Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.

Bao t3

317 Aufrufe

Veröffentlicht am

YESNEWS số tháng 3

Veröffentlicht in: Bildung
  • Als Erste(r) kommentieren

  • Gehören Sie zu den Ersten, denen das gefällt!

Bao t3

  1. 1. Mục LụcTin tức trong nước 1Tin tức thế giới 3Hội thảo khoa học: Khủng hoảng kinh tế dưới góc độ các học thuyết kinh tế 6Phỏng vấn cô Trần Thị Lan Hương – Giảng viên việnngân hàng tài chính với đề tài cấp Bộ: Nghiên cứu thựcnghiệm về hành vi bầy đàn trên thị trường chứng khoán Việt Nam 10Friedman và phái trọng tiền 14Tổ chức doanh nghiệp trong thời đại toàn cầu hóa 16Tổng biên tập: Nguyễn Thùy LiênPhó tổng biên tập: Vương Mỹ AnhThiết kế và trình bày: Đỗ Ngọc Sơn, Phan Huy HoàngNội dung: Nguyễn Thị Lan, Nguyễn Anh Đỉnh, Trịnh Duy Hoàng, Vương Mỹ Anh, Dương Lê Huyền TrangĐịa chỉ: 121 nhà 11 - ĐH Kinh tế Quốc dânEmail: yesnews.neu@gmail.com
  2. 2. Số T3/2012 Yes News Tổng hợp thông tin kinh tế trong nước tháng 3/2012T rong ba tháng đầu năm 2012, tháng Ba thật sựlà tháng đầy biến động. Từ Điểm đáng chú ý là lạm phát trong tháng có liên quan chủ yếu đến tác động từ thị trường đến hết ngày 15/03/2012 đạt 39,64 tỷ USD, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm 2011. Trongtác động bên ngoài của vấn thế giới, ảnh hưởng rất lớn đó, xuất khẩu đạt 19,77 tỷđề nợ công các nước, mâu đến giá cả các mặt hàng gas USD, tăng 26% và nhập khẩuthuẫn giữa Iran (nước xuất và xăng dầu. Diễn biến cụ là 19,88 tỷ USD, tăng 8,4%.khẩu dầu mỏ lớn của thế thể, CPI nhóm nhà ở và vật Cán cân thương mại hànggiới) với các nước phương liệu xây dựng có mức tăng hoá của Việt Nam trong kỳtây đến các thay đổi lớn của cao nhất trong tháng, đạt 1 tháng 3 thặng dư 50 triệubản thân nội tại việc giảm lãi 2,84% so với tháng trước. USD, góp phần đưa nhập siêusuất – tăng giá xăng … đã Ở góc nhìn ngược lại, CPI cả nước từ ngày 01/01/2012tác động lớn đến các vẫn đề nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn đến ngày 15/3/2012 chỉ làtrong nước, gây ảnh hưởng uống tại Thủ đô đã có tháng 112 triệu USD, xấp xỉ 0,6%không nhỏ đến mục tiêu đầu tiên giảm trong năm nay, kim ngạch xuất khẩu và thấpphát triển đất nước và kìm tới 0,81%, trong đó lương hơn rất nhiều so với con sốchế lạm phát của chính phủ. thực và thực phẩm đều giảm 2,65 tỷ USD nhập siêu cùng mạnh nhưng ăn uống ngoài kỳ năm trước. gia đình còn tăng 1%. Như vậy, ước lượng từ mức tăng CPI tháng 3/2012 của Giá cả hàng hóa Hà Nội và Tp.HCM, đặt trong Giá cả hàng hóa bắt đầu ‘ăn tương quan với mức tăng chỉ theo’ xăng. Một loạt nhà số giá tại tháng 10 năm ngoái, cung cấp đã gửi yêu cầu tăng có khả năng CPI tháng này giá tới các siêu thị, với mức của cả nước chỉ tăng thấp, điều chỉnh 5-10%, lý do là giá xăng dầu tăng khiến chiThương mại, giá quanh mức 0,2-0,4%. phí vận chuyển, nguyên liệu đầu vào lên. Khung giá mớicả, dịch vụ sẽ chính thức áp dụng vào cuối tháng 3.Chỉ số giá tiêu dùng Thông thường, muốn điều chỉnh giá, nhà cung cấp phảiSau mức tăng 0,12% của báo trước 10-15 ngày. NhưTp.HCM, chỉ số giá tiêu dùng(CPI) tại Hà Nội chốt ở tháng Xuất, nhập khẩu vậy, từ cuối tháng 3 sẽ có một hàng hóa loạt mặt hàng nhích giá. Dự3/2012 cũng đã hạ nhiệt, chỉ báo sắp tới làn sóng tăng giácòn tăng 0,19% so với tháng Với kết quả đạt được trong 15 sẽ tiếp tục vào tháng 4, khitrước, về lại mức tương ngày đầu tháng 03/2012 đã nhà cung cấp đồng loạt nângđương với giai đoạn tăng đưa tổng kim ngạch xuất nhập giá bán.thấp đầu quý 4 năm ngoái. khẩu của cả nước từ đầu năm 1
  3. 3. Số T3/2012 Yes News dụng đối với tiền gửi không tái chiết khấu từ 13%/nămĐây là diễn biến thường thấy kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 xuống 12%/năm. Giảm lãiở các đợt điều chỉnh giá xăng tháng giảm từ 6%/năm xuống suất tối đa áp dụng đối vớidầu trước đây. 5%/năm. Lãi suất tối đa áp tiền gửi không kỳ hạn và có dụng đối với tiền gửi có kỳ kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từGiao thông vận tải hạn 1 tháng trở lên giảm từ 14%/năm xuống 13%/năm. 6%/năm xuống 5%/năm. LãiCác nghị quyết của chính phủ Riêng quỹ tín dụng nhân dân suất tối đa áp dụng đối vớitrong tháng 3/2012 ít nhiều đều cơ sở ấn định mức lãi suất tối tiền gửi có kỳ hạn 1 tháng trởgây những ảnh hưởng không đa đối với tiền gửi kỳ hạn 1 lên giảm từ 14%/năm xuốngnhỏ đến tình hình giao thông tháng trở lên giảm từ 14,5%/ 13%/năm. Riêng quỹ tín dụng năm xuống 13,5%/năm. nhân dân cơ sở ấn định mức– vận tải. Việc tăng giá xăng,dầu đã làm cho rất nhiều lãi suất tối đa đối với tiền gửidoanh nghiệp vận tải gặp khó kỳ hạn 1 tháng trở lên giảmkhăn. Giá cả vận chuyển tăng từ 14,5%/năm xuống 13,5%/làm sản xuất thu hẹp, tạo tác năm.động lớn đến mặt bằng giá cảchung. Bộ Tài chính dự kiến sẽ nâng mức giảm trừ giaViệc đổi giờ làm, hay đặt thu cảnh cho bản thân ngườiphí phương tiện giao thông nộp thuế từ mức 4 triệugây thiệu hại không nhỏ cho đồng hiện hành lên 6các doanh nghiệp lẫn người triệu đồng/tháng với hiệudân. lực đề xuất từ 1/1/2014 Theo đó, ngoài việc tăng mức giảm trừ gia cảnh thêm 2 triệuLãi suất đồng so với hiện hành, Bộ TàiNgân hàng Nhà nước (NHNN)vừa chính thức công bố giảm Quyết định quan chính còn dự kiến sẽ nới mức giảm trừ cho mỗi người phụtrần lãi suất tiền gửi xuống còn trọng ảnh hưởng tới thuộc từ 1,6 triệu/tháng hiện nay lên 2,4 triệu đồng/tháng.13%/năm. Nhiều chuyên giakhẳng định, việc giảm lãi suất nền kinh tế có hiệu Việc sửa đổi, bổ sung Luật Thuế TNCN đã được côngsẽ không nh ng ảnh hưởng đếnlạm phát mà còn có tác động lực trong 3/2012 chúng “ngóng tin” từ nhiềutích cực tới việc kiềm chế lạm tháng qua vì liên quan tớiphát và kích thích tăng trưởng Quyết định quan quyền lợi sát sườn tới đờikinh tế. trọng ảnh hưởng tới sống dân sinh. nền kinh tế có hiệuTheo đó, giảm lãi suất tái cấpvốn từ 15%/năm xuống 14%/ lực trong 3/2012 Chính sách tiền tệ đang Theo đó, giảm lãi suất tái thắt lạinăm, lãi suất cho vay qua đêm cấp vốn từ 15%/năm xuống Vào đầu năm 2012, NHNNtrong thanh toán điện tử liên 14%/năm, lãi suất cho vay công bố mục tiêu tăng trưởngngân hàng từ 16%/năm xuống qua đêm trong thanh toán tín dụng vào khoảng 15-17%15%, lãi suất tái chiết khấu điện tử liên ngân hàng từ cho toàn hệ thống. Tuy nhiên,từ 13%/năm xuống 12%/ 16%/năm xuống 15%, lãi suất vào ngày 13/2, NHNN lại bannăm. Giảm lãi suất tối đa áp hành Chỉ thị 01/CT-NHNN, 2
