Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
Charles Taylor Het subject en zijn gemeenschap
Taylor (1931-  ) <ul><li>In de lijn van Descartes: het subject-zijn van de mens </li></ul><ul><li>Voorbij Descartes: ander...
Ambivalentie van de Moderniteit   <ul><li>Model van de ‘onthechte rede’:  </li></ul><ul><li>- kloof tussen denkend subject...
Ambivalentie van moderniteit <ul><li>Anderzijds: vanaf het begin kritiek op tweedeling. (Herder)  </li></ul><ul><li>Deze t...
Vooronderstellingen van wetenschappelijk onderzoek <ul><li>object is in ‘absolute zin’ op te vatten, dus niet in zijn bete...
Personen daarentegen… <ul><li>zijn zelf-interpeterende ‘dieren’(tegen stelling 1 en 2). Het zelfverstaan is wezenlijk. </l...
Taylor en de moderniteit <ul><li>Moderniteit:  </li></ul><ul><li>mens ontwikkelt uit zichzelf levensplannen en -doelen </l...
Identiteit <ul><li>moreel-spirituele dimensie </li></ul><ul><li>gemeenschapsdimensie </li></ul><ul><li>Ideaal van authenti...
De malaise van de moderniteit <ul><li>Individualisme/verlies van zin </li></ul><ul><li>Oude betekenispatronen komen op de ...
De malaise van de moderniteit <ul><li>Verlies van vrijheid door </li></ul><ul><li>teveel aan nuttigheidsdenken </li></ul><...
Michel Foucault De genealoog van het moderne subject
 
Michel Foucault (1926-1984) <ul><li>Centrale vragen:  </li></ul><ul><li>- Wie zijn wij? </li></ul><ul><li>- Hoe zijn wij g...
Problematiseringen <ul><li>Vroegere perioden als vreemde werelden op-voeren </li></ul><ul><li>Krankzinnigheid </li></ul><u...
Het moderne subject  <ul><li>Het moderne subject is product van disciplinerende onderwerping </li></ul><ul><li>Het gedisci...
Disciplineringsprocessen <ul><li>Disciplineringsprocessen ontstaan door het samengaan van weten en macht. </li></ul><ul><l...
Voorbeeld: de waanzin <ul><li>Renaissance : waanzin is het andere  van  de rede – narrenschepen – lachspiegel  </li></ul><...
Macht produceert bijgevolg weten <ul><li>Macht brengt onderscheidingen aan en stelt machtsposities in </li></ul><ul><li>Va...
Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Foucault diept Nietzsche uit. Nietzsche maakte onderscheid tussen </li></ul><ul><...
Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Nietzsche’s genealogische  geschiedschrijving: zoeken naar de  herkomst . Men vin...
<ul><li>Foucault: macht wordt tastbaar in sociale praktijken van elke dag en letterlijk ingeschreven in het lichaam </li><...
Surveiller et punir <ul><li>1757: publieke terechtstelling Damiend </li></ul><ul><li>straf als boetedoening </li></ul>
<ul><li>Rond 1830: lijfstraf zo goed als verdwenen.  </li></ul><ul><li>Doodstraf zo pijnloos mogelijk doorvoeren. </li></u...
Permanente observatie <ul><li>Jeremy Bentham (1748-1832)  panopticum </li></ul>
<ul><li>De verandering in de richting van disciplinering gebeurt ook in  </li></ul><ul><li>onderwijs </li></ul><ul><li>amb...
 
 
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

Lesdag 3 charles taylor michel foucault

1.181 Aufrufe

Veröffentlicht am

  • Als Erste(r) kommentieren

  • Gehören Sie zu den Ersten, denen das gefällt!

