Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Staj Defterim-2013/1

103.481 Aufrufe

Veröffentlicht am

KTÜ Elektrik Elektronik Mühendisliği öğrencileri için örnek staj defteri

Veröffentlicht in: Ingenieurwesen
  • Als Erste(r) kommentieren

Staj Defterim-2013/1

  1. 1. 01/07/2013 TARİHİNDEN 06/07/2013 TARİHİNE KADAR BİR HAFTALIK ÇALIŞMA 08/07/2013 TARİHİNDEN 13/07/2013 TARİHİNE KADAR BİR HAFTALIK ÇALIŞMA GÜNLER YAPILAN İŞ İZAHATIN BULUNDUĞU YAPRAK NO’SU 1 2 3 4 5 6 Digitest Elektronik Şirketi'ndekilerle tanışma PCB kopyalama sürecinin incelenmesi Çok katlı baskılı devre kartlarının araştırılması ATE cihazının kabin malzeme listesi ATE cihazının kabin elektrik diyagramının çizimi ATE cihazlarının araştırılması PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA CUMARTESİ GÜNLER YAPILAN İŞ İZAHATIN BULUNDUĞU YAPRAK NO’SU 7 8 9 10 11 12 ÖĞRENCİNİN İMZASI : KONTROL EDENİN İMZASI : PCB kopyalama sürecinin incelenmesi C# ile faktöriyel hesaplama C# dilinin öğrenilmesi Kabloların makaron yardımı ile izolasyonu PCB kopyalama sürecinin incelenmesi PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA CUMARTESİ ÖĞRENCİNİN İMZASI : KONTROL EDENİN İMZASI : Programlamaya Giriş
  2. 2. 08/07/2013 TARİHİNDEN 13/07/2013 TARİHİNE KADAR BİR HAFTALIK ÇALIŞMA 08/07/2013 TARİHİNDEN 13/07/2013 TARİHİNE KADAR BİR HAFTALIK ÇALIŞMA GÜNLER YAPILAN İŞ İZAHATIN BULUNDUĞU YAPRAK NO’SU 18 19 20 ÖĞRENCİNİN İMZASI : KONTROL EDENİN İMZASI : Sonuç ve Değerlendirme IAR E.W. ile MSP430 un çalıştırılması PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA CUMARTESİ GÜNLER YAPILAN İŞ İZAHATIN BULUNDUĞU YAPRAK NO’SU 13 14 15 16 17LM7525-3.3V DC-DC Relülatör Devresi C# ile Kilo-Boy Orantısı Hesaplama PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA CUMARTESİ C# ile faktöriyel hesaplama C#ile Şehirlerarası alan kodu bulma programı Araçlar için motor ve sensörlerin araştırılması Karşılaştırıcı devresi ile vuruş algılama ÖĞRENCİNİN İMZASI : KONTROL EDENİN İMZASI :
  3. 3. İLK GÜN Bugün Digitest Elektronik Ltd. Şirketinde AR-GE bölümündeki ilk staj günümdü. Staj yapacağım AR-GE bölümünün dışında ilk gün Üretim ve Teknik servisi de gezerek şirketin çalışma yapısını inceledim. Şirket çalışanları ve diğer stajyer arkadaşlarla tanıştım. Günün geri kalan kısmında kurum hakkında araştırma yapmaya ayırdım. Digitest Elektronik Ltd. Şti., 2002 yılında Ankara’da kurulmuştur. Kuruluş amacını ilk olarak endüstride yaygın olarak kullanılan elektronik kartların bakım onarım hizmetlerinin verilmesi yönünde belirlemiştir. Digitest Elektronik, yaklaşık üç sene içerisinde piyasa taleplerini ve müşteri ihtiyaçlarını ileri bir görüşle değerlendirmiş, piyasada uluslararası normlarda arıza tespit tekniklerinin uygulanması ihtiyacının olduğunu saptamıştır. Hızlı, güvenilir ve düşük maliyetlerle müşterinin kendi arızalarını yerinde belirleyebilmesine olanak sağlayan elektronik kart test ve arıza bulma sistemlerini araştırmış, yurtdışından yüksek maliyetlerle ithal edilen bu sistemlerin tasarımlarını yaparak ilk yerli üreticisi olmuştur. İlk olarak “D&T 500 Fault Locator” test cihazı piyasaya sunulmuştur. 2004 yılında üniversiteden akademisyen desteği de alınarak, D&T 500 üzerinde iyileştirmeler yapılmış ve “D&T 1000 Fault Locator” adı altında bir üst modeli geliştirilmiştir. Üretilen bu cihazlarla bir çok endüstriyel kuruluş, kamu kurumları ve özel şirketler, elektronik arızalara kendi içlerinde çok daha kısa zamanda ve düşük maliyetlerle çözüm üretmişlerdir. 2007 yılının sonundan itibaren Ar-Ge faaliyetlerini stratejik bir kararla, meteorolojik sistemler üzerinde yoğunlaştıran Digitest Elektronik, bu alanda ileri araştırmalarını sürdürmüş, ihtiyaç duyulan meteorolojik sistem ve sensörleri, yurtdışı muadilleri ile aynı ya da daha yüksek doğruluk oranında üretmeyi başarmıştır. 2008 yılındaki “Otomatik Çevre ve Meteorolojik Gözlem İstasyonu” projesi ile TEYDEB 1507 Kobi Ar-Ge Desteği almaya hak kazanılmıştır. Ulusal kurumlarımızın yurtdışı firmalara bağımlılığının önlenmesi, en ileri teknolojinin müşteriye sunulması, ulusal sermayenin yurtiçinde kalması, hammaddeden hizmete kadar tüm yerli tedarikçi zincirinin kalkınması için Ar-Ge faaliyetleri, yerli üretim ve yurtiçi satış sonrası destek hizmetlerinin önemini kavrayan Digitest Elektronik, bu anlayışla çalışmalarını sürdürmektedir. Faaliyet Konularımız; • Baskı devre (PCB) tasarımını da içine alan, donanım ve ürün geliştirme • Üretim: PCB dizgi/montaj, mekanik montaj ve test • Yazılım tasarımı ve geliştirme • Sistem mühendisliği • Sistem kurulumu, entegrasyon ve işletmeye alma • Satış sonrası destek, arıza tespit ve onarım hizmetleri • Müşteri destek hizmetleri • Üretim destek ve konfigürasyon yönetimi Temel Çalışma Alanları; • Endüstriyel Elektronik • Meteorolojik Sistemler • Savunma Sanayi - Ar-Ge’ye dayalı donanım tasarımı, üretimi ve yazılım geliştirme Erol BALABAN Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Digitest Elektronik Şirketi'ndekilerle tanışma Yaprak No: 1 Tarih:01/07/2013 KONTROL SONUCU:
