron man) sa pagsali sa EDSA ?
5. Kung bibigyan po kayo ng pagkakataon, uulitin po ba ninyo ang pagsama dito?
Ipaliwananag.
Ibahagi sa klase ang iyong dokumentaryo o impormasyong nakalap. Ikaw ay
mamarkahan gamit ang kasunod na rubric.
* May kalayaan ang mga mag-aaral kung ito ay isasagawa ng indibidwal o
pangkatan.
Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … )
PAMPROSESONG MGATANONG
1. Sino ang taong iyong nakapanayam tungkol sa itinakdang paksa?
2. Batay sa iyong nakalap na impormasyon, ano ang naging karanasan ng
iyong kinapanayam sa kaniyang pagsama sa EDSA I?
3. Nakita o naramdaman mo ba ang katuwaan, kasiyahan, o
kalungkutanna ipinakita ng iyong kinapanayam?
4. Ano ang iyong naramdaman habang ikaw ay nakikinig sa iyong
kinapanayam?
5. Ibigay ang iyong natutunan mula sa kuwento ng iyong narinig mula sa
kinapanayam.
LECTURE CLOSURE:
A GOOD ENDING
Gawain 12
Gawain 12: LECTURE CLOSURE: A GOOD ENDING
PANGAKO SA’YO
Gawain 13
Gawain 13: PANGAKO SA’YO
Pagkatapos ng aralin, ikaw ay hinahamong magbigay ng
panata na isasabuhay ang pagiging mapagmahal sa bayan o
isasabuhay ang prinsipyo ng nasyonalismo.
• Paano mo maipakikita ang pagmamahal sa bayan sa iyong
pang-araw - araw na pamumuhay bukod sa pagbili ng mga
produktong Pilipino?
• Paano mo mahihikayat ang iba na maging panata na
isabuhay ang prinsipyo ng nasyonalismo?
HAGDAN NG
KARUNUNGAN
Gawain 14
Gawain 14: HAGDAN NG KARANUNGAN
ISABUHAY
Gallery Walk/ Every Child ATour Guide
Magsasagawa kayo ng isang open exhibit tungkol sa mga kaganapan at
naging pamana ng mga pangyayaring nagbunsod sa transpormasyon ng daigdig
tungo sa makabagong panahon. Gawin ito nang pangkatan lalo na sa bahagi ng
paghahanda ng mga gagamitin para sa exhibit. Maaari ninyong gamitin ang mga
ginawang poster, editorial cartoon, collage, at biograpiya ng mga indibiduwal na
bahagi ng aralin sa nakalipas na mga gawain. Kung madadagdagan pa ito ng iba
pang puwedeng i-exhibit ay gawin ito. Kung may gamit para sa audio-visual na
presentasyon at marunong lumikha ng multi-media presentation ay maaari din
isama ito sa exhibit.
Magtatalaga ang grupo ng mga tagapagpaliwanag o curator tungkol sa
mga larawan o bagay na kanilang i-exhibit. Bibigyang diin nang bawat pangkat
ang naging implikasyon ng mga kaganapan at pamanang ito sa pamumuhay,
komunidad, at bansa ng daigdig.
Gallery Walk/ Every Child ATour Guide
Gallery Walk/ Every Child ATour Guide
MGA SANGGUNIAN
www.google.com/images
Araling Panlipunan: Kasaysayan ng Daigdig, pp. 371 – 480
Microsoft Encarta
DOWNLOAD LINK
PREPARED BY:
JARED RAM A. JUEZAN
TEACHER I
FEBRUARY 13, 2016
THANK YOU

Weitere ähnliche Inhalte

Was ist angesagt?

Pag-usbong ng Nasyonalismo sa Europa
Pag-usbong ng Nasyonalismo sa EuropaPag-usbong ng Nasyonalismo sa Europa
Pag-usbong ng Nasyonalismo sa EuropaJuan Miguel Palero
 
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIGIKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIGeliasjoy
 
Rebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikanoRebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikanoeliasjoy
 
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPE
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPEAralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPE
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPESMAP Honesty
 
Ikalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismoIkalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismokelvin kent giron
 
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenment
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenmentRebolusyiong siyentipiko at enlightenment
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenmentCatherineTagorda2
 
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugad
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugadPanahon ng Pagtuklas at Pag galugad
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugadgroup_4ap
 
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra Repormasyon
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra RepormasyonRepormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra Repormasyon
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra RepormasyonAni
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninMary Grace Ambrocio
 
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptx
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptxMga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptx
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptxKristelleMaeAbarco3
 
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)eliasjoy
 
Rebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipikoRebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipikomrRAYdiation
 
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4Jonathan Husain
 
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismo
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismoAng sistemang pyudalismo at manoryalismo
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismoCharliez Jane Soriano
 
Kabanata 11: Pagkamulat
Kabanata 11: PagkamulatKabanata 11: Pagkamulat
Kabanata 11: Pagkamulatjimzmatinao
 
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...edmond84
 

Was ist angesagt? (20)

Rebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikanoRebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikano
 
Pag-usbong ng Nasyonalismo sa Europa
Pag-usbong ng Nasyonalismo sa EuropaPag-usbong ng Nasyonalismo sa Europa
Pag-usbong ng Nasyonalismo sa Europa
 
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIGIKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG
 
Rebolusyong industriyal
Rebolusyong industriyalRebolusyong industriyal
Rebolusyong industriyal
 
Rebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikanoRebolusyong amerikano
Rebolusyong amerikano
 
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPE
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPEAralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPE
Aralin 8: ANG PAGLAWAK NG KAPANGYARIHAN NG EUROPE
 
Ikalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismoIkalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismo
 
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenment
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenmentRebolusyiong siyentipiko at enlightenment
Rebolusyiong siyentipiko at enlightenment
 
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugad
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugadPanahon ng Pagtuklas at Pag galugad
Panahon ng Pagtuklas at Pag galugad
 
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra Repormasyon
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra RepormasyonRepormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra Repormasyon
Repormasyon, Dahilan, Mga Protestante at Kontra Repormasyon
 
Ang Renaissance
Ang  RenaissanceAng  Renaissance
Ang Renaissance
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
 
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptx
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptxMga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptx
Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig.pptx
 
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)
UNANG DIGMAANG PANDAIGDIG (WORLD WAR 1)
 
Rebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipikoRebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipiko
 
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4
Araling Panlipunan - Kasaysayan ng Daigdig Module 4
 
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismo
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismoAng sistemang pyudalismo at manoryalismo
Ang sistemang pyudalismo at manoryalismo
 
Kabanata 11: Pagkamulat
Kabanata 11: PagkamulatKabanata 11: Pagkamulat
Kabanata 11: Pagkamulat
 
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...
Pagkamulat Kaugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Am...
 
Rebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipikoRebolusyong siyentipiko
Rebolusyong siyentipiko
 

Andere mochten auch

Ang kasunduan tordesillas
Ang kasunduan tordesillasAng kasunduan tordesillas
Ang kasunduan tordesillaseakoposlei
 
Ikalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismoIkalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismoRay Jason Bornasal
 
Araling Asyano Learning Module - Third Quarter
Araling Asyano Learning Module - Third QuarterAraling Asyano Learning Module - Third Quarter
Araling Asyano Learning Module - Third Quarter南 睿
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd year
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd yearIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd year
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd yearApHUB2013
 
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa Pilipinas
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa PilipinasAng Pagdating ng mga Espanyol sa Pilipinas
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa PilipinasMavict De Leon
 
Gitnang panahon (Medieval Period)
Gitnang panahon (Medieval Period)Gitnang panahon (Medieval Period)
Gitnang panahon (Medieval Period)enrico baldoviso
 
Aralin 2 pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...
Aralin 2   pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...Aralin 2   pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...
Aralin 2 pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...Jared Ram Juezan
 
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asya
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asyaEpekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asya
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asyaRay Jason Bornasal
 
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga Espanyol
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga EspanyolKolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga Espanyol
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga EspanyolMarie Jaja Tan Roa
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninGreg Aeron Del Mundo
 
Unang Yugto ng Imperyalismong Kanluranin
Unang Yugto ng Imperyalismong KanluraninUnang Yugto ng Imperyalismong Kanluranin
Unang Yugto ng Imperyalismong KanluraninGreg Aeron Del Mundo
 
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansa
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansaEpekto ng kolonyalismo sa ating bansa
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansaPaulXtian
 
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog silangang asya
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog   silangang asyaKolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog   silangang asya
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog silangang asyaJared Ram Juezan
 
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaAng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaVanessa Marie Matutes
 
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaPanahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaJamaica Olazo
 
Yunit 3, aralin 1 paglakas ng europe
Yunit 3, aralin 1   paglakas ng europeYunit 3, aralin 1   paglakas ng europe
Yunit 3, aralin 1 paglakas ng europeJared Ram Juezan
 
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaKolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaJared Ram Juezan
 

Andere mochten auch (19)

Ang kasunduan tordesillas
Ang kasunduan tordesillasAng kasunduan tordesillas
Ang kasunduan tordesillas
 
Ang Roma
Ang RomaAng Roma
Ang Roma
 
Ikalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismoIkalawang yugto ng imperyalismo
Ikalawang yugto ng imperyalismo
 
Araling Asyano Learning Module - Third Quarter
Araling Asyano Learning Module - Third QuarterAraling Asyano Learning Module - Third Quarter
Araling Asyano Learning Module - Third Quarter
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd year
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd yearIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd year
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin -report -4th grading -3rd year
 
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa Pilipinas
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa PilipinasAng Pagdating ng mga Espanyol sa Pilipinas
Ang Pagdating ng mga Espanyol sa Pilipinas
 
Gitnang panahon (Medieval Period)
Gitnang panahon (Medieval Period)Gitnang panahon (Medieval Period)
Gitnang panahon (Medieval Period)
 
AP G8/G9 lm q3
AP G8/G9 lm q3AP G8/G9 lm q3
AP G8/G9 lm q3
 
Aralin 2 pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...
Aralin 2   pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...Aralin 2   pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...
Aralin 2 pag - usbong ng nasyonalismo at paglaya ng mga bansa sa timog at k...
 
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asya
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asyaEpekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asya
Epekto ng kolonyalismo at imperyalismo sa asya
 
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga Espanyol
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga EspanyolKolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga Espanyol
Kolonyalismo: Dahilan at Layunin ng Pananakop ng mga Espanyol
 
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluraninIkalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
Ikalawang yugto ng imperyalismong kanluranin
 
Unang Yugto ng Imperyalismong Kanluranin
Unang Yugto ng Imperyalismong KanluraninUnang Yugto ng Imperyalismong Kanluranin
Unang Yugto ng Imperyalismong Kanluranin
 
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansa
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansaEpekto ng kolonyalismo sa ating bansa
Epekto ng kolonyalismo sa ating bansa
 
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog silangang asya
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog   silangang asyaKolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog   silangang asya
Kolonyalismo at imperyalismo sa silangan at timog silangang asya
 
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaAng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Ang Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
 
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaPanahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Panahon ng Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
 
Yunit 3, aralin 1 paglakas ng europe
Yunit 3, aralin 1   paglakas ng europeYunit 3, aralin 1   paglakas ng europe
Yunit 3, aralin 1 paglakas ng europe
 
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang AsyaKolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
Kolonyalismo at Imperyalismo sa Timog at Kanlurang Asya
 

Ähnlich wie Yunit 3, aralin 3 pagkamulat

Ähnlich wie Yunit 3, aralin 3 pagkamulat (20)

Rebolusyong Pangkaisipan
Rebolusyong PangkaisipanRebolusyong Pangkaisipan
Rebolusyong Pangkaisipan
 
Rebulusyong Pangkaisipan.ppt ijuuhuddsnk
Rebulusyong Pangkaisipan.ppt ijuuhuddsnkRebulusyong Pangkaisipan.ppt ijuuhuddsnk
Rebulusyong Pangkaisipan.ppt ijuuhuddsnk
 
Enlightenment2
Enlightenment2Enlightenment2
Enlightenment2
 
Rebolusyong Intelektwal
Rebolusyong IntelektwalRebolusyong Intelektwal
Rebolusyong Intelektwal
 
Rebolusyong Pangkaisipan, Rebolusyong Amerikano at Pranses
Rebolusyong Pangkaisipan, Rebolusyong Amerikano at PransesRebolusyong Pangkaisipan, Rebolusyong Amerikano at Pranses
Rebolusyong Pangkaisipan, Rebolusyong Amerikano at Pranses
 
Ang Panahon ng Enlightenment
Ang Panahon ng EnlightenmentAng Panahon ng Enlightenment
Ang Panahon ng Enlightenment
 
Panahon ng Enlightenment
Panahon ng EnlightenmentPanahon ng Enlightenment
Panahon ng Enlightenment
 
Ang rebolusyong siyentipiko
Ang rebolusyong siyentipikoAng rebolusyong siyentipiko
Ang rebolusyong siyentipiko
 
group 4 in ap
group 4 in apgroup 4 in ap
group 4 in ap
 
Rebolusyong Siyentipiko
Rebolusyong SiyentipikoRebolusyong Siyentipiko
Rebolusyong Siyentipiko
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Project in AP
Project in APProject in AP
Project in AP
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
AP8_Q3_M4_arielvillanunsuwahausjsajuwwjeva.pdf
AP8_Q3_M4_arielvillanunsuwahausjsajuwwjeva.pdfAP8_Q3_M4_arielvillanunsuwahausjsajuwwjeva.pdf
AP8_Q3_M4_arielvillanunsuwahausjsajuwwjeva.pdf
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 
Ap rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwalAp rebolusyong intelektwal
Ap rebolusyong intelektwal
 