  4. 4. Số T3/2012 Yes News chia các NH thành 4 nhóm và giao chỉ tiêu tín dụng khác Tin tức kinh tế thế giới tháng 3/2012 nhau theo từng nhóm (nhóm T 1 là 17%, nhóm 2 là 15%, háng 3/ 2012 bức tranh khẳng định giới đầu cơ đang nhóm 3 là 8% và nhóm 4 kinh tế toàn cầu vẫn lợi dụng tình trạng căng thẳng không được tăng trưởng tín nhuốm một màu xám xịt. ở Trung Đông để đẩy giá dầu dụng). Mặc dù vấn đề rất “sốt” trong lên cao và kiếm lãi lời. Tuy Điều này đồng nghĩa tăng trong suốt một thời gian dài nhiên đến trung tuần tháng 3, trưởng tín dụng theo Chỉ thị vừa qua là tình hình nợ công cùng với đà tăng mạnh của 01 sẽ thấp hơn con số 15-17% ở châu Âu đã tạm lắng cũng đồng USD và việc Cục dự trữ cho toàn hệ thống. như việc Cục dự trữ Liên bang liên bang Mỹ (Fed) không Nếu giả định có khoảng 10 Mỹ đang tỏ ra lạc quan hơn về phát đi tín hiệu nào về việc NH tín dụng thuộc nhóm 4, triển vọng kinh tế, tuy nhiên tung ra thị trường nới lỏng 20 NH thuộc nhóm 1 và 2, 7 những bất ổn về chính trị ở định lượng mới đã khiến thị NH thuộc nhóm 3, ước con khu vực Trung Đông đã có trường liên tục tạo sức ép và số tăng trưởng tín dụng sẽ những tác động mạnh mẽ đến giá dầu thô kì hạn lại theo đó còn khoảng 12-13%. kinh tế toàn cầu. Bên cạnh đó, trượt mạnh: chốt phiên giao những vấn đề xảy ra ở nền dịch 14/3 giá dầu thô ngọt ở Trong Thông tư 04/2012/TT- kinh tế lớn thứ hai thế giới là mức 105,43USD/thùng. Tuy NHNN ban hành ngày 8/3 Trung Quốc đang dần mở ra nhiên theo thông tin mới nhất về hoạt động ủy thác đầu tư. một cái nhìn tiêu cực đối với giá dầu lại có xu hướng tăng Theo Khoản 3, Điều 9, Mục 2: quan hệ thương mại của các do nguồn cung Hoa Kỳ giảm “Tổ chức tín dụng, chi nhánh “ông lớn” trong thời gian tới. mạnh, chốt phiên giao dịch NH nước ngoài nhận ủy thác ngày 21/3, giá dầu thô ngọt của tổ chức khác để cho vay tại New York là 107,27USD/ phải tính dư nợ cho vay từ nguồn vốn nhận ủy thác vào Mỹ: thùng. Tháng 3/2012 – tình hình tổng dư nợ cấp tín dụng”. Ngày 5/3 Thượng viện Mỹ đã tăng giảm của giá dầu có lẽ đã khiến giới báo chí tốn không bỏ phiếu thông qua dự luật về ít giấy mực. Ngày 02/03, sau áp thuế chống bán phá giá. thông tin về vụ nổ đường ống Những ý kiến đồng thuận cho dẫn dầu ở Saudi Arabia thì giá rằng dự luật này sẽ giúp bảo dầu thế giới bị đẩy lên mức vệ việc làm cho hàng ngàn 110USD/thùng – đây là mức người Mỹ. Tuy nhiên việc áp cao kỉ lục từ năm 2008. Mặc dụng các biện pháp thuế quan dù sau đó phía Saudi đã chính chống bảo trợ và bán phá giá thức bác bỏ thông tin này tuy này của Bộ thương mại MỹThủ tướng ra thông điệp nhiên các nghị sĩ Mỹ vẫn yêu được cho là những hành vicứu chứng khoán cầu chính phủ Barack Oba- cạnh tranh thiếu công bằng, Ngày 2/3, Thủ tướng Chính ma mở kho dự trữ dầu chiến gây thiệt hại cho cả người phủ ban hành chỉ thị về việc lược để kéo giá dầu xuống và tiêu dùng Mỹ. Tiếp theo biểu thúc đẩy hoạt động và tăng quyết của Thượng viện thì Hạ Nhà trắng thì vẫn khẳng định cường quản lý thị trường viện Mỹ cũng thông qua dự nguồn cung dầu hiện đang dồi chứng khoán với các yêu cầu luật này vào ngày 8/3. Ngay dào bất chấp việc Iran bị cấm và định hướng nội dung triển sau đó, Trung Quốc đã lên khai cụ thể trong năm nay. vận. Các chuyên gia kinh tế thì Nguyễn Anh Đỉnh (tổng hợp) 3
  5. 5. Số T3/2012 Yes Newstiếng bác bỏ dự luật của chính đang bị suy sụp nặng nề khi tàu là Đức đến quốc gia cũngphủ Mỹ, nước này cho rằng ông Greg Smith – 1 giám đốc đang có vấn đề về nợ côngđây là hành vi vi phạm luật của ngân hàng – đã từ chức và như Italy cũng như những nướcphát quốc tế và không phù tố cáo gã khổng lồ phố Wall là cũng đã từng phải nhận cứuhợp với quy định của Thương chỉ chăm chăm tìm cách “vặt trợ là Ireland và Bồ Đào Nha,mại thế giới WTO. lông” khách hàng. Bài viết “Vì đang nhen nhóm những hy vọng sao tôi rời bỏ Goldman Sachs?” để người ta tin rằng sóng gió Về các tổ chức tài chính: của ông Smith đã được đăng trong cuộc khủng hoảng nợtrong ngày 14/3, kết quả cuộc trên tạp chí New York Times công kéo dài nhiều năm naykiểm tra tài chính của Fed ngày 14/3 và sau đó 24h thì xem ra đã tạm thời ổn định.cho thấy có 15/19 ngân hàng lượt truy cập đã lên tới con số Những thỏa thuận hoán đổi nợđược kiểm tra “thoát hiểm”. 3 triệu lượt. Giá cổ phiếu của và hai gói cứu trợ 130 tỉ USDBốn tập đoàn tài chính lớn là ngân hàng này cũng ngay tức của khu vực đồng Euro và 28Citigroup, Sun Trust, Ally Fi- khắc giảm 3,4%. Tổng giám tỉ Euro của IMF (14/3) đã kếtnancial và MetLife đã không đốc điều hành Lloyd Blanhk- thúc nỗi lo âu phá sản của Hyvượt qua khi không đủ vốn để fein đã tuyên bố bài viết của Lạp trong tháng 3. Bên cạnh đóduy trì hoạt động nếu có đợt ông Smith chỉ phản ánh quan những những đóng góp to lớnsuy thoái nghiêm trọng mới. điểm của “thiểu số”. Ban lãnh trong nỗ lực giải quyết khủngNgay sau khi kết quả này được đạo ngân hành này cũng bắn đi hoảng nợ ở khu vực của Đức,công bố thì giá cổ phiếu của thông tin cho rằng ông Smith thành công của Italy trên thịJP Morgan đã tăng 7%, của hành động như vậy vì cay cú trường trái phiếu cùng nhữngBank of America và Goldman do không được thăng chức. tín hiệu tốt trong chính sáchSachs tăng 6%. thay đổi kinh tế ở Ireland và Thông tin cho thấy các ngân Bồ Đào Nha… đã làm lóe lênhàng lớn nhất của Mỹ “thoát những tia hi vọng cho các nhàhiểm” trong cuộc kiểm tra đầu tư. Và theo đánh giá chủhàng năm cộng với việc các quan thì rất có thể châu Âu sẽnhà đầu tư cho rằng trong vài còn nhiều những thông tintháng tới, Fed sẽ có những tích cực hơn nữa trong nhữnghành động tích cực để khôi tháng tới khi mà tất cả cácphục nền kinh tế và sự mạnh nước đều đang rất nỗ lực tậplên của đồng USD đã kéo giá trung vào khôi phục lại cạnhvàng giảm mạnh, ngày 14/3 giá tranh và tăng trưởng, tính bềnvàng xuống mức 1633,7USD/ vững và sự ổn định tài chính.ounce. Ngoài ra các kim loại Châu Âu:quý khác cũng đồng loạt giảm Trong tháng vừa qua thì cơn bão khủng hoảng nợ công đãgiá. Tuy nhiên Fed cho rằng,tình hình dù bớt căng thẳng tạm lắng. Cùng với những Trung Quốc: Bà Christine Lagarde –và phức tạp, nguy cơ kinh tế tiến triển tại Hy Lạp, quốc giám đốc điều hành quỹ tiềngiảm sụt vẫn còn khá lớn. gia có gánh nợ công “đáng tệ quốc tế IMF đã kết thúc sợ” nhất trong khu vực Euro- Đáng chú ý là việc uy tín của chuyến thăm hai ngày tới zone, những số liệu mới côngngân hàng đầu tư lớn nhất thế Trung Quốc từ 16-18/3. Bà bố về các nền kinh tế tronggiới Goldman Sachs phát biểu: “Trong nền kinh tế khu vực, từ nền kinh tế đầu toàn cầu thiếu ổn định, Trung 4