  4. 4. İKİNCİ GÜN Stajımın ikinci gününde şirketimizin AR-GE bölümünde çalışanlarının geliştirdiği ATE (Automatic Test Equipment) cihazlarının kabin elektrik diyagramlarını çıkartabilmek için çalışan mühendislerde n yardım aldım. ATE'lerde bulunan sigorta, on/off butonları, start/stop anahtarı, acil stop butonu, diğer ATE'nin Üzerinde bulunan cihazların ve bu cihazların acil durumlarda elektriğinin kesilmesini sağlayan kontaktörlerin bağlantısını kurabilmek için gün boyunca internetten araştırmalar yaptım. Araştırmalarımda ATE cihazlarının günümüzde, özellikle askeri sistemlerde kullanılmak için tasarlanmış olan elektronik devre kartlarının pahal olmalarına sebep olan zor mühendislik çalışmalarına ve karmaşık yapılara sahiptirler. Bu ünitelerin arızalanma durumunda yenileri ile değiştirilmeleri yüksek maliyetli olduklarından dolayı onarım yoluna gidilmektedir. Ancak yüksek işçilik, mühendislik ücretleri ve onarım sürelerinin uzun olması sebebiyle onarımları çok zor hatta çoğu zaman imkansız olmaktadır. Bu tip onarım sorunlarının önüne geçilebilmesi için uygulanan en yaygın ve geleneksel onarım yöntemleri yerine Otomatik Test Cihazları (Automatic Test Equipmet-ATE) kullanımıdır. ATE'nin kullanımı bu tip ünitelerin test/onarım işlemlerinin, insan hatasını ortadan kaldırarak, otomatik, çok hızlı ve kolay yapılabilmesini sağlar. ATE bilgisayar kontrollü test donanımı ve ona ait işletim sistemi yazılımını kapsamaktadır. Donanım tek başına çok farklı konfigürasyonlarda olabilir. ATE cihazının ne için yapıldığını öğrendikten sonra kullanacağım ve bilmediğim elemanlardan biri olan kontaktörü araştırdım. Araştırmalarımda kontaktörün, bir elektrik devresini abşka bir elektrik devresi ile kapatan veya açan elektromanyetik bir alet olduğunu öğrendim. genelde elektrik motorlarının uzaktan kontrol edilmesinde kullanılsa da biz cihazların gücünü kontrol etmek için kullandık. Kontaktörün üzerinde iki devre vardır. Bunlardan biri uyartım devresi diğeri kontak devresidir. Uyartı devresinde genelde 12, 24 veya 220 V, Kontak devresi genelde 220 V ve üzerinde gerilimde olur. "Normalde kapalı" tipte, uyartım akımı yoksa kontak devresi kapalıdır. Uyartım devresinde akım olduğunda veya akım kesildiğinde bir selenoid tarafından hareket ettirilen sürgü, kontak pabuçlarını, kontak plakalarına bastırır veya çeker. Bu sayede düşük voltajlı veya akımlı bir devre yüksek voltajlı veya akımlı bir devreyi kontrol etmiş olur. Şekil 1.1: ATE Cihazı KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme ATE cihazlarının araştırılması Yaprak No: 2 Tarih:02/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  5. 5. Üçüncü günümde bir önceki gün yapmış olduğum araştırmaları birleştirdim. ATE cihazının kabin elektrik diyagramını şirketin kullandığı ve benimde meslek lisesinde okurken öğrendiğim AutoCAD çizim programı ile çizimini yaptım. Yapmış olduğum çizimi aşağıya ekledim. Şekil 1.2: ATE Cihazı kabin elektrik diyagramı KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme ATE cihazının kabin elektrik diyagramının çizimi Yaprak No: 3 Tarih:03/07/2013 KONTROL SONUCU:
  6. 6. DÖRTÜNCÜ GÜN Stajımın dördüncü gününde ATE cihazının kabin elektrik tesisatını çekebilmek için gerekli olan kabloların cinslerini, özelliklerini ve uzunluklarını sipariş için hesaplayarak ve ölçerek tablo şekline geçirdim. Hatlardaki maksimum gerilim düşümü formülünden kullanacağımız kablonun kesit hesabını yaptım. e=2.L.P/K.S.U L: uzunluk(metre) S: kesit (mm2 ) U: gerilim (volt) P: güç (watt) e: gerilim düşümü( tek fazlı hatlarda 3,3v, üç fazlı hatlarda 11.4) K: 56 öz iletkenlik katsayısı e sayısı 3,3v altında gelirse kesitimizi doğru seçtiğimiz anlamına gelir. Bende bu formülü kullanarak; 3,3>(2.4.4400)/(56.2.220) 3,3>1,42 olduğundan 2mm2 lik tek damarlı kablonun tesisat için uygun olduğunu hesapladım. Kontaktörü 2 adet kullanmamızın sebebi ise yüksek amper çeken ve yük hattı ayrı çekilecek olan güç kaynağının farklı bir kontaktörle kontrol edeceğimizden dolayıdır. Sıra No Model Açıklama Uzunluk Adet 1 Scheider LC1D25 Kontaktör 2 2 Güç Kablosu (Monitör, Ana Besleme) 2 Metrelik 2 3 Güç Kablosu (Cihazlar) 1 Metrelik 4 4 Monitör Bağlantı Kablosu (D-SUB, DVI- D) 2 Metrelik 2 5 2lik tek damarlı hat kablosu, Kahverengi 8 Metre 6 2lik tek damarlı hat kablosu, Mavi renk 23 Metre 7 2lik tek damarlı hat kablosu, Sarı-yeşil 4 Metre 8 Priz 6 9 ON / OFF Anahtar 1 10 START / STOP Buton 1 11 ACİL STOP Butonu 1 12 16A Tek fazlı sigorta 2 Tablo 1.1: ATE cihazı kabin malzeme listesi Şekil 1.3: a)Acil Stop Butonu b)Start / Stop Butonu c)On / Off Anahtar d)Scheneider LC25D1 kontaktör KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme ATE cihazının kabin malzeme listesi Yaprak No: 4 Tarih:04/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  7. 