Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Apantiseis askhsewnatetraminouodysseia

ΟΔΥΣΣΕΙΑ_ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

  • Als Erste(r) kommentieren

  • Gehören Sie zu den Ersten, denen das gefällt!

Apantiseis askhsewnatetraminouodysseia

  1. 1. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 1 ΟΔΥΣΣΕΙΑ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1Η ΕΝΟΤΗΤΑ, ΣΕΛ.20: 1, 5,Δ 1. Ποια θέματα καλύπτει το πρώτο προοίμιο και ποια το δεύτερο; Οι στίχοι 1-25 της ραψωδίας α είναι ουσιαστικά η εισαγωγή σε όλο το ποίημα της Οδύσσειας. Σε αυτούς τους στίχους υπάρχουν δύο προοίμια: α) το πρώτο προοίμιο (στ. 1-13) ονομάζεται κυρίως (δηλαδή βασικό) προοίμιο,β) το δεύτερο προοίμιο (στ. 14-25) είναι γνωστό ως το προοίμιο της Μούσας. Στο πρώτο προοίμιο (κυρίως προοίμιο, στίχοι 1-13) ο ποιητής κάνει επίκληση στη Μούσα: καλεί δηλαδή τη Μούσα να τον βοηθήσει στο δύσκολο έργο του, της εξιστόρησης των περιπετειών του Οδυσσέα. Επίσης, γίνεται μνεία στον βασικό ήρωα-πρωταγωνιστή του έπους, τον Οδυσσέα. Μαθαίνουμε πως η εξιστόρηση των περιπετειών του θα αρχίσει από την άλωση της Τροίας και έπειτα (στ.1-3) και λαμβάνουμε βασικές πληροφορίες γι’ αυτόν. Δηλαδή, πληροφορούμαστε ορισμένες από τις περιπέτειές του (περιπλανήθηκε στη θάλασσα, είδε πολλές πόλεις και τόπους, κινδύνεψε και αυτός και οι σύντροφοί του, οι σύντροφοί του χάθηκαν) καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά του (πολύτροπος, κοσμογυρισμένος, πολύπαθος, φιλέταιρος). Στο τέλος ο ποιητής καλεί τη Μούσα να επιλέξει η ίδια ένα σημείο και να αρχίσει την εξιστόρηση. Στο δεύτερο προοίμιο (στ.14-25) η Μούσα ξεκινά την εξιστόρηση των περιπετειών του Οδυσσέα. Αντλούμε ορισμένες πολύ σημαντικές πληροφορίες τόσο για το παρελθόν του ήρωα (οι συμπολεμιστές του είχαν γυρίσει σπίτι τους)-παρόν (ο Οδυσσέας είναι στο νησί της Καλυψούς παρά τη θέλησή του) όσο και για το μέλλον (και μετά την επιστροφή του στην Ιθάκη θα αντιμετωπίσει δυσκολίες). Μαθαίνουμε επίσης ποιοι θεοί είναι με το μέρος του Οδυσσέα (όλοι εκτός από τον Ποσειδώνα) και ποιος είναι αντίπαλός του (ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας). Σημαντικό είναι ότι γίνεται ονομαστική μνεία (γίνεται αναφορά στο όνομά του) στον ήρωα του έπους, τον Οδυσσέα. Συνεπώς, και τα δύο προοίμια είναι πολύ σημαντικά για την περαιτέρω ανάγνωση του ποιήματος. Μαθαίνουμε πολλά για τον ήρωα του έπους, όσο και για τις περιπέτειές του. Ο ποιητής δηλαδή δημιουργεί ένα πλαίσιο με όλες τις βασικές γνώσεις και μάς κατατοπίζει για το ποίημά του, ώστε να μπορούμε μετά να το διαβάσουμε έχοντας στο μυαλό μας βασικές γνώσεις. 5. Στα ομηρικά έπη συναντούμε συχνά αντιθέσεις, που βοηθούν το μάτι και τον νου να συλλαμβάνει καθαρότερα τα πράγματα, ακριβώς επειδή τα αντιπαραθέτει βάζοντας το ένα απέναντι στο άλλο: π.χ. στους στίχους 7-11 ο Οδυσσέας αντιπαρατίθεται προς τους συντρόφους του, ενώ στους στίχους 14-19 προς τους συμπολεμιστές του στην Τροία και στον στίχο 23 ο Ποσειδώνας αντιπαρατίθεται προς τους άλλους θεούς του Ολύμπου. Δ΄. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Συμπληρώστε τα κενά βάζοντας στη σωστή τους θέση τις λέξεις ή φράσεις: καστροκατακτητής, πολύπαθος, πολύτροπος, πολύπειρος, έξυπνος, του γυρισμού και της γυναίκας του, κοσμογυρισμένος, φιλέταιρος, ήρωας (δύο λέξεις περισσεύουν). Στο πρώτο προοίμιο ο Oδυσσέας παρουσιάζεται: πολύτροπος, κοσμογυρισμένος,καστροκατακτητής, πολύπειρος, πολύπαθος, φιλέταιρος,η Mούσα εξάλλου στους στίχους 16-17 κάνει λόγο για τον διπλό πόθο του Οδυσσέα: του γυρισμού και της γυναίκας του (να γυρίσει στην πατρίδα του και να ξαναδεί τη γυναίκα του, την Πηνελόπη). έξυπνος,ήρωας
  2. 2. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 2 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ, ΣΕΛ.24: 1, 2,3, 4, 7,8 1. Ποια πρόσωπα πήραν τον λόγο στο συμβούλιο των θεών και για ποιους μίλησαν; Στο συμβούλιο που συγκάλεσε ο Δίας στον Όλυμπο μίλησε πρώτος ο ίδιος ο βασιλιάς των θεών. Ο Δίας, λοιπόν, είπε πως δεν καταλαβαίνει για ποιο λόγο οι άνθρωποι κατηγορούν τους θεούς για τις συμφορές που τους βρίσκουν, ενώ θα έπρεπε να κατηγορούν τους ίδιους για τις πράξεις τους, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τις συμφορές. Σαν παράδειγμα φέρνει τον Αίγισθο: αυτόν τον είχαν προειδοποιήσει οι θεοί να μη σμίξει με την Κλυταιμνήστρα. Όμως αυτός δεν τους άκουσε με αποτέλεσμα τον χαμό του από τον Ορέστη. Στον πρώτο λόγο του ο Δίας μίλησε, άμεσα ή έμμεσα, για τον Αίγισθο, τον Αγαμέμνονα, τον Ορέστη, τον Ερμή, την Κλυταιμνήστρα. Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε η Αθηνά, η οποία είπε στον Δία πως ο Αίγισθος καλώς τιμωρήθηκε και πως ανάλογα πρέπει να τιμωρείται και κάθε άλλος που σφάλλει. Όμως, ο Οδυσσέας βασανίζεται άδικα γιατί ήταν ευσεβής και προσέφερε θυσίες στον Δία (επίσης ήταν γενναίος). Τον κρατά, παρά τη θέλησή του, η Καλυψώ στο νησί της. Αμέσως της απαντά ο Δίας, ο οποίος στον δεύτερο λόγο του αναφέρει: ο ίδιος δεν ξεχνά τον Οδυσσέα αλλά ο Ποσειδώνας είναι θυμωμένος μαζί του γιατί τύφλωσε τον γιο του, τον Πολύφημο. Καλεί μάλιστα την Αθηνά να σκεφτούν πως θα γυρίσει ο Οδυσσέας στην Ιθάκη. Η Αθηνά, στον δεύτερο λόγο της, χαράσσει ένα σχέδιο: να στείλουν τον Ερμή στην Ωγυγία να πει στην Καλυψώ να αφήσει τον Οδυσσέα και η ίδια θα πάει στην Ιθάκη να πει στον Τηλέμαχο να συγκαλέσει συνέλευση των Ιθακησίων και να πάει στη συνέχεια στην Πύλο και στη Σπάρτη για να ρωτήσει τον Μενέλαο και τον Νέστορα για τον πατέρα του. 2. Aν ο Ποσειδώνας παρευρισκόταν στο συμβούλιο των θεών, τι νομίζετε ότι θα υποστήριζε και με ποιο επιχείρημα ο Δίας θα μπορούσε να απορρίψει την ένστασή του; Αν ο Ποσειδώνας δεν έλειπε στους Αιθίοπες θα μπορούσε να μιλήσει και αυτός στο συμβούλιο των θεών. Όταν η συζήτηση θα αφορούσε στον Οδυσσέα και οι θεοί θα έδειχναν ενδιαφέρον για την επιστροφή του ο Ποσειδώνας θα επιχειρηματολογούσε εναντίον του. Θα απευθυνόταν στον Δία και θα του έλεγε ότι ο Οδυσσέας τύφλωσε τον γιο του, τον Πολύφημο. Θα υπενθύμιζε μάλιστα στον