  6. 6. Số T3/2012 Yes NewsQuốc vẫn là một điểm sáng. đáp lại cho việc kiện cáo này nền kinh tế lớn thứ hai thếTrung Quốc đã chứng minh kĩ là một bài bình luận trên Tân giới với hi vọng sẽ mang lạinăng lãnh đạo và chính sách Hoa xã của nhà nước Trung lợi ích cho cả hai bên. Bênđúng đắn khi khủng hoảng Quốc cảnh báo việc kiện cáo sẽ cạnh đó, ngành công nghiệptoàn cầu xảy ra. Và thực sự “khơi mào cho một sự trả đũa mũi nhọn là công nghiệp điệntình hình kinh tế thế giới có từ Trung Quốc thay vì làm liền tử của Nhật bắt đầu xuốngthể đã tồi tệ hơn nhiều nếu những vết thương”. Tân Hoa dốc khó hiểu từ cuối thángkhông có động lực từ sự tăng xã đưa ra lập luận rằng WTO hai hiện vẫn chưa có dấu hiệutrưởng và ổn định của Trung cho phép các nước thành viên phục hồi.Quốc”. Tuy nhiên cũng vào tiến hành những biện pháp bảođầu tháng ba, Trung Quốc vệ tài nguyên và môi trường,đã hạ mục tiêu tăng trưởng vì vậy động thái do Hoa Kỳxuống mức 7,5% năm 2012, khởi xướng có thể sẽ “làm tổngiảm so với 8% của năm 2011 hại đến quan hệ giữa hai nền( thực tế năm 2011 nước này kinh tế lớn nhất nhì thế giới.đã tăng trưởng ở mức 9,2%). Những kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy các nhà hoạch định chính sách ở Washing- ton phải xử lý các vấn đề như vậy thận trọng hơn, vì gìn giữ mối quan hệ thương mại tốt đẹp giữa Trung Quốc - Hoa Kỳ là quyền lợi của cả 2 bên”. Nhưng những quan chức cấp cao lại tỏ vẻ nhún nhường hơn. Bộ trưởng Công nghiệp và Các nền kinh tếTrong khi đó, người ta đang công nghệ thông tin Miêu Vulo ngại nguy cơ về cuộc chiến nói rằng Trung Quốc sẽ “sẵn đang phát triển: Do ảnh hưởng từ các khuthương mại xoay quanh vấn sàng chuẩn bị biện hộ” trước vực khác, thời gian này giáđề đất hiếm có thể nổ ra sau tòa án WTO. xăng dầu ở các thị trườngsự kiến Mỹ, EU, Nhật Bản đã trên khắp thế giới cũng đồngcáo buộc Bắc Kinh cố tình hạn loạt tăng giá theo khiến khuchế xuất khẩu đất hiếm nhằm vực sản xuất cũng như ngườihạ giá thành loại khoáng sảnnày ở Trung Quốc, tăng giá Nhật Bản: tiêu dùng không khỏi hoang Bộ trưởng bộ tài chính Nhật mang. Đỉnh điểm là một sốxuất khẩu và buộc các hãng Bản Jun Azumi tuyên bố cuộc biểu tình đã nổ ra tạisản xuất quốc tế phải chuyển Tokyo sẽ mua số trái phiếu các nước châu Á. Tuy nhiênhoạt động đến Trung Quốc. Trung Quốc trị giá 6,5 tỉ bắt đầu từ khoảng trung tuầnĐơn khiếu nại được gửi lên Nhân dân tệ, tương đương tháng 3, khi các nước phátWTO ngày 13/3. Lí do của 10,3 tỉ USD sau khi đã được triển phát đi những tín hiệuTrung Quốc vẫn là quan ngại Bắc Kinh “bật đèn xanh” lạc quan hơn thì kinh tế củamôi trường và sự phát triển bền (14/3). Đây là lần đầu tiên những nước này cũng ổn địnhvững của ngành công nghiệp Nhật Bản mua trái phiếu của và khởi sắc hơn rất nhiều.đất hiếm. Tuy nhiên Nguyễn Thị Lan (tổng hợp) 5
  7. 7. Số T3/2012 Yes News Hội thảo khoa học: Khủng hoảng kinh tế dưới góc độ các học thuyết kinh tếCuộc khủng hoảng kinh tế gói kích thích kinh tế có giá trị không đủ khả năng để giảinăm 2008 được đánh dấu bởi lần lượt là 700 tỉ và 865 tỉ USD. quyết suy thoái, và kêu gọisự sụp đổ của một trong các Bên cạnh đó, các nền kinh tế các nhà kinh tế học cần họpngân hàng đầu tư lớn nhất khác như châu Âu, Nhật Bản bàn lại với nhau để đưa ranước Mỹ - Lehman Broth- và Trung Quốc cũng có những một lí thuyết mới, giúp vượters. Từ đó đến nay, cuộc gói kích thích kinh tế hàng qua khủng hoảng.khủng hoảng đã lan sang rất trăm tỉ USD nhưng tình hình Tất cả những điều đó hoàn toànnhiều nước trên thế giới, làm vẫn không mấy khả quan, cụ xuất phát từ hiện thực kinh tếsuy giảm trầm trọng sự tăng thể là tăng trưởng kinh tế thế thế giới từ năm 2008 đến nay.trưởng của nền kinh tế thế giới vẫn còn chậm, tỉ lệ thất Trường phái hiện đại chínhgiới và gây nên tình trạng thất nghiệp có giảm nhưng không thống mà dựa trên cơ sở phânnghiệp cũng như phá sản của đáng kể, khoảng cách giàu tích vĩ mô của lí thuyết Keyneshàng loạt các công ty. Thiệt nghèo trong xã hội ngày càng cho rằng khủng hoảng kinh tếhại trong cuộc khủng hoảng gia tăng. Hơn thế nữa, các nước xuất phát từ các nguyên nhânkinh tế thế giới ước tính lên trong khu vực Eurozone cũng sau:đến vài chục nghìn tỷ USD, bắt đầu chịu ảnh hưởng nặng nề - Sự mất cân đối giữa tiếttỷ lệ thất nghiệp gia tăng, và phải đối mặt với một cuộc kiệm và tiêu dùng: tiêu dùngtheo ước tính đến năm 2010 suy thoái mới – khủng hoảng có xu hướng giảm tương đốiđã có thêm 35 triệu người mất nợ công. so với tiết kiệm và thu nhập,việc làm, hàng triệu người trở điều này dẫn đến tình trạngthành vô gia cư, đặc biệt là ở sản xuất thừa và gây ra sự suyMỹ do sự phá sản của chương giảm tổng cầu.trình cho vay tín chấp dướichuẩn. - Hiệu quả giới hạn đầu tư Đứng trước tình hình này, của vốn dẫn đến việc khôngchính phủ của nhiều quốc gia mở rộng đầu tư của các doanhtrên thế giới đã đưa ra hàng nghiệp trong khi dân số vàloạt các biện pháp cũng như lực lượng lao động ngày càngcác gói kích cầu để ngăn chặn tăng. Mâu thuẫn này làm giađà suy thoái của nền kinh tế tăng tình trạng thất nghiệp vàthế giới, khôi phục tình trạng cũng làm suy giảm tổng cầu.ổn định việc làm và tránh sự Đến lúc này, người ta bắt đầu Như vậy theo Keynes, sự suyđổ vỡ bong bóng hàng loạt trên phải đặt ra câu hỏi: “Liệu các giảm tổng cầu là nguyên nhâncác thị trường tài chính. B n lí thuyết kinh tế chính thống chính dẫn đến khủng hoảngnăm đã qua nhưng tình hình hiện đại đang được sử dụng kinh tế và hàng hóa trở nênkinh tế thế giới vẫn không mấy có còn tác dụng nữa hay quá thừa thãi, buộc rất nhiềukhả quan. Ta có thể thấy rằng không?”. Ngay như Joseph các doanh nghiệp lâm vào tìnhở Mỹ, chính phủ đã tung ra 2 Stiglitz cũng phải tuyên bố trạng phá sản, thất nghiệp gia các lí thuyết kinh tế hiện nay tăng, đời sống của người dân bấp bênh. 6