Mehr von Jared Ram Juezan

Mga hamong pangkapaligiran
Mga hamong pangkapaligiranMga hamong pangkapaligiran
Mga hamong pangkapaligiranJared Ram Juezan
 
Strengthening research to improve schooling outcomes
Strengthening research to improve schooling outcomesStrengthening research to improve schooling outcomes
Strengthening research to improve schooling outcomesJared Ram Juezan
 
Learner information system
Learner information systemLearner information system
Learner information systemJared Ram Juezan
 
Adoption of the basic education research agenda
Adoption of the basic education research agendaAdoption of the basic education research agenda
Adoption of the basic education research agendaJared Ram Juezan
 
10 klase ng titser kapag may inset o seminar
10 klase ng titser kapag may inset o seminar10 klase ng titser kapag may inset o seminar
10 klase ng titser kapag may inset o seminarJared Ram Juezan
 
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnel
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnelGuidelines on the appointment and promotion of teaching personnel
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnelJared Ram Juezan
 
Tips on passing the licensure
Tips on passing the licensureTips on passing the licensure
Tips on passing the licensureJared Ram Juezan
 
The role of social media in learning
The role of social media in learningThe role of social media in learning
The role of social media in learningJared Ram Juezan
 
Ang mga vegetation cover ng asya
Ang mga vegetation cover ng asyaAng mga vegetation cover ng asya
Ang mga vegetation cover ng asyaJared Ram Juezan
 
Mapa ng asya at rehiyon nito anyong lupa at anyong tubig
Mapa ng asya at rehiyon nito   anyong lupa at anyong tubigMapa ng asya at rehiyon nito   anyong lupa at anyong tubig
Mapa ng asya at rehiyon nito anyong lupa at anyong tubigJared Ram Juezan
 

Mehr von Jared Ram Juezan (20)

Lipunan
LipunanLipunan
Lipunan
 
Kultura
KulturaKultura
Kultura
 
Mga hamong pangkapaligiran
Mga hamong pangkapaligiranMga hamong pangkapaligiran
Mga hamong pangkapaligiran
 
Mga uri ng empleyado
Mga uri ng empleyadoMga uri ng empleyado
Mga uri ng empleyado
 
9 types of students
9 types of students9 types of students
9 types of students
 
Strengthening research to improve schooling outcomes
Strengthening research to improve schooling outcomesStrengthening research to improve schooling outcomes
Strengthening research to improve schooling outcomes
 
Rank of skills
Rank of skillsRank of skills
Rank of skills
 
Learner information system
Learner information systemLearner information system
Learner information system
 
Adoption of the basic education research agenda
Adoption of the basic education research agendaAdoption of the basic education research agenda
Adoption of the basic education research agenda
 
10 klase ng titser kapag may inset o seminar
10 klase ng titser kapag may inset o seminar10 klase ng titser kapag may inset o seminar
10 klase ng titser kapag may inset o seminar
 
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnel
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnelGuidelines on the appointment and promotion of teaching personnel
Guidelines on the appointment and promotion of teaching personnel
 
Tips on passing the licensure
Tips on passing the licensureTips on passing the licensure
Tips on passing the licensure
 
The role of social media in learning
The role of social media in learningThe role of social media in learning
The role of social media in learning
 
Klima ng asya
Klima ng asyaKlima ng asya
Klima ng asya
 
Ang mga vegetation cover ng asya
Ang mga vegetation cover ng asyaAng mga vegetation cover ng asya
Ang mga vegetation cover ng asya
 
Mapa ng asya at rehiyon nito anyong lupa at anyong tubig
Mapa ng asya at rehiyon nito   anyong lupa at anyong tubigMapa ng asya at rehiyon nito   anyong lupa at anyong tubig
Mapa ng asya at rehiyon nito anyong lupa at anyong tubig
 
Budget of work 3 (1)
Budget of work 3  (1)Budget of work 3  (1)
Budget of work 3 (1)
 
Budget of work 2 (1)
Budget of work 2  (1)Budget of work 2  (1)
Budget of work 2 (1)
 
Budget of work 1
Budget of work 1Budget of work 1
Budget of work 1
 
Budget of work 4 (1)
Budget of work  4 (1)Budget of work  4 (1)
Budget of work 4 (1)
 

Kürzlich hochgeladen

April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptx
April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptxApril Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptx
April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptxJubilinAlbania
 
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdf
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdfMEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdf
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdfmarvinriverapalima19
 
Kabanata 11 - Life and Works of Jose Rizal
Kabanata 11 - Life and Works of Jose RizalKabanata 11 - Life and Works of Jose Rizal
Kabanata 11 - Life and Works of Jose RizalGab
 
mga proseso at pangangailangan sa pagboto
mga proseso at pangangailangan sa pagbotomga proseso at pangangailangan sa pagboto
mga proseso at pangangailangan sa pagbotoMark James Viñegas
 
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10RonalynGatelaCajudo
 
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdf
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdfnasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdf
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdfVielMarvinPBerbano
 
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cot
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cotEPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cot
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cotOlinadLobatonAiMula
 
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipino
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipinokahalagahan ng kulturang popularsa pilipino
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipinoChristineIgnas2
 
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhcharlyn050618
 
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10cathyrinebuhisan2
 
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaFilipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaJaysonKierAquino
 
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...RanjellAllainBayonaT
 
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunanArlieCerezo1
 
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docx
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docxFlorante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docx
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docxjohnajaneecube
 
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.KathleenAnnCordero2
 
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docx
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docxLesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docx
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docxReniaPimentel1
 
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1JudyAnnTongol
 
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihan
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihanTula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihan
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihanMedizaTheresseTagana1
 
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plan
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plandemo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plan
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson planREDENJAVILLO1
 
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptx
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptxARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptx
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptxTeacherTinCabanayan
 

Kürzlich hochgeladen (20)

April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptx
April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptxApril Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptx
April Five , 2024 DEPED CATCH-UP FRIDAY.pptx
 
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdf
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdfMEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdf
MEMORANDUM-ADYENDAKATITIKAN-NG-PULONG-SSS.pdf
 
Kabanata 11 - Life and Works of Jose Rizal
Kabanata 11 - Life and Works of Jose RizalKabanata 11 - Life and Works of Jose Rizal
Kabanata 11 - Life and Works of Jose Rizal
 
mga proseso at pangangailangan sa pagboto
mga proseso at pangangailangan sa pagbotomga proseso at pangangailangan sa pagboto
mga proseso at pangangailangan sa pagboto
 
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10
SALIGANG BATAS 1987.pptx ARALING PANLIPUNAN 10
 
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdf
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdfnasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdf
nasyonalismosasilanganattimogsilangangasya-150219084821-conversion-gate02.pdf
 
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cot
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cotEPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cot
EPP-5-1st-produkto-at-serbisyo (1).pptx for cot
 
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipino
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipinokahalagahan ng kulturang popularsa pilipino
kahalagahan ng kulturang popularsa pilipino
 
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh
ESP-10-Q4-W5-6.pdfbhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh
 
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10
El Filibusterismo Kabanata 7-10 (Grade10
 
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaaFilipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
Filipino 8 MODYUL 1 Q4.pptx aaaaaaaaaaaa
 
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...
AP 5 PPT Q4 W6 - Pagkakaisa O Pagkakawatak-Watak Ng Mga Pilipino Sa Mga Mahah...
 
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan
1. PAGKAMAMAMAYAN-third quarter araling panlipunan
 
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docx
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docxFlorante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docx
Florante_at_Laura_Buod_ng_Bawat_Kabanata.docx
 
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.
Kontemporaryung isyu sa panahon ng bansa.
 
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docx
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docxLesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docx
Lesson Plan for Grade 5 DLL FILIPINO 5 Q4 Week 3.docx
 
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino - Lesson 1
 
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihan
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihanTula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihan
Tula at Maikling kuwento na kailangang nating maintindihan
 
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plan
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plandemo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plan
demo teaching Edukasyon sa Pagpapakatao Lesson plan
 
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptx
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptxARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptx
ARALIN 2 - NASYONALISMO SA SILANGAN AT TIMOG-SILANGANG ASYA.pptx
 