7. Beşinci günümde şirket de çalışanlardan birisinin elektronik devre kartlarının kopyalanma işlemlerini adım adım yaparken bende hazırlık olması nedeni ile araştırmalar yaptım. Bu araştırmalarımın neticesinde şunları kaydettim. PCB(Printed circuit board), elektronik devre elemanlarını monte etmek için bakır yollar, içi lehim kaplı delikler ve bakır adalar içeren değişik materyallerden yapılmış plakalardır. Bu plakalar birden fazla katlı olarak tasarlanabilir. Delik içi kaplama, içi kaplanmış delik, kartın katmanları arasında elektrik akımını taşıyan yollar arasında bağlantı sağlayan deliklerdir. Karta monte edilen bacaklı devre elemanları bu deliklere takılır veya sadece katmanlar arası iletim sağlamak için de yapılabilir. Yüzey montaj teknolojisinde elemanların üzerinde duracağı düz bir yüzey halinde olan bakırdan veya üzeri lehim kaplanmış adalar bulunur. Bazı iletken bakır bölgeler yollar ile birbirlerine bağlantılıdır. PCB çizimleri bilgisayar programları yardımı ile yapılır. En bilinen baskılı devre kartları tasarım programlarına OrCad, Altium, Proteus (ISIS ve ARES),Protel ve PCAD örnek verilebilir. Fiber vb malzemelerin üzerine ince film tabakası halinde bakır yapıştırılmış malzemeler bakırlı pertinaks olarak isimlendirilir. Bu malzeme üzerine, devre şeması lazerli yazıcı yardımı ile hazırlanarak aktarılır. Aktarma işleminde bir çeşit boya ile akım taşıyacak yollar plakete çizilmiş olur. Daha sonra bu plaket özel bir asit karışımına atılır. Bu asit karışımı, boyalı yüzeylere etki edemezken, boyanmamış yüzeydeki bakırları eritir. Asitten çıkarılan plaket yıkanarak üzerindeki boya tabakası da kaldırıldığında devre hazır hale gelmiş demektir. Şekil 2.1: (PCB) Baskılı Devre Kartlarına örnek KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Çok katlı baskılı devre kartlarının araştırılması Yaprak No: 5 Tarih:05/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  8. 8. Bir önceki staj günümde Baskılı Devre Kartlarının nasıl yapıldığını inceleyip araştırmıştım. Bugün ise PCB'lerin kopyalanma sürecini inceleyeceğiz. 1. Scannerda taratılması Kopyalanmak için gelen kartların barkot numarasıyla bir dosya oluşturulur. Scannerdan ön ve arka yüzleri taratılır ve fotoğrafları alınır. Alınan fotoğrafları önceden oluşturulan dosyanın içine kaydedilir. 2. Componentlerin Sökülmesi Kart üzerinde bulunan componentler, componentler olmadan taranması için sökülür. (a) (b) (c) Şekil 2.2: Örnek componetler ((a).direnç, (b).bobin, (c). kondansatör) 3. Componetlerin kaydedilmesi Kart üzerinden sökülen her bir componet bir poşete konarak değerleri poşet üzerine yazılır. 4. BomList'in oluşturulması Her bir componet değeri Excel de yazılarak malzeme listesi (BomList) çıkartılır. 5. Programların kopyalanması Devre kartı üzerinden sökülen eprom ya da benzeri bir componet ise içerisindeki program kopyalanıp barkod numarası il oluşturulan dosyanın içine kopyalanır. Şekil 2.3: Örnek eprom((a)smd paket şeklinde, (b)dib paket şeklinde) KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme PCB kopyalama sürecinin incelenmesi Yaprak No: 6 Tarih:06/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  9. 9. 6. Tekrar scannerda taratılması Temizlendikten sonra malzemeleri üzerinde bulunmayan yolları daha net gözlemlenebilen devre kartı tekrar scannerdan geçilerek kayıt altına alınır. 7. PCB çizimi Taratılmış baskılı devre kartı incelenerek gerekli PCB çizim programında çizilir ve oluşturulan dosyaya kaydedilir. 8. PCB Kontrolü ve Üretime yollanması Boş baskılı devre kartına bakılarak yollar teker teker kontrol edilir ve kontrolleri yapılan kartlar üretime gönderilir. (a) (b) Şekil 2.4: PCB üzerinde yollar kontrol edilirken 9. Componetlerin takılması Orijinal kart üzerine sökülen componetler söküldüğü yere takılır ve orijinal kart paketlenerek kaldırılr. Şekil 2.5: Componetlerin PCB üzerine montajı KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme PCB kopyalama sürecinin incelenmesi Yaprak No: 7 Tarih:08/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  10. 10. 10. Gerekli malzemeleri tedarik edilmesi Daha önce sökülen malzemelerin üzerinde yazan kodların okunmasıyla oluşturulan malzeme listesi (BomList) sipariş ederek orijinal kartın üzerinde bulunan malzemelerin aynısından tedarik edilir. 