Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Amnistia30urte

957 Aufrufe

Veröffentlicht am

  • If you are looking for trusted essay writing service I highly recommend ⇒⇒⇒WRITE-MY-PAPER.net ⇐⇐⇐ The service I received was great. I got an A on my final paper which really helped my grade. Knowing that I can count on them in the future has really helped relieve the stress, anxiety and workload. I recommend everyone to give them a try. You'll be glad you did.
       Antworten 
    Sind Sie sicher, dass Sie …  Ja  Nein
    Ihre Nachricht erscheint hier
  • Gehören Sie zu den Ersten, denen das gefällt!

Amnistia30urte

  1. 1. i BORROKA LUZEAREN TESTIGANTZA igandea berria 2007ko ekainaren 3a Korea Penintsula zeharkatuko duen trenbideak ilusioa piztu du bi aldeetan 12 Elkarrizketa Mari Carmen Gallastegi 10 Udako lanak Tenperatura gora, prekarietatea ASKATASUNA 1977ko udaberrian milaka eta milaka lagun kaleratu ziren Euskal Herrian amnistia osoa eskatzeko. Hogeita hamar urte ere bai 21 geroago, orduko eta oraingo egoerak aztertuko dituzte ekainaren 10ean Errenterian, Amnistiaren Egun Nazionalean.
  2. 2. 02 1977Ko amnIsTIaren asTea IGANDEA 2007KO EKAINAREN 3A Mobilizazioak Errenterian. Herritarrak besoz beso elkarturik Biteri kalean zehar, 1977ko amnistiaren aldeko astean. ASKATASUNA ISILDU EZINEZKO tean inguratu zuten guardia zibi- zela. EIA Euskal Iraultzarako Al- lek Ortuellan (Bizkaia). Gaztea ko- derdiak ere berdin esan zuen eta, rrika hasi zen eta guardia zibil ba- horren ondorioz, Euskadiko Ezke- OIHUA tek buruan jo zuen. Luis Santama- rra osatu zen. Haustura politikoa ria 72 urteko herritarra Iruñean hil nahi zutenek maiatzaren 24rako zen, poliziak balkoira tiro egin eta amnistia lortuta ez bazegoen, boi- zen. Handik gutxira batzorde gero izandako shock-aren ondo- kota egingo zutela jakinarazi zu- gehiago sortu ziren Euskal Herri- rioz. Amnistia asteen inguruan es- ten. ko herri eta auzoetan. kuin muturreko inkontrolatuek Madrilen eta Parisen arteko lan- Giro politikoa pil-pilean zegoen Francisco Javier Nuñez hil zuten kidetzaren ondorioz, zenbait erre- orduan. Rodolfo Martin Villak Ma- Bilbon. fuxiatu Yeu uhartera eramanak zi- Duela 30 urte, amnistiaren aldeko aldarria Euskal nuel Fraga Iribarne Gobernazio Julio Marques larri zauritu zu- tuen lehenago Frantziak. 1977an ministroa ordezkatu zuen eta gero ten Errenterian. 21 urteko gaztea Migel Angel Apalategi Aierbe Herriko hiri eta herrietako kaleetan nagusitu zen; Barne ministroa izango zen Adolfo manifestazioan zegoen 1977ko Apala atxilotu zuten eta Aix-en- 1977. urteko bigarren amnistiaren astea bereziki Suarez aparatu frankistako erre- maiatzaren 12an. «Asanblada bat Provence-n (Frantzia) konfinatu. formistaren gobernuan. Fran- egin genuen eguerdiko hamabie- Bestalde, Burgosko prozesuan hil- gogorra izan zen: zazpi lagun hil ziren Polizia eta tzian Valery Giscard D’Estaing tan eta manifestazioan irten ginen tzera zigortutako sei presoek eta Guardia Zibilaren errepresioaren ondorioz. zen presidente, eta