Lesdag 3 charles taylor michel foucault

  1. 1. Charles Taylor Het subject en zijn gemeenschap
  2. 2. Taylor (1931- ) <ul><li>In de lijn van Descartes: het subject-zijn van de mens </li></ul><ul><li>Voorbij Descartes: andere visie op identiteit, nl. tegen het geïsoleerde subject </li></ul>
  3. 3. Ambivalentie van de Moderniteit <ul><li>Model van de ‘onthechte rede’: </li></ul><ul><li>- kloof tussen denkend subject en de geestloze natuur. </li></ul><ul><li>- mens: onafhankelijk van anderen, maatschappij en eigen lichaam. </li></ul><ul><li>Voorbeelden </li></ul><ul><li>- cogito </li></ul><ul><li>- neutraliteit van procedurele ethiek </li></ul><ul><li>- waardevrijheid van ethiek en wetenschap </li></ul>
  4. 4. Ambivalentie van moderniteit <ul><li>Anderzijds: vanaf het begin kritiek op tweedeling. (Herder) </li></ul><ul><li>Deze tweedeling blijft tot vandaag : </li></ul><ul><li>efficiëntie in publieke sfeer (instrumenteel) </li></ul><ul><li>zelfexpressie in de privé-sfeer </li></ul>
  5. 5. Vooronderstellingen van wetenschappelijk onderzoek <ul><li>object is in ‘absolute zin’ op te vatten, dus niet in zijn betekenis voor ons of voor een ander object, maar zoals het is op zichzelf </li></ul><ul><li>het object bestaat onafhankelijk van beschrijvingen of interpretaties </li></ul><ul><li>het object kan in principe gevat worden in een expliciete beschrijving </li></ul><ul><li>het object kan in principe beschreven worden zonder verwijzing naar wat er rondom is. </li></ul>
  6. 6. Personen daarentegen… <ul><li>zijn zelf-interpeterende ‘dieren’(tegen stelling 1 en 2). Het zelfverstaan is wezenlijk. </li></ul><ul><li>kunnen nooit volledig expliciet beschreven worden. De taal is deel van het te bestuderen onderwerp (tegen stelling 3). </li></ul><ul><li>zijn altijd te midden van andere personen (tegen stelling 4). </li></ul>
  7. 7. Taylor en de moderniteit <ul><li>Moderniteit: </li></ul><ul><li>mens ontwikkelt uit zichzelf levensplannen en -doelen </li></ul><ul><li>kiest relaties die hij wenst en hem voldoening geven </li></ul><ul><li>Taylor </li></ul><ul><li>persoon-zijn kan niet op geïsoleerde wijze, maar slechts in netwerken van conversatie </li></ul>
  8. 8. Identiteit <ul><li>moreel-spirituele dimensie </li></ul><ul><li>gemeenschapsdimensie </li></ul><ul><li>Ideaal van authenticiteit </li></ul>
  9. 9. De malaise van de moderniteit <ul><li>Individualisme/verlies van zin </li></ul><ul><li>Oude betekenispatronen komen op de helling </li></ul><ul><li>Primaat instrumentele rede/ondergang van doelen </li></ul><ul><li>Alles wordt grondstof voor menselijke projecten </li></ul>
  10. 10. De malaise van de moderniteit <ul><li>Verlies van vrijheid door </li></ul><ul><li>teveel aan nuttigheidsdenken </li></ul><ul><li>teveel aan behoeftebevrediging </li></ul>
  11. 11. Michel Foucault De genealoog van het moderne subject
  12. 13. Michel Foucault (1926-1984) <ul><li>Centrale vragen: </li></ul><ul><li>- Wie zijn wij? </li></ul><ul><li>- Hoe zijn wij geworden wie we zijn? </li></ul><ul><li>= vraag naar de historische mogelijkheids- </li></ul><ul><li>voorwaarden van het hedendaagse subject </li></ul>
  13. 14. Problematiseringen <ul><li>Vroegere perioden als vreemde werelden op-voeren </li></ul><ul><li>Krankzinnigheid </li></ul><ul><li>Seksualiteit </li></ul><ul><li>Criminaliteit </li></ul><ul><li>Inzicht in radicale contingentie van onze eigen cultuur! </li></ul>