11. Son kontroller Orijinal kart ile üretimi yapılan kartın osiloskop ya da benzeri test aletleri ile sinyal kontrolleri kıyaslanarak yol hatası yapılır. Yanlış elaman yerleşimi ve malzeme sağlamlık kontrolleri de yapılarak ilgili sistemde testleri gerçekleştirilir. Gerçekleştirilirken gözüken örnek sinyallerden bazıları; (a) direnç eğrisi (b) kondansatör ve bobin eğrisi (c) zener diyot eğrisi Şekil 2.6: Componetlerin eğrileri Burada verilen eğriler en temel olanlardır ve devre dışında görülmesi gereken eğrilerdir. Bu temel eğrilerden yola çıkarak tüm elektronik malzemelerin testi yapılabilir. Tabi ki programlı malzemelerin içindeki programın bozulup bozulmadığı programmer (programlayıcı) cihazları ile mümkündür. Bu eğriler malzeme arızası ile ilgili hatırı sayılır bilgiler verirler. Malzemelerin yüzey montajlı (SMD) veya SIP, DIP kılıf yapısında olmaları önemli değildir. SMD kompanentler yapılarındaki P-N fonksiyonlarının daha hassas olması sebebiyle daha sık ve bariz arıza verirler. Bu arızalar V-I testi ile açıkça görülür. V-I Eğrileri ile Arıza Bulma: Yukarıda anlatıldığı üzere V-I eğrileri arızalanan malzemelerde değişmektedir. Tüm malzemelerin V-I eğrileri ileri derecede bilinirse, bir çok arızalı malzeme devre içi ve dışı test edilip arızasını tespit edilebilir. Eğer sağlam elektronik devre elimizde mevcutsa, arızalı olan ile V-I eğrileri karşılaştırılarak arızalı malzemelerin bulundukları yerler lokalize edilebilir ve malzeme bazında arızayı bulunabilir. Yani, devre şemasına ihtiyaç duymadan, karta besleme enerjisi vermeden arıza kolaylıkla saptanabilir. V-I eğrilerinde uzmanlaşan kullanıcılar için her zaman sağlam karta gerek kalmayacaktır. Aynı zamanda elektronik kartın sağlamı bilgisayarın hafızasına öğretilip daha sonra arızalı kartı, sağlam kartın bilgileri ile karşılaştırma yoluyla arıza bulunabilmektedir. Hatta bu bilgiler aynı cihaz kullanıcıları ile dünyanın diğer ucuyla bile paylaşılabilir. KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme PCB kopyalama sürecinin incelenmesi Yaprak No: 8 Tarih:09/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  11. 11. Bugün stajımda farkı bir projeye yardım ettim. Bu projede benim yardım ettiğim kısım sadece cihazın içine ve dışına takılacak kabloların hazırlanmasıydı. Bu kablolar dışarıyla bağlantı kuracak konnektör ile PCB arasında ve motor ile cihazın içiyle bağlantı kuracak konnektörün kablolarıydı. Bu kabloları 7li konnektörlere takacaktık fakat hattın içinden geçen 7 kablo arasında kısa devre yapmaması için izolasyon yapılması gerekiyor. Bu kabloları teker teker izolasyonu için makaron kullandım. Kullanmadan önce makaronun ne işe yaradığını ve nasıl yapılacağını aşağıdaki gibi anlatan şirket çalışanı aklımdaki tüm soru işaretlerini ortadan yok etmişti. Makaronlar, yaklaşık olarak %50'lik kolay daralması ile elektriksel koruma izolasyonlarında kullanılmaktadır. Makaron, ısı ile daralan farklı çaplarda bulunan genellikle izolasyonu yapılacak kablonun kalınlığından biraz büyük seçilir. İzolasyonu yapılacak kablo makaronun içerisinden geçirilir. Makaronun daralmasında ise sıcak hava tabancası, kurutucu, hava fırın veya kaynar su kullanılabilir. Makoranlar sıcaklık değer oranları UL ve CSA standartlarına uygun ve güvenli bir mamuldür. Makaronların kullanım alanları ise şöyledir.  Elektrik ve elektronik malzemelerin terminal bağlantı izolasyonlarında  Terminal ve kablo birleşmelerin koruma izolasyonlarında  Direnç, kapasitör ve diğer parçaların güvenlik izolasyonlarında Sıcak hava tabancası kullanılarak yapılan makaronun kullanım alanı ise terminal ve kablo birleşmelerin koruma izolasyonlarıydı. Şirket çalışanının anlattığı şekilde kabloların izolasyonunu tamamlandı. AVO metreyi kısa devre kademesine getirdikten sonra propları kablonun uçlarına dokundurarak kısa devre ve kopukluk kontrolü yapıldı. Şekil 3.1: Kablo bağlantılarının ve elektronik malzemelerin bacak bağlantılarının makaronlanması KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Kabloların makaron yardımı ile izolasyonu Yaprak No: 9 Tarih:10/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  12. 12. Bugün stajımın hemen hemen yarısını bitirmiş bulunuyorum bu güne kadar tasarımsal ağırlıklı çalışmalarda bulundum. Bugünden donra stajım bitene kadar bir başka proje çıkmazsa programlama ağırlıklı çalışmalar yapacağım. Tabi 10 gün gibi kısa bir sürede ne kadar bilgi öğrenirim bilemem ama iyi bir başlangıç olabilir. Başlangıç demişken bende nereden başlayacağımı düşündüm. Meslek lisesi çıkışlı olduğumdan orada öğrenmeye başladığım C dilini zaten biliyordum, C/C++ dillerini lisan eğitimimin 1. sınıfında da iyice pekiştirdiği düşündüğümden başka yazılımlara geçmeye karar verdim. Şirket çalışanlarıyla ve diğer stajyer arkadaşlarımla konuştum. Konuştuk dan sonra bir kaç yazılım arasında kaldım. Üzerinde durduğum yazılımlarda başlıca Android, Java, Pyhton ve C# programlama dilleriydi. Android ile kısa bir süre ilgilenmiştim ve biraz sıkıcı gelmişti, Java ve Pyhton dilleri de biraz C bilenler için gereksiz ve C# diline göre ise fazla revajda değil. Bu yüzden C# programlama dilini öğrenmeye başladım bugün. C# programlama diline şöyle bir kısa tanım yapacak olursak C# ile neler yapabiliriz. C#, güçlü, modern ve nesne tabanlı bir programlama dilidir. C#, C++ 'ın gücünden , Visual BASIC 'in kolaylığından ve Java 'nın da