Michel Ponia- Biteri kalean zehar. Orduan lan- beste askok kartzelan segitzen zu- towski Barne ministroa. rroberrek eraso ziguten, eta gero ten. Azken horien artean Fran Al- 1977ko udaberria odoltsua izan Guardia Zibilak baten bat atxilotu danondo Badiola Ondarru zegoen, zen. 1976ko abendutik 1977ko ekai- zuela esan zuten. Gu koartelillora Ezkio-Itsason (Gipuzkoa) segada J o s e M a r i P a st o r rako—. Bi urte geroago, 1978ko nera arte 13 lagun hil ziren errepre- joan ginen korrika. Magdalena ka- batean atxilotua. Operazio horre- abenduaren 6an, espainiarrek sioaren ondorioz Araban, Biz- lean zegoen, orain udal liburute- tan komandoko beste bi kideak hil i Konstituzioa onartu zuten beste kaian, Gipuzkoan eta Nafarroan. gia dagoen lekuan. Kale estu ho- zituen Guardia Zibilak. bozketa baten bidez. Hego Euskal ETAk ere gogor jo zuen. Ekaina- rretan sartu ginen. Eta Guardia Zi- lusioz betetako egun la- Presoen aldeko mugimenduak Herrian %50,47ko abstentzioa izan ren 15ean egiteko ziren lehen bo- bila tiroka hasi zen gure kontra». tzak ziren. Borrokak eta izugarrizko indarra hartu zuen eta zen. Baiezko botoak %34,96 izan zi- zak boikotatu edo ez, eztabaida ze- Marques Donostiako Ospitalera kemenak argitutako egun amnistiaren asteak antolatzen ren, eta ezezkoak, %10,93. goen. Alderdi eta erakunde aber- eraman zuten larri-larri. Bala bat odoltsuak, benetako alda- hasi ziren. Lehena 1977ko otsaile- Amnistiaren aldarrikapena bo- tzale guztien artean Xibertan zuen hankan, dum-dum bala bat, keta amets. 1975eko azaro- an izan zen. Bigarrena, 1977ko rroka politikoaren ardatz nagusie- (Angelu, Lapurdi) egindako bilere- barrua txikitu egiten duena. aren 20an Francisco Fran- maiatzaren 8tik 15era. Aste horre- tako bat izan zen. Mugimendu tan EAJk argi utzi zuen amnistia «Bala horrek tibia, peronea eta co diktadorea ohean hil eta tan zazpi lagun hil zituzten Poli- hura lehenago mamitzen hasi ba- lortu edo ez bozetara aurkeztuko arteriak txikitu zizkidan. Tendoi gero, erreforma abiatua zuten ziak edo Guardia Zibilak. zen ere —Burgosko prozesuaren batzuetatik zintzilik nengoen. Hego Euskal Herrian Espainiako Errenterian haietako hiru hil zi- garaietatik edo 1975eko fusilamen- Han ibili nintzen denbora luzean botere militar, politiko eta ekono- ren: Gregorio Maritxalar balkoian duetatik, esaterako—, Franco hil hanka lurrean jarri ezinik». Ospi- mikoek. Asmoa trantsizio politi- zegoela bala batek jo zuen, eta eta gero hedatu egin zen. talean ia urtebete eman zuen. koa lortzea zen, itxura berri bate- egun batzuk geroago hil zen ospita- Espainiako Gobernuak ez zion «Eguberrietan hamar eguneko kin oinarrizko aldaketa gehiegi lean. Rafael Gomez subfusil tiro ja- zuzen erantzun eskaera horri. Pre- baimenarekin irten nintzen etxe- ekarriko ez zituen trantsizioa. sa batez hil zuten, paseatzen zebile- so politikoek kartzelan segitzen ra, eta gero berriro ospitalera. Han Hori lortzeko lehen harria la. Clemente del Caño auto batek zutela ikusirik —Madrilek ez zi- apirilaren amaiera arte egon nin- 