  8. 8. Số T3/2012 Yes News Trên cơ sở đó, Keynes đưa bằng việc nới lỏng chính sách Một đại biểu nữa của kinhra các giải pháp: tiền tệ, tác động một cách tế học hiện đại nhưng thuộc - Tăng cường chi tiêu chính gián tiếp vào thị trường; khác trường phái phi chính thốngphủ để kích thích tổng cầu. với Keynes là sử dụng chính là Frederic Hayek. Các lí sách tài khóa và tác động trực thuyết của Hayek cho rằng - Duy trì tình trạng thâm hụt tiếp vào thị trường. Mặc dù nguyên nhân khủng hoảngngân sách để đảm bảo tăng vậy, lí thuyết của Friedman xuất phát từ việc mất cân đốitrưởng kinh tế. vẫn không vượt qua được sự trong cơ cấu nền kinh tế. - Đưa thêm tiền vào lưu thử thách của thực tế. Khi nền - Thứ nhất, đó là sự mấtthông để giảm lãi suất và duy kinh tế rơi vào khủng hoảng cân đối về nguồn vốn đầu tưtrì mức lạm phát thấp, kích thì các nước vẫn duy trì mức giữa các ngành, có sự chuyểnthích đầu tư. lãi suất cơ bản ở mức rất thấp dịch nguồn vốn rất lớn từNhưng lí thuyết của Keynes (xấp xỉ 0%) như ở Nhật hay các ngành sản xuất sang cáctrong cuộc khủng hoảng kinh 0,25% ở Mỹ nhưng các chính ngành phi sản xuất (do tỉ suấttế vừa qua đã bộc lộ những sách tác động đến nền kinh tế lợi nhuận bình quân giảm dầngiới hạn của nó. Những nước không rõ rệt. và tỉ suất lợi tức bình quânmà khủng hoảng nặng nhất lạilà những nước có tăng dần).mức tiêu dùng cao - Thứ hai, lànhất và tỉ lệ tiết sự mất cân đốikiệm thấp nhất về cơ cấu vốn(một số trường ngay trong nộihợp cá biệt, tiêu bộ ngành khi cácdùng vượt quá nhà tư bản quáthu nhập). Chính tập trung vàosách duy trì thâm một nguồn lựchụt ngân sách có lợi nhuận caovà chi tiêu chính mà coi nhẹ cácphủ không những nguồn lực khác,không giải quyết dẫn đến sự phátđược khủng triển không đồnghoảng mà chỉ làm bộ, hiệu quả đầucho các nước đó tư thấp.lâm vào khủnghoảng kinh tế dưới hình thức - Thứ ba là sự mất cân đối Tình trạng thất nghiệp vẫn ở về cơ cấu lao động khiến chomới – khủng hoảng nợ công. mức cao, các doanh nghiệp lực lượng lao động không Sau Keynes, Friedman đưa không còn hứng thú với việc đáp ứng được nhu cầu củara lí thuyết về khủng hoảng đầu tư mở rộng sản xuất, thay nền sản xuất hiện tại.trong tác phẩm L ch s ti n t vào đó, khi lãi suất ở mứcHoa Kì như sau: khủng hoảng thấp, họ đem tiền sang đầu cơ Vì vậy Hayek cho rằngkinh tế thường xảy ra khi trên các thị trường tài chính ở không cần can thiệp vào nềnmức cung tín dụng không đáp các nền kinh tế mới nổi. kinh tế mà để khủng hoảngứng đủ cầu tín dụng. Chính vì xảy ra như một quá trình bắtvậy, ông ta cho rằng cần ngăn buộc để tái cơ cấu lại nềnchặn khủng hoảng kinh tế, đồng thời cũng là hậu 7
  9. 9. Số T3/2012 Yes Newsquả phải gánh chịu sau một giải quyết thông qua việc xử các dòng vốn lưu động, điềuthời gian tăng trưởng dài và lí các mâu thuẫn nội tại của này gây nên sự thiếu tiền ở thịkhông ổn định. Tính hạn chế chủ nghĩa tư bản (với Marx trường này nhưng thừa tiềntrong học thuyết của Hayek không tồn tại mâu thuẫn ở thị trường khác (Friedmanlà ông không đưa ra được giải ngoại sinh). chỉ đưa ra sự thiếu tiền củapháp nào cho khủng hoảng thị trường này mà không đưakinh tế dù những phân tích Theo Marx, bản chất khủng ra sự thừa tiền của thị trườngcủa ông tạo nên bước đột phá hoảng chính là các cuộc khác).trong tư duy kinh tế. khủng hoảng thừa, được biểu - Thứ tư, đó là sự dư thừa của hiện thành nhiều hình thái trái phiếu chính phủ để biến Khi các học thuyết kinh tế khác nhau thông qua các loại những khoản tiền tiết kiệm cuốihiện đại không thể giải quyết thị trường khác nhau. cùng của người dân trở thànhbài toán khủng hoảng thực - Thứ nhất, đó là khủng tư bản, cũng như tính chất bấttế thì chúng ta đặt ra vấn đề hoảng sản xuất thừa của tư bình đẳng trong hệ thống thuếnghiên cứu lại một lí thuyết bản công nghiệp do sự tắc hiện nay. Điều này cho kết quảkhủng hoảng hoàn chỉnh – lí là một cuộc khủng hoảng nợthuyết khủng hoảng của Karl nghẽn trong quá trình lưu thông hàng hóa của tư bản công (Tư b n tập 1, quyển IIMarx. Sự khác biệt của Karl v quá trình tích lũy tư bản chủ thương nghiệp. Tư bản ở đâyMarx so với các nhà kinh tế nghĩa). được biểu hiện thành nhữnghọc hiện đại là ông vận dụng hàng hóa không bán được.phép duy vật biện chứng và Trên cơ sở đó, Marx đưa ralogic lịch sử vào trong phân - Thứ hai, đó là khủng hoảng các mâu thuẫn nội tại của chínhtích kinh tế. Marx không phân chủ nghĩa tư bản, đó là:tích khủng hoảng theo các - Mâu thuẫn giữa nền sản xuấtyếu tố nguyên nhân, kết quả đại kế hoạch của tư bản côngcủa từng hiện tượng cá thể nghiệp và giới hạn thị trườngkết hợp với tâm lí bầy đàn, với sự gia nhập tự do của tư bảnngược lại Marx đặt vấn đề thương nghiệp làm cho tỉ suấtkhủng hoảng chính là một mâu lợi nhuận bình quân giảm dần.thuẫn nội tại của chủ nghĩa tư - Mâu thuẫn giữa nguồn gốcbản. Vì vậy ông nghiên cứu giá trị thặng dư được tạo ra từkhủng hoảng từ khi có những khu vực sản xuất nhưng bị tướcmầm mống của khủng hoảng đoạt quá nhiều do sự phát triểnthông qua một quá trình vận ngày càng phình to của khu vựcđộng đầy mâu thuẫn và phát tài chính tiền tệ do sự dư thừa phi sản xuất (chứng khoán, bấttriển lên thành các cuộc đại các loại giấy tờ có giá (tư bản động sản).suy thoái của kinh tế thế giới. giả), biểu hiện trên các sàn - Mâu thuẫn giữa tính chuyênĐiểm trùng lặp giữa Hayek và giao dịch chứng khoán và thị môn hóa trong lao động của nềnMarx là cả hai đều coi khủng trường tài chính. kinh tế tư bản chủ nghĩa với cơhoảng là quy luật tất yếu, bắt cấu lao động bất hợp lí. -Thứ ba là sự dư thừa củabuộc phải xảy ra nhưng điểm tư bản tiền tệ trong hệ thốngtiến bộ vượt trội của Marx, ông ngân hàng dẫn đến các cuộccho rằng khủng hoảng có thể khủng hoảng tiền tệ giữa các quốc gia do sự di chuyển của 8