özelliklerinden faydalanarak tasarlanmış bir dildir. Böyle özelliklere sahip bu programlama dilini ben Microsoft Virsual Studio 2012 IDE'sinde öğrenmeye başladım. İlk önce yapmam gereken bu programı indirip kurmam oldu. Programı kurduktan sonra Proje açmayı, kaydetmeyi ve proje üzerinde değişiklikler yapmayı öğrendim. Program açtım ve ilk olarak aklıma gelen bir faktöriyel hesaplayan bir arayüz yapmak istedim ve araştırmalara başladım. Tabi çok zor oldu programın ortasından başlayınca tekrar başa döndüm ve C#'da ifadeler, tipler ve değişkenleri öğrenmeye çalıştım. Değişkenin,verilerin depolandığı yer olarak, değişkenlerin içine verilerimizi koyabildiğimiz veya değişkenlerimizin içindeki verileri C# programındaki işlemlerimiz için kullanabildiğimizi öğrendim. Değişkelerin tipini belirleyen faktör, onların içerdikleri verilerin çeşitleri olduğunu da unutmamak lazım. C# dilinde kullanacağımız her değişkenin bir tipi olmak zorundadır. Bir değişkenin üzerinde yapılacak her değişiklik onun hangi tipte bir değişken olduğu göz önüne alınarak yapılır ve böylece güvenlik ve bütünlük korunmuş olur. (a)C# logosu (b)Microsoft Virsual Studio Şekil 4.1: C# logosuna ve IDE'sine örnek resimler KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Programlamaya Giriş Yaprak No: 10 Tarih:11/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  13. 13. Bugün Programlamada baya bir yol aldım. Komutların nasıl yazıldığını ve arayüzün hasırlanmasını iyice öğrendim. Zaten ara yüz hazırlama konusunda çok meraklı olduğumdan kurcalaya kurcalaya iyice öğrenmeye çalıştım. Öğrendiklerimi resim üzerinde numaralandırarak atacağım. Şekil 4.2: Yeni bir proje açma File> New sekmesinden Project..'ye tıkladık ve yeni projemiz için bir pencere açıldı. Bu pencerede çalışmak istediğimiz proje tipini seçtik ve gerekli ayarları yatıktan sonra OK diyerek tamamladık.Ben burada proje tipi olarak Windows Form Application'u açtım ve projeme bununla devam ettim. Şekil 4.3: Ara yüz kullanımına örnek 2) Toolbox: Kullanılacak neslelerin bulunduğu sekmedir. 3) Button: Çift tıklayıp ayarları yapıldıktan sonra arayüzümüze ekleyebileceğimiz butondur. 4) Label: Arayüzümüze Eklemek istediğimiz bir metni eklemek için kullanılır. 3) ve 4) nolu açıklamaları örnek olarak verdim açıklayamayacağım kadar çok araçları toolbox'dan ekleyebiliriz. 5) Form1: Yaptığımız arayüzün adını içeren kısımdır. KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme C# dilinin öğrenilmesi Yaprak No: 11 Tarih:12/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  14. 14. 6) Controlbox: Arayüzümüzü kontrol etmek için eklediğimiz bir eklentidir. 7) Properties: Seçtiğimiz öğelerin (buton, yazı kutusu, vb..) ayarlarının yapıldığı bölümdür. 8) Error List: Programda oluşan hataların listelendiği kısımdır. 9) Arayüzü tasarımının, yazılımını ve diğer uzantıların açıldığı kısımdır. 10) Start: Tüm işlemler bittikten sonra denemelerin yapıldığı ve programın çalıştırıldığı kısımdır. Yukarıda verdiğim örnekler gibi diğer araçları da kullanarak faktöriyel hesaplayan programın arayüzünü aşağıdaki örnekte olduğu gibi çizdim. Şekil 4.4: Örnek Faktöriyel hesaplayan program Arayüzümüzü tamamladıktan sonra sıra yazılımına geldi. Yazılımına başlamadan önce öğrenmem ve araştırma yapmam gerekiyordu. C ve C++ dan öğrendiğim kadarıyla C dillerini biliyordum. Araştırmalarımın başlarında C#'ın diğer C dilleri ile çok da benzer olmadığını gördüm. Komutlar daha farklıydı ve uzun. Programlamaya yavaş yavaş geçtim ve öğrendiğim bazı komutlar şunlardı; using System; : C#'da gerekli olan isim alanıdır ve üst satıra yazılır. namespace Proje1 : İsim alanını başlatmak için gerekli olan komuttur. class Sınıf1 : Sınıf nesnesi oluşturarak programın nereden başlayacağını belirleyen komuttur. if (menuEdit.Enabled): if komutunu diğer programlar dan ve anlamından de bildiğimiz gibi "eğer " komutudur ve çok kullanılan komutlardandır. menuEdit.Enabled=false; : Edit menüsünü pasif eden komuttur. KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme C# ile faktöriyel hesaplama Yaprak No: 12 Tarih:13/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  15. 15. Bugünde dün kaldığım yerden devam ederek programın komlarını öğreniyorum ve faktöriyel hesaplayan programı yazmamız için önce bir faktöriyelin nasıl hesaplandığını gözlemledim. n! = n * (n-1) * (n-2) * .... * 3 . 2 . 1 Bir sayının, mesela n, faktöriyelini özyenilemeli değil de döngü kullanarak bulmak istedim ve aşağıdakine benzer bir kod kullanarak yazdım. int faktoriyel = 1; for( int i = n; i >= 1; i-- ) faktoriyel *= i; Yukarıdaki kodda for n sayısında geriye doğru sayarak 1 e kadar geliyor ve her bir azaldığından ise kendisi ile çarpılarak kaydediliyor. for döngüsü bittiğinde sonuç ortaya çıkmış oluyor. Faktöriyelide inceledikten sonra Arayüzdeki buton bastığımızda yapılacak ola işleme geçelim. private void btnHesapla_Click(object sender, System.EventArgs e) { string sonucMetin=""; // metin kutusundan değeri al ve int tipine çevir: int sayi = Convert.ToInt32(txtSayi.Text); for(int i=1; i<= sayi; i++) sonucMetin += i + "!