Δία ότι και αυτός είναι πατέρας και γνωρίζει την αγάπη του πατέρα προς τον γιο. Θα τον καλούσε να σκεφτεί τι θα έκανε στη θέση του ο ίδιος: δεν θα ήθελε να τιμωρηθεί αυτός που θα έκανε κακό στον γιο του; Ο Δίας θα απαντούσε ότι βέβαια και καταλαβαίνει το συναίσθημα του Ποσειδώνα καθώς και ο ίδιος έχει παιδιά. Όμως, εδώ υπάρχει μία σημαντική διαφορά: ο ίδιος ο Πολύφημος είναι αυτός που αιχμαλώτισε τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του και ήθελε να τους σκοτώσει. Συνεπώς, η τύφλωση του γιου του είναι η προσπάθεια του Οδυσσέα να σωθεί ο ίδιος και να σώσει και τους συντρόφους του. Έτσι, λοιπόν, ο Οδυσσέας ήταν σε άμυνα και δεν ήταν ο φταίχτης. Ήταν λοιπόν αθώος και γι’αυτό δεν είναι σωστό να τιμωρηθεί. 3. Προσέξετε τη δήλωση του Δία για την ευθύνη του ανθρώπου σε σχέση με τη μοίρα του (στ. 36- 39), το παράδειγμα του Aίγισθου (στ. 40-51) και το σχόλιο της Aθηνάς (στ. 54-55), και απαντήστε στις εξής ερωτήσεις: α. Ποια αντίληψη φαίνεται ότι έχουν οι άνθρωποι της ομηρικής εποχής για τις συμφορές που τους βρίσκουν και τι δηλώνει ο Δίας σχετικά με αυτό το θέμα; β. Πού φαίνεται ότι ο ομηρικός άνθρωπος αποφασίζει ελεύθερα και έχει, άρα, την ευθύνη των πράξεών του; γ. Ποιον υπονοεί η Aθηνά, όταν λέει «να έχει την ίδια τύχη»; Στο συγκεκριμένο απόσπασμα από τη ραψωδία α αναπτύσσεται από τον Δία η άποψη ότι οι άνθρωποι, μολονότι κατηγορούν τους θεούς, φταίνε οι ίδιοι για τις συμφορές που τους βρίσκουν. α) Είναι λοιπόν προφανές ότι ο Δίας κατακρίνει μία άποψη που ήταν ευρέως διαδεδομένη εκείνα τα χρόνια ανάμεσα στους ανθρώπους, ότι δηλαδή οι θεοί στέλνουν τα βάσανα και τις συμφορές στους ανθρώπους. Ο Δίας πάλι υποστηρίζει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι φταίνε. Ειδικά, όταν οι θεοί τούς έχουν προειδοποιήσει για τις συνέπειες
  3. 3. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 3 των λαθών τους και αυτοί δεν μεταβάλουν άποψη. β) Η ικανότητα του ανθρώπου να αποφασίζει ελεύθερα και συνεπώς να είναι και ο φορέας της ευθύνης φαίνεται και από το παράδειγμα του Αίγισθου: οι θεοί τον είχαν προειδοποιήσει για το κακό που θα τον έβρισκε αν έκανε σχέση με τη γυναίκα του Αγαμέμνονα. Είχαν μάλιστα στείλει τον Ερμή να τον ενημερώσει. Αυτός όμως δεν έδωσε σημασία στα λόγια του αγγελιαφόρου των θεών και δίκαια τιμωρήθηκε. Ανέλαβε την ευθύνη των επιλογών και πράξεών του. γ) Η Αθηνά με την αναφορά της εννοεί τους μνηστήρες. Αυτοί έχουν προβεί σε πράξεις ανόσιες και άσχημες, αυτοί κάνουν πράγματα που δεν είναι σωστά και συνεπώς τους αξίζει η τιμωρία. 4. O Aίγισθος σκότωσε τον Aγαμέμνονα και παντρεύτηκε τη γυναίκα του, την Kλυταιμνήστρα. O γιος τουAγαμέμνονα, ο Oρέστης, πήρε εκδίκηση σκοτώνοντας τον Aίγισθο. Aντιστοιχίστε την τελειωμένη αυτή ιστορία της οικογένειας του Aγαμέμνονα με την ανοιχτή ακόμη ιστορία της οικογένειας του Oδυσσέα και σχολιάστε την: ο Aίγισθος αντιστοιχεί στους μνηστήρες· η Πηνελόπη στην Κλυταιμνήστρα· ο Oδυσσέας στον Αγαμέμνονα κι ο Tηλέμαχος στον Ορέστη. Oι αντιστοιχίες αυτές υποβάλλουν