1976ko abenduaren 15ean ezarri harrapatu zuen Bilbo-Behobia au- tuen askatu odol delituak zituzte- tzen». zen, erreforma politikoa onartzeko tobidean, guardia zibilek barrika- Manuel Fuentes afari nak—, borroka areagotu egin zen. Tiro egin zuenaren kontra ezin erreferendumean. Botoa ematea da bat kentzera behartu zutenean. batetik irtetean inguratu 1976. urtean lehen amnistiaren al- izan zen ezer egin. «Ezin izan ge- derrigorrezkoa bazen ere, absten- Jose Luis Cano Iruñean tiroz zuten, eta guardia zibil deko batzordea sortu zen Donos- nuen epaiketarik egin. Guardia Zi- tzioa handia izan zen Hego Euskal errematatu zuen polizia batek. batek buruan jo zuen tian. Hasierako batzordea izan bila erakunde militarra denez, tiro Herrian —Gipuzkoan %55, esate- Manuel Fuentes afari batetik irte-
  3. 3. 03 1977Ko amnIsTIaren asTea 2007KO EKAINAREN 3A IGANDEA 30 urte geroago. Julio Marques eta Jose Antonio Brid ostegunean, Errenterian. GARI GARAIALDE / handiak izan ziren hemen. Tiro pi- eta oraingoa desberdinak dira. Ga- loa egin zuten poliziek eta guardia rai haietan antolatzeko beste era zibilek. Esan zigutenez, osabari bat zegoen eta herri mugimendua guardia zibilek egin zioten tiro». bizi-bizirik zegoen. «Dena ekintza Hemen ere inpunitatea izan zen. unitateetan antolatzen zen, bai «Iñigo Iruin abokatuak zerbait ate- langileen aldetik, bai sindikatuen ra zuen semearentzako, baina bes- aldetik. Oraingoarekin ez du zer tela ez zen ezer ere egon». ikusirik, inondik inora ere. LAB «Tentsio handiko egunak ziren, sindikatua ere ez zegoen. CCOOk giroa hala zegoen tentsio ikaraga- indarra zuen. Uste dut hildakoa, rria. Errenteria Belfast zela esaten gainera, CCOOko kidea zela. Urte zuten, herria oso famatua zen. Ge- haietan Iruñean indar handia roztik uste dut oso gutxi aurreratu zuen ORTk, Langileen Erakunde «Bala horrek tibia, peronea egin zuen guardia zibilaren gorio Maritxalarri balkoian zegoe- dugula. Uste dut gauzek lehen be- Iraultzaileak». eta arteriak txikitu izen-abizenak emateko eskatu zi- la egin zioten tiro. «Amnistiaren zala segitzen dutela». Kalean borrokan egiten zela zizkidan; tendoietatik guten, eta hori ezin zen jakin». aldeko aste hartan zazpi lagun hil Patxi Orofinok Iruñeko mobili- esan du. Langileak eta ikasleak ba- Hogeita hamar urteren buruan ziren guztira Euskal Herrian. Osa- zintzilik nengoen» zazioetan parte hartu zuen. «Gogo- tera kaleratzen ziren aldarrikape- Marquesek nahikoa eszeptiko se- ba balkoian zegoen semearekin an dut Jose Luis Cano hil zutenean nen alde. Gero, 1977ko amnistiare- JULIO MARQUES gitzen du gaurko egoerari buruz. eta semearen aurretik jo zioten ti- Iruñean, Kaldereria kalean. Nik 17 kin, alderdi eta sindikatu gehie- 1977AN ERRENTERIAN ZAURITUA «Betikoek oztopoak jartzen segi- roa. Bala alde batetik sartu zi- urte nituen orduan. Cano polizia nak «eskuak garbitzen» hasi ziren. tzen dute». tzaion eta bestetik irten». nazionalek hil zuten borroka haie- «PSOEk eta besteek amnistiaren «Osaba balkoian zegoen; Jose Antonio Bridek ere parte