= t" + Faktoriyel(i).ToString() + "n"; MessageBox.Show(sonucMetin.ToString(),"Faktoriyel Hesabı"); } Butonun üzerine çift tıkladığımızda gelen ekrana yahut programımızın devamına (aynı yerdir)butona basıldığında yapılması istenilen eylem komutu yazılır. Bizim programımızda ise eylem komutları yukarıdaki komutlardır. Yukarıdaki komutlardan biraz bahsedecek olursam şöyledir. private void btnHesapla_Click(object sender, System.EventArgs e) : btnHesapla butonuna basıldığında sorusunun cevabını { içine yazdım ve sonunda } ile kapattım. string sonucMetin=""; : string anlamndanda anlaşıldığı üzere dizidir. sonucMetin adlı bir dizi tanımladım. int sayi = Convert.ToInt32(txtSayi.Text); :sayi adında bir tam sayı tanımladım ve içine metin kutusundaki değeri kaydettim. Programın devamında ise sonucu hesaplattırarak ekrana yeni açılan bir mesaj kutusu ile kullanıcıya aktardım. Bu mesaj kutusunu ise şöyle kodlayarak Ekrana yazdım; MessageBox.Show(sonucMetin.ToString(),"Faktoriyel Hesabı"); Programımızı tamamladıktan sonra Şekil 4.3'de gördüğümüz 10'un olduğu yerdeki Start Butonuna basarak programımı çalıştırıp denedim. Gayet başlangıç için güzel bir program olmuş. KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme C# ile faktöriyel hesaplama Yaprak No: 13 Tarih:15/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  16. 16. Bugün yine gayet basit bir program yazmayı ve bitirmeyi düşünmüştüm ve gerçekleşti. Bugün şehirlerarası alan kodları bulma programı tasarladım. Tasarladığım bu programın hangi satırında ne yaptım teker teker açıklayamayacağım çünkü biraz uzun ve ayrıntıya girmek istemiyorum. Şekil 4.5'de gözüken şekilde bir arayüz tasarlayarak programıma kaldığı yerden devam ediyorum.Programıma 82 ilin de alan kodu ekledim. Programımda kodlar aynı ve uzun olduğundan sadece birkaç ili ekleyerek buraya kopyaladım. namespace WindowsFormsApplication1 { public partial class Form1 : Form { public Form1() { InitializeComponent(); } enum AlanKodu : long { ADANA = 322, ADIYAMAN = 416, AFYON = 272, AĞRI = 472, Şekil 4.5: Programın Arayüzü } private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { comboBox1.Items.Add(AlanKodu.ADANA); comboBox1.Items.Add(AlanKodu.ADIYAMAN); comboBox1.Items.Add(AlanKodu.AFYON); comboBox1.Items.Add(AlanKodu.AĞRI); } private void button1_Click(object sender, EventArgs e) { textBox1.Text = "Bulunamadı"; } private void textBox1_TextChanged(object sender, EventArgs e) { } } } KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme C#ile Şehirlerarası alan kodu bulma programı Yaprak No: 14 Tarih:16/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  17. 17. C# örneklerine bir yenisini daha ekleyerek Kilo- Boy orantısını [ boy-((150-boy)/4)+110] formülüyle hesaplayan bir program yazdım. using System; using System.Collections.Generic; using System.ComponentModel; using System.Data; using System.Drawing; using System.Linq; using System.Text; using System.Threading.Tasks; using System.Windows.Forms; namespace WindowsFormsApplication2 { public partial class Form1 : Form { public Form1() { InitializeComponent(); Şekil 4.6: Programın Arayüzü } private void button1_Click(object sender, EventArgs e) { int kilo, boy, sonuc; kilo = Convert.ToInt32(txtKilo.Text); boy = Convert.ToInt32(txtBoy.Text); sonuc = 0; // boy - ((150-boy)/4)+110 sonuc = boy - (((150 - boy) / 4) + 110); if (kilo > sonuc) { lblSonuc.Text = "Fazla Kilolusunuz. İdeal Kilonuzdan " + Math.Abs(Convert.ToInt32(sonuc - kilo)) + " kg fazlanız var"; } else if (kilo < sonuc) { lblSonuc.Text = "Zayıfsınız. İdeal Kilonuzdan " + Convert.ToInt32(sonuc- kilo) + "kg eksiğiniz var"; } else { lblSonuc.Text = "Tebrikler İdeal Kilodasınız..."; } } } } KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme C# ile Kilo-Boy Orantısı Hesaplama Yaprak No: 15 Tarih:17/07/201 3 KONTROL SONUCU:
  18. 18. Bugün ise şirketimizin askeri eğitim araçları üzerinde çalıştıklarından dolayı çalışmalarını inceledim. Çalışmalarında öğrenmem gereken bilgiler vardı. Bu bilgilerin arasından kısaca özetleyebileceğim bilgileri staj defterime ekledim. Hall etkili sensörler: Manyetik alan bulunan ve sisteminden akım gecen bir iletken boyunca gerilim oluşması Hall etkisi demektir. Hall katsayısı, indüklenen elektrik alanın akım yoğunluğu ve manyetik alanın çarpımına oranı olarak tanımlanır. Encoder: Sinyal üreticiler, bağlı olduğu şaftın hareketine karşılık, sayısal bir elektrik sinyal üreten elektromekanik bir cihazdır. Dönel olarak çalışan şaft Encoder ve doğrusal olarak çalışan lineer Encoder olmak üzere ikiye ayrılr. Takometre: Krank milinin dakikadaki devir sayısını gösterecek biçimde ayarlanarak, çeşitli