την ιδέα ότι όσα συνέβησαν στην οικογένεια του Αγαμέμνονα μπορεί να συμβούν και στην οικογένεια του Οδυσσέα. Σχολιασμός: οι δύο βασιλιάδες είναι ο Αγαμέμνονας και ο Οδυσσέας (και οι δύο έφυγαν από τις πατρίδες τους για να πολεμήσουν στην Τροία). Όσο έφυγαν υπήρχαν προβλήματα στο σπίτι τους, στο παλάτι τους: η Κλυταιμνήστρα και γυναίκα του Αγαμέμνονα έκανε δεσμό με τον Αίγισθο ενώ η Πηνελόπη είχε να αντιμετωπίσει τους μνηστήρες οι οποίοι σπαταλούσαν την περιουσία του Οδυσσέα και διεκδικούσαν την ίδια για γυναίκα. Τα προβλήματα δηλαδή αφορούν στις γυναίκες και βασίλισσες και στην εξουσία των δύο βασιλιάδων. Και οι δύο γιοι έμειναν πιστοί στους πατεράδες τους: ο Ορέστης εκδικήθηκε τον θάνατο του Αγαμέμνονα ενώ ο Τηλέμαχος θρηνεί για τον χαμένο πατέρα του και θέλει να τιμωρήσει τους μνηστήρες. 7. O Όμηρος προετοιμάζει συχνά τους ακροατές του για όσα θα ακολουθήσουν με διάφορους τρόπους: άλλοτε προγραμματίζει τη δράση, όπως με το διπλό σχέδιο της Αθηνάς (στ. 97-107), άλλοτε προειδοποιεί για την εξέλιξη της δράσης, όπως για τον νόστο του Οδυσσέα (στ. 89-90), άλλοτε προϊδεάζει απλώς για την τύχη ορισμένων ηρώων, όπως για την τιμωρία των μνηστήρων (στ. 54-55) κτλ. H συστηματική αυτή προετοιμασία για τα επόμενα λέγεται προοικονομία. Mε την αφηγηματική αυτή τεχνική το βάρος δεν δίνεται τόσο στο τι θα συμβεί, όσο στο πώς αυτό θα παρουσιαστεί. 8. Tα επίθετα είναι συχνά στα ομηρικά έπη και αποδίδουν ουσιαστικές ιδιότητες στα πρόσωπα και στα πράγματα που συνοδεύουν. Άλλοτε τονίζουν μια χαρακτηριστική τους ιδιότητα (είναι δηλαδή χαρακτηριστικά επίθετα, π.χ. «τον άντρα τον πολύτροπο», «ο ξακουστός Oρέστης») και άλλοτε προβάλλουν μια εικόνα τους (είναι δηλαδή περιγραφικά επίθετα, π.χ. «στις θολωτές σπηλιές», «την καλλιπλόκαμη νεράιδα»). Ξεχωρίσετε 2-3 χαρακτηριστικά επίθετα και άλλα τόσα περιγραφικά μαζί με τα ουσιαστικά που συνοδεύουν. Χαρακτηριστικά επίθετα Περιγραφικά επίθετα ΦημισμένοΑίγισθο Περίβρεχτο νησί Ξακουστός Οδυσσέας Καλλιπλόκαμη νεράιδα Καρτερικού Οδυσσέα Κέρατα στριφτά
  4. 4. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 4 3Η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ (10-12 ΓΡΑΜΜΕΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ) Στην αρχή του αποσπάσματος η Αθηνά ντύνεται, παίρνει το δόρυ της και μεταφέρεται από τον Όλυμπο στην Ιθάκη. Εκεί παίρνει τη μορφή ενός ανθρώπου, του Μέντη (άρχοντα των Ταφίων), και μόλις φτάνει στο παλάτι βλέπει τους μνηστήρες οι οποίοι διασκεδάζουν, ενώ οι υπηρέτες ετοιμάζουν το γλέντι τους. Ο Τηλέμαχος, θλιμμένος για την απουσία του πατέρα του, μόλις αντικρίζει τον ξένο σπεύδει να του προσφέρει φιλοξενία. Οδηγεί την Αθηνά μέσα στο παλάτι και μολονότι θέλει να τη ρωτήσει για τον πατέρα του περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί το τυπικό της φιλοξενίας: της παίρνει το δόρυ, τη βάζουν να καθίσει αναπαυτικά και στη συνέχεια τής προσφέρουν φαγητό και ποτό. Οι μνηστήρες τότε μπαίνουν στην αίθουσα και αρχίζουν να δειπνούν. Στο τέλος, μετά το φαῒ και το