Gregorio Maritxalar Donostia- tan. Poliziak halako batean apur eta autodeterminazioaren aldeko bala alde batetik sartu eta hartu zuen manifestazioetan. ko Ospitalera eraman zuten eta bat despistaturik geratu ziren in- pankartak ateratzen zituzten ma- bestetik irten zitzaion» Marquesengandik hogei bat me- Zainketa Berezietako Unitatean guruetan eta orduan jendea harri- nifestazioetan. Hemen Iruñean, trora zegoen guardia zibilek hari egon zen denbora guztian, baina ka hasi zitzaien. Eta haiek tiroka Gaztelu Plazako egoitzan, ikurri- JOSE ANTONIO BRID tiro egin ziotenean. Bridek 42 urte egun batzuetara hil egin zen. 65 erantzun zuten». na jarri zuen PSOEk, hura legezta- 1977AN ERRENTERIAN HILDAKO GREGORIO MARITXALARREN ILOBA zituen orduan. Haren osaba Gre- urte zituen. «Aste hartan istilu Orofinoren ustez, orduko giroa tu zutenean». Hauteskundeen ondoren erre- forma politikoari ekin zioten Es- painiako Legebiltzarreko alder- diek. 1977ko urrian onartu zen am- nistia, lehen aldiz hitz horrekin. Amnistiaren aldeko batzordeek egoera aztertu zuten eta hauxe on- dorioztatu: ez zetorrela bat haiek zuten amnistiaren kontzeptuare- kin. Azken batean borrokaren arrazoiek hortxe segitzen zuten, desagertu gabe. Ez zen haustura demokratikorik Euskal Herrian. Hasierako batzordea desegitearen alde egon arren, herri batzordeek aurrera segitu zuten. 1977ko abenduan Fran Alda- nondo Ondarruirten zen kartzela- tik. Azken euskal presoa zela esan zuten, baina ez zen horrela izan. Espetxeetan presoak zeuden arte- an: beste erakunde iraultzaileeta- ko kideak, anarkistak… Handik hilabetera, ETAko bi kide eta polizia nazional bat hil zi- ren Iruñean izandako borrokan. Martin Villa Espainiako Barne mi- nistroak «2-1 gure alde» esan zuen orduan, futbol partida bat izango balitz bezala. Kartzelak berriz be- Manifestazio jendetsuak. Amnistia orokorra eta Amnistia osoa izan ziren garai haietako mobilizazioetako leloak. ASKATASUNA tetzen hasi ziren.
  4. 4. 04 1977Ko amnIsTIaren asTea IGANDEA 2007KO EKAINAREN 3A egin behar ziren. «Hauteskundeak Biktimen alde. Manifestazioetan errepresioaren ondorioz hildakoak izan zituzten gogoan herritarrek. ASKATASUNA zeuden eta EAJk eta PSOEk kontra egiten zuten greba orokorra zego- en bakoitzean. Hortxe hautsi zen guztia. Asanblearismoa bukatzea eta denak alderdien esanetara ma- kurtzea. Horixe izan zen jendaila haren lorpen handiena». Hauteskundeak hurbiltzean bi- lerak egin zituzten eta bi iritzi azal- du ziren: parte hartzearen aldeko- ak eta kontrakoak. «Hauteskunde- etan parte hartzearen kontra geundenok bi edo hiru botoren al- dearekin galdu genuen. Polimiliek esaten zuten EAJri ez zitzaiola ba- karrik joaten utzi behar». Eta Eus- kadiko Ezkerra ere aurkeztu zen bozetara. Castells ere bozetan parte har- tzearen kontra zegoen. «Trantsi- zioa delakoa garatzen hasi zen neu- rrian preso kopurua jaitsi zen eta bi joera sortu ziren. Bat, nik esango nuke alderdien aldetik etorri zela, eta horiek esaten zuten amnistia negoziatzen ari zela Suarezekin eta promesak bazeudela