Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
Basisinkomen:
oordeel niet te vlug
Inspiratienota 93, februari 2017
1
Auteur: Geert Janssens, hoofdeconoom ETION
Assessore...
Basisinkomen:
oordeel niet te vlug
1. Wat is een basisinkomen?
2. Onbetaalbaar?
3. Dalend loonaandeel en toenemende ongeli...
Basisinkomen:
oordeel niet te vlug
3
• De plotse urgentie om de modaliteiten van een
basisinkomen (BI) in kaart te brengen...
1. Wat is een basisinkomen?
4
• Een BI is in essentie een onvoorwaardelijk inkomen dat
elke burger krijgt, ongeacht diens ...
5
• De universaliteit en het onvoorwaardelijk karakter van
het BI zijn feitelijk de keerzijde van dezelfde medaille:
enerz...
2. Onbetaalbaar?
6
• Argumenten tegen een BI: zullen mensen nog bereid zijn te
werken, wat gaan ze doen met de vrijgekomen...
Overheidsuitgaven (miljard euro, 2015)
7
Bron: NBB
3. Dalend loonaandeel en toenemende
ongelijkheid
8
• Huidig economisch systeem
• Mensen werken voor een arbeidsinkomen, ov...
Dalend loonaandeel (verloning als percentage bbp),
marktprijzen)
9
Bron: Eurostat
4. Samenspel arbeid en vrije tijd
10
• Technologische veranderingen leiden tot veranderende
verwachtingen ten aanzien van ...
5. Maatschappelijke gevolgen
11
Hoe economisch systeem op de been houden als de
toegevoegde waarde alsmaar ongelijker word...
• Idee van een BI loskoppelen van het huidige economische
en maatschappijmodel
Betaalde arbeid niet langer basis voor verd...
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

Basisinkomen: oordeel niet te vlug

636 Aufrufe

Veröffentlicht am

Het basisinkomen staat steeds vaker in de schijnwerpers en eigenlijk is dat geen toeval. Wie goed nadenkt over de toekomst beseft dat ver doorgedreven automatisering en digitalisering niet zonder gevolgen kunnen blijven voor ons socio-economisch model.

In het huidige systeem haalt de overheid het gros van haar inkomsten uit belastingen op arbeid die mensen leveren in ruil voor een inkomen. Dit inkomen is nodig om de markt te voorzien van een consumptieve vraag. Stel nu dat het gros van de jobs in de toekomst verdwijnt? Is een verdeling van de economische toegevoegde waarde op basis van (betaalde) arbeid dan nog functioneel?

Indien we niet willen terechtkomen in een wereld waar alle rijkdom geconcentreerd zit bij enkelen, dan zullen we grondig moeten sleutelen aan onze maatschappijordening. Een robotbelasting en een verspreiding van het bezit van kapitaal zijn zeer concrete denkpistes. Een basisinkomen – eventueel gefinancierd via een belasting op toegevoegde waarde - is dat ook. Dat basisinkomen zal er anders uitzien dan de proefballonnetjes die daarover vandaag worden opgelaten. De vraag is bijgevolg niet of het er komt maar wel onder welke vorm, tegen wanneer en via welke weg.