Yunit 3, aralin 3 pagkamulat

  • 1. PAGKAMULAT: KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG PANGKAISIPAN SA REBOLUSYONG PRANSES AT AMERIKANO Yunit 3, Aralin 3
  • 4. Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS) Pakinggan ang awiting “TATSULOK.” Maaari itong awitin gamit ang lyrics sa kabilang pahina. Pagkatapos ay suriin ang mensaheng nakapaloob dito.
  • 5. Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS)
  • 6. Gawain 1: MAKINIG, MAG – ISIP, MAGPAHAYAG (3MS) Alam mo bang ang awiting “Tatsulok” ay orihinal na awitin ng bandang Buklod na nilikha bilang reaksiyon sa polisiyang militarisasyon ng dating Pangulong Corazon Aquino? Layon ng administrasyong Aquino na supilin ang armed revolutionary movement. Ang militarisasyong ito ay nagdulot ng kapahamakan sa malaking bilang ng sibilyan. Muling binuhay ni Bamboo ang awiting ito bilang paalala sa di - pantay na istrukturang panlipunan ng bansa.
  • 7. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ano ang hinihiling o hinihingi ng sumulat ng awit? 2. Sino ang kinakausap sa awit? 3. Sino ang kinakatawan ng batang siTotoy? 4. Bakit kaya ibig ng sumulat na baliktarin ang tatsulok? 5. Ano ang kahulugan ng tatsulok bilang pamagat ng awit? 6. Ano kaya ang kaugnayan ng awiting ito tungkol sa aralin sa rebolusyon? Ipaliwanag ang iyong sagot. 7. Ano ang kaugnayan ng awiting ito sa kasalukuyang karanasan ng maraming Pilipino?
  • 9. Gawain 2: HAGDAN NG KARUNUNGAN Punan ang kasunod na dayagram. Isulat sa bahaging initial ang iyong nalalaman tungkol sa tanong.
  • 10. PAGSASAKONTEKSTO Ang hugis na tatsulok ay sumisimbolo sa istruktura ng lipunan kung saan ang mayayaman ay makikita sa tuktok, ang panggitnang uri sa gitna, at ang mahihirap ay sa ibaba. Hinahamon ng umawit na baliktarin ang ayos ng lipunan na ang nakararaming mahihirap ay siyang ilagay sa tuktok. Ito’y mababasa sa linyang, “Totoy kumilos ka, baliktarin ang tatsulok at ang mga dukha ay ilagay mo sa tuktok.” Ngunit ano kaya ang kaugnayan ng awit na ito sa kahulugan ng salitang “rebolusyon?”
  • 12. Gawain 3: HULA - RAWAN Suriin ang kasunod na larawan at sagutin ang mga tanong. Bigyang pansin ang mga simbolong makikita na makatutulong upang higit mong maunawaan ang mensaheng ipinahihiwatig.
  • 13. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ano ang ipinakikita ng larawan? 2. Sino-sino ang taong bumubuo sa larawan? 3. Mayroon bang pagkakahati o pagkakapangkat ang mga taong makikita rito? 4. Sino ang kinakatawan ng mga sundalo? 5. Sino naman ang kinakatawan ng taong bayan? 6. Ano ang mensaheng nais ipabatid ng larawan? 7. Mayroon ka bang naranasan, nabasa, narinig, o nasaksihang katulad ng sitwasyong nasa larawan? Ikuwento ito sa klase. 8. Sa iyong pananaw, positibo ba ang mensaheng ipinakikita ng larawan? Pangatuwiranan.
  • 15. PAGSASAKONTEKSTO Malaki ang ginampanan ng Rebolusyong Siyentipiko (1500s -1600s) sa pagbabago ng pagtingin ng mga Europeo sa daigdig. Ang tagumpay ng agham ay nagpatunay sa lakas ng reason o katuwiran. Nagpag - isipang kung ito ay nagagamit sa pag-unawa sa physical world (Physics, Geology, Chemistry, Biology at mga tulad nito) bakit hindi ito ginagamit upang maunawaan ang tao at ang kanyang lipunan? Ang pagtatangkang ito ay nagtulak sa pag-usbong ng Panahon ng Kaliwanagan (Enlightenment) o Rebolusyong Pangkaisipan. Tinatalakay na sa nagdaang aralain ang konseptong ito ngunit palalalimin pa ito.
  • 16. PAGSUSURING PANTEKSTO Isa sa mga aral ng kasaysayan na hindi maitatanggi ang katotohanan ay ang isang pangyayari ay hindi sisibol kung walang pinag-ugatan o pinagmulan. Patutunayan ito ng ugnayan ng Rebolusyong Pangkaisipan at Rebolusyong Pampolitikal sa Europe.
  • 18. REBOLUSYONG PANGKAISIPAN Isa sa mga bunga ng pamamaraang makaagham ang pagbabagong ginawa nito sa iba - ibang aspekto ng buhay ng tao. Marami ang nagmungkahi na gamitin ang pamamaraang ito upang mapaunlad ang buhay ng tao sa larangang pangkabuhayan, pampolitika, panrelihiyon, at maging sa edukasyon. Tinawag itong Panahon ng Kaliwanagan (Enlightenment). Nakasentro ang ideyang ito sa paggamit ng reason o katuwiran sa pagsagot sa suliraning panlipunan, pampolitikal, at pangekonomiya. Nagsimula ito sa batayang kaisipang iminungkahi ng mga pilosopo.
  • 20. KAISIPANG POLITIKAL Umunlad ang Enlightenment o Rebolusyong Pangkaisipan noong ika-18 na siglo (1700s). Isa sa kinilalang pilosopo sa panahong ito ay si Baron de Montesquieu (MON tehs kyoo) dahil sa kaniyang tahasang pagtuligsa sa absolutong monarkiyang nararanasan sa France ng panahong iyon. Sa kaniyang aklat na pinamagatang “The Spirit of the Laws” (1748), tinalakay niya ang iba’t ibang pamahalaang namayani sa Europe. Hinangaan niya ang mga British dahil sa pagbuo nito ng isang uri ng pamahalaang monarkiya na ang kapangyarihan ay nililimitahan ng parliament.
  • 21. KAISIPANG POLITIKAL Mas kinilala ang kaisipang balance of power ni Montesquieu na tumutukoy sa paghahati ng kapangyarihan ng pamahalaan sa tatlong sangay (ehekutibo, lehislatura, at hudikatura).Ayon sa kaniya, ang paglikha ng ganitong uri ng pamahalaan ay nagbibigay proteksiyon sa mamamayan laban sa pang-aabuso ng kapangyarihan ng pamahalaan.
  • 23. PHILOSOPHES Sa kalagitnaang bahagi ng ika-18 na siglo, isang pangkat ng mga taong tinatawag na philosophes ang nakilala sa France. Pinaniniwalaan ng pangkat na ito na ang reason o katuwiran ay magagamit sa lahat ng aspekto ng buhay, tulad ni Isaac Newton na ginamit ang katuwiran sa agham. Limang mahahalagang kaisipan ang bumubuo sa kanilang pilosopiya.
  • 24. PHILOSOPHES 1. Naniniwala ang mga philosophes na ang katotohanan (truth) ay maaaring malaman gamit ang katuwiran. Para sa kanila, ang katuwiran ay ang kawalan ng pagkiling at kakikitaan ng pag-unawa sa mga bagay-bagay. 2. May paggalang ang philosophes sa kalikasan (nature) ng isang bagay. Ayon sa kanila, ang likas o natural ay mabuti. Naniniwala rin sila na may likas na batas (natural law) ang lahat ng bagay. Tulad ng pisikal na may likas na batas na sinusunod, ang ekonomiya, at politika ay gayon din.
  • 25. PHILOSOPHES 3. Ang kaligayahan para sa mga philosophes ay matatagpuan ng mga taong sumusunod sa batas ng kalikasan. Naniniwala sila na ang maginhawang buhay ay maaaring maranasan sa mundo. Taliwas ito sa paniniwalang medieval na kailangang tanggapin ang kahirapan habang nabubuhay upang matamasa ang kaginhawaan sa kabilang buhay. 4. Ang mga philosophes ang unang Europeong naniwala na maaaring umunlad kung gagamit ng “makaagham na paraan.” 5. Nagnanais ng kalayaan ang mga philosophes. Tulad ng mga British, ninais nilang maranasan ang kalayaan sa pagpapahayag, pagpili ng relihiyon, pakikipagkalakalan, at maging sa paglalakbay. Mangyayari lamang ito kung gagamitin ang reason.
  • 26. PHILOSOPHES Sumasang-ayon ka ba sa mga philosophes sa kanilang paniniwala na maaaring maranasan ang kaginhawaan habang ikaw ay nabubuhay?
  • 27. PHILOSOPHES Isa sa itinuturing na maimpluwensiyang philosophes si Francois Marie Arouet na mas kilala sa tawag na Voltaire. Siya ay nakapagsulat ng higit sa 70 aklat na may temang kasaysayan, pilosopiya, politika, at maging drama. Madalas gumamit ng satiriko si Voltaire laban sa kaniyang mga katunggali tulad ng mga pari, aristocrats, at maging ang pamahalaan. Dahil sa tahasang pagtuligsa sa mga ito, ilang beses siyang nakulong. Matapos nito’y ipinatapon siya sa England ng dalawang taon at kaniyang nasaksihan at hinangaan ang pamahalaang Ingles. Nang makabalik ng Paris, ipinagpatuloy niya ang pambabatikos sa batas at kaugaliang Pranses at maging sa relihiyong Kristiyanismo. Nagkaroon man siya ng maraming kaaway dahil sa kanyang opinyon, hindi siya huminto sa pakikipaglaban upang matamasa ang katuwiran, kalayaan sa pamamahayag, at pagpili ng relihiyon, at tolerance.
  • 28. PHILOSOPHES 1. Bakit ganoon na lamang ang paghanga niVoltaire sa pamahalaang Ingles? 2. Anong aspekto ng pamahalaang Ingles ang hinangaan ni Voltaire?
  • 29. PHILOSOPHES Samantalang bukod sa magkataliwas na ideya ni Thomas Hobbes at John Locke tungkol sa katangian ng pamahalaang nararapat na mamuno sa mamamayan, isa pang philosophe ang tumalakay sa pamamahala at siya ay si Jean Jacques Rousseau (roo-SOH). Nagmula sa isang mahirap na pamilya, si Rousseau ay kinilala dahil sa kahusayan sa pagsulat ng mga sanaysay na tumatalakay sa kahalagahan ng kalayaang pang- indibiduwal (individual freedom).
  • 30. PHILOSOPHES Taliwas sa nakararaming philosophe na nagnanais ng kaunlaran, siya ay naniniwala na ang pag-unlad ng lipunan o sibilisasyon ang siyang nagnakaw sa kabutihan ng tao. Ayon sa kaniya, likas na mabuti ang tao. Nagiging masama lamang ang tao dahil sa impluwensiya ng lipunang kaniyang kinabibilangan. Mauugat ito nang umusbong ang sibilisasyon at sinira ang kalayaan at pagkakapantay-pantay na siya namang katangian ng sinaunang lipunan. Binigyang diin niya na ang kasamaan ng lipunan (evils of the society) ay mauugat sa hindi pantay na distribusyon ng yaman at labis na kagustuhan sa pagkamal nito.
  • 31. PHILOSOPHES Inihain niya ang paniniwala tungkol sa mabuting pamahalaan sa kaniyang aklat na The Social Contract. Naniniwala siya na magkakaroon lamang ng maayos na pamahalaan kung ito ay nilikha ayon sa ‘pangkalahatang kagustuhan’ (general will). Samakatuwid, isinusuko ng tao ang kaniyang will o kagustuhan sa pamahalaan. Ang Social Contract niya ang naging saligan ng mga batas ng rebolusyon sa France.
  • 33. PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA Pinalaganap ni Denis Diderot (dee DROH) ang ideya ng mga philosophe sa pamamagitan ng pagsulat at pagtipon ng 28-volume na Encyclopedia na tumatalakay sa iba-ibang paksa. Naglayon siyang baguhin ang paraan ng pag-iisip ng mga tao sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga bagong kaisipan sa mga usaping pamamahala, pilosopiya, at relihiyon.
  • 34. PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA Binatikos nila ang kaisipang Divine Right at ang tradisyonal na relihiyon. Bilang tugon, pinigil ng pamahalaan at Simbahan ang pagkalat ng Encyclopedia at binantaan ang mga Katolikong bibili at babasa nito. Sa kabila ng mga pagpigil na ito, humigit-kumulang na 20,000 kopya ang naimprenta sa mga taong 1751-1789. Nang ito ay maisalin sa ibang wika, naipalaganap ang mga ideya ng Enlightenment o Rebolusyong Pangkaisipan hindi lamang sa kabuuan ng Europe kundi maging sa America at kalaunan ay sa Asya at Africa.
  • 35. PAGPAPALAGANAP NG LIBERAL NA IDEYA Naipalaganap ang mga ideya ng Enlightenment o Rebolusyong Pangkaisipan hindi lamang sa kabuuan ng Europa kundi maging sa America at kalaunan ay sa Asya at Africa.
  • 36. MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT
  • 37. MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT Ang islogang “kalayaan at pagkakapantay” ay tinitignan ng mga philosophes na hindi akma sa kababaihan. Naniniwala sila na limitado lamang ang karapatan ng kababaihan kung ihahambing sa kalalakihan. Unti-unting nabago ang pananaw na ito sa kalagitnaan ng ika-18 na siglo (1700s) nang magprotesta ang ilang kababaihan sa ganitong uri ng pagtingin. Kinuwestiyon nila ang paniniwalang mas mababa ang uring kababaihan kaysa kalalakihan.
  • 38. MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT Pinangunahan nina Catherine Macaulay at Mary Wallstonecraft ang laban ng kababaihan. Sa akdang A Vindication of the Rights of the Woman ni Wallstonecraft ay hiningi niya na bigyang pagkakataon ang kababaihang makapag-aral sapagkat ito ang paraan upang magkaroon ng pagkakapantay-pantay ang kalalakihan at kababaihan. Mahabang panahon bago binigyang pansin ang ideyang ito. Ngunit isa ang malinaw: naisatinig sa Panahong Enlightenment ang diskriminasyon laban sa kababaihan.
  • 39. MGA KABABAIHAN SA PANAHON NG ENLIGHTENMENT 1. Makatuwiran ba ang ipinaglalaban nina Mary Wallstonecraft? Pangatuwiranan. 2. Bakit kaya hindi agad pinakinggan ang ipinaglalaban ng kababaihan ng panahong iyon?