ποτό εμφανίζεται ο αοιδός Φήμιος για να τους διασκεδάσει με το τραγούδι του. 4Η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ (10-12 ΓΡΑΜΜΕΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ) Ο Τηλέμαχος λέει στην Αθηνά-Μέντη ότι οι μνηστήρες σπαταλούν την περιουσία του. Αν όμως γύρναγε ο Οδυσσέας θα έφευγαν για να γλιτώσουν από την τιμωρία. Όμως, ο πατέρας του έχει πεθάνει. Έπειτα την ρωτά για να μάθει την ταυτότητά της. Η Αθηνά απαντά ότι: είναι ο Μέντης, άρχοντας των Ταφίων, κάνει εμπόριο και πως ήταν φίλος πατρικός του Οδυσσέα. Λέει στον Τηλέμαχο ότι ο Οδυσσέας ζει και πως θα γυρίσει στην Ιθάκη. Επίσης τον ρωτά αν είναι γιος του. Η μητέρα του, σύμφωνα με τον Τηλέμαχο, υποστηρίζει ότι είναι γιος του. Η Αθηνά αντιδρά υποστηρίζοντας ότι η γενιά του δεν θα μείνει αφανής. Στην επόμενη ερώτησή ο Τηλέμαχος εξηγεί ότι οι μνηστήρες διεκδικούν τη μάνα του, η οποία δεν παίρνει μία απόφαση. Η Αθηνά τον συμβουλεύει να κάνει συνέλευση και να πει στους μνηστήρες να φύγουν από το παλάτι καθώς και να προτείνει στη μάνα του, αν θέλει να παντρευτεί, να πάει στο πατρικό της. Έπειτα, ο ίδιος να ταξιδέψει στη Σπάρτη και την Πύλο για να ρωτήσει για την τύχη του πατέρα του. Αν μάθει ότι ζει να κάνει υπομονή. Αν όμως μάθει ότι έχει πεθάνει να του υψώσει μνήμα και να σκοτώσει μετά τους μνηστήρες. Ο Τηλέμαχος επιθυμεί να της δώσει ένα δώρο, το οποίο δεν δέχεται η Αθηνά. Η θεά φεύγει σαν πουλί πετώντας και η ψυχή του Τηλέμαχου γεμίζει θάρρος. 5Η ΕΝΟΤΗΤΑ, ΣΕΛ.43: 1, 2,4 1. Tι νομίζετε ότι θα απαντούσε ο Φήμιος στην Πηνελόπη, αν δεν προλάβαινε να της απαντήσει ο Tηλέμαχος; Ο Φήμιος ήταν ένας αοιδός, ο οποίος τραγουδούσε στο παλάτι για να διασκεδάζει η βασιλική οικογένεια και οι ευγενείς. Αν ο Τηλέμαχος δεν παρενέβαινε και δεν έλεγε στη μητέρα του να πάει στο δωμάτιό της ο Φήμιος θα υπάκουε στο αίτημά της. Μην ξεχνάμε ότι η Πηνελόπη ήταν η βασίλισσα της Ιθάκης και συνεπώς μπορούσε να διατάξει όλους τους άλλους. Ο Φήμιος έπρεπε να εκτελέσει τις επιθυμίες και τις εντολές της. Θα της απαντούσε λοιπόν ευγενικά ότι θα άλλαζε το τραγούδι του και δεν θα ξανατραγουδούσε αυτό που της προξενούσε τόση λύπη. 2. Περιγράψτε ή ζωγραφίστε την Πηνελόπη, όπως παρουσιάζεται σ' αυτή την Eνότητα, και προσδιορίστε το ήθος της. Η Πηνελόπη εμφανίζεται με τις υπηρέτριές της και καλυμμένη με μαντίλα μπροστά στους μνηστήρες που είναι άνδρες. Τηρεί δηλαδή όλους τους κανόνες της εποχής για το πως πρέπει να εμφανίζεται μία γυναίκα μπροστά σε άγνωστους άνδρες. Είναι συνεπώς μία γυναίκα με ήθος και αρχές. Επίσης, μιλάει με διακριτικότητα και ευγένεια στον Φήμιο αν και είναι η βασίλισσα και θα μπορούσε να τον διατάξει. Είναι άρα και ευγενική και με σεβασμό για τους άλλους ανθρώπους. Ακόμη, όταν ο γιος της τής μιλάει απότομα δεν απαντά αλλά υπακούει και αποσύρεται στο δωμάτιό της. Η Πηνελόπη, σε αυτήν την πρώτη εμφάνισή