preso guztiak kaleratzeko». Haren ustez, iritzi hori nagusi ELKARTASUNA zen hasierako batzordean, helbu- ruak beteta zeudelakoan. «Beste batzuek esaten genuen amnistia orokorra errotiko aldaketa politi- koari lotuta zegoela, borroka hori ETA BORROKA eragin duten kausak desagertzea- rekin batera lortuko zela. Mugi- mendua amaitzea nahi zutenetako bat —hilda dago, eta ez dut haren izena esango— etorri zitzaidan eta «Guk esaten genuen herri mugimendu hura autonomi amnistia orokorra errotiko «Nik, hasierako batzordetik be- zen gauza antolatu bat, haien arte- estatutuaren alde bideratzeko es- Amnistiaren aldeko aldaketa politikoari reizteko, herri batzordeak deitzen an harremanetan zeuden lagunak katu zidan». Ideia «astakeria» iru- lotuta zegoela» mugimenduak sektore ditudanak sortu eta hedatu egin zi- baizik. Txiki atxilotu zutenean ha- ditu zitzaion Castellsi. «Nik, gaine- ren. Indar handia hartu zuten. ren ama pertsona haietako bate- ra, ez nuen hori egiteko indar eta askotako jendea MIGUEL CASTELLS Tarteka elkartzen ginen eta bakoi- kin etorri zen nire bulegora». eraginik. Batzordeak herri mugi- ABOKATUA elkartu zuen, presoak tzetik ordezkariak bidaltzen zituz- Franco hil eta gero hiruzpalau menduak ziren». ten eta hor akordioak hartzen ge- preso ohi Castellsen bulegora joan Itziar Aizpurua kartzelatik irte- Euskal Herrira libre nituen». ziren proposamen batekin: era- na zen garai haietan. «1976ko aben- ekartzeko. Felix Sotok ederki gogoratzen kunde bat sortzea presoen egoeraz duaren amaieran kanpaina zabala ditu asanblada haiek. «Luzeak iza- arduratzeko eta haiek kaleratze- izan zen amnistia osoaren alde. ten ziren. Elizetan itxialdiak egi- ko. «Amnistia lortzea zen kontua. Frantziak Yeuko uhartera eraman ten ziren eta han, eztabaida amai- Ideiak oso erantzun ona izan zuen. zuen euskal errefuxiatu politiko J o s e M a r i P a st o r gabeak. Kalean kristoren isti- Orduan arlo askotako jendea el- talde bat. Kontzentrazioak egin zi- m luak». Soto hasierako batzorde kartzea pentsatu zen, erregimena- ren Ipar eta Hego Euskal Herriko hartan egon zen, Valentin Angio- ren eta gizartearen aurrean nola- hiriburu eta herrietan. LeloaPreso- zarrekin batera, herri mugimen- iguel Castells baiteko izena zutenak. Horrela ez ak Etxera Gabonetarako zen. Erre- duaren ordezkari. abokatua am- litzateke hain erraza izango mugi- presioa oso gogorra izan zen egube- «Hauteskundeak zeuden Castellsek bezala, hark ere izen nistiaren alde- mendua zapaltzea. Jende langilea rri haietan. Baionako katedralean eta EAJk eta PSOEk kontra batzuk gogoratu ditu: «Hasierako ko batzordeen behar zen, eskuzabala, orduak sar- gose greba egin zuten Yeukoa sala- egiten zuten greba zegoen batzordean Andoni Elizondo Rea- sorreran izan tzeko prest». tzeko, eta jendarmeek bota egin zi- bakoitzean» leko entrenatzailea izandakoa ze- zen, Gipuzkoako bes- Taldea hainbat lagunek osatu tuzten. Yeuko uhartean ere gose goen, Martinez Realeko jokalaria, te zenbait lagunekin batera. Hark zuten. «Haien artean ezker aber- greba