  • 41. KAISIPANG PANG - EKONOMIYA Maging ang kaisipang pang-ekonomiya ay nagkaroon ng pagbabago sa panahong ito. Kinuwestiyon ang merkantilismo na matagal ng namayani sa Europe at kinilala ang polisiyang laissez faire. Binibigyang diin sa kaisipang ito ang malayang daloy ng ekonomiya na hindi nararapat na pakialaman ang pamahalaan. Taliwas ito sa nakagisnang merkantilismo na ang pinagbabatayan ng yaman ay ang dami ng ginto at pilak. Tinanggap ang ideyang ang lupa ang tanging pinagmumulan ng yaman o nakatutulong sa pagpapayaman. Tinawag na physiocrats ang mga naniwala at nagpalaganap nito ng ganitong kaisipan.
  • 42. KAISIPANG PANG - EKONOMIYA Si Francois Quesnay ay isa sa naniniwala sa doktrina ng malayang ekonomiya. Katulad ni Quesnay, naniniwala si Adam Smith na kailangan ang produksiyon upang kumita ang tao. Isa siyang ekonomistang British na nagpanukala na ang market o pamilihan ay maaaring dumaloy nang maayos nang hindi pinakikialaman ng pamahalaan.
  • 43. KAISIPANG PANG - EKONOMIYA Ang pangunahin umanong tungkulin ng pamahalaan ay ang pagbibigay proteksiyon sa mamamayan, panatilihin ang kaayusan ng lipunan at pamahalaan at ang mga pangangailangang pampubliko tulad ng pagpapatayo ng mga ospital at pagpapagawa ng mga tulay at kalsada. Kung maisasagawa, ang mga ito’y higit na madaling magkakaroon ng interaksiyong pang-ekonomiko sa bawat indibiduwal na siya namang magpapaangat ng ekonomiya at pamumuhay ng mamamayan.
  • 44. KAISIPANG PANG - EKONOMIYA Ang Rebolusyong Pangkaisipan ay mabilis na lumaganap sa Europe at iba-ibang bahagi ng daigdig. Marami sa mga may pinag-aralang Europeo ang nagnais na basahin ang Encyclopedia ni Diderot at iba pang babasahin na tumatalakay sa maling paniniwala at kaugalian. Nagkaroon ng mga salon na naging lugar ng talakayan ng mga pilosopo, manunulat, artists at iba pang katulad nito. Nagmula sa Paris ang salons noong 1600s dito nagkakaroon ng pagbasa ng tula ang kababaihan. Sa pagsapit ng 1700s, ang kababaihang mula sa gitnang-uri ay nagkaroon ng kani-kanilang pagtitipon. Kalaunan ay naging lugar ito ng pagkikita ng mga middle-class at noble na may pagkakaunawaang pantay sila lalo’t higit sa pagtalakay ng mga ideyang liberal.
  • 45. KAISIPANG PANG - EKONOMIYA 1. Ano ang kaibahan ng prinsipyong merkantilismo sa prinsipyo ng laissez faire? 2. Ano ang pinaniniwalaan ng mga physiocrats? 3. Paano lumaganap ang kaisipang liberal sa kabuuan ng Europe?
  • 47. IMPLUWENSIYA NG PAGKAMULAT NG KAISIPAN Nagbigay ang pagkamulat-pangkaisipan ng ideya at wika na siyang ginamit ng mga Pranses at Amerikano sa kanilang rebolusyon. Naging epektibo ang impluwensiya ng pagkamulat sa pagkakaroon ng mga tao ng karapatang makapili ng sariling pilosopiya. Higit ngang naging mapanuri ang tao at iba-ibang pananaw ang kanilang natutuhan sa panahong ito. Marami ang natutong magtanong sa mga kaugalian at tradisyong matagal ng sinunod. Naging mapangahas ang ilan sa pagtuligsa sa estruktura ng lipunan samantalang ang iba ay nagnais na baguhin ang estrukturang ito. Nagbibigay daan ito sa isa pang uri ng rebolusyon ang Rebolusyong Politikal.
  • 48. TALA – HANAYAN (3-2-1 CHART) Gawain 4
  • 49. Gawain 4:TALA – HANAYAN (3-2-1 CHART) Punan ang sumusunod na chart. Gawin ito sa kwaderno.
  • 50. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ano-anong pangkaisipang politikal, ekonomikal, medikal, at pilosopikal ang sumibol at kumalat sa malaking bahagi ng Europe? 2. Paano binago ng iba-ibang kaisipan ang pagtingin ng mga Europeo sa kanilang pinuno at pamahalaan? 3. Naging makatuwiran kaya ang mga kaisipang ipinanukala ng mga Philosophes? Pangatuwiranan. 4. Paano binago ng Rebolusyong Pangkaisipan ang pagtingin ng maraming mamamayan sa: a. relihiyon b. pamahalaan c. ekonomiya d. kalayaan
  • 52. REBOLUSYONG AMERIKANO: SANHI, KARANASAN AT IMPLIKASYON Ang digmaan para sa kalayaan ng America ay lalong kilala sa katawagang Rebolusyong Amerikano. Nagsimula ang himagsikan nang ang mga Ingles na naging mga migrante sa Timog Amerika ay nagrebelde sa labis na pagbubuwis na ipinataw sa kanila ng Parliamentong Ingles dahil wala silang kinatawan sa Parliamento upang sabihin ang kanilang mga hinaing. Nagdeklara sila ng paglaya sa mga Ingles noong 1776. Pagkatapos ay nagbuo sila ng isang malakas na hukbo na naging tagapagtanggol sa British. Ang Digmaan para sa kalayaan ang naging dahilan ng pagbubuo ng United States of America.
  • 53. PAGSUSURING PANTEKSTO Sa huling bahagi ng ika-18 na siglo, ibang uri ng himagsikan ang lumaganap sa bahagi ng Atlantiko. Ito ay naimpluwensiyahan ng mga ideyang pinalaganap noong Panahon ng Enlightenment. Inilatag nito ang mga pagtatanong tungkol sa absolutong monarkiya at sa dominasyon ng Simbahan sa mga panlipunan at pampolitikang galaw ng mga tao. Ang ganitong kaisipan ay naging daan upang patalsikin ang tradisyonal na rehimen sa America at France.
  • 54. PAGSUSURING PANTEKSTO Nagsimula ang digmaan noong 1775 sa pagitan ng 13 kolonya sa Timog America at Great Britain. Ito ang unang himagsikan na naghangad ng kalayaan at pagbabago sa lipunan. Naging daan din ito sa paglawak ng mga prinsipyong rebolusyonaryo sa France at sa isang madugong himagsikan noong 1789. Itinuturing na mas malaki ang naiwang epekto ng Himagsikan sa France sa kabuuan ng Europe at iba pang panig ng mundo sa dahilang iniwan nito ang tatlong mahahalagang prinsipyo ng pagbubuo ng isang nasyon-estado: ang kalayaan, pagkakapantaypantay, at ang kapatiran.
  • 56. ANG LABINTATLONG KOLONYA Ang malaking bilang ng mga Ingles ay nagsimulang lumipat at manirahan sa Hilagang Amerika noong ika-17 na siglo. Karamihan sa kanila ay nakaranas ng persecution dahil sa kanilang bagong pananampalataya na resulta ng Repormasyon at Enlightenment sa Europe. Sa kalagitnaan ng ika-18 na siglo ay nakabuo na sila ng 13 magkakahiwalay na kolonya na ang hangganan sa hilaga ay Massachusetts at sa timog ay Georgia. Bawa’t isa sa mga kolonya ay may sariling lokal na pamahalaan. Noong 1750 ay gumastos ng napakalaking halaga ang British laban sa France upang mapanatili sa ilalim ng kanilang imperyo ang 13 kolonya. Nais ng British na ang mga kolonya ay mag-ambag sa kanilang gastusin sa pamamagitan ng pagdaragdag ng mga buwis.
  • 58. ANG LABINTATLONG KOLONYA Isa-isahin ang 13 kolonya ng British sa North America. Isulat ito sa kwaderno.
  • 61. WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON Ang mga kolonya ay walang kinatawan sa Parliamento ng British sa London kaya sila ay nagprotesta sa pagbabayad sa labis na buwis na ipinapataw sa kanila. Ang kanilang naging paboritong islogan ay ang “walang pagbubuwis kung walang representasyon.” Noong 1773 ay isang pangkat ng mga kolonista ang nagsuot ng kasuotan ng mga katutubong Amerikano at nakapasok sa isang pangkalakal na bapor ng mga Ingles. Kanilang itinapon ang mga tone-toneladang tsaa sa pantalan ng Boston Harbor sa Massachusetts. Sila’y nagprotesta sa ipinataw na buwis sa tsaa na inaangkat sa mga kolonya. Kinilala sa kasaysayan ang pangyayaring ito bilang Boston Tea Party. Nagpasa ang pamahalaan ng Britanya ng kaparusahan sa mga kolonista na naging kabahagi ng nabanggit na insidente.
  • 62. WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON
  • 63. WALANG BUWIS KUNGWALANG REPRESENTASYON Ang Stamp Act na ipinasa ng Parliamento noong 1765 ay nagdagdag ng buwis para sa pamahalaan ng Britanya. Naisagawa ito sa pamamagitan ng paglalagay ng mga selyo sa anumang produkto na dadalhin sa Britanya mula sa mga kolonya.
  • 65. ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL Ang mga kolonyang bumubuo sa 13 kolonya ng Great Britain sa America ay dagling sumaklolo sa naging kinahinatnan ng insidente sa Massachusetts. Binuo nila ang Unang Kongresong Kontinental na dinaluhan ng mga kinatawan ng bawat kolonya maliban sa Georgia. Ang pagpupulong na ito at pagsasama-sama ng mga kolonya ay isang pagpapakilala ng kanilang paglaban sa mga batas at polisiyang ipinatutupad ng mga Ingles sa kanila.
  • 66. ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL Noong ika-5 ng Setyembre, 1774, 56 na kinatawan ng mga kolonya ang dumalo dito. Binigyang diin ng grupo na sa pagkakataong iyon mula sa isang kilalang kinatawan na si Patrick Henry, na wala nang dapat makitang pagkakaiba ang isang taga-Virginia, Pennsylvania, New York, at New England. Dapat na tandaan na sila’y nagkakaisa at sama- samang magtataguyod para sa kapakanan ng kabuuang kolonya. Nagkaisa sila na itigil na ang pakikipagkalakalan sa Great Britain at ito’y nagpasimula pagkatapos ng Setyembre, 1775.
  • 67. ANG UNANG KONGRESONG KONTINENTAL Marami sa mga kolonya ang determinadong bumuo at gumamit ng mga radikal na pamamaraan upang labanan ang puwersa ng Great Britain. Sa bawa’t kolonya ay bumuo ng magiging kabilang sa boluntaryong army at handang makipaglaban sa pamamagitan ng digmaan.
  • 69. ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN Noong Abril 1775 nagpadala ang Great Britain ng tropa ng mga sundalo sa Boston upang kunin nang puwersahan ang isang tindahan ng pulbura sa bayan ng Concord. Isang Amerikanong panday na nagngangalang Paul Revere ang naging kasangkapan upang malaman ng mga tao na may paparating na mga sundalong British. Sa pamamagitan ng pagsakay sa kanyang kabayo at pagligid sa buong bayan ay napagsabihan niya ang mga tao na maghanda sa pakikipaglaban. Kaya mayroong grupo ng mga tagapangalaga at tagapagbantay na Amerikano ang humadlang sa mga sundalong British na papalapit sa bayan ng Lexington.
  • 70. ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN Nagpalitan ng putukan ang magkabilang pangkat hanggang walong Amerikano ang napatay. Dito na nagpasimula ang Digmaan para sa kalayaan ng mga Amerikano. Sa Concord naman ay nagkaroon ng pagkakataon ang mga Amerikano na mag- organisa at puwersahang mapabalik ang mga sundalong British sa Boston. Dito na nila tuluyang nakubkob ang mga sundalong British sa loob ng siyudad.
  • 71. ANG PAGSISIMULA NG DIGMAAN Marami sa mga kolonya ang determinadong bumuo at gumamit ng mga radikal na pamamaraan upang labanan ang puwersa ng Great Britain.
  • 74. ANG IKALAWANG KONGRESONG KONTINENTAL Ang Kongresong Kontinental ay muling nagpulong sa ikalawang pagkakataon noong Mayo 1775 at idineklara ang pamahalaan na tinawag nilang United Colonies of America (Pinagbuklod na mga Kolonya ng Amerika). Ang hukbo ng mga military ay tinawag na Continental Army at ang naatasan na commander-in-chief ay si George Washington. Sinubukan ng hukbong militar na makuha ang Boston ngunit natalo sila sa Digmaan sa Bunker Hill. Sinunod ng mga Amerikanong kubkubin ang Canada nguni’t natalo rin sila dito. Maski sunud-sunod ang pagkatalo ng mga Amerikano sa labanan ay hindi pa rin sila nawalan ng pag-asa hanggat tuluyang napaalis nila ang mga sundalong British na patuloy na nakukubkob sa Boston noong Marso 1776.
  • 75. ANG IKALAWANG KONGRESONG KONTINENTAL Ang mapa sa ibaba ay nagpapakita ng digmaan sa pagitan ng Amerikano labansa mga mananakop na British.
  • 77. ANG DEKLARASYON NG KALAYAAN Noong Hunyo 1776 ay nagpadala ng malaking tropa ang Great Britain sa Atlantiko upang tuluyang durugin at pahinain ang puwersang Amerikano. Upang matugunan ang ganitong pangyayari ay minarapat ng Kongresong Kontinental na aprubahan ang Deklarasyon ng Kalayaan noong Hulyo 4. Ang dokumento ay isinulat halos lahat ni Thomas Jefferson, isang manananggol. Binigyang diin ng dokumento na ang dating mga kolonya ay di na kasalukuyang teritoryo ng Great Britain. Sila, sa panahong iyon ay kinikilala na bilang malayang nasyon sa katawagang Estados Unidos ng Amerika.
  • 78. ANG DEKLARASYON NG KALAYAAN Buwan na ng Agosto nang tuluyang nakadaong ang hukbo ng Great Britain at sinakop nila ang siyudad ng Nueba York. Napilitan ang puwersa ni George Washington na umatras sa labanan. Ang hukbo ng mga British ay napakalaki na halos bumubuo sa 30,000 mga sundalo samantalang ang hukbo na pinangungunahan ni Washington ay nasa 3,000 sundalo lamang ang bilang. Nagkaroon ng pag-aaral at pagpaplano si Washington kaya noong ika-25 ng Disyembre 1776 ay naglunsad siya at ang kanyang hukbong isang sopresang pag-atake laban sa mga British. Ginamit ng hukbo ni Washington ang Ilog Delaware upang maisakatuparan ang kaniyang balak. Ito ang naging dahilan kung bakit nila napagwagian ang Digmaan sa Trenton at Princeton nguni’t sila’y di nagtagumpay sa pagkuha sa New York.