  5. 5. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 5 της στο ποίημα, αφήνει τις καλύτερες εντυπώσεις για τον χαρακτήρα της και την προσωπικότητά της. Στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και συμπεριφέρεται όπως μία βασίλισσα. 4.O Aντίνοος και ο Eυρύμαχος είναι οι πιο σημαντικοί μνηστήρες· έχουν κοινές επιδιώξεις, διαφορετικό όμως ήθος. Προσδιορίστε το ήθος τους με βάση τους λόγους που απευθύνουν στον Tηλέμαχο. Ο Αντίνοος παρουσιάζεται αγενής και επιθετικός. Εύχεται ουσιαστικά ο Τηλέμαχος να μην αναλάβει την βασιλεία της Ιθάκης. Αποκαλεί μάλιστα τον Τηλέμαχο επηρμένο. Από την άλλη, ο Ευρύμαχος εμφανίζεται πιο διπλωμάτης και πονηρός: αναγνωρίζει στον Τηλέμαχο το δικαίωμα να αποφασίζει για το σπίτι του αλλά και προσπαθεί να μάθει πληροφορίες για τον ξένο και να καταλάβει που οφείλεται το θάρρος που επιδεικνύει ο Τηλέμαχος. 5Η ΕΝΟΤΗΤΑ:ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΕΣ: 1, 2, 3 Συμπληρώστε τα κενά με βάση τις γνώσεις που αποκτήσατε από τη μελέτη της α ραψωδίας: 1. Τα γεγονότα της α ραψωδίας διαρκούν μία μέρα και διαδραματίζονται στον Όλυμπο και στην Ιθάκη. Aπό τους θεούς πρωταγωνιστούν ο Δίας και η Αθηνά και από τους θνητούς ο Τηλέμαχος, η Πηνελόπη και οι μνηστήρες Αντίνοος και Ευρύμαχος. 2. Το βασικό θέμα που απασχολεί θεούς και ανθρώπους είναι ο νόστος του Οδυσσέα. Και οι μεν θεοί αποφασίζουν την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη, ενώ ο Tηλέμαχος και η Πηνελόπη, αλλά και οι μνηστήρες, θεωρούν ότι μάλλον ο Οδυσσέας είναι νεκρός. 3. Η απόφαση των θεών για το νόστο του Οδυσσέα άρχισε να πραγματοποιείται με το διπλό σχέδιο της Αθηνάς, που προβλέπει: α. ο Ερμής να πάει στην Ωγυγία για να ανακοινώσει στην Καλυψώ την απόφαση των θεών να αφήσει τον Οδυσσέα να γυρίσει στην Ιθάκη και β. η Αθηνά να πάει στην Ιθάκη για να συμβουλεύσει τον Τηλέμαχο να κάνει συνέλευση και να πει στους μνηστήρες να φύγουν από το παλάτι και στη συνέχεια να πάει στη Σπάρτη και την Πύλο για να μάθει νέα για τον πατέρα του. Από το σχέδιο αυτό εφαρμόστηκε ως τώρα το δεύτερο μέρος και απομένει το πρώτο. 7Η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ (10-12 ΓΡΑΜΜΕΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ) Μόλις ξεκινά η μέρα οι θεοί μαζεύτηκαν στον Όλυμπο. Τον λόγο παίρνει πρώτη η Αθηνά η οποία επαναλαμβάνει πως ο Οδυσσέας είναι παρά τη θέλησή του στο νησί της Καλυψούς και πως ο γιος του κινδυνεύει. Ο Δίας της απαντά πως η ίδια έχει προβλέψει την τιμωρία των μνηστήρων και πως είναι στο χέρι της η σωτηρία του Τηλέμαχου. Στη συνέχεια, απευθύνεται στον Ερμή και του λέει να πάει στην Καλυψώ και να της αναγγείλει την απόφαση των θεών (να φύγει ο Οδυσσέας από το νησί της). Ο Ερμής αμέσως πραγματοποιεί τη διαταγή του Δία και φτάνοντας στην Ωγυγία βρίσκει την Καλυψώ στη σπηλιά της να τραγουδά. Το νησί είναι πανέμορφο, όμως ο Οδυσσέας είναι στην ακρογιαλιά και κλαίει. Η Καλυψώ υποδέχεται τον Ερμή και τον φιλεύει. Ο Ερμής αναγγέλλει στη νεράιδα την απόφαση του Δία: η απόφαση δεν αρέσει καθόλου στην Καλυψώ. Όμως, εν τέλει λέει ότι θα υπακούσει και ο Ερμής συμφωνεί και την προειδοποιεί να μην προκαλέσει το θυμό του βασιλιά των θεών.
