Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 1
BÀI TẬP HÌNH...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 2
⇒ O là điểm ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 3
Vậy: A’F là ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 4
a. Tìm giao ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 5
Trên đoạn SC...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 6
6. Cho tứ di...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 7
P ∈ MP mà MN...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 8
⇒ (ACD) ∩ (M...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 9
P ∈ AK mà AK...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 10
12.Cho hình...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 11
Vậy: I = AN...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 12
⇒ K là điểm...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 13
• Chọn mp p...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 14
Trong (ABD)...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 15
6. Cho hình...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 16
Có hai trườ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 17
b. Tìm P = ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 18
⇒ IJ =
2
1
...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 19
ĐĐĐĐƯỜNG TH...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 20
Do đó : )//...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 21
Tương tự : ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 22
Giải
a. Hãy...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 23
Vậy : MNPQ ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 24
Giải
a. Tứ ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 25
)2.(2. xax ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 26
Tương tự :
...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 27
1.Cho hình ...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 28
chéo AC, BF...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 29
Ta có :

...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 30
SAMN // ⇒
S...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 31
Ta có : ⇒
...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 32
8. Cho tứ d...
Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016
Hình học không gian 11 Trang 33
T ư ơng T ự...
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

chuyen de hinh hoc khong gian 11 co loi giai - bien soan cong phu - hay

68.794 Aufrufe

Veröffentlicht am

chuyen de hinh hoc khong gian 11
phan dang rat hay co huong dan

Veröffentlicht in: Bildung
  • hanh123zes@gmail.com
       Antworten 
    Sind Sie sicher, dass Sie …  Ja  Nein
    Ihre Nachricht erscheint hier
  • huyenaa@gmail.com
       Antworten 
    Sind Sie sicher, dass Sie …  Ja  Nein
    Ihre Nachricht erscheint hier
  • huynhnga031212@gmail.com
       Antworten 
    Sind Sie sicher, dass Sie …  Ja  Nein
    Ihre Nachricht erscheint hier
  • truongquangtrung1234@gmail.com
       Antworten 
    Sind Sie sicher, dass Sie …  Ja  Nein
    Ihre Nachricht erscheint hier