viteslerde devir/dakika sayısıyla motorun çalışma hızını ortaya çıkarır. DC motor: Doğru akım motorları elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren elektrik makinesine denir. Buna bağlı olarak doğru akım makinesi, doğru akım jeneratörü ve doğru akım motoru alarak da çalıştırılabilir. Endüktörün yapısına göre doğru akım motorları sabit mıknatıslı ve elektromıknatıslı biçimde üretimleri yapılır. AC motor: Alternatif akım ile çalışan elektrik makinelerinde manyetik döner alanlar oluşur. Şayet rotorun dakikada yapmış olduğu devir sayısı stator-döner alanının dakikada yaptığı devir sayısı ile aynı ise, böyle bir makineye senkron makine denilir. Rotorun devir sayısı döner alan devir sayısından küçük ya da büyük ise, bu tür makine asenkron makine olarak anılır (senkron eşlemeli; asenkron =eşlemesiz). Step motor: Adım (Step) motor, elektrik enerjisini dönme hareketine çeviren eletro-mekanik bir cihazdır. Elektrik enerjisi alındığında rotor ve buna bağlışaft, sabit açısal birimlerde (Adım (Step)-Adım (Step)) dönmeye başlar. Adım (Step) motorlar, çok yüksek hızlı anahtarlama özelliğine sahip bir sürücüye bağlıdırlar (Adım (Step) motor sürücüsü). Bu sürücü, bir encoder, PC veya PLC’den giriş darbeleri (pals) alır. Alınan her giriş darbesinde, motor bir Adım (Step) ilerler. Adım (Step) motorlar bir turundaki Adım (Step) sayısı ile anılırlar. Servo motor: Herhangi bir mekanizmanın işleyişini hatayı algılayarak yan bir geri besleme düzeneğinin yardımıyla denetleyen ve hatayı gideren otomatik aygıttır. Robot teknolojisinde en çok kullanılan motor çeşitidir. Bu sistemler mekanik olabileceği gibi elektronik, hidrolik-pnömatik veya başka alanlarda da kullanılabilmektedir Servo motorlar da çıkış; mekaniksel konum, hız veya ivme gibi parametrelerin kontrol edildiği bir düzenektir. Servo motor içerisinde herhangi bir motor AC, DC veya Step motor bulunmaktadır. Ayrıca sürücü ve kontrol devresini de içerisinde barındırmaktadır. KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Digitest Elektronik Şirketi'ndekilerle tanışma Yaprak No: 16 Tarih:18/07/201 3 KONTROL SONUCU: KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Araçlar için motor ve sensörlerin araştırılması Yaprak No: 16 Tarih:18/07/201 3
  19. 19. Şirketimizin ar-ge bölümünün bu dönemlerde üzerinde durduğu bir proje için, diğer piyasada ve eğitim kitlerinde de gerekli olan regüle devreleri vardır. Bize de bir adet 3.3V dc regülatör devresi lazımdı. Mühendisin bize vermiş olduğu elektronik şema aşağıdadır. Şekil 5.1: LM2575 ile 3.3V Regülatör Devresi Lm7525-3.3V entegresinin çalışma frekansı 52kHz, verimi %80 harcadığı güç ise 1 amperdir. LM2575 entegresini birden fazla çeşitleri vardır. Çıkış voltajları analog, 3.3V, 5V, 12V, 15V olanları mevcuttur. Analog olanında ise minimum 1.23V, maksimum da 37V çıkış vermektedir. Bu devrenin çalışması ise giriş voltajı dc 7V ile 60V arasında bulunan dc voltajı 3.3V sabit olarak çıkışa veren devredir. Giriş kondansatörü giriş gerilimini iyice doğrulttuktan sonra entegremize girer ve entegre on modunda ise çıkışa 330µH, çıkış kondansatörü yardımıyla 3.3V verir. devremizden daha fazla gerilim çıkmasını önleyen bir adette zener diyot eklenmiştir. En son olarakde bir yük ekleyerek gerekli devre hazır hale geliyor ve doğru bir şekilde 3.3V çıkışımızı elde ediyoruz. Bu entegreyi ve devreyi seçmemizin nedeni; 1. İstenilen voltaj aralıklarında çalışması 2. İstenilen çalışma frekansında olması 3. İstenilen sıcaklıkta çalışması Giriş voltajı entegre özeliklerine bakıldığında bizim çalışma voltajımıza uygun olduğun gözlemledik. Frekansı ise diğer sisteme zarar vermeden çalışabilecek frekans aralığında olduğundan da uygun gördük. Sıcaklık bizim sistemimizde önemli bir etkendir ve malzemenin dayanaklığı için de önemlidir. Eğer malzeme çabuk ısınır ise devreye malzemeye hatta tüm sisteme zarar verebilir bu nedenle yapılan devrelerde malzeme ısıları gerçekten önemlidir. KONTROL SONUCU: KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme LM7525-3.3V DC-DC Relülatör Devresi Yaprak No: 17 Tarih:19/07/201 3
  20. 20. Şekil 6.1: HIT DETECTOR Şirketimizin Askeri eğitimlerde kullanılmak üzere hareketli atış poligonu üzerine bir ar-ge çalışması var. Bu çalışmada gerekli olan sistemlerden birisi ise vuruşu algılayan sensör ve sensör devresidir. Şirketimizde benime sorumlu olan mühendis bana yapmam için üsteki Şekil 5.1'de yer alan devreyi breadbord üzerine kurmamı istedi. Yukarıdaki Şekil 5.1'de yer alan malzemeleri Teknik serviste bulunan malzeme dolabından temin ettim. Malzemeleri elimdeki açık devre şeması yardımıyla breadboard üzerine gerekli bağlantıları yaparak kurdum. Kurulumu tamamladıktan sonra devrenin çalışma prensibini anlattı. Devre, dirençler yardımıyla gerilim bölücü üxerinden karşılaştırılıyor. Karşılaştırıcının + girişine uygulanan gerilimin - girişine uygulanan gerilimden yüksek olduğu noktada ise çıkış lojik-1 oluyor. Karşılaştırıcı (TLV2702) entegre nin çıkışındaki kondansatör diyot üzerinden doluyor ve lojik-0 olduğunda ise R6(4.7MΩ) üzerinden boşalıyor. Devrenin çalışma prensibini öğrendikten sonra da çalıştırılmasına geldi. Devremizi güç kaynağına ve osiloskoba bağladık. Sensör üzerine bir kaç vuruş deneyerek devrenin oluşturduğu sinyali osiloskopta gözlemledik. Gözlemlerimizi vuruş şiddetine göre ölçümledikten sonra sistemin diğer geri kalan kısmı ile Hıt Detector kısmı birleştirildi. KONTROL SONUCU: KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Karşılaştırıcı devresi ile vuruş algılama Yaprak No: 18 Tarih:22/07/201 3