  14. 15. Het moderne subject <ul><li>Het moderne subject is product van disciplinerende onderwerping </li></ul><ul><li>Het gedisciplineerde subject is zelf ook een productieve factor, drager van moderne praktijken </li></ul><ul><li>Discipline is geïnterioriseerde onderwerping. </li></ul>
  15. 16. Disciplineringsprocessen <ul><li>Disciplineringsprocessen ontstaan door het samengaan van weten en macht. </li></ul><ul><li>Traditioneel: ‘kennis is macht’ of </li></ul><ul><li>macht is een hinderpaal voor kennis </li></ul><ul><li>Foucault: macht produceert weten </li></ul><ul><li>punten van machtsuitoefening zijn plaatsen waar weten ontstaat. Macht brengt onderscheidingen aan. Dan ontstaat een weten omtrent die onderscheidingen. Dat weten versterkt opnieuw de macht. Dit gebeurt vooral in menswetenschappen. </li></ul>
  16. 17. Voorbeeld: de waanzin <ul><li>Renaissance : waanzin is het andere van de rede – narrenschepen – lachspiegel </li></ul><ul><li>Klassieke periode (17de en 18de eeuw): waanzin is het andere dan de rede (gekken zijn redelozen) – de grote opsluiting (maar ook getoond. </li></ul><ul><li>Moderne periode (eind 18de – 19de eeuw): humanisering van de waanzin – lichaam wordt bevrijd, de geest onderworpen – verantwoordelijkheid – schuldbesef – nog later psychiatrie. </li></ul>
  17. 18. Macht produceert bijgevolg weten <ul><li>Macht brengt onderscheidingen aan en stelt machtsposities in </li></ul><ul><li>Vanuit de onderscheidingen en machtsrelaties ontstaat een wetenschappelijk discours </li></ul><ul><li>Uit dit vertoog ontstaan opnieuw onderscheidingen die door de macht zijn ingesteld. </li></ul><ul><li>Conclusie: wetenschap versterkt de door de macht ingestelde machtsposities </li></ul>
  18. 19. Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Foucault diept Nietzsche uit. Nietzsche maakte onderscheid tussen </li></ul><ul><li>Traditionele geschiedschrijving: zoeken naar de oorsprong </li></ul><ul><li>geschiedenis kent continue ontwikkeling </li></ul><ul><li>een subject is drager van die geschiedenis </li></ul><ul><li>= teleologisch </li></ul><ul><li>= essentialistisch </li></ul>
  19. 20. Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Nietzsche’s genealogische geschiedschrijving: zoeken naar de herkomst . Men vindt </li></ul><ul><li>geen identiteit </li></ul><ul><li>disparaatheid </li></ul><ul><li>ressentiment </li></ul><ul><li>het belachelijke </li></ul><ul><li>= perspectivisch </li></ul><ul><li>= ordeningen en vertogen uit het verleden zijn effecten van de wil tot macht </li></ul>
  20. 21. <ul><li>Foucault: macht wordt tastbaar in sociale praktijken van elke dag en letterlijk ingeschreven in het lichaam </li></ul><ul><li>Onderzoek naar verandering in strafregime: ‘ Surveiller et punir’ (1975) </li></ul>
  21. 22. Surveiller et punir <ul><li>1757: publieke terechtstelling Damiend </li></ul><ul><li>straf als boetedoening </li></ul>
  22. 23. <ul><li>Rond 1830: lijfstraf zo goed als verdwenen. </li></ul><ul><li>Doodstraf zo pijnloos mogelijk doorvoeren. </li></ul><ul><li>Straf als correctie via disciplinering </li></ul><ul><li>temporeel </li></ul><ul><li>spatieel </li></ul><ul><li>moreel </li></ul><ul><li>Cruciale rol van arbeid! </li></ul>
  23. 24. Permanente observatie <ul><li>Jeremy Bentham (1748-1832) panopticum </li></ul>
  24. 25. <ul><li>De verandering in de richting van disciplinering gebeurt ook in </li></ul><ul><li>onderwijs </li></ul><ul><li>ambtenarij </li></ul><ul><li>werkhuizen/fabrieken </li></ul><ul><li>ziekenhuizen </li></ul>

×