  • 80. ANG PAGLUSOB MULA SA CANADA Simula noong 1777 sinimulan na ng mga British ang pag- atake sa Amerika mula sa Canada, ngunit sa bawa’t pagtatangka nila sila ay napipigil ng mga hukbong Amerikano. Ang Continental Army ay lumaki at umaabot na sa halos 20,000 sundalo. Noong Oktubre sa taon ding iyon ay nanalo sa labanan sa Saratoga ang mga Amerikano at ito ang naging dahilan sa pagwawakas ng mga pag-atake ng mga British mula sa Canada. Ang pagsuko ng hukbong British ay mula sa pamumuno ni Heneral John Burgoyne laban sa hukbong pinamumunuan ni Heneral Horacio Bates.
  • 82. PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN Ang bansang France ay tradisyonal na kalaban ng British at ang mga French ay naging lihim na taga-suporta ng mga rebeldeng Amerikano simula pa lamang ng labanan. Noon pang 1778 ay nagsimula nang bigyan ng pagkilala ng pamahalaang France ang United States of America bilang isang malayang bansa. Nagpadala sila ng mga bapor pandigma upang matulungan ang mga Amerikano sa kanilang pakikipaglaban sa mga British. Dahil sa lumalakas na puwersa ng mga rebelde ay minabuti ng Great Britain na sakupin ang katimugang bahagi ng kolonya isa-isa.
  • 83. PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN Noong Disyembre 1778 ay nakuha ng mga British ang daungan ng Savannah at nakontrol ng buo ang Georgia. Dahil dito ay naging mahirap sa mga Amerikano upang muling makuha ang Savannah kahit may tulong na nagmumula sa mga Pranses. Kinubkob naman ng mga British ang Continental Army sa daungan ng Charleston at pinuwersa itong sumuko sa pamahalaan ng Great Britain.
  • 84. PAGTULONG NG MGA PRANSES SA LABANAN Paano ipinaglaban ng mga Amerikano ang kanilang kalayaan?
  • 86. ANG LABANAN SAYORKTOWN Sa pamumuno ng British commander na si Heneral Charles Cornwallis ay tinangkang sakupin ng Great Britain ang Timog Carolina. Ngunit sa pamamagitan ng magkasamang puwersa ng mga Amerikano at Pranses ay natalo ang mga British sa Labanan sa King’s Mountain noong huling bahagi ng 1780 at sa labanan sa Cowpens ng mga unang bahagi ng 1781. Nag-ipon ng lakas sa kaniyang hukbo si Heneral Cornwallis kaya pansamantalang humimpil muna sila sa Yorktown. May karagdagan pang hukbo ng mga sundalong Pranses ang dumating sa Amerika na bumibilang sa 6,000 kaya napagpasyahan ni Washington na talunin nang lubusan ang mga British. Kaya noong Oktubre 19,1781 ay minabuti nang sumuko ni Heneral Cornwallis at dito ay tuluyan ng nakamit ng mga Amerikano ang kanilang kalayaan.
  • 88. PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN Ang pagkapanalo ng mga Amerikano sa digmaan ay malaking pagkamangha sa mga British sa mundo. Ang Great Britain ay itinuturing ng panahong iyon bilang isang malakas na kapangyarihan na mayroong mahuhusay at sinanay na mga sundalo subalit tinalo ng mga Amerikanong sundalo na di nagkaroon ng mga pagsasanay sa pakikipaglaban. Sa isang kumperensiya sa Paris noong 1783 ay pormal na tinanggap ng Great Britain ang kalayaan ng kanilang dating kolonya, ang Amerika. Samantalang ang mga nasa Amerika na nagnanais pa ring pamahalaan ng hari ng England ay lumipat sa Canada na nanatiling kolonya ng Great Britain.
  • 89. PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN Ang digmaan para sa kalayaan ng Amerika ay nagbago sa mukha ng kasaysayan ng mundo sa dahilang ito ang naging daan sa pagbuo ng isang bagong nasyon na umunlad at naging isang makapangyarihang bansa sa hinaharap. Ang mga ideyang iniwan ng digmaan para sa kalayaan ay naging simbolo at inspirasyon sa maraming mga kolonya na nais lumaya sa kanilang mga mananakop at lalo na sa mga rebolusyonaryong Pranses. Ang mga rebolusyonaryong Pranses na ito ang naglunsad ng pagpapabagsak sa rehimen ng absolutong monarkiya sa France noong 1789 at nagbuo ng isang republika nang lumaon.
  • 90. PAGHAHANGAD NG KAPAYAPAAN Ano ang sinisimbolo ng larawan?
  • 92. Gawain 5: PULONG - ISIP Pangkatang Gawain. Katulong ang mga miyembro ng iyong pangkat sagutin ang mga tanong sa apat na learning centers na binuo ng inyong guro.
  • 93. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ano-ano ang pangyayaring nagbunsod sa pagsilang ng Rebolusyong Amerikano? 2. Ano ang naging epekto ng labis na pagbubuwis ng Great Britain sa kamalayan ng mga Amerikano? 3. Paano hinarap ng mga Amerikano ang malakas na puwersang militar ng Great Britain? 4. Paano binago ng pananagumpay ng mga Amerikano ang tingin ng daigdig sa Great Britain? United States? Pangatuwiranan. 5. Maihahantulad ba ang karanasang ito nang lumaban ang mga Pilipino para sa kalayaan mula sa mga mananakop? Pangatuwiranan.
  • 95. MGA SALIK NA NAGPASIKLAB SA REBOLUSYONG PRANSES
  • 96. MGA SALIK NA NAGPASIKLAB SA REBOLUSYONG PRANSES Ano ang mga salik na nagbigay daan sa Rebolusyong Pranses? Ilan sa mga ito ay: ■ kawalan ng katarungan ng rehimen; ■ oposisyon ng mga intelektuwal sa namamayaning kalagayan; ■ walang hangganang kapangyarihan ng hari; ■ Personal na kahinaan nina Haring Louis XV at Haring Louis XVI bilang mga pinuno, at ■ krisis sa pananalapi na kinaharap ng pamahalaan.
  • 97. Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789 Simula ng taong 1789 ang France ay pinaghaharian ni Haring Louis XVI, isang Bourbon na ang pamumuno ay absoluto. Ang absolutong hari ay itinuturing na makapangyarihang pinuno ng isang nasyon sapagkat ang kanilang ginagamit na basehan sa kanilang pamumuno ay ang Divine Right Theory. Ito ay ang paniniwala na ang kapangyarihan ng isang hari ay nagmula sa kanilang mga diyos para pamunuan ang bansa. Ang lipunang France naman ay nahahati sa tatlong pangkat na tinatawag na estates. Ang unang estate ay binubuo ng mga obispo, pari, at ilan pang may katungkulan sa Simbahan. Ang ikalawang estate ay binubuo ng mga maharlikang Pranses. Samantalang ang ikatlong estate ay binubuo ng nakararaming bilang ng mga Pranses gaya ng mga magsasaka, may-ari ng mga tindahan, mga utusan, guro, manananggol, doktor, at mga manggagawa.
  • 98. Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789 Pagdating noong 1780 ay kinailangan ng pamahalaang France ng malaking halaga para itaguyod ang pangangailangan ng lipunan. Ang bumuo ng una at ikalawang estate sa ilalim ng kautusan ng hari ay di ibinibilang sa mga nagbubuwis at ang ikatlong estate lamang ang nagbabayad. Idagdag pa rito ang magarbo at maluhong pamumuhay ng hari at ng kaniyang pamilya kaya patuloy ang paghihirap ng mga bumubuo sa ikatlong estate. Gayundin, ang maraming digmaan na sinalihan ng France kabilang na dito ang tagumpay na digmaan para sa kalayaan ng mga Amerikano ay umubos ng pera para gamitin sa pangangailangan ng mga pangkaraniwang Pranses.
  • 99. Ang Kalagayan ng Lipunang Pranses noong 1789 1. Paano nakatulong ang prinsipyong divine right sa pagpapanatili ng kapangyarihan ng hari ng France? 2. Bakit ang nasa ikatlong estate lamang ang inatasang magbayad ng buwis? Makatuwiran ba ito? Ipahayag ang iyong saloobin.
  • 101. ANG PAMBANSANG ASEMBLEA Upang mabigyang lunas ang kakulangan sa salapi na kailangan ng France nang panahong iyon ay minabuti ni Haring Louis na magdaos ng isang pagpupulong ng lahat ng kinatawan ng tatlong estate noong 1789 saVersailles. Hindi nabigyang lunas ang suliranin ukol sa pananalapi dahil hindi nagkasundo ang mga delegado sa paraan ng pagboto. Dati, nagpupulong nang hiwalay ang tatlong estate. Matapos nito’y saka pa lamang sila boboto. Bawat estate ay may isang boto. Karaniwan na magkatulad ang boto ng una at ikalawang estate laban sa ikatlong estate kaya naman laging talo ang huli.
  • 102. ANG PAMBANSANG ASEMBLEA Dahil dito humiling ang ikatlong estate na may malaking bilang kasama ng mga bourgeoisie na ang bawat delegado ng asemblea ay magkaroon ng tigiisang boto. Sapagkat humigit- kumulang kalahati ng 1,200 delegado ay mula sa ikatlong estate, malaki ang kanilang pagkakataong maisakatuparan ang nais na mga reporma. Mula sa panukala ni Abbe Sieyes isang pari, idineklara ng ikatlong estate ang kanilang sarili bilang Pambansang Assembly noong Hunyo 17, 1789. Inimbitahan nila rito ang una at ikalawang estate .
  • 103. ANG PAMBANSANG ASEMBLEA Dahil na rin sa panunuyo ng ikalawang estate, itinuloy pa rin ni Haring Louis XVI ang magkahiwalay na pagpupulong. Isinara ang lugar na dapat sana’y pagpupulungan ng ikatlong estate kung kaya’t sila ay nagtungo sa tennis court ng palasyo. Maraming mga pari at ilang noble ang sumama sa kanila at hiniling sa hari na bumuo ng isang konstitusyon at nanindigang hindi aalis hangga’t hindi naisakatutuparan ang kanilang layunin.
  • 104. ANG PAMBANSANG ASEMBLEA Matapos ang isang linggo’y ibinigay na ng hari ang hiling ng ikatlong estate nang kanyang ipag-utos na sumama ang una at ikalawang estate sa pambansang asemblea. Maituturing ang pangyayaring ito ng unang pagwawagi ng ikatlong estate.
  • 105. ANG PAMBANSANG ASEMBLEA Ano ang nakatulong sa ikatlong estate upang makuha nila ang hinihingi sa hari?
  • 108. ANG PAGBAGSAK NG BASTILLE Nagkaroon ng malaki at popular na suporta sa Paris ang Bagong Asembleya. Noong Hunyo sa pamamagitan ng payo ni Reyna Marie Antoinette, nagpadala ng mga sundalo sa Paris at Versailles ang hari upang payapain ang lumalaganap na kaguluhan. Ang desisyong ito ay lalong nagpaigting sa paglaganap ng rebelyon. Isang malaking kaguluhan ang nangyari noong Hulyo 14, 1789 nang sugurin ng mga galit na mamamayan ang Bastille. Ito ay isang kulungan ng mga napagbintangan at kalaban ng kasalukuyang monarko sa kanyang pamamahala. Pinakawalan ang mga nakakulong dito. Ang pagbagsak ng Bastille ay palatandaan na ang mga tao ay naghahangad ng pagbabago sa pamahalaan.
  • 109. ANG PAGBAGSAK NG BASTILLE Lumaganap ang kaguluhan sa iba-ibang panig ng France at tinawag na mga rebolusyonaryo ang mga sumama sa pakikipaglaban. Sila’y binubuo ng mga sundalong sinanay at handang ipagtanggol ang Asemblea. Karaniwan silang nakasuot ng mga badges na pula, puti, at bughaw na naging kulay ng rebolusyon. Hanggang sa kasalukuyan ang mga kulay na ito ay matatagpuan pa rin sa watawat ng bansang France.
  • 111. KALAYAAN, PAGKAPANTAY – PANTAY, KAPATIRAN Taong 1789 nang ang Constituent Assembly, ang bagong katawagan sa Asembleyang Nasyonal ay nakapagpalabas ng isang bagong saligang batas. Ang pambungad na pananalita ng saligang-batas ay tungkol sa Deklarasyon ng mga Karapatang Pantao at Mamamayan. Binigyang diin nito na ang lipunang Pranses ay kinakailangang nababatay sa mga ideya ng kalayaan, pagkapantaypantay, at kapatiran. Makalipas ang dalawang taon, Setyembre 1791, ay lubusang napapayag si Louis XVI na pamahalaan na ang France sa pamamagitan ng bagong saligang-batas. Ang kapangyarihan ng mga nasa Simbahan at ng mga maharlika ay nabawasan din at ang halalan para sa Asembleang bubuo ng mga batas ay idinaos.
  • 112.
  • 113. KALAYAAN, PAGKAPANTAY – PANTAY, KAPATIRAN • Ano ang pangunahing layunin ng pamahalaan? Naniniwala ka ba dito? Bakit? • Bakit mahalaga na paliwanagang inosente ang nasasakdal hanggat hindi napatutunayan ang kanyang kasalanan? • Ano ang implikasyon sa pamahalaan ng mga prinsipyong nabanggit sa Declaration of the Rights of Man?
  • 115. ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON Maraming mga monarko sa Europe ang labis na naapektuhan sa pagsiklab ng French Revolution. Natakot silang ang ganoong uri ng rebolusyon ay lumaganap sa kanilang mga kaharian at pinangangasiwaan. Noong taong 1792 ay nagpadala ang Austria at Prussia ng mga sundalong tutulong upang talunin ang mga rebolusyonaryong Pranses. Sa mahabang panahon ng pakikipaglaban ay tinalo ng mga rebolusyonaryo ang mga sundalong tumulong upang sila’y patigilin. Ang rebolusyon ay lalong naging malakas at malaki sa pamamagitan ng pamumuno ng isang abogadong nagngangalangGeorges Danton.