chuyen de hinh hoc khong gian 11 co loi giai - bien soan cong phu - hay

  1. 1. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 1 BÀI TẬP HÌNH KHÔNG GIAN 11 BT1.Trong mặt phẳng (α ) cho tứ giác ABCD có các cặp cạnh đối không song song và điểm )(α∉S . a. Xác định giao tuyến của )(SAC và (SBD) b. Xác định giao tuyến của (SAB) và (SCD) c. Xác định giao tuyến của (SAD) và (SBC) Giải a. Xác định giao tuyến của (SAC) và (SBD) Ta có : S là điểm chung của (SAC) và (SBD) Trong (α), gọi O = AC ∩ BD • O ∈ AC mà AC ⊂ (SAC) ⇒ O ∈ (SAC) • O ∈ BD mà BD ⊂ (SBD) ⇒ O ∈ (SBD) ⇒ O là điểm chung của (SAC) và (SBD) Vậy : SO là giao tuyến của (SAC) và (SBD) b. Xác định giao tuyến của (SAB) và (SCD) Ta có: S là điểm chung của (SAC) và (SBD) Trong (α) , AB không song song với CD Gọi I = AB ∩ CD • I ∈ AB mà AB ⊂ (SAB) ⇒ I ∈ (SAB) • I ∈ CD mà CD ⊂ (SCD) ⇒ I ∈ (SCD) ⇒ I là điểm chung của (SAB) và (SCD) Vậy : SI là giao tuyến của (SAB) và (SCD) c. Tương tự câu a, b 2. Cho bốn điểm A,B,C,D không cùng thuộc một mặt phẳng . Trên các đoạn thẳng AB, AC, BD lần lượt lấy các điểm M, N, P sao cho MN không song song với BC. Tìm giao tuyến của ( BCD) và ( MNP) Giải • P ∈ BD mà BD ⊂ ( BCD) ⇒ P ∈ ( BCD) • P ∈ ( MNP) ⇒ P là điểm chung của ( BCD) và ( MNP) Trong mp (ABC) , gọi E = MN ∩ BC • E ∈ BC mà BC ⊂ ( BCD) ⇒ E ∈ ( BCD) • E ∈ MN mà MN ⊂ ( MNP) ⇒ E ∈ ( MNP) ⇒ E là điểm chung của ( BCD) và ( MNP) Vậy : PE là giao tuyến của ( BCD) và ( MNP) 3. Cho tam giác ABC và một điểm S không thuộc mp (ABC ) , một điểm I thuộc đoạn SA . Một đường thẳng a không song song với AC cắt các cạnh AB, BC theo thứ tự tại J , K. Tìm giao tuyến của các cặp mp sau : a. mp ( I,a) và mp (SAC ) b. mp ( I,a) và mp (SAB ) c. mp ( I,a) và mp (SBC ) Giải a. Tìm giao tuyến của mp ( I,a) với mp (SAC ) : Ta có: • I∈ SA mà SA ⊂ (SAC ) ⇒ I ∈ (SAC ) • I∈( I,a) ⇒ I là điểm chung của hai mp ( I,a) và (SAC ) Trong (ABC ), a không song song với AC Gọi O = a ∩ AC • O ∈ AC mà AC ⊂ (SAC ) ⇒ O ∈ (SAC ) • O ∈ ( I,a) k S I D O B C A J C B E N DP M A L A B J CK O I S
  2. 2. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 2 ⇒ O là điểm chung của hai mp ( I,a) và (SAC ) Vậy : IO là giao tuyến của hai mp ( I,a) và (SAC ) b. Tìm giao tuyến của mp ( I,a) với mp (SAB) : là JI c. Tìm giao tuyến của mp ( I,a) với mp (SBC ) Ta có : K là điểm chung của hai mp ( I,a) và mp (SBC ) Trong mp (SAC) , gọi L = IO ∩ SC • L ∈ SC mà SC ⊂ (SBC ) ⇒ L ∈ (SBC ) • L ∈ IO mà IO ⊂ ( I,a) ⇒ L ∈ ( I,a ) ⇒ L là điểm chung của hai mp ( I,a) và (SBC ) Vậy: KL là giao tuyến của hai mp ( I,a) và (SBC ) 4. Cho bốn điểm A ,B ,C , D không cùng nằm trong một mp a. Chứng minh AB và CD chéo nhau b. Trên các đoạn thẳng AB và CD lần lượt lấy các điểm M, N sao cho đường thẳng MN cắt đường thẳng BD tại I . Hỏi điểm I thuộc những mp nào . Xđ giao tuyến của hai mp (CMN) và ( BCD) Giải a. Chứng minh AB và CD chéo nhau : Giả sử AB và CD không chéo nhau Do đó có mp (α) chứa AB và CD ⇒ A ,B ,C , D nằm trong mp (α) mâu thuẩn giả thuyết Vậy : AB và CD chéo nhau b. Điểm I thuộc những mp : • I ∈ MN mà MN ⊂ (ABD ) ⇒ I ∈ (ABD ) • I ∈ MN mà MN ⊂ (CMN ) ⇒ I ∈ (CMN ) • I ∈ BD mà BD ⊂ (BCD ) ⇒ I ∈ (BCD ) Xđ giao tuyến của hai mp (CMN) và ( BCD) là CI 5. Cho tam giác ABC nằm trong mp ( P) và a là mộtđường thẳng nằm trong mp ( P) và không song song với AB và AC . S là một điểm ở ngoài mặt phẳng ( P) và A’ là một điểm thuộc SA . Xđ giao tuyến của các cặp mp sau a. mp (A’,a) và (SAB) b. mp (A’,a) và (SAC) c. mp (A’,a) và (SBC) Giải a. Xđ giao tuyến của mp (A’,a) và (SAB) • A’ ∈ SA mà SA ⊂ ( SAB) ⇒ A’∈ ( SAB) • A’ ∈ ( A’,a) ⇒ A’ là điểm chung của ( A’,a) và (SAB ) Trong ( P) , ta có a không song song với AB Gọi E = a ∩ AB • E ∈ AB mà AB ⊂ (SAB ) ⇒ E ∈ (SAB ) • E ∈ ( A’,a) ⇒ E là điểm chung của ( A’,a) và (SAB ) Vậy: A’E là giao tuyến của ( A’,a) và (SAB ) b. Xđ giao tuyến của mp (A’,a) và (SAC) • A’ ∈ SA mà SA ⊂ ( SAC) ⇒ A’∈ ( SAC) • A’ ∈ ( A’,a) ⇒ A’ là điểm chung của ( A’,a) và (SAC ) Trong ( P) , ta có a không song song với AC Gọi F = a ∩ AC • F∈ AC mà AC ⊂ (SAC ) ⇒ F ∈ (SAC ) • E ∈ ( A’,a) ⇒ F là điểm chung của ( A’,a) và (SAC ) M I C B D N A F a P E B C N M A A' S