  10. 10. Số T3/2012 Yes News - Mâu thuẫn do mất cân - Cơ cấu lao động của các Tóm lại, theo Marx, cácđối giữa tiết kiệm, đầu tư và nền kinh tế phát triển trong giải pháp để giải quyết khủngtiêu dùng. Đầu tư và tiêu dùng vòng 10 năm qua ngày càng hoảng tài chính hiện nay là:thường lớn hơn rất nhiều so có xu hướng chuyển sang - Một là thu lại lợi nhuận siêuvới tiết kiệm khi tiền được các ngành dịch vụ tài chính. ngạch trong các ngành phi sảnluân chuyển qua hệ thống Thu nhập bình quân một năm xuất, đưa về mức lợi nhuận bìnhngân hàng, đồng thời tạo nên của một nhà chế tạo tên lửa quân của các ngành sản xuất vàgánh nặng lạm phát rất cao NASA của Mỹ là 150.000 nộp lợi nhuận siêu ngạch vàovào các thời điểm nền kinh tế – 200.000 USD, còn các kĩ các quĩ của nhà nước và phụcthăng hoa nhất, mở màn cho sư chế tạo máy có thu nhập vụ an sinh xã hội (Điều 1 trongmột sự gia tăng lãi suất đột 40.000 – 60.000 USD một Tuyên ngôn Đ ng C ng s n).biến, dẫn đến sự bùng nổ của năm. Trong khi đó, một nhânkhủng hoảng. viên mới vào của Morgan - Hai là áp dụng một hệ thống Stanley có thu nhập khoảng ngân hàng thống nhất, đảm bảo Biểu hiện trong cuộc khủng 150.000 USD/năm, còn các mức cung ứng tiền tệ ổn địnhhoảng kinh tế 2008 thông qua nhân viên tài chính làm việc trong nền kinh tế, đảm bảo mứcbốn mâu thuẫn: lâu năm tại phố Wall có thu lãi suất chênh lệch giữa các nhập từ 300.000 – 400.000 ngành có tỉ suất lợi nhuận khác - Tỉ suất lợi nhuận bình USD – gấp gần 10 lần lương nhau.quân của các ngành côngnghiệp trong vòng 10 năm của một kĩ sư kĩ thuật lâu - Ba là kết hợp quá trìnhqua sụt giảm đáng kể từ mức năm. Điều đó thể hiện rõ cơ đào tạo với sự phát triển củakhoảng 15%/năm xuống 8%/ cấu bất hợp lý của lực lượng lực lượng sản xuất với khoanăm đối với các nền kinh tế lao động. học kĩ thuật để đảm bảo cho cơđang phát triển và khoảng cấu lao động ở mức hợp lí, phù5%/năm xuống 2%/năm đối hợp với điều kiện sản xuất củavới các nền kinh tế phát triển. từng quốc gia nhưng không bị chi phối bới thị trường. - Tỉ suất lợi tức của cácngành dịch vụ tài chính, ngânhàng, bảo hiểm và thị trường Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008tài chính phái sinh có xu đã cho chúng ta một cái nhìnhướng tăng lên và thường ở tổng quan về các lí thuyết kinhmức cao, khoảng 8% ở các tế hiện nay và việc vận dụngnước phát triển và 20-25% vào trong các điều kiện hoàncác nước đang phát triển. cảnh thực tiễn, đồng thời cũngChính vì vậy qui mô của thị là một cơ hội để nghiên cứu lạitrường tài chính gấp khoảng - Lạm phát trong các năm các phân tích của Karl Marx –20 lần qui mô thị trường thật, qua thường không cao với các người đầu tiên đưa ra sự phântính đến năm 2010, tổng giá nền kinh tế phát triển. Tuy tích hoàn chỉnh về chủ nghĩa tưtrị trên thị trường tài chính nhiên mức giá cả hàng hóa bản, điều mà từ bao lâu nayphái sinh vào khoảng 560.000 trung bình lại có xu hướng chúng ta đã bỏ quên.tỉ USD, gấp 10 lần GDP của tăng cao rất nhiều (mức giátoàn bộ nền kinh tế thế giới. cả hàng hóa so với giá trị thật Lê Quang Trung của hàng hóa), biểu hiện rõ (Sinh viên K49, Đại học rệt nhất là giá vàng, giá năng KTQD) lượng. 9
  11. 11. Số T3/2012 Yes NewsPhỏng vấn cô Trần Thị Lan Hương – Giảng viên viện ngânhàng tài chính với đề tài cấp Bộ: Nghiên cứu thực nghiệm vềhành vi bầy đàn trên thị trường chứng khoán Việt Nam đề tài “Nghiên cứu thực đề tài bằng tiếng Anh, và ứng nghiệm về hành vi bầy dụng Kinh tế Lượng cũng đàn trên thị trường chứng không phải là thế mạnh của khoán Việt Nam”. Cô có Trường. Cô và thầy Hưng thể chia sẻ với chúng em tại đều nhận thấy đây là đề tài sao lại chọn đề tài đó? rất hay nên nhận lời tham gia. Cô đính chính một chút, đó Khi mới tham gia nhóm thì là đề tài này do ba người làm cô cũng nhận được đề nghị chứ không phải chỉ có hai làm nhóm trưởng nhưng cô người là cô và thầy Hưng. nghĩ nhóm trưởng phải là linh Một người nữa, cũng chính hồn của team, phải là người là leader của nhóm, là anh tâm huyết nhất với ý tưởngĐề tài “Nghiên cứu thực Vũ Văn Trường. Và Người của họ, do vậy cả nhóm đềunghiệm về hành vi bầy đàn hướng dẫn cho nhóm là Th.S, thống nhất là Trường sẽ làmtrên thị trường chứng khoán NCS.Nguyễn Đức Hiển – trưởng nhóm. Và có thể nói,Việt Nam” do nhóm sinh viênVũ Văn Trường, Nguyễn Thế trưởng phòng tổ chức cán bộ. một trong những thành côngHưng, Trần Thị Lan Hương Đề tài hành vi bầy đàn là một của nhóm là tinh thần đồng(lớp Tài chính tiên tiến K49) trong những gợi ý của thầy và đội, và vì nhóm có ngườithực hiện dưới sự hướng dẫn cũng là một phần trong chuỗi nhóm trưởng hiểu và tâmcủa Thạc sĩ Nguyễn Đức Hiển nghiên cứu về hành vi nhà huyết với vấn đề, truyền tinhđã đạt giải Nhì trong giải đầu tư mà thầy đang nghiên thần cho cả nhóm.thưởng Nghiên cứu khoa học cứu. Tình cờ, khi Trường làsinh viên cấp Bộ năm 2011. sinh viên nhóm thực tập tốtBản tin Sinh viên nghiên cứu Thưa cô, nhóm làm đề tài nghiệp của thầy, thầy có đưakhoa học lần này sẽ gửi tới các này trong thời gian bao ra gợi ý nghiên cứu và Trườngbạn những lời chia sẻ về quá lâu?trình nghiên cứu khoa học từ đã nhận nghiên cứu đề tài.cô Trần Thị Lan Hương – hiện Thời điểm Trường bắt đầuđang là giảng viên viện Ngân Ban đầu, Trường là người nhận ý tưởng về thì cũng kháhàng – Tài chính, Đại học trực tiếp tiếp xúc và làm lâu, nhưng Trường “giữ” ýKinh tế quốc dân. việc với thầy. Nhưng sau đó, tưởng trong một tháng rưỡi Trường đã mời cô và thầy mà chưa tìm được cách giảiThưa cô, chúng em được Hưng tham gia cùng nhóm quyết, vì tìm tài liệu đọc,biết cô và thầy Nguyễn vì thực sự nếu làm một mình nhưng cũng không hiệu quảThế Hưng có tham gia làm thì hơi quá sức; vừa phải làm 10
  12. 12. Số T3/2012 Yes Newsvì bạn ấy không mạnh về nghiệm là chưa có nên khó có 200 nhà đầu tư trở lên), saumảng kinh tế lượng. Khi cô thể thuyết phục được. Vì thế, đó quan sát hành vi giao dịchvới thầy Hưng vào nhóm thì đối với những người nghiên của họ. Khi một thông tincả ba làm trong khoảng một cứu, thì điều này lại rất có ý mới được đưa ra, liệu nhữngtháng, làm việc với tần suất nghĩa. Ở Việt Nam cũng chưa người cùng nắm một loại cổcao, có thể nói là khá “căng”. có nh ững bài nghiên cứu phiếu có cùng phản ứng như nào chỉ ra hành vi bầy đàn nhau hay không, có cùng đặtCô có thể chia sẻ với chúng là có và nó tồn tại ở mức độ lệnh mua vào-bán ra cổ phiếuem một số nội dung chính nào, mạnh hay yếu? Khi thị hay không? Qua đó có thể rútcủa đề tài? trường đi lên hay đi xuống thì ra được hành vi bầy đàn có hành vi bầy đàn nhiều hơn? tồn tại hay không. Tuy nhiên Chắc khi mọi người đọc Mục đích của mình là chứng trong thời điểm nhóm làmtên đề tài thì cũng phần nào minh thị trường chứng khoán nghiên cứu, thời gian khá hạnđoán được, đây không phải là Việt Nam có hành vi bầy đàn hẹp, chỉ có khoảng một thángmột nghiên cứu về lý thuyết hay không, trên từng sàn giao rưỡi; nên rất khó để có thểhay định tính, mà nó là một dịch, khi thị trường đi lên thì theo cách đó. Công ty chứngnghiên cứu định lượng – hành vi đó mạnh hay yếu? khoán có thể cung cấp thôngnghiên cứu thực nghiệm. Đối với cổ phiếu lớn thì hành tin cho mình, nhưng nhóm tựKhi nói về thị trường chứng vi bầy đàn của