  • 116. ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON Pinagsususpetsahan ng mga rebolusyonaryo na posibleng ang mga noble ng France ay bumubuo ng alyansa sa iba pang mga bansa sa Europa upang muling ibalik ang kapangyarihan ng hari at tapusin ang rebolusyong pinasimulan. Dahil dito ay hinuli nila ang hari at ang mga sumusuporta sa kanya at pinatay sa pamamagitan ng paggamit ng guillotine. Tinawag ang pangyayaring ito sa France bilang September Massacres. Noong Enero 1793 ay napugutan naman ng ulo si haring Louis XVI. Sa taong ding iyon ay sinunod naman nila si Reyna Marie Antoinette. Dahil sa mga sunod-sunod nitong pangyayari ay idineklarang isang Republika ang France.
  • 117. ANG PAGSIKLAB NG REBOLUSYON 1. Ano ang sinisimbolo ng pagbagsak ng Bastille sa kasaysayan ng monarkiya sa France? 2. Ilarawan ang kalagayan ng France sa panahon ng rebolusyon.
  • 119. ANG REIGN OFTERROR Marami sa mga bansa sa Europe kabilang na ang Great Britain ang sumama na sa digmaan laban sa France. Malaking bilang ng mga nakababatang kalalakihan ang pinuwersang sumama sa hukbong sandatahan upang idipensa ang bagong republika. Noong Abril 1794 ay binuo ng mga rebolusyonaryo ang isang pansamantalang pamahalaan sa ilalim ng Committee of Public Safety. Ang pinakamabisa at aktibong miyembro rito ay ang isang manananggol na si Maximilien Robespierre, isang masidhing republikano.
  • 120. ANG MANANANGGOL NA SI MAXIMILIEN ROBESPIERRE
  • 121. ANG MANANANGGOL NA SI MAXIMILIEN ROBESPIERRE Isa sa naging pangunahin niyang gawain upang maipagpatuloy ang rebolusyon ay ang pagpapadala ng maraming mga sundalo na uubos sa mga kaaway ng Republika. Ang mga kaaway na ito ay pawang pinatay sa pamamagitan ng guillotine at tinawag ang panahong ito bilang reign of terror. Umabot sa 17,000 katao ang pinatay sa pagitan ng 1793 hanggang 1794 at may 20,000 naman ang mga namatay sa mga kulungan.
  • 122. ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY
  • 123. ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY Taong 1794 nang humina ang kapangyarihan ng mga rebolusyonaryo at nakuha ng mga moderates ang pamamahala. Kabilang sa mga pinunong extremists ng Rebolusyon gaya nina Danton at Robespierre ay pinatay rin sa pamamagitan ng guillotine. Napagwagian naman ng France ang kaniyang pakikidigma sa mga bansang Europe kaya ang mga ito ay lumagda ng kasunduan sa kaniya maliban sa Britain. Taong 1795 nang ang Republika ng Pransiya ay gumamit ng bagong saligang- batas na ang layunin ay magtatag ng isang direktoryo na pinamumunuan ng limang tao na taon-taon ay ihahalal.
  • 124. ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY Nguni’t ang pamahalaang ito’y di nagtagumpay. Ito’y sa dahilang ang pamahalaan ay naubusan ng pera. Samantala, iba- ibang pangkating pampolitika ang nagnais na hawakan ang pamamahala at maraming tao ang nais na bumalik sa monarkiya.
  • 125. ANG FRANCE SA ILALIM NG DIRECTORY 1. Ano ang reign of terror? Bakit ito lumaganap?
  • 127. ANG PAGIGING POPULAR NI NAPOLEON Kailangan ng France ng isang malakas na lider matapos ang rebolusyon, kaya noong 1799 ang pinakapopular at matagumpay na heneral, si Napoleon Bonaparte ay nahirang na pinuno. Sa panahon ng kaniyang pamumuno ay nasakop niya ang malaking bahagi ng Europe at kinilalang Emperor Napoleon I noong 1804. Ang kaniyang hukbo sa kanilang pananakop ay naging mga disipulo ng mga ideya ng Rebolusyong Pranses, ang kalayaan, pagkapantay-pantay at kapatiran.
  • 128. ANG PAGIGING POPULAR NI NAPOLEON Ang mga ideya na ito ng rebolusyon ay lumaganap sa Europe. Ang mga ideyang ito ang nagsilang sa iba pang mga ideyang pampolitika gaya ng republikanismo at ng mga praktikal na ideya gaya ng paggamit ng sistemang metriko sa pagsukat. Naging susi ito upang maghangad ng mga pagbabago sa pamumuno ang mga tao at magtatag ng isang Republikang pamahalaan.
  • 129. DIYAGRAM NG PAG – UNAWA Gawain 6
  • 130. Gawain 6: DIYAGRAM NG PAG - UNAWA Gawaing Dyad Gamit ang kasunod na diagram, tukuyin ang hinihinging mga impormasyon ayon sa iyong pagkaunawa.
  • 131. Gawain 6: DIYAGRAM NG PAG - UNAWA
  • 132. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Paano nakaapekto ang kalagayang panlipunan ng karamihang mamamayang Pranses sa pagsibol ng rebolusyon? 2. Ano ang sinisimbolo ng pagbagsak ng Bastille sa pamahalaang monarkiya? 3. Naging makatuwiran ba ang paghingi ng mga Pranses sa pagbabago ng lipunan? Pangatuwiranan. 4. Paano namuhay ang mga Pranses sa panahong rebolusyunaryo? 5. Bakit hindi napigil ng puwersang monarkal ang rebolusyong Pranses? 6. Paano kumalat ang kaisipang liberal sa kabuuan ng Europe? 7. Paano binago ng Rebolusyong Pranses ang heograpiyang politikal ng Europe? 8. May pagkakatulad ba ang karanasan ng mga ordinaryong Pranses sa mga Pilipino partikular sa pagsisingil ng mataas na buwis? Pangatuwiranan.
  • 134. ANG NAPOLEONIC WARS Ang Napoleonic Wars ay isinunod sa pangalan ni Napoleon Bonaparte na naging pinuno ng France noong 1799 at nagtangkang ipakilala ang kaniyang ideya ng pamahalaan sa buong Europe. Ang Napoleonic Wars ay serye ng mga digmaang pinangunahan ni Napoleon Bonaparte. Ang digmaan ay nagwakas nang si Napoleon ay natalo sa Digmaan sa Waterloo noong 1815.
  • 136. MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN Ang digmaang Napoleonic ay nagsimula sa panahon ng Rebolusyong Pranses. Nagtagumpay ang mga rebolusyonaryo na mapaalis at mapahina ang kapangyarihan ng hari sa France at maitatag ang isang Republika. Dahil sa pangyayaring ito ay nagkaroon ng takot ang iba pang mga monarko sa napipintong paglaganap ng rebolusyon na posibleng magpabagsak sa kanilang mga pamumuno.
  • 137. MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN Noong 1792 ay nagpadala ang mga pinuno ng Austria at Prussia ng hukbong sandatahan upang lusubin ang France. Natalo sila ng mga rebolusyonaryong Pranses kaya sa pananaw nila ang mabuting paraan para madepensa ang rebolusyon ay palaganapin ito sa karatig-bansa. Noong 1793 ay nagsimulang lusubin ng mga rebolusyonaryong Pranses ang Netherlands. Upang mapigil ang papalakas na puwersa ng mga Pranses ay minabuti ng Great Britain, Spain, Portugal, at Russia na sumali sa digmaan.
  • 138. MGA PANGUNAHING DAHILAN NG DIGMAAN 1. Ano ang NapoleonicWars? 2. Bakit inilunsad ang NapoleonicWars?
  • 140. ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON Sa mga ilang taon ng digmaan sa Europe ay nanatili ang lakas ng France sa pakikihamok sa kalupaan at ang mga British naman ay sa katubigan. Nagbago lang ang sitwasyon ng naging kilala ang kakayahan bilang pinunong heneral si Napoleon Bonaparte. Ang tagumpay ng mga digmaang inilunsad ni Napoleon sa Europe ay naipapanalo niya sa mga labanan sa katubigan at di sa kalupaan. Noong 1805 ay nasakop niya ang Hilagang Italya, Switzerland, at angTimog Germany.
  • 141. ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON Tinalo niya ang mga Austrians sa Battle of Ulm at ang pinagsanib na puwersa ng mga Austrians at Russians sa Battle of Austerlitz. Taong 1806 nang durugin ng puwersa ni Napoleon ang hukbo ng mga Prussian sa Battle of Jena at sa kabuuan ay kaniyang nasakop ang Gitnang Germany na nakilala bilang Rhine Confederation. Patuloy niyang sinakop ang iba pang bahagi ng Italy. Noong 1807 ay tinalo niya ang puwersa ng mga Ruso sa Battle of Friedland. Nakontrol din niya nang lumaon ang Poland. Napilitan ang mga Ruso na makipagkasundo sa France. Sinunod naman niya ang pagsakop sa Spain at Portugal.
  • 142. ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON Halos sa huling bahagi ng 1807 ay nakapagtayo at napalawak na ni Napoleon ang Imperyong Pranses sa Kanlurang Europa. Tanging ang Great Britain na lamang ang nakikipagdigma sa France. Dahil sa lakas ng kapangyarihan ni Napoleon ay nagtatag siya ng mga bagong pamahalaan at pinuno. Karamihan ay miyembro ng kanyang pamilya. Isa sa kanyang mga kapatid na lalaki, si Joseph, ay itinalagang hari sa Naples noong 1806 at nang lumaon bilang hari ng Espanya. Ang isa pa niyang kapatid na si Louis, ay naging hari sa Holland. Ang mga bagong pinuno na ito ay nagpakilala ng mga reporma upang baguhin at gawing modernisado ang mga kaharian.
  • 143. ANG PAGKILALA SA KAKAYAHAN NI NAPOLEON 1. Sino si Napoleon Bonaparte? 2. Ano-anong mga bansa sa Europe ang naapektuhan ng NapoleonicWars?
  • 145. PENINSULA WAR (1808) Taong 1808 ay nagkaroon ng mga pag-aalsa laban sa pamamahala ng mga Pranses sa Spain at Portugal. Nagpadala ng tulong na mga sundalo ang Great Britain sa mga rebelde ngunit tinalo sila ng mga Pranses sa Spain kaya minabuti ng mga British na magkonsentreyt na lang sa Portugal. Ang bahagi na ito ng Napoleonic Wars ay naging kilala bilang Peninsular War sa dahilang ang Spain at Portugal ay nasa bahagi ng Europe na Iberian Peninsula.
  • 147. ANG PAGLUSOB SA RUSSIA (1812) Napagdesisyunan ni Napoleon na lusubin ang Russia sa dahilang kapag ito’y kaniyang masakop madali na niyang mapapasok ang Britain. Noong 1812 ay nagpadala si Napoleon ng 600,000 mga sundalo na binubuo ng Polish, German, Italyano, at mga Pranses upang lumaban sa Battle of Borodino. Marami sa mga sundalong ipinadala ni Napoleon ang namatay sa labanan kaya kinulang ang bilang ng mga sundalo na magpatuloy ng paglaban. Nakaabot ang hukbo ni Napoleon hanggang sa Moscow ngunit laking gulat nila dahil wala silang naabutang tao dito nang sila’y dumating. Nang gabi ng Setyembre 14 ay nagkaroon ng malaking sunog sa Moscow. Ang mga gamit at tinitirhan ng mga sundalo ni Napoleon ay nadamay sa sunog kaya nawalan sila ng pananggalang sa malamig na klima.
  • 148. ANG PAGLUSOB SA RUSSIA (1812) Sino kaya ang maaaring nagsimula ng sunog sa Moscow? Pangatuwiranan.
  • 150. ANG PAGKATALO NG FRANCE Napilitan si Napoleon na pabalikin ang kaniyang hukbo sa France dahil sa nakamamatay na lamig sa Russia. Karamihan sa natirang mga sundalo na kaniyang nakasama sa Battle of Borodino ay namatay naman sa kanilang paglalakbay pagbalik sa France. Sila ay namatay dahil sa gutom, sa lamig ng klima, o napatay ng mga Russians. Mga 20,000 sundalong Pranses na lamang ang nakabalik nang maluwalhati sa France. Habang abala sa pakikipaglaban si Napoleon sa Russia ay sinamantala naman ng mga British ang Spain at nanalo sila ng maraming beses sa kanilang pakikipaglaban.
  • 151. ANG PAGKATALO NG FRANCE Noong 1813 ay nasakop ng mga British ang Timog France at ang pinagsanib na puwersa ng mga Ruso at Austrian ang sumakop naman sa Hilagang France. Napulbos ang hukbo ng mga Pranses sa Digmaan sa Leipzig at unti-unting bumagsak ang imperyong itinayo ni Napoleon.
  • 154. ANG PAGTAKAS NI NAPOLEON Taong 1813 nang talunin ng pinagsamang puwersa ng Great Britain, Austria, Prussia, at Russia ang emperador na Pranses na si Napoleon Bonaparte. Ang imperyong binuo at itinatag ni Napoleon ay biglang bumagsak at siya ay sumuko sa kaniyang nagbubunying kalaban. Si Louis XVIII, ang kapatid ni Louis XVI (ang haring pinapatay nang panahon ng Rebolusyong Pranses) ang naging hari ng France noong 1814 at si Napoleon ay ipinatapon sa isla ng Elba, malapit sa kanlurang baybayin ng Italya.
  • 155. ANG PAGTAKAS NI NAPOLEON
  • 157. ANG PAGKAMATAY NI NAPOLEON Nakatakas noong Pebrero 1815 si Napoleon sa Elba at nakabalik sa France. Nang ipahayag ang kanyang pagbabalik ay dali-dali siyang sinalubong ng dati niyang mga sundalo. Bumuo na muli siya ng isang hukbo at nagmartsa patungong Paris upang agawin ang trono sa haring si Louis XVIII. Muling nagkaisa ang alyansang unang tumalo kay Bonaparte at naglunsad ng digmaan laban sa kaniya. Nangyari ang labanan sa Waterloo na matatagpuan sa Netherlands.
  • 158. ANG PAGKAMATAY NI NAPOLEON Dahil sa pinagsamang puwersang militar ng Britain at Prussia, madaling natalo si Bonaparte. Hunyo 22 nang sumuko si Napoleon sa mga British. Natapos na rin ang kanyang “Isang Daang Araw.” Siya ay ipinatapon sa isla ng St. Helena. Ito ang lugar na kaniyang kinamatayan noong 1821 na batay sa mga bagong pagsusuri ay dahil sa arsenic poisoning. Si Haring Louis XVIII ang naluklok na emperador ng France pagkatapos na maipatapon si Napoleon sa St. Helena.