egin zuten han zeuden ETA- FELIX SOTO Maiz korrikalaria, Cacho eta Alfre- gogoratu duenez, Euskal Herrian tzaleko jendea zegoen edo haren ko kideek». EZKER ABERTZALEKO KIDEA do Tamayo Aiestaran jesuitak... bazegoen presoen eskubideen al- ingurukoak, egungo Zutikekoak 1977ko lehen hilabeteak gogor- Eta Mariasun Bergaretxe eta Jua- deko sentsibilitatea, eta hori fran- esaterako. EAJko jendea ere baze- gogorrak izan ziren. Ekainaren ni Mendiola, Aurrera tabernakoa, kismoaren hasieratik zetorren. goen, Joseba Elosegi kasu, Juan 15eko bozak arteko denbora eraba- goenagatarren ama. Asko balio «Presoen aldeko elkartasuna baze- Mari Bandres eta Iñaki Usandiza- kiorra izan zen oraingo testuingu- zuen emakumea zen, lan handia goen martxan 1937. urtetik. Or- ga abokatuak, Ruiz Balerdi pinto- ru politikoa ulertzeko. KAS Koordi- egin zuen. Bera eta Mariasun, bes- duan pertsona batzuk lanean hasi rea, Eduardo Txillida, batzordea- nadora Abertzale Sozialistaren ba- te zenbait bezala, hilda daude». ziren presoei eta fusilatu behar zi- ren emblema egin zuena, Gabriel rruan eztabaida sortu zen. «Lehen bilera estatutuak aur- tuztenei laguntzen». Zelaia eta Amparitxu emaztea ere Gutxieneko lorpenak eskatu ziren kezteko egin zen. Bigarren bilera- 1970. urtean elkartasun hori bai, hala uste dut... Preso ohien ar- bozetan parte hartzeko. «Eskaera ra ez ziren etorri PSOE, PCE eta handitu egin zen ETAko kideen tean Izagirre eta Zulaika zeuden. horiek amnistia, preso eta erbeste- EAJko ordezkariak. Baina ni kontra Burgosen (Espainia) egin Aurrerako Juani eta Mariasun ratuen eskubide zibilak eta gutxie- 1975ean Martutenen egon nintze- zuten prozesuaren ondorioz. Bergaretxe ere hor zeuden eta, neko askatasun demokratikoak zi- «Aste hura izugarri nean hor ez zegoen PSOE, PCE edo Horrek segida izan zuen ondoko noski, Felix Soto». ren. Hori lortzeko epe bat jarri zen: bortitza izan zen; Guardia EAJko presorik. Gehien-gehienak urteetan, batez ere 1975eko fusila- Hasierako talde horretan lane- maiatzaren 24a». Zibilak tiroz erantzun zien ETAko presoak ziren, MCkoak edo menduekin. «Donostian Juani, an hasi zirenek amnistiaren alde- Xibertako bileren ondoren argi eskaera demokratikoei» ORTkoak». Aurrera tabernakoa, eta Mariasun ko batzordeak osatzea proposatu zegoen EAJk parte hartuko zuela 1977ko ekainaren 15ean Espai- Bergaretxe, Perturren izeba zeu- zuten, herri eta auzoetan asanbla- bozetan. «Horrek susmo txarra sor- ITZIAR AIZPURUA niako Legebiltzarrerako bozak den, eta beste pertsona batzuk. Ez den bidez funtzionatuko zutenak. tu zuen, jakinda EAJ eta PSOE EZKER ABERTZALEKO KIDEA