  3. 3. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 3 Vậy: A’F là giao tuyến của ( A’,a) và (SAC ) c. Xđ giao tuyến của (A’,a) và (SBC) Trong (SAB ) , gọi M = SB ∩ A’E • M ∈ SB mà SB ⊂ ( SBC) ⇒ M∈ ( SBC) • M ∈ A’E mà A’E ⊂ ( A’,a) ⇒ M∈ ( A’,a) ⇒ M là điểm chung của mp ( A’,a) và (SBC ) Trong (SAC ) , gọi N = SC ∩ A’F • N ∈ SC mà SC ⊂ ( SBC) ⇒ N∈ ( SBC) • N ∈ A’F mà A’F ⊂ ( A’,a) ⇒ N∈ ( A’,a) ⇒ N là điểm chung của mp ( A’,a) và (SBC ) Vậy: MN là giao tuyến của ( A’,a) và (SBC ) 6. Cho tứ diện ABCD , M là một điểm bên trong tam giác ABD , N là một điểm bên trong tam giác ACD . Tìm giao tuyến của các cặp mp sau a. (AMN) và (BCD) b. (DMN) và (ABC ) Giải a. Tìm giao tuyến của (AMN) và (BCD) Trong (ABD ) , gọi E = AM ∩ BD • E ∈ AM mà AM ⊂ ( AMN) ⇒ E∈ ( AMN) • E ∈ BD mà BD ⊂ ( BCD) ⇒ E∈ ( BCD) ⇒ E là điểm chung của mp ( AMN) và (BCD ) Trong (ACD ) , gọi F = AN ∩ CD • F ∈ AN mà AN ⊂ ( AMN) ⇒ F∈ ( AMN) • F ∈ CD mà CD ⊂ ( BCD) ⇒ F∈ ( BCD) ⇒ F là điểm chung của mp ( AMN) và (BCD ) Vậy: EF là giao tuyến của mp ( AMN) và (BCD ) b. Tìm giao tuyến của (DMN) và (ABC) Trong (ABD ) , gọi P = DM ∩ AB • P ∈ DM mà DM ⊂ ( DMN) ⇒ P∈ (DMN ) • P ∈ AB mà AB ⊂ ( ABC) ⇒ P∈ (ABC) ⇒ P là điểm chung của mp ( DMN) và (ABC ) Trong (ACD) , gọi Q = DN ∩ AC • Q ∈ DN mà DN ⊂ ( DMN) ⇒ Q∈ ( DMN) • Q ∈ AC mà AC ⊂ ( ABC) ⇒ Q∈ ( ABCA) ⇒ Q là điểm chung của mp ( DMN) và (ABC ) Vậy: PQ là giao tuyến của mp ( DMN) và (ABC ) Dạng 2 : Xác định giao điểm của đường thẳng a và mặt phẳng (α) Phương pháp : • Tìm đường thẳng b nằm trong mặt phẳng (α) • Giao điểm của a và b là giao đt a và mặt phẳng (α) Chú ý : Đường thẳng b thường là giao tuyến của mp (α) và mp (β) ⊃ a Cần chọn mp (β) chứa đường thẳng a sao cho giao tuyến của mp (α) và mp (β) dể xác định và giao tuyến không song song với đường thẳng a Bài tập : 1. Trong mp (αααα) cho tam giác ABC . Một điểm S không thuộc (αααα) . Trên cạnh AB lấy một điểm P và trên các đoạn thẳng SA, SB ta lấy lần lượt hai điểm M, N sao cho MN không song song với AB . a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SPC ) b. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (αααα) Giải B C E D F N M Q P A b a A ββββ αααα
  4. 4. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 4 a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SPC ) Cách 1 : Trong (SAB) , gọi E = SP ∩ MN • E ∈ SP mà SP ⊂ (SPC) ⇒ E ∈(SPC) • E ∈ MN Vậy : E = MN ∩ (SPC ) Cách 2 : • Chọn mp phụ (SAB) ⊃ MN • ( SAB) ∩ (SPC ) = SP • Trong (SAB), gọi E = MN ∩ SP E ∈ MN E ∈ SP mà SP ⊂ (SPC) Vậy : E = MN ∩ (SPC ) b. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mp (α) Cách 1: Trong (SAB) , MN không song song với AB Gọi D = AB ∩ MN • D ∈ AB mà AB ⊂ (α) ⇒ D ∈(α) • D ∈ MN Vậy: D = MN ∩ (α) Cách 2 : • Chọn mp phụ (SAB) ⊃ MN • ( SAB) ∩ (α) = AB • Trong (SAB) , MN không song song với AB Gọi D = MN ∩ AB D ∈ AB mà AB ⊂ (α) ⇒ D ∈(α) D ∈ MN Vậy : D = MN ∩ (α) 2. Cho tứ giác ABCD và một điểm S không thuộc mp (ABCD ). Trên đoạn SC lấy một điểm M không trùng với S và C . Tìm giao điểm của đường thẳng SD với mặt phẳng (ABM ) Giải • Chọn mp phụ (SBD) ⊃ SD • Tìm giao tuyến của hai mp ( SBD) và (ABM ) − Ta có B là điểm chung của ( SBD) và (ABM ) − Tìm điểm chung thứ hai của ( SBD) và (ABM ) Trong (ABCD ) , gọi O = AC ∩