  6. 6. Ομηρικά Έπη – Οδύσσεια Α’Γυμνασίου Απαντήσεις στις ασκήσεις των ενοτήτων 1-8 6 8Η ΕΝΟΤΗΤΑ:ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1,2 1. H Kαλυψώ ανακοίνωσε ως δική της απόφαση τον νόστο του Oδυσσέα, χωρίς καμιά αναφορά στον Eρμή, στον Δία ή στη μοίρα. Tι εξυπηρετεί ο χειρισμός αυτός τόσο για την Kαλυψώ όσο και για τον Oδυσσέα; Η Καλυψώ ανακοίνωσε στον Οδυσσέα την επικείμενη αναχώρησή του ως δική της απόφαση. Αυτό το έκανε για να μην αισθανθεί ότι θίγεται η αξιοπρέπειά της, αφού ως νεράιδα δεν είναι ωραίο να δέχεται εντολές. Όμως, είχε και μία ακόμα συνέπεια: ο Οδυσσέας αν ήξερε ότι ο Δίας προστάζει την επιστροφή του στο δίλημμα που του έθεσε η Καλυψώ (ή εγώ ή η γυναίκα σου) δεν θα μπορούσε να απαντήσει με ελεύθερη βούληση διότι δεν γινόταν να παραβεί τις επιθυμίες του Δία. Όμως, πιστεύοντας ότι η απόφαση είναι της Καλυψούς αποφασίζει να γυρίσει στην Πηνελόπη και να αφήσει τη θεά με τη δική του ελεύθερη βούληση. Έτσι, τονίζεται το θάρρος του Οδυσσέα και η δύναμη της βούλησής του. 2. O Oδυσσέας χαρακτηρίζεται πονηρός από την Kαλυψώ(στ. 201) και πολύγνωμος από τον ποιητή (στ. 236). Πώς μπορούν να αιτιολογηθούν οι χαρακτηρισμοί αυτοί του ήρωα; Η Καλυψώ χαρακτηρίζει πονηρό τον Οδυσσέα διότι όταν του λέει να ανέβει σε μία σχεδία και να ανοιχτεί στο πέλαγος αυτός αρνείται αν δεν λάβει διαβεβαιώσεις από την ίδια ότι δεν είναι κάποιο σχέδιό της για να τον εξοντώσει. Η Καλυψώ λοιπόν τον θεωρεί πονηρό που ακόμα και την ώρα αυτή που πρόκειται να φύγει διστάζει και εξετάζει κάθε ενδεχόμενο. Ο ποιητής τον χαρακτηρίζει πολύγνωμο γιατί βλέπει θετικά τη δύναμη του μυαλού του και την εξυπνάδα του. Δεν την αντιμετωπίζει όπως η Καλυψώ ως πονηριά ή καχυποψία αλλά ως εξυπνάδα και ικανότητα να εξετάζει κάθε ενδεχόμενο. Ο αρνητικός χαρακτηρισμός της νεράιδας οφείλεται στο ότι αυτή θέλει τον Οδυσσέα αλλά αυτός την απορρίπτει. Ο θετικός του ποιητή οφείλεται στο ότι ο ποιητής βλέπει αντικειμενικά τον Οδυσσέα χωρίς κανένα συμφέρον και προσδοκία.

×