  5. 5. 05 1977Ko amnIsTIaren asTea 2007KO EKAINAREN 3A IGANDEA elkarrekin lanean ari zirela Espai- hildako eragin zituen», azaldu du diarekin batera Euskal Herrira itzuli ziren. niako Senatura zerrenda batera- Aizpuruak. tua aurkezteko. EAJk PSOE nahia- Maiatzaren 22an Burgosen he- Aizpuruak gogoan ditu ETAko go izan zuen». riotza zigorrera kondenatutako kideak erbesteratzeko negoziazioe- tan izan ziren presioak. Jokin Go- Horrek banaketa ekarri zuen, bost ETAko kide Europako zenbait Aizpuruaren ustez. Batetik, haus- herrialdetara eraman zituen Es- rostidi preso zegoen orduan: «Es- painiako Gobernuak. Erbestera- painiako Gobernuak esan zuen er- tura demokratikoaren aldekoak bestera denok edo inor ez zela zeuden, nagusi KAS koordinadora- tuak Jokin Gorostidi, Xabier Lare- ko alderdi eta erakunde armatuen na, Teo Uriarte, Jose Mari Dorron- joango, denek aho batez hartu be- artean. Beste alde batetik errefor- soro eta Mario Onaindia izan ziren. har zutela erabaki hori. Jokinek Handik gutxira Xabier Izko de la esan zuen hori xantaia zela eta ez ma politikoaren bidea aukeratu zu- zuela onartzen, horrela amnistia- tenak, egoera «barrutik» aldatze- Iglesia ere atera zen, Burgosko sei- garren kondenatua, baita beste ren alde egiten ari ziren borrokak ko. preso batzuk ere. Guztira hamazaz- deuseztatzen zirelako. Gu ziur gi- «Giro horretan batzordeek am- nistiaren aldeko bigarren asteari pi izan ziren. Norvegia, Austria, nen hilabete batzuk eutsiz gero ate- Danimarka eta Belgikara eraman rako zirela herriaren borrokari es- ekin zioten maiatzaren 8tik 15era. Funtzionamendua. Amnistiaren aldeko mugimendua asanblearioa zen. ASKATASUNA ker, eta ez sasiamnistia baten ondo- Aste hura izugarri bortitz eta odo- zituzten, handik mugitzea eta Eus- rioz. Baina Jokinek esan zuen bera tsua izan zen. Manifestazioetan, kal Herrira bueltatzea debekatu- ta». Debeku hori, berriz, hautsi ez zela oztopoa izango beste guz- langileen bileretan, barrikadetan, tiek baldintza horietan kalera irten Guardia Zibilak tiroz erantzun zien egin zuten erbesteratuek eta uztai- eskaera demokratikoei, eta zazpi lean hasi zen Askatasunaren Ibilal- nahi bazuten». Asanblea Ordizian. Herriko plaza jendez gainezka amnistiaren alde. ASKATASUNA Estradizioen kontra. Errefuxiatuen egoera salatu zuten kaleetan. ASKATASUNA AMNISTIAREN ALDE TVE-N Felix Soto 1971. urteko Gabonetan atxilotu 30.000 pezetako isuna jarri zioten zuten presoen egoera salatzeagatik; 1975ean eta bizitza osorako suspenditu zuen kirol ordezkaritzak, «olin- ere Poliziaren eskuetan egon zen. piar jokoen izpirituari kalte egitea- gatik». Hori ez zen, ordea, atxiloketa ba- J.M.P lagun bati pasatu zizkion. «Atse- karra izan. Txiki eta Otaegi fusila- Barrikadak. Zirkulazioa geldituta manifestazio batean. ASKATASUNA denaldian kantxaren erdian gera- tu zituztenean greba orokorra tu ginen Atleticoko entrenatzaile egin zen. Soto, bankako langilea Felix Sotoren amnistiarekin izan- Juan de Dios Roman eta biok. An- izanik, Bulebarreko banku eta ku- Amnistiaren dako konpromisoa aspalditik zeto- tolin Garcia famatua etorri zen. txa guztietara joan zen grebarekin rren. Haren aldarrikapenak oihar- Gu sailkapenean azkenak ginen bat egiteko eskatzeko. Polizia atxi- tzun handia izan zuen 1971ko eta haiek lehenak, baina lehen za- lotzera joan zenean korrika hasi Egun Nazionala abenduaren 26an. Egiako eskuba- tia zazpina golekin bukatu ge- zen eta haiek gelditzeko esan. «Bu- loi taldeko