  21. 21. Stajımda değişik bir yazılıma daha başlamak ve 3. sınıfta dersini alacağım MSP430 kitinin çalışmasını ve hangi programla yazılımın yazılabileceğini araştırdım. Araştırmalarımın sonucunda IAR Embedded Workbench programını kullanarak MSP430'u programlamaya çalıştım. Daha önce de anlattığım gibi birçok programlama dilini bildiğim için fazla zorluk çekmedim. İlk örneğime kit üzerindeki butonları kullanarak kitin üzerinde bulunan 1. ledi yakan programı yazdım. MSP430 kiti aşağıda gözüktüğü gibidir. Şekil 7.1: MSP430 kiti Şekil 7.2: MSP430 kiti üzerindeki ledler Bu kit için IAR Embedded Workbench programında yazmış olduğum yazılım aşağıda mevcuttur. #include "io430.h" void main( void ) { // Stop watchdog timer to prevent time out reset WDTCTL = WDTPW + WDTHOLD; P1DIR = 0x41; while (1) { if (!(P1IN & 0x08)) P1OUT = 0xFF; else P1OUT = 0x00; } } KONTROL SONUCU: KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme IAR E.W. ile MSP430 un çalıştırılması Yaprak No: 19 Tarih:23/07/201 3
  22. 22. Stajımın son gününde pek fazla çalışmadım. Staj defterimi tamamladım ve imzalar için hazır hale getirdim. Staj defterimin haricinde benim ve staj yaptığım şirketin doldurması gerekli olan anketleri oradaki müdür, mühendis gibi ilgili kişilerle beraber doldurduk. Anketleri de doldurduktan sonra son olarak öğrenci staj fişi'de doldurdu. Stajımın ilk gününden beri hergün yeni birşeyler öğrenmek çok güzeldi. Sadece çizim veya yazılım programlarını öğrenmek değil. Bir şirkette ağ sistemi nasıl olur, verileri dosyalama ve saklama nasıl yapılır, serverlar nasıl kullanılır gibi sanal anlamda bilgiler öğrendim. Şu ana kadar meslek lisesi çıkışlı olmam ve dört beş yıldır aktif olarak kendi robotlarımla robot yarışmalarına katılmama rağmen hiç görmediğim componetleri, programları, alet ve projeleri gördüm. Beni en çok etkileyen beş altı aydır üzerinde çalıştığım Quadcopter projesinin biraz değişik modelini orada gördüm ve inceleme fırsatım oldu. Üzerinde kontrol kartı olmamasına rağmen mekanik olarak incelememde bana katkı sağladı. Diğer bir yandan da şirketimizin bu dönemlerde üzerinde fazla durduğu YATAR KALKAR projesiydi. Yatar kalkar projesi savuma sanayisi için Ar-Ge sürecinde olan bir projedir. Ar-Ge zaten benim çalıştığım bölümdü ve ilerideki hayatımda da kesinlikle bir Ar-Ge mühendisi olarak çalışmayı hedefliyorum. Bahsettiğim bu proje şu şekilde çalışıyor. Bir aracın üzerinde aşağı, yukarı, sağa ve sola dönebilen bir sisteme sabitlenmiş olan bir manken var. Bu araç askeri eğitimde kullanılacağından askerlerin mankeni vurduğunda yatıp sonra tekrar kalması ve değişik konumlarda sağa ve sola dönmesi gibi özellikler barındıran bir araçtır. Bu araç uzaktan kontrol özelliği ile aynı bilgisayardan birden fazla aracıda kontrol etme kolaylığı sağlıyor. Bu aracın tasarımı, yazılımları, baskılı devre kartı, bilgisayar arayüzü olsun tamamen şirket çalışanları tarafından müşterilerin isteği üzerine üretiliyor. Yukarıda anlattığım projelerin yanısıra birden çok projeyi de yürütüyor ve elimden geldiği kadar her projede gözlemleme ve çalışmalarda bulundum. Fakat çalışmalarım kısa süreli bir gözlem olduğundan staj defterimde yer vermedim. Staj defterimde anlattığım projelerin dışında da kendim özel olarak başka projelerle ilgilendim. Tüm staj zamanımı kariyerimi geliştirmek için harcadım. Daha önce sertifikasını aldığım programlarında üzerinde durarak unutmamaya ve geliştirmeye çalıştım. Bu staj benim bu dönem seçeceğim alanı da seçmemde yardımcı olacağını düşünüyorum. Bu stajımda projeler genelinde kontrol üzerine olduğundan benimde ilgimi çekti ve lisans eğitimimdeki alanı elektrik ve kontrol olarak seçmeyi düşünüyorum. Stajımda bana lisans hayatımda ve sonraki çalışma hayatımda büyük etkisi olacağını düşünüyorum. Staj yerimdeki çalışanlarla olsun diğer firmalardan gelenlerle olsun bağ kurmaya çalıştım. Ştaj yaptığım şirkette iyi bir referans bıraktığımı düşünüyorum. Bu referansla ileride ülkemizi gururlandıracak iyi bir projeye sahip bir firmada çalışmayı isterim. Stajımı da burada bitiriyorum. KONTROL SONUCU: KISIM YAPILAN İŞ Araştırma ve Geliştirme Sonuç ve Değerlendirme Yaprak No: 20 Tarih:24/07/201 3

×