Veröffentlicht in: Business
  • Als Erste(r) kommentieren

Basisinkomen: oordeel niet te vlug

  1. 1. Basisinkomen: oordeel niet te vlug Inspiratienota 93, februari 2017 1 Auteur: Geert Janssens, hoofdeconoom ETION Assessoren: Adviesraad Structurele Groei
  2. 2. Basisinkomen: oordeel niet te vlug 1. Wat is een basisinkomen? 2. Onbetaalbaar? 3. Dalend loonaandeel en toenemende ongelijkheid 4. Samenspel arbeid en vrije tijd 5. Maatschappelijke gevolgen 6. De haalbare utopie? 2
  3. 3. Basisinkomen: oordeel niet te vlug 3 • De plotse urgentie om de modaliteiten van een basisinkomen (BI) in kaart te brengen, heeft alles te maken met de snelheid van verandering in onze samenleving. • Het BI zal er vroeg of laat komen, als noodzaak in een samenleving waar de verdeling van de toegevoegde waarde veel minder zal gebaseerd zijn op betaalde arbeid. • De vraag is niet of het BI er komt, maar onder welke vorm, tegen wanneer en via welke weg.
  4. 4. 1. Wat is een basisinkomen? 4 • Een BI is in essentie een onvoorwaardelijk inkomen dat elke burger krijgt, ongeacht diens persoonlijke kenmerken of situatie, inkomen of reeds opgebouwd vermogen. • Het BI is geen substituut voor bestaande sociale voorzieningen. • Het BI heeft de potentie om mensen te bevrijden. • Aan het basisinkomen zijn geen voorwaarden verbonden. Het onvoorwaardelijk karakter wordt gevormd door 4 basiselementen: o het BI is een uitkering in geld, o het BI komt toe aan het individu, o het BI is universeel, o er zijn geen arbeidsvoorwaarden aan verbonden.
  5. 5. 5 • De universaliteit en het onvoorwaardelijk karakter van het BI zijn feitelijk de keerzijde van dezelfde medaille: enerzijds ontsla je mensen van een verplichting, anderzijds wordt er een opportuniteit gecreëerd. Bron: ETION
  6. 6. 2. Onbetaalbaar? 6 • Argumenten tegen een BI: zullen mensen nog bereid zijn te werken, wat gaan ze doen met de vrijgekomen tijd,… • Grootste vraagteken = financiële haalbaarheid. • De gezamenlijke pot van sociale uitgaven volstaat niet om een BI te financieren. • Behoud van huidige toegang tot gezondheidszorg en basisonderwijs voor iedereen maken het plaatje nog minder realistisch. • Enkele kanttekeningen: • Recht op een BI kan leeftijdsgebonden worden gemaakt. • Opletten voor dubbeltellingen vb. overheidspersoneel. • Uitkeringen: de manier van berekenen vertrekt vanuit de huidige situatie en gaat voorbij aan een aantal fundamentele maatschappelijke veranderingen. • Door het invoeren van een BI worden efficiëntieverbeteringen mogelijk.
  7. 7. Overheidsuitgaven (miljard euro, 2015) 7 Bron: NBB
  8. 8. 3. Dalend loonaandeel en toenemende ongelijkheid 8 • Huidig economisch systeem • Mensen werken voor een arbeidsinkomen, overheid haalt gros van haar inkomsten door daarop belastingen op te heffen. • Belastingsysteem werkt sterk herverdelend, combinatie met sociale uitgaven maakt België tot een van de meest gelijke landen qua inkomensverdeling. Maar ongelijkheid neemt toe en sociaal systeem komt onder druk • Vermogensongelijkheid is laatste decennia toegenomen • Zorgwekkend fenomeen: loonaandeel in de economie verkleint → Invloed van technologische vooruitgang • middengekwalificeerde banen verdwijnen, productiejobs verhuizen naar lageloonlanden • hogergeschoolden pikken laaggekwalificeerde banen in → 1/3 van de bevolking op arbeidsleeftijd komt niet aan de bak • 39,1% van de werkgelegenheid in België maakt kans op volledige digitalisering
  9. 9. Dalend loonaandeel (verloning als percentage bbp), marktprijzen) 9 Bron: Eurostat
  10. 10. 4. Samenspel arbeid en vrije tijd 10 • Technologische veranderingen leiden tot veranderende verwachtingen ten aanzien van de invulling van een job → aantal voltijdse banen loopt snel terug • Behoefte aan meer vrije tijd → mensen ontplooien ongebruikte competenties in vrije tijd Economisch systeem waarin de verdeling van de koek steeds minder gebeurt op basis van (betaalde) arbeid • Digitalisering en automatisering doen routinematige banen verdwijnen en zetten midden- en hoogeschoolde beroepen onder druk. • Meer deeltijdse en tijdelijke banen. • Arbeidskoek krimpt ten nadele van kapitaalkoek → arbeidsherverdeling rijdt zichzelf vast.
  11. 11. 5. Maatschappelijke gevolgen 11 Hoe economisch systeem op de been houden als de toegevoegde waarde alsmaar ongelijker wordt verdeeld? • aanpassing van de fiscaliteit → kapitaalbelasting, robotbelasting • financiële participatie van werknemers → loon aanvullen met winst-of dividendcomponent • zoeken naar nieuwe maatschappelijke rolpatronen, vraag naar BI komt steeds nadrukkelijker op tafel Nadenken over nieuwe manier om toegevoegde waarde te verdelen • Om fabrieken te laten draaien, moeten mensen consumeren → nood aan besteedbaar inkomen, al dan niet uit (betaalde arbeid)
  12. 12. • Idee van een BI loskoppelen van het huidige economische en maatschappijmodel Betaalde arbeid niet langer basis voor verdeling van economische toegevoegde waarde → globalisering en technologische verandering en digitalisering vragen ander model vb. robotbelasting of belasting op toegevoegde waarde in combinatie met grotere spreiding van kapitaal → basis voor de financiering van een basisinkomen • BI zal er anders uitzien dan huidige proefballonnetjes BI van de toekomst wordt de basis voor de verdeling van toegevoegde waarde in een economisch systeem waarin mensen niet langer (voltijds of massaal) zullen moeten werken voor hun inkomen = haalbare utopie Download de volledige inspiratienota via http://etion.be/kennisbank/basisinkomen-oordeel-niet-te-vlug 12 6. De haalbare utopie

×