entrenatzailea zen Soto nuen». ruari tiro egin, hil ezazu, buruari ekainaren 10ean ohorezko mailan. Egun horretan Soto partida komentatzen hasi tiro egin, hil» ziotson polizia batek Madrilen, Magariños kiroldegian zen mikrofonoaren aurrean. Urdu- beste bati. jokatzen zuen Egia taldeak Atleti- ri zegoen, esan beharrekoa ahaztu- Sotok San Martzial kalerantz 1977-2007 Orereta Euskal Herria 1977koborrokarenharira.Haren co Madrilen aurka. ko zuen beldur. «Gorputza dardar- egin zuen. «Polizia apuntatzen ekimenak Amnistiaren Egun Na- arabera,iraganaribegiratubehar Telebistaz eman behar zuten ka neukan. Elkarrizketa amaitze- hasi zela ikustean kotxe artera zionala antolatuko du gaur zortzi zaioorainaulertzeko: «Itxurazko partida eta atsedenaldian entrena- an, banindoan eta galdetu nuen: bota nintzen. Bala manillaren be- Gipuzkoako herrian. Ekainaren aldaketekzanpaketairaunarazte- tzaileei elkarrizketa txiki bat egite- ‘Kirolez kanpoko eskaera egin de- healdetik sartu zen. Jaiki nintze- 10ean, 1977ko amnistiaren astea kotresneriamantentzenzutenoi- koa zen Antolin Garcia kazetaria. zaket?’. ‘Bai, noski’. Eta orduan nean, hantxe nituen denak». Pisto- ekarriko dute gogora. Egun osoan narrianetademokraziaezzeniri- Soto jabetu zen aukera hori ezin esan nuen: ‘Gipuzkoaren senti- laduna Sotoren burua apuntatzen era guztietako ekitaldiak izango tsiEuskalHerrira.Gaurartede- hobea zela amnistiaren aldeko mendua ordezkatzen dudalakoan, hasi zen eta albokoa xaxatzen: «hil dira Errenterian: kirola, musika, mokraziarikgabejarraitudugu oihua aireratzeko. «Hori egitea preso politikoentzako amnistia es- ezazu, hil ezazu!». Eskua dardarka erakusketak eta bideo emanal- horrela,beste30urtez». pentsatu nuen. Emazteari ez nion katzen dut’». zuen poliziak. Hori ikusi zuen la- diak, haur jolasak... Funtsean gaurko eta orduko ezer esan ez kezkatzeko, partida Partida bukatu bezain laster Fe- gun bat «hiltzaileak!» oihuka hasi Ekitaldipolitikoaeguerdikoor- egoerak antzekoak direla dio. «Ar- zuzenean ikusteko besterik ez, lix Soto atxilotu egin zuten eta po- zen eta orduan Gobernu Zibilera dubateanegingoda,MusikaPla- duragabekeria horrek belaunaldi gero inor ez etortzeko eta berari lizia-etxera eraman zuten. «Kate- eraman zuten, eta han 48 ordu pa- zan.Bertan,garaihaietakogiroa berriak gatazkan bizitzera behar- beste bertsio bat kontatzeko». goria nazionaleko entrenatzailea satu zituen. Gero, urrian, berriz etagertaerakezagutubeharrana- tu ditu, eta gaur 30 urte dituzten Madrilerako bidaian apenas zara, zer dela eta sartu behar zara atxilotu zuten eta Martutenera barmendukodute,orainahobeto gazteek konfrontazio bortitzenak egin zuen lo. Sotok zer gertatuko halakoetan?», esan zion Brigada eraman. Han egon zen azaroaren ulertzeko.OreretaEuskalHerria eta eskubide urraketa basatienak zen bazekien, eta taldearen dirua Politiko Sozialeko kide batek han. 14a arte. Handik astebetera hil zen ekimenakagiribatkaleratudu ezagutu dituzte». eta beste kontu guztiak beste 24 ordu pasatu zituen atxiloturik. Franco.

×