  • 160. BUNGA NG REBOLUSYON Lubhang mahalaga ang naging bunga ng rebolusyon sa kasaysayan ng daigdig. Sang-ayon sa mananalaysay na si John B. Harrison, “Tulad ito ng kahon ni Pandora na nang mabuksan ay nagpakawala ng mga kaisipang nakagimbal at nakaimpluwensiya sa halos lahat ng sulok ng daigdig.” Ang simulain ng kalayaan, pagkakapantay-pantay at pagkakapatiran, bagaman iba-iba ang naging pagpapakahulugan ang naging tanglaw ng maraming mga kilusang panlipunan, politikal, at pangkabuhayan.
  • 161. TURN - BACKTIME (TIME PLOTTING) Gawain 7
  • 162. Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING) Panuto: Sundin ang sumusunod. 1. Bumuo ng timeline tungkol sa mahahalagang pangyayaring naganap sa Rebolusyong Pranses kasama ang digmaang Napoleonic. 2. Itala ang mga esensiyal na pangyayaring magtutulak sa pag-usbong ng Rebolusyong Pranses kasama na ang pagtatapos nito. 3. Maaaring maglagay ng mga personalidad upang higit na maging malinaw ang timeline. 4. Basahin ang ginawang timeline sa harap ng klase at tanungin ang kanilang saloobin tungkol dito. 5. Gagamitin ang kasunod na rubric upang maging batayan ng pagmamarka sa ginawang timeline.
  • 163. Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING)
  • 164. Gawain 7:TURN – BACKTIME (TIME PLOTTING)
  • 165. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ano ang ginampanan ni Napoleon Bonaparte sa pagkakaisa ng mga bansa sa Europe? 2. Paano sinakop ni Bonaparte ang iba’t ibang bansa sa Europe? 3. Bakit ninais ng mga pinuno sa Europe na ibalik ang pamahalaang monarkiya? 4. Paano isinakatuparan ang pagbabalik ng kapangyarihang monarkal sa France? Katulad ba ito ng dating monarkiya? Ipaliwanag.
  • 166. PAGSIBOL NG NASYONALISMO SA IBA’T IBANG BAHAGI NG DAIGDIG
  • 167. PAGPAPAHALAGA SA NASYONALISMO SA IBA’T IBANG BAHAGI NG DAIGDIG Isang proseso ang paglinang at pag-unlad ng nasyonalismo, hindi maaaring biglaan. Kailangan itong madama, at paghirapan ng mga tao upang matutuhan nilang mahalin ang kanilang bansa. Sa iba, ang kahulugan nito ay damdamin ng pagiging matapat at mapagmahal sa bansa. Sa iba, ito ay pagsasakripisyo pati ng buhay. Kakambal ng nasyonalismo ang kawalan ng kasiyahan ng mamamayan. Hangad ng mga tao na may ipagmamalaki sila bilang isang bansa. Habang tumitindi ang kanilang paghahangad, higit nilang nararamdaman ang pagiging makabayan. Dumaraan ang lahat ng bansa sa iba-ibang pamamaraan kung paano nadama ng mga tao ang pagiging makabayan. Habang ipinaglalaban nila ang kanilang bansa, may mga pangyayari na kung minsan ay nagpapasidhi ng kanilang damdamin na humahantong sa digmaan.
  • 168. PAG – UNLAD NG NASYONALISMO SA SOVIET UNION
  • 169. PAG – UNLAD NG NASYONALISMO SA SOVIET UNION Ang Soviet Union o Russia ang pinakamalaking bansa sa daigdig. Isa itong malawak na lupain na sumasakop sa dalawang lupalop ng Asia at Europe. Halos doble ang laki nito sa Estados Unidos. Noong 988, ipinalaganap ni Vladimir I sa Russia ang Kristiyanismong Griyego (Orthodox) (CE) kaya tinawag siyangVladimirThe Saint. Ika-13 na siglo, dumating ang mga Tartar o Mongol mula sa Asia at sinakop ang mga mamamayan ng Russia nang mahigit sa 200 taon. Nag- iwan ng mga bakas sa pananalita, pananamit at kaugalian ng Ruso ang nasabing panahon ng pananakop. Naging tagapagligtas ng Russia, tumalo, at nakapagbagsak sa mgaTartar sa Labanan sa Oka si Ivan the Great
  • 171. HIMAGSIKANG RUSO Isa sa mga himagsikang nakagimbal sa daigdig ang rebolusyon ng mga Ruso na naganap noong unang bahagi ng ika- 20 na siglo. Bago nagkaroon ng himagsikan, ang Russia ang pinakamalaking burukrasya sa mundo, kontrolado ito ng mga maharlika at pulisya. Magsasakang nakatali sa lupa ang apat sa bawat limang Ruso, walang karapatan at laging nakabaon sa utang. Maging ang mga industriya ay nasa ilalim ng pamamahala ng czar.
  • 172.
  • 173. HIMAGSIKANG RUSO Nakahikayat sa mga manggagawa ang pagtatayo ng mga pagawaan upang pumunta sa mga bayan at lungsod. Dito sila nagkaroon ng pagkakataong makapagaral. Dahil sa paghihigpit ng pulisya, lumikas ang mga intelektuwal na Ruso patungo sa kanlurang Europe at doon nila nakatagpo ang mga disipulo ni Karl Marx at Friedrich Engels. Nagtatag ang mga ito ng dalawang partido. Nagkaroon ng alitan ang pinakamasugid na tauhan na sina Josef Stalin at Leon Trotsky tungkol sa kahalili ni Lenin at kung aling alituntunin ang dapat sundin ng Russia. Si Trotsky ang may paniniwalang dapat ikalat agad ang komunismo sa pamamagitan ng rebolusyong pandaigdig.
  • 174. HIMAGSIKANG RUSO Nakahikayat sa mga manggagawa ang pagtatayo ng mga pagawaan upang pumunta sa mga bayan at lungsod. Dito sila nagkaroon ng pagkakataong makapagaral. Dahil sa paghihigpit ng pulisya, lumikas ang mga intelektuwal na Ruso patungo sa kanlurang Europe at doon nila nakatagpo ang mga disipulo ni Karl Marx at Friedrich Engels. Nagtatag ang mga ito ng dalawang partido. Nagkaroon ng alitan ang pinakamasugid na tauhan na sina Josef Stalin at Leon Trotsky tungkol sa kahalili ni Lenin at kung aling alituntunin ang dapat sundin ng Russia. Si Trotsky ang may paniniwalang dapat ikalat agad ang komunismo sa pamamagitan ng rebolusyong pandaigdig.
  • 175. HIMAGSIKANG RUSO Samantala, ayon naman kay Stalin, hindi ito napapanahon dahil mahina pa ang Russia. Nagtagumpay si Stalin at napilitang tumakas si Trotsky. Nanirahan siya sa Mexico at doon namatay noong 1940. Pinasimulan ang October Revolution ng mga komunistang Soviet. Sa unang pagkakataon, nagkaisa ang mga Ruso, nagapi ang mga czar at nagwakas ang aristokrasya sa bansa. Napalitan ito ng diktadurya ng Partido Komunista. Noong Unang Digmaang Pandaigdig, sumanib ang bansa sa Alyado. Noong 1923, naging Soviet Union ang pangalan ng bansa. Namatay si Lenin at naghari si Stalin.
  • 176. HIMAGSIKANG RUSO Bakit pinaalis ng mga Ruso ang kanilang pinunong czar?
  • 178. NASYONALISMO SA LATIN AMERICA Pagtapos makamit ng United States ang kanilang kalayaan sa Great Britain, nag-alsa ang mga lalawigan sa Latin America laban sa Spain. Nagkabuklod-buklod sila sa kanilang pagkamuhi sa awtokrasyang Espanyol, katiwalian sa pamahalaan, walang kalayaang magpahayag ng mga batas na naghihigpit sa pangangalakal.
  • 179. NASYONALISMO SA LATIN AMERICA Nakatulong ang heograpiya ng Latin America sa pagpapaliwanag kung bakit ito umunlad bilang hiwa-hiwalay na bansa. Inihihiwalay ang Chile sa hanay ng Bundok Andes at ng Disyerto ng Atacama. Nakalubog ang Paraguay sa malalim na gubat. Nahahati ng mga talampas at bulkan ang Bolivia mula kanluran. Nahihiwalay sa isa’t isa ang Colombia, Venezuela, at Ecuador, ng mga bahagi ng Bundok Andes.
  • 180.
  • 181. NASYONALISMO SA LATIN AMERICA Ang bawat isa sa 20 bansa sa Latin America ay pinamayanihan ng makabansang damdamin. May ilang mga tao ang nagkakamaling tawaging bansa ang LatinAmerica. Hindi ito nakapagtataka. Maraming Latin Americans ang nagsasalita ng Espanyol at may pananampalataya ng Katoliko Romano.
  • 182. NASYONALISMO SA LATIN AMERICA Nakalilikha ng likas na hangganan ang malalaking daanan ng ilog upang paghiwalayin ang mga bansa. Nakahiwalay ang Argentina sa Uruguay dahil sa Rio de Plata at mga bahagi nito. Ang Ilog Orinoci ang naging hangganan ng Colombia at Venezuela. Nasa timog Brazil ang pinakamalaking ilog sa daigdig, ang Amazon. Ang mga bundok, gubat, ilog, at ang Dagat Caribbean ay nakatutulong na paghiwa-hiwalayin ang mga ito sa iba’t ibang bansa.
  • 183. PAGKAKAIBA NG LAHI BILANG SALIK NG NASYONALISMO
  • 184. PAGKAKAIBA NG LAHI BILANG SALIK NG NASYONALISMO Halos lahing Europeo ang populasyon ng mga bansa sa Latin America tulad ng Argentina, Uruguay, Costa Rica, at Chile. Ang populasyon ng iba tulad ng Ecuador, Peru, Bolivia, at Paraguay ay halos American Indians. Sa Dominican Republic, itinuturing ang ibang lahi na mababang uri. Ang populasyon ng Brazil ay lahing Aprikano, Indian, at mga nanggaling sa Portugal, France, Spain, Germany, at Italy. Maraming Europeo ang naninirahan sa ibang bansang Latin America ngunit sa Brazil lamang nagkaroon ng pag-aasawahan ang iba-ibang lahi at nasyonalidad.
  • 185. PAGKAKAIBA NG LAHI BILANG SALIK NG NASYONALISMO Hindi tulad ng 13 kolonya sa United States, nag-alsa ang mga kolonya ng mga Espanyol sa iba-ibang panahon at sa ilalim ng iba-ibang pinuno. Nais ng mga bagong republika na mabigyang halaga ang kanilang mga naiambag gayundin ang kanilang mga bayani. Sa Latin America gumamit ang mga rebolusyonaryo ng dahas sa mga katiwalian ng monarkiya laban sa republika. Nagbigay diin ito sa mga pagkakaiba ng mga bansang Latin American. Maraming himagsikan ang nagpasiklab sa kanilang pambansang pagkamuhi.
  • 187. ANG MGA CREOLE Tinatawag na creole ang mga ipinanganak sa Bagong Daigdig na may lahing Europeo. Minamaliit ang mga bansang Latin America na creole ang populasyon, tulad ng Argentina na may populasyong Indian at iba- ibang lahi. Sa magkahalong populasyon, kasama ang mga mestizo (Espanyol at Indian), zambo (Indian at ibang lahi), at mulatto (puti at ibang lahi). Ang pagkakaiba sa wika ang nagbigay ng kakaibang katangian sa mga bansang Latin America. Halos lahat ng Latin Amerikano ay nagsasalita ng Espanyol. Ngunit ang mga taga-Brazil ay nagsasalita ng Portuges. Ang mga taga-Haiti ay nagsasalita ng Pranses at maraming Indian ang nagsasalita ng kanilang katutubong wika.
  • 189. MGA SAGABAL SA NASYONALISMO Maraming naging sagabal sa pag-unlad ng nasyonalismo sa LatinAmerica. Naging pansarili ito kaya maraming mahihirap at mangmang ang hindi nakikilahok sa mga makabayang pag-aalsa noong nagsimula ang ika-19 na siglo. Pinaghati-hati ng mga haring Espanyol sa kanilang mga paborito ang malalaking lupain at nagsisilbi lamang sa mga estado ng mga maharlikang Espanyol. Marami ang nakabaon sa utang kaya sila’y nanatiling nakatali sa lupa at sa pagkakaalipin. Nakilalang peones ang mga taong ito. Ito ang uri ng piyudalismong umunlad sa Latin America at nakasagabal sa kanilang nasyonalismo.
  • 190. MGA SAGABAL SA NASYONALISMO Ang mga bansang Latin Amerikano, ay napabayaan ang nasyonalismo sapagkat napatagal bago sila nagkaroon ng panggitnang uri ng lipunan. Itinuturing na mababang uri ng gawain ang pangangalakal o iba pang gawain. Higit na mahalaga sa kanila ang pag-aari ng lupa, kaya marami sa kanila ang mahihirap. Pumunta ang mga Espanyol sa Bagong Daigdig hindi upang magtayo ng tahanan o magparami ng pamilya kundi upang magkamit ng kayamanan. Maraming mga Indian ang pinilit na maghanap ng ginto sa mga minahan ng Mexico at Peru. Ang katutubong tao sa Peru, Ecuador, at Bolivia ang tumira sa bundok upang mapalayo sa pamamahala ng banyaga.
  • 191. MGA SAGABAL SA NASYONALISMO Bakit itinuturing na mahalaga ang pagkakaroon ng panggitnang uri ng lipunan sa pag-usbong ng nasyonalismo?
  • 193. SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA Isang creole na nagngangalang Simon Bolivar ang nagnais na palayain ang South America laban sa mga mananakop. Siya ay si Simon Bolivar. Ang pagnanais na ito ay pagpapatuloy lamang sa mga nasimulan ni Francisco de Miranda, isang Venezuelan. Ang huli ay nag-alsa laban sa mga Espanyol noong 1811 ngunit hindi siya nagtagumpay na matamo ang kalayaan ng Venezuela mula sa Spain. Noong 1816, namatay na may sama ng loob si Miranda sa isang bartolina ng mga Espanyol. Matapos nito’y pinamunuan na ni Bolivar ang kilusan para sa kalayaan sa hilagang bahagi ng South America.
  • 194. SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA Noong 1819, pagkatapos na mapalaya ang Venezuela, ginulat niya ang mga Espanyol nang magdaan sa Andes ang kaniyang hukbo. Ang tagumpay niya ay humantong sa pagtatatag ng Great Colombia (ang buong hilagang pampang ng South America). Tinawag siyang tagapagpalaya o liberator at pagkatapos, naging pangulo. Limang taon ang nakalipas, tinalo ng kaniyang heneral, si Antonio Jose de Sucre, ang mga Espanyol sa labanan ng Ayacucho sa Peruvian Andes.