nhà đầu tư là nhận thấy là khó có thể xử lýkhoán Việt nam, người ta nhiều hay ít, đối với cổ phiếu hết từng ấy dữ liệu trong vòngthường nói rằng: nhà đầu tư tầm trung hoặc nhỏ thì hành một tháng rưỡi, mỗi ngày lạithường hành động theo tâm vi bầy đàn như thế nào? Mục có những thay đổi từ phía cáclý bầy đàn, thị trường như thế đích là để nhà đầu tư có sự nhà đầu tư. Nên nhóm quyếtnào thì mọi người đầu tư như cảnh giác, không nên dựa định chọn hướng thứ hai,thế. Nhưng chưa có nghiên theo tâm lý đám đông. đơn giản hơn một chút. Đó làcứu định lượng nào chứng tiếp cận hành vi bầy đàn theominh rằng có thật là thế hay Đối với đề tài này thì những hướng khác. Theo đó, hànhkhông? Bài nghiên cứu này là phương pháp nghiên cứu vi bầy đàn được hiều là hànhmột nền tảng, một bài tham nào đã được sử dụng ạ? động của nhà đầu tư, đưa rakhảo cho các nghiên cứu sau. quyết định đầu tư dựa theo sựKhi có một vấn đề nào đó về Ở Việt Nam thì có ít bài biến động tăng giảm của thịhành vi bầy đàn, thì có thể nghiên cứu về hành vi bầy trường.nói rằng chúng tôi đã chứng đàn, nhưng ở nước ngoài thìminh được bằng thực nghiệm các nhà nghiên cứu đã làm từ Khi trình bày đề tà ,cô đãlà có tồn tại hành vi bầy đàn. khá lâu rồi. Và họ cũng chỉ nhận được những lời đánh ra một số phương pháp tiếp giá từ phía các thầy cô như Và ai cũng nghĩ là có hành vi cận với hành vi bầy đàn. Có thế nào ạ?bầy đàn rồi thì việc gì phải đi hai phương pháp tiếp cậnchứng minh? Về mặt thực tế phổ biến nhất. Thứ nhất là Về nội dung đề tài, thầythì có vẻ là khá rõ ràng nhưng xem xét một nhóm nhà đầu Đặng Ngọc Đức - một thànhchứng minh về mặt thực tư (chọn mẫu, có thể gồm từ viên ban giám khảo có nhận 11
  13. 13. Số T3/2012 Yes Newsxét: Nhóm nên mở rộng so chọn nguồn dữ liệu chuẩn, không có động tĩnh gì thìsánh hành vi bầy đàn của thị lọc và phân tích dữ liệu, đó chắc chắn không chỉ thầy màtrường Việt Nam so với thị là phần của cô. Còn Hưng rất ai cũng sẽ phải sốt ruột; sautrường khác (như thị trường giỏi trong việc đọc và viết đó thầy nói rằng: “Nếu khôngMỹ), vì sau khi so sánh sẽ tiếng Anh; tư duy phân tích làm được thì nên từ bỏ”. Khinhìn rõ hơn, thấy rõ được và tổng hợp rất tốt. nghe thấy điều đó trong buổihiệu ứng; và cũng nên nghiên đầu tiên vào nhóm, thực sự côcứu theo nhiều hướng, nhóm cũng hơi “shock”. Nhưng đómới chỉ nghiên cứu về định Thưa cô, trong quá trình là một trong những động lựclượng thôi, còn nhiều yếu tố làm đề tài, cả nhóm có gặp khiến cô quyết tâm thực hiệnđịnh tính nữa… khó khăn gì không ạ? đề tài này. Về sau, cô mới thấy rằng, thực sự câu nói đó Khó khăn trong quá trình của thầy là một trong nhữngLúc nhóm làm việc thì mọi làm việc thì có rất nhiều, cô động lực rất lớn cho cả nhóm,người phân công công việc tin là nhóm nào cũng vậy. Lúc và có lẽ đó cũng là mục đíchvới nhau như thế nào? Có mới vào cô cảm thấy có phần của thầy, để cả nhóm phải tựxảy ra mâu thuẫn gì không hơi nản và ngột ngạt. Khi bật lên và quyết tâm chiếnạ? mới đọc đề tài, hướng nghiên đấu. Sau đó, thì cả nhóm đều cứu thì cô thấy mình có thể thấy thầy thực sự tuyệt vời, Như cô đã trao đổi từ đầu, làm được, và đề tài này trong khi nhiệt tình hỗ trợ nhóm rấtmột trong những điều dẫn tầm tay của mình. Tuy nhiên, nhiều về mặt tinh thần.tới thành công của nhóm là lúc đó nhóm lại gặp vấn đề làtinh thần đồng đội. Trong quá dữ liệu hơi khó tìm, phải lọctrình làm đề tài, công việc và xử lý từng cổ phiếu một để Thưa cô, cô có đôi lời chiađược phân chia rất rõ ràng và xem có bị lỗi hay không. Và sẻ về hoạt động nghiên cứumọi người đều hỗ trợ nhau. phải xử lý từng con số thì quả khoa học, những điều côCó thể nói đây là nhóm mà thực rất vất vả. đã đúc rút được trong quácô cảm thấy ưng ý nhất. Mỗi trình nghiên cứu? Và một khó khăn nữa, đó làngười đều nhìn thấy thế mạnh quá trình làm việc ban đầu.riêng của mình và làm việc Có rất nhiều điều mà bản Khi mới vào nhóm, hai bạntheo thế mạnh mà mình sẵn thân cô rút ra được. Đầu tiên có nói rằng thầy giáo sẽ cungcó. Trường rất giỏi trong việc là phải tìm được lĩnh vực cấp tài liệu. Nhưng trongtìm dữ liệu, bất kỳ dữ liệu gì mình muốn nghiên cứu. Cô buổi đầu tiên cô gặp thầy,nhóm cần, Trường đều có khả rất thích lĩnh vực tài chính thầy có nhấn mạnh là nhómnăng tìm được, kể cả các bài hành vi, vì nó khá là mới ở phải tự tìm kiếm dữ liệu, vìbáo mang tầm quốc tế, hay Việt Nam, nó có cả tâm lý bầy đây là nghiên cứu của nhóm.những bài báo cần phải trả đàn, sự tự tin thái quá của các Có lẽ thầy cũng muốn “kích”phí, Trường đều có thể tìm nhà đầu tư… Kế đến, phải xác cả nhóm để tất cả phải tự bậttrong thời gian 1 đêm. Có định được lĩnh vực mình yêu lên, vì một đề tài nhận về,rất nhiều nguồn dữ liệu, cần thích, rồi phối hợp với giảng mà đến hơn một tháng rưỡi 12
  14. 14. Số T3/2012 Yes Newsviên hướng dẫn để chọn một Cô được cả nhóm và thầy tín mà mình yêu thích. Thứ hai,chủ đề phù hợp. Nhớ là mình nhiệm cử làm đại diện thuyết là mình cũng được nhiều thầyphải có khả năng làm được, trình. Thực sự khi ấy cô hơi cô và bạn bè biết đến. Trongphải nhìn thấy tiềm năng ở run vì chưa bao giờ thuyết những buổi lễ trao tặng giảichủ đề ấy. Có khi một đề tài trình bằng tiếng Việt ở cấp thưởng, cô cảm thấy thựcmà người làm thì cho rằng quốc gia thế này cả. Rõ ràng sự rất vui và việc mình làmnó hay, nhưng người khác lại tinh thần màu cờ sắc áo đang rất có ý nghĩa. Những giảithấy nó không cần thiết. rất lớn, và cũng là áp lực thưởng mà nhóm nhận được nữa. Nhưng khi cô lên thuyết là sự cổ vũ lớn về mặt tinh Mọi người cũng cần tìm một trình và có hai người đồng thần, khiến cả nhóm khônggiảng viên hướng dẫn tâm đội đứng bên cạnh, cô thực cảm thấy hối tiếc về nhữnghuyết, có thời gian theo cùng sự có cảm giác họ là những điều đã bỏ ra. Nhóm được mọimình trong suốt quá trình động viên rất lớn về tinh thần người khen ngợi, trong đó cómình làm, khi đó tinh thần cho mình. Sau khi các nhóm thầy Trung, thầy Hiển. Đâycủa cả nhóm cũng lên được. nghe kết quả và các thầy cô thực sự là điều hết sức quýTrong quá trình cô làm, nhóm trong hội đồng đọc báo cáo, báu. Trong quá trình làm việccủa cô được thầy giúp đỡ và cô trưởng hội đồng có nhấn thì các thầy cũng tìm kiếm vàđộng viên rất nhiều. mạnh: Trong chín bài thuyết thấy được đây là những sinh Còn vấn đề chọn teammate trình ngày hôm nay thì cả viên tiềm năng. Nhóm