  • 195. SI BOLIVAR – ANGTAGAPAGLAYA Kung si Bolivar ang naging bayani sa South America, si Jose de San Martin (1778-1850) naman ang sumunod sa pagtataboy sa mga Espanyol sa Argentina. Katulad din ni Bolivar, namuno si San Martin sa kaniyang grupo sa Andes. Tumulong ito sa liberasyon ng Chile, gayundin sa Peru. Mayroon din siyang heneral na tulad ni Bernard o’Higgins, isang Chileno. Naging malungkot ang mga huling taon ng buhay ni Bolivar. Maraming tao ang naghinala na nais niyang maging diktador. Binalak naman ng iba na patayin siya. Nasira ang kanyang pangarap na magtayo ng isang nagkakaisang South America nang mahati ito sa tatlong republika- angVenezuela, Colombia, at Ecuador.
  • 196.
  • 197. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA LATIN AMERICA
  • 198. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA LATIN AMERICA Maraming pinuno ang Latin America na gumawa ng mga hakbang sa pagpapaunlad ng demokrasya na sinalungat naman ng mga diktador. Halimbawa, si Nivadavia, isang pinuno sa Argentina mula noong 1820 hanggang 1827, siya ang nagtaguyod ng edukasyon, nagsikap na matamo ang karapatang bumoto para sa lahat, at gumawa ng paraan upang magkaroon ng makatarungang sistemang legal. Nawalan ng saysay ang mga ito dahil sa pananakot, pagpapahirap, katiwalian , at mga pagpatay na isinagawa ni Juan Manuel de Rosas, ang sumunod na namahala sa Argentina hanggang 1852.
  • 199.
  • 201.
  • 202. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA Ang Sahara ang naghihiwalay sa black at Caucasoid Africa. Ang mga kayumangging Bushman ng Kalahari at ang mga Pygmy ang sinasabing unang tao sa Africa. Naitaboy sila ng mga higit na maunlad na mga lahing itim sa kanluran at mga Bantu sa silangan. Hindi naglaon, nakipamuhay sila sa mga Bushman at Pygmy. Binuo ang mga lahing puti ng mga mangangalakal na Arab, mga Asyano, at mga Europeo. Lumikha ang pakikisalamuha ng kulturang masalimuot. Samantalang ang puting minorya (dalawang bahagdan ng populasyon) ay nagtatamasa sa kayamanan ng Africa, ang nakararaming lahing itim (98 bahagdan ng populasyon) naman ay naghihirap.
  • 203. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA Pinaghati-hatian ang kontinente at binalangkas ang ekonomiya ayon sa kanilang sariling kapakanan. Nagtayo sila ng mga daang bakal at industriya upang mapangalagaan ang kanilang kapangyarihan. Ang pagkakaiba-iba ng mga kultura ng mananakop ang naging dahilan ng magkakaibang pag-unlad. Bago nagsimula ang 1914, tatlo lamang ang malalayang bansa sa Africa- Ethiopia, Liberia, at Republic of South Africa. Sinasabing nagsimula ang una sa pamamahala ni Haring Solomon at ng Reyna ng Sheba. Itinatag ang ikalawa noong 1810 sa tulong ng America at ipinangalan kay Pangulong James Monroe ng United States ang kabisera na Monrovia. Naging kasapi ng British Commonwealth of Nations ang ikatlo noong 1910.
  • 204. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA Lumaganap ang nasyonalismo pagkaraan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Maraming bansa ang naging malaya nang walang karahasan. May mga bansang dumanak ng dugo bago nakamtan ang kalayaan tulad ng Congo (Zaire) at Algeria. Ang Rhodesia at Nyasaland ang naging Zimbabwe at Malawi. Lumaya ang Angola, Mozambique, at Guinea Bissau noong 1975.
  • 205. ANG DEMOKRASYA AT NASYONALISMO SA AFRICA Bakit pagkaraan lamang ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig lumaganap ang nasyonalismo sa Africa?
  • 206. KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG INTELEKTUWAL SA PAGLINANG NG NASYONALISMO
  • 207. KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG INTELEKTUWAL SA PAGLINANG NG NASYONALISMO Ang nasyonalismo, bagaman masalimuot na damdamin, ito ay nag-uugat sa pagkamulat sa mga kaisipang pinalalaganap ng pilosopo at nagmumulat sa katotohanan na ang bawat tao ay isinilang na may karapatang mabuhay, lumaya, at maging maligaya. Ang pagkakaroon ng kamalayang sila pala ay nasisikil ay nagbubunga ng pagnanais na wakasan ang pang-aapi ng mga mananakop.
  • 208. KAUGNAYAN NG REBOLUSYONG INTELEKTUWAL SA PAGLINANG NG NASYONALISMO May mga bansang nakamtan ang kalayaan sa pamamagitan ng mapayapang paraan subalit marami ding mga bansa na may mga buhay na ibinuwis upang lumaya tulad ng mga Pilipino, Amerikano, Hindu, at iba pa. Ang pagnanais na makamtan ang kalayaan ang pinakamatibay na taling bumibigkis sa mamamayan upang magkaisa sa pagkakamit ng layunin. Nakahanda silang magbuwis ng buhay upang mapangalagaan ang prinsipyong ipinaglalaban.
  • 210. Gawain 8: MAALAALA MO KAYA?
  • 211. Gawain 8: MAALAALA MO KAYA?
  • 212. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Paano nakaapekto ang Rebolusyong Intelektuwal sa pagsibol ng damdaming nasyonalismo? 2. Ano ang ginampanan ng mga kaisipang radikal sa Rebolusyong Ruso? 3. Paanong nakatulong ang wikang Latin at relihiyong Katolisismo sa pagusbong ng damdaming nasyonalismo sa Latin America? 4. Naging madali ba ang pag-usbong ng damdaming nasyonalismo sa Africa? Patunayan ang iyong sagot. 5. Batay sa karanasan ng mga bansa sa iba-ibang bahagi ng daigdig, kailan nadarama ang nasyonalismo? 6. Ikaw, paano mo naipakikita ang iyong pagkamakabayan? Magbigay ng halimbawa.
  • 214. Gawain 9:WHO’S WHO INTHE REVOLUTION? PERSONAL ANS HISTORY (Group Dynamics) Upang higit mong makilala ang mga personalidad na malaki ang ginampanan sa Rebolusyong Politikal sa iba-ibang bahagi ng daigdig, hanapin ang sumusunod gamit ang internet. Bukod sa larawan ay hanapin ang talambuhay ng mga personalidad na itinakda sa inyong pangkat. Humanap ng mga kawili-wiling bahagi ng kanilang buhay na maaaring ikuwento sa klase .
  • 215. Gawain 9:WHO’S WHO INTHE REVOLUTION? PERSONAL ANS HISTORY Kayo ay bibigyan ng pagkakataong iulat ang mga impormasyong nakalap sa klase. Makikita sa ibaba ang mga personalidad na inyong hahanapin. Pangkat I - Patrick Henry Thomas Jefferson Pangkat II - Napoleon Bonaparte Camille Desmoulins Pangkat III -Vladimir Lenin Josef Stalin Pangkat IV - Simon Bolivar Jose de San Martin
  • 216.
  • 217. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ibigay ang mga bagong impormasyong iyong nalaman sa gawaing isinagawa? 2. Ano ang iyong naramdaman habang binabasa mo ang talambuhay ng mga personalidad na sangkot sa rebolusyon? 3. Paano isinakatuparan ng mga taong ito ang mga radikal na ideya sa kanilang bansa? 4. Sa iyong palagay, lubusan bang naisakatuparan ng mga personalidad na ito ang kanilang naisin? Pangatuwiranan. 5. Kung ikaw ang nasa kanilang posisyon, gagawin mo rin ba ang kanilang ginawa? Bakit oo? Bakit hindi?
  • 218. PAMPROSESONG MGATANONG Balikan ang iyong mga sagot sa unang gawain tungkol sa pagsusuri ng awit, subukin muling sagutan ang mga katanungan. 1. Ano ang hinihiling o hinihingi ng may-akda ng awit 2. Sino ang kinakausap ng may-akda ng awit? 3. Sino ang kinakatawan ng batang siTotoy? Bakit kaya ninanais ng may-akda na baliktarin ang tatsulok? 4. Ano ang kahulugan ng tatsulok bilang pamagat ng awit? 5. Ano kaya ang kaugnayan ng awiting ito ukol sa aralin sa rebolusyon? Ipaliwanag ang iyong ideya.
  • 219. PAMPROSESONG MGATANONG 6. Ano ang pagkakatulad o pagkakaiba ng iyong kasagutan ? 7. Higit bang naging malinaw ang kaugnayan ng awit sa aralin? Bakit?
  • 221. Gawain 10: HAGDAN NG KARANUNGAN
  • 222. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Ibigay ang mga bagong impormasyong iyong nalaman sa gawaing isinagawa? 2. Ano ang iyong naramdaman habang binabasa mo ang talambuhay ng mga personalidad na sangkot sa rebolusyon? 3. Paano isinakatuparan ng mga taong ito ang mga radikal na ideya sa kanilang bansa? 4. Sa iyong palagay, lubusan bang naisakatuparan ng mga personalidad na ito ang kanilang naisin? Pangatuwiranan. 5. Kung ikaw ang nasa kanilang posisyon, gagawin mo rin ba ang kanilang ginawa? Bakit oo? Bakit hindi?
  • 224. Isang batikang mananalaysay na nagngangalang Dr. Jaime Veneracion ang nagsabi na sa pag-aaral ng kasaysayan ay mahalagang maunawaan hindi lamang ang pangyayari kundi pati ang ugnayan ng panahon at pangyayari. Ginamit niya ang terminong spirit of the time upang ilarawan ang ‘esensiya ng isang panahon’ at ang kuwentong pumapaloob dito. Kailangang lubusang maunawaan ang pangyayari at panahon kung ang nais ay makuha ang aral ng kahapon.
  • 225. KUWENTONG MAY KWENTA (TANUNGIN MO SILA…) Gawain 11
  • 226. Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … ) Kapanayamin ang isa o dalawang taong may kaalaman o nakilahok na sumama sa Epifanio delos Santos Avenue Revolution noong 1986 (EDSA I). Maaaring ito ay iyong lolo o lola, magulang, tiyo o tiya, guro, kapitbahay, malayong kamaganak, o kakilala. Maaaring idokumento ang panayam gamit ang video camera o anumang electronic gadget na makatutulong sa pagkuha ng impormasyon kaugnay ng pangyayari.
  • 227. Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … ) Itanong sa kanila ang sumusunod na mga tanong na magiging gabay sa pakikipanayam. 1. Ano po ang dahilan ng pagsama ninyo sa EDSA I? 2. Mayroon po bang pumilit sa inyo na sumama o ito ay kusang-loob ninyong desisyon? 3. Ano po ang naging karanasan ninyo sa pagsama rito? Maaari po bang ikuwento ninyo? 4. Nakuha po ba ang inyong ipinaglalaban (kung meron man) sa pagsali sa EDSA ? 5. Kung bibigyan po kayo ng pagkakataon, uulitin po ba ninyo ang pagsama dito? Ipaliwananag. Ibahagi sa klase ang iyong dokumentaryo o impormasyong nakalap. Ikaw ay mamarkahan gamit ang kasunod na rubric. * May kalayaan ang mga mag-aaral kung ito ay isasagawa ng indibidwal o pangkatan.
  • 228. Gawain 11: KUWNETONG MAY KUWENTA (TANUNGIN MO SILA … )
  • 229. PAMPROSESONG MGATANONG 1. Sino ang taong iyong nakapanayam tungkol sa itinakdang paksa? 2. Batay sa iyong nakalap na impormasyon, ano ang naging karanasan ng iyong kinapanayam sa kaniyang pagsama sa EDSA I? 3. Nakita o naramdaman mo ba ang katuwaan, kasiyahan, o kalungkutanna ipinakita ng iyong kinapanayam? 4. Ano ang iyong naramdaman habang ikaw ay nakikinig sa iyong kinapanayam? 5. Ibigay ang iyong natutunan mula sa kuwento ng iyong narinig mula sa kinapanayam.
  • 230. LECTURE CLOSURE: A GOOD ENDING Gawain 12
  • 231. Gawain 12: LECTURE CLOSURE: A GOOD ENDING
  • 233. Gawain 13: PANGAKO SA’YO Pagkatapos ng aralin, ikaw ay hinahamong magbigay ng panata na isasabuhay ang pagiging mapagmahal sa bayan o isasabuhay ang prinsipyo ng nasyonalismo. • Paano mo maipakikita ang pagmamahal sa bayan sa iyong pang-araw - araw na pamumuhay bukod sa pagbili ng mga produktong Pilipino? • Paano mo mahihikayat ang iba na maging panata na isabuhay ang prinsipyo ng nasyonalismo?
  • 235. Gawain 14: HAGDAN NG KARANUNGAN
  • 237. Gallery Walk/ Every Child ATour Guide Magsasagawa kayo ng isang open exhibit tungkol sa mga kaganapan at naging pamana ng mga pangyayaring nagbunsod sa transpormasyon ng daigdig tungo sa makabagong panahon. Gawin ito nang pangkatan lalo na sa bahagi ng paghahanda ng mga gagamitin para sa exhibit. Maaari ninyong gamitin ang mga ginawang poster, editorial cartoon, collage, at biograpiya ng mga indibiduwal na bahagi ng aralin sa nakalipas na mga gawain. Kung madadagdagan pa ito ng iba pang puwedeng i-exhibit ay gawin ito. Kung may gamit para sa audio-visual na presentasyon at marunong lumikha ng multi-media presentation ay maaari din isama ito sa exhibit. Magtatalaga ang grupo ng mga tagapagpaliwanag o curator tungkol sa mga larawan o bagay na kanilang i-exhibit. Bibigyang diin nang bawat pangkat ang naging implikasyon ng mga kaganapan at pamanang ito sa pamumuhay, komunidad, at bansa ng daigdig.
  • 238. Gallery Walk/ Every Child ATour Guide
  • 239. Gallery Walk/ Every Child ATour Guide
  • 240. MGA SANGGUNIAN www.google.com/images Araling Panlipunan: Kasaysayan ng Daigdig, pp. 371 – 480 Microsoft Encarta
  • 242.
  • 243. PREPARED BY: JARED RAM A. JUEZAN TEACHER I FEBRUARY 13, 2016 THANK YOU