cũngcho mình. Đôi khi người ta hội đồng đều cảm thấy bị được các thầy giới thiệu vớicó tâm lý ỷ lại, mọi người ấn tượng bởi một bài thuyết đại diện tạp chí Ngân hàngmuốn hưởng thụ kết quả trình của em sinh viên đến Việt Nam trong buổi lễ ra mắtnhưng lại không muốn làm. từ đại học Kinh tế quốc dân, Viện Ngân hàng Tài chính,Khi có một người làm được một bài thuyết trình không điều đó có nghĩa là mình sẽthì cả nhóm hùa vào, lấy kết những khúc chiết mà còn rất có cơ hội đưa những bài báo,quả đấy; không có sự động xúc động. Và khi nghe xong bài nghiên cứu của mình lênnão, chia sẻ công việc. Cho thì cả nhóm đều cảm thấy rất những tạp chí uy tín. Ngoài ranên mọi người phải phân vui và hãnh diện. thì còn có nhiều giải thưởng,chia việc làm ngay từ đầu, và học bổng của các tổ chức traomọi người phải tin tưởng lẫn tặng cho sinh viên đạt giải Mọi người nói rằng làmnhau, đừng ép các bạn phải nghiên cứu khoa học. nghiên cứu khoa học thìlàm thế này, phải làm thế kia. đạt được rất nhiều ích lợi, Tinh thần đồng đội gần như cô cảm thấy bản thân đã Chúng em xin chân thànhlà yếu tố tạo nên chiến thắng nhận được lợi ích gì ạ? cảm ơn những chia sẻ của cô,của nhóm mà theo cô, đó là thực sự những kinh nghiệmyếu tố quan trọng nhất. Trong Theo cô thì đúng là có khá của cô rất bổ ích đối với sinhngày lên thuyết trình trên Bộ nhiều lợi ích mà cô nhận được viên trong quá trình nghiênGD&ĐT, nhóm phải thuyết khi làm nghiên cứu. Thứ nhất, cứu khoa học cũng như trongtrình với cùng với 8 đội khác mình có thể hiểu sâu sắc hơn cuộc sống.từ các trường trên cả nước. về một vấn đề, một lĩnh vực Vương Mỹ Anh 13
  15. 15. Số T3/2012 Yes News sách tài khóa để bù đắp sự Đó là lượng tiền đủ để mua thiếu hụt. Điểm tiếp theo tất cả các hàng hóa sản xuất ra của Keynes tấn công vào mà không làm tăng giá và đem kinh tế học cổ điển là về tốc lại đầy đủ việc làm. Ẩn sau độ quay của đồng tiền, khi nguyên tắc nghe rất đơn giản khủng hoảng nổ ra, ông nhận này là cả một sự ph c tạp khi thấy rằng vòng quay này sẽ cung tiền không chỉ phụ thuộc chậm đi do người tiêu dùng vào lượng tiền cơ sở mà còn giảm chi tiêu, khiến cho có chịu ảnh hưởng rất lớn từ tốc sự chênh lệch giữa tiết kiệm độ quay vòng của những đồng và đầu tư, vậy thì liệu lãi suất tiền đó và đây cũng chính là có thể đem lại sự hài hòa nữa điểm xuất phát tạo nên sự không? khác nhau giữa các nhà kinh tế Keynesian và những người Các nhà kinh tế thời bấy theo phái trọng tiền. giờ gần như đã công nhậnFriedman và lí thuyết Keynes, ngoại trừ một số người, trong đó có Theo quan điểm của Keynes, tốc độ quay vòng của tiền làphái trọng tiền Friedman, người đã sáng lập không ổn định trong khi theo trường phái kinh tế vĩ mô có Friedman và các nhà kinh tế tầm ảnh hưởng lớn sau này - của phái trọng tiền, vòng Sau một thời kì thịnh phái trọng tiền, hay còn gọi quay này hoàn toàn ổn địnhvượng của học thuyết Keynes là phái tiền tệ. Để tìm hiểu vì Friedman cho rằng nhu cầuthì đến những năm 70 của thế về vấn đề này, ta hãy đi từ tiền tệ phụ thuộc các yếu tốkỉ XX, với những dữ liệu mới một số khái niệm cơ bản để dài hạn như sức khỏe, học vấnvề nền kinh tế, các nhà kinh hiểu các nhà tiền tệ và các hay thu nhập kì vọng, ngườitế bắt đầu đặt câu hỏi với học nhà Keynes đã tranh luận tiêu dùng thiên về duy trì mộtthuyết này. Trong bối cảnh với nhau về điều gì. Đầu tiên mức tiêu dùng ổn định vì anhđó, Friedman với tư cách là chúng ta phải hiểu cung tiền ta kì vọng vào dòng thu nhậpđại di n cho phái trọng tiền đã bằng tích số của tiền cơ sở dài hạn, nếu một thời điểm nàotìm ra lời giải cho những nghi và hệ số nhân tiền, trong đó đó làm ăn thuận lợi và kiếmvấn đó. tiền cơ sở là bao gồm lượng được nhiều hơn, anh ta sẽ tiết Vậy học thuyết của Keynes tiền mặt đang lưu thông cộng kiệm nhiều hơn. Như vậy vớicó những nội dung gì? Hai quan với tiền kí gửi ở ngân hàng lập luận của mình, Friedman đãđiểm cơ bản cuả ông về điều (không tính các loại trái bác bỏ quan điểm rằng nhu cầutiết kinh tế là: thứ nhất, nền phiếu,cổ phiếu). Và với mức ti n tệ là thay đổi của Keyneskinh tế không đạt được trạng cung tiền cao, điều tất yếu sẽ và chỉ ra rằng về dài hạn, nhuthái toàn dụng nhân công như là lạm phát; tăng cung tiền cầu này được giữ nguyên, haycác nhà kinh tế cổ điển lầm khi khả năng sản xuất của nói cách khác vòng quay tiềntưởng, vì vậy, dẫn tới quan nền kinh tế đã đến giới hạn, có tốc độđiểm thứ hai là sự can thiệp gây ra chênh lệch tiền - hàng.của chính phủ vào nền kinh tế Vậy bài toán đặt ra là lượngbằng chính cung tiền thế nào là hợp lý? 14
  16. 16. Số T3/2012 Yes Newsổn định. Như vậy, theo học để thúc đẩy tăng trưởng. Về tỉ Mặc dù các nhà kinh tế sauthuyết của Friedman, công cụ lệ thất nghiệp, Friedman cho này đều đã thấy rõ được sứcthuế sẽ không thể phát huy rằng tỉ lệ thất nghiệp thực tế mạnh song hành của cả chínhhết tác dụng trong điều chỉnh trong ngắn hạn sẽ đi chệch sách tài khóa và tiên tệ, nhưngnền kinh tế, tức là việc giảm khỏi tỉ lệ thất nghiệp tự nhiên, không ai có thể phủ nhậnthuế nhiều khi không thể kích chủ yếu là do người lao động được vai trò của Friedmanthích nền kinh tế, hay tăng thường chịu ảo tưởng giá trị trong quá trình khẳng định vịthuế nhiều khi lại không thể tiền tệ, tức là tiền lương danh thế của chính sách tiền tệ.khống chế được tốc độ phát nghĩa đã đánh lừa suy nghĩ Một thời kì tranh cãi của cảtriển của nền kinh tế như lý của người lao động và làm hai trường phái tưởng như đãluận của Keynes, điều này đã nguồn cung lao động thay đổi kết thúc với quan điểm trungđược chứng minh qua các lần khiến tỉ lệ thất nghiệp thay dung cho cả hai con đườnggiảm thuế hay tăng thuế của đổi. để điều tiết nền kinh tế nhưngcác nước trong những năm 60 những quan điểm ấy vẫn cònđến những năm 90 của thế kỉ Bằng những lý luận và nhiều tranh luận.20. Năm 1962, Friedman cùng chứng cứ của mình, Fried-manvới Schwartz đã cho ra đời đã giúp trường phái trọng tiền Trong bối cảnh nước tacuốn: L ch s ti n t nư c Mĩ, chiến thắng được trường phái hiện nay, việc nghiên cứu lại1867-1960. Trong tác phẩm Keynes một cách thuyết phục, lí thuyết tiền tệ của Friedmannày, ông đã khẳng đ nh một đem lại vị thế không thể phủ có một ý nghĩa thực tiễn rấtluận điểm quan trọng là trong nhận cho các nhà tiền tệ sau lớn, nhất là khi chúng ta đangcác cuộc suy thoái thì thực tế một thời gian dài bị sự chế giễu xây dựng nền kinh tế thị trườnglà do cung tín dụng giảm và của các nhà kinh tế Keynes. đ nh hướng xã hội chủ nghĩa,không đáp ứng đủ cơn khát cầu Tuy nhiên câu chuyện chưa đòi hỏi một vốn hiểu biết vềtín dụng chứ không phải là do dừng lại ở đó, thực tế cho cách thức hoạt động kinh tế tưtổng cầu về hàng hóa dịch vụ. thấy nhiều thời kì lạm phát bản. Việc nghiên cứu lí thuyết sau này, việc cắt cung tiền dù kinh tế nói chung và lí thuyết giảm lạm phát nhưng lại gây ra của Friedman nói riêng sẽ hạn Đến đây, chúng ta bắt đầu thất nghiệp do nguồn tín dụng chế được nhiều sai lầm trongphải xem lại cách thức một cho doanh nghiệp bị hạn chế điều tiết nền kinh tế nhiềuchính phủ điều tiết nền kinh và hàng loạt công ty phá sản. thành phần của nước ta. Rấttế của mình. Nếu như theo Sở dĩ xảy ra điều này là do nhiều quốc gia thành công trênKeynes, chính phủ có thể thúc bản thân các ngân hàng trung thế giới đã có những nghiênđẩy nền kinh tế tăng trưởng ương khó lòng mà xác định cứu thực sự nghiêm túc về líbằng cách tăng chi tiêu công được khi nào thì nên tăng hay thuyết này và áp d ng nó mộtvà giảm lãi suất, thì Friedman giảm lượng cung tiền, khiến cách thành công trong từng điềulại ủng hộ sự phi điều tiết của cho đôi khi họ giảm cung tiền kiện riêng bi t của mình, đóchính phủ thông qua tài khóa, một cách thái quá mà quên đi cũng chính là điều mà chúngthay vào đó ông cho rằng sử vấn đề lãi suất. ta sẽ hướng tới.dụng chính sách tiền tệ, thựchiện cung tiền có kiểm soát Trịnh Duy Hoàng 15
  17. 17. Số T3/2012 Yes NewsTổ chức doanh nghiệp trong thời đại toàn cầu hóa Từ trước đến nay, khi nhắc môi trường bên ngoài thay rào cản giữa các phòng ban,tới sơ đồ tổ chức của một doanh đổi. tạo một môi trường sáng tạonghiệp, chúng ta thường có và năng động cho người nhân Vậy tổ chức doanh nghiệpmột suy nghĩ mang tính cứng viên. Trên thế giới, Google, như thế nào để có thể đạt hiệunhắc rằng một sơ đồ doanh Amazon và Boeing đã rất quả cao hơn trong công viêc?nghiệp hiệu quả khi tuân theo thành công khi áp dụng mô Bài viết đưa ra một số môsáu nguyên tắc cơ bản, bao hình này. hình quản lý đang ngày cànggồm sự chuyên môn hóa, chia trở nên phổ biến bởi tínhtheo phòng ban, sự rõ ràng nhanh nhạy và kích ứng củatrong phân công mệnh lệnh, nó trong thế giới ngày nay.số lư ng nhỏ nhân viên trongmỗi nhóm, người lãnh đạo đưara quyết định và mọi ngườitrong tổ chức tuân theo nhữngquy định điều luật trong côngviệc. Tuy nhiên trong một xã hộitoàn cầu hóa như hiện nay vớinhững sự biến động bất thường 2. Cấu trúc theo mavà phức tạp của nền kinh tế, trận (Matrix structures)liệu một sơ đồ tổ chức cứng Trong tổ chức được thiết kếnhắc tuân theo những nguyên theo cấu trúc này, các nhântắc như trên có còn hiệu quả? 1. Cấu trúc theo các viên chuyên môn từ nhữngTheo nhiều nhà lãnh đạo thành tổ, nhóm (team structures) bộ phận khác nhau làm việccông ngày nay, các nguyên trong những dự án được lãnhtắc trên đều có những hạn chế Công ty vận dụng cấu trúc đạo bởi người quản lý dự án.của nó. Ví dụ như việc chuyên này có cấu tạo bao gồm các Nhưng đồng thời, người nhânmôn hóa trong sản xuất, tại một nhóm nhỏ thực hiện các công viên vẫn phải đứng dưới sựmức nào đó có thể làm người việc của tổ chức. Trong những chỉ đạo của người đứng đầucông nhân cảm thấy chán nản tổ chức này, người nhân viên phòng ban của mình. Ngườitrong công viêc, tăng tỉ lệ công có quyền thiết kế và thực hiện quản lý dự án chỉ có quyềnnhân nghỉ việc và bỏ việc. công việc theo cách họ cho là hạn trong những công việcViệc phân công theo phòng phù hợp nhất và chịu trách liên quan đến dự án đó. Việcban làm giảm khả năng kích nhiệm về việc làm của mình. đánh giá về năng lực công tácứng của doanh nghiệp khi Một ưu điểm của mô hình cấu của nhân viên vẫn chủ yếu trúc này là giảm thiểu những 16
  18. 18. Số T3/2012 Yes Newsdựa vào người quản lí chuyên các cấp khác nhau của một tổmôn. Hai người lãnh đạo này ngừng học hỏi bên ngoài. chức, sự ngăn cản theo chiềuphải có quan hệ chặt chẽ với Trong những tổ chức này, nhân ngang là sự cách biệt giữa cácnhau nhằm đánh giá đúng về viên được đánh giá cao trong phòng ban, giữa những ngườitrình độ và kh năng của người việc ứng dụng những tri thức có chuyên môn hóa khácnhân viên. mới trong công việc và trong nhau, bức cản với bên ngoài việc quyết định các hành động. chính là những bức rào chắn3. Cấu trúc theo dự án Người nhân viên từ những bộ giữa công ty và khách hàng.(project structures) phận khác nhau có chuyên Một công ty cần dỡ bỏ tất cả môn khác nhau phải làm việc Cấu trúc này tương đối những dào cản này mới có thể và chia sẻ cùng nhau, ứnggiống với cấu trúc theo ma hoạt động hiệu quả và nhanh dụng những kiến thức mới.trận, tuy nhiên ở đây người nhạy.nhân viên đơn thuần chỉ làm Tuy nhiên, như vậy không có Như vậy có thể thấy một xuviệc trong các dự án. Khi nghĩa ta phủ định hoàn toàn thế lớn trong thế giới hiện đại,hoàn thành xong một dự án, sáu nguyên tắc cơ bản trong đó là việc cấu trúc theo hướnghọ sẽ tiếp tục chuyển tới một việc tổ chức. Người lãnh đạo nhanh nhạy, có khả năng thíchdự án khác phù hợp với khả cần biết kết hợp hài hòa các ứng cao với môi trường. cácnăng của họ. Cấu trúc này yếu tố này đề xây dựng một cấu trúc này nhằm giải quyếtđảm bảo cho doanh nghiệp cấu trúc phù hợp với hoàn cảnh những thử thách lớn của ngườimột sự linh hoạt không bị thực tế và mục tiêu của doanh lãnh đạo trong cấu trúc doanhràng buộc bởi các phòng ban. nghiệp. nghiêp, bao gồm:Người lãnh đạo nẵm vai trònhư người trợ giúp, đưa lời • Đảm bảo sự kết nối, liền Dương Lê Huyền Trangkhuyên. mạch trong tổ chức: Trong suốt thế kỉ XX, công4. Tổ chức không có biên việc của các nhân viên thườnggiới (the boundaryness mang tính dự báo trước, nhânorganization) viên thường xuyên làm việc trong văn phòng theo một Người đứng đầu tập đoàn lịch trình định sẵn. TuyGE, Jack Welch, Hoa Kì, đã nhiên, ngày nay, người lãnhsáng tạo ra thuật ngữ này. đạo phải đảm bảo sự liên lạcTrong đó nhấn mạnh cấu với những nhân viên di độngtạo của một tổ chức không của họ.bị giới hạn bởi các bức cản • Xây dựng một tổ chứctheo chiều dọc, chiều ngang mang tính học hỏi cao. Đâyvà từ bên ngoài. Bức cản là những tổ chức có khả năngtheo chiều dọc được hiểu là thích ứng, thay đổi và khôngsự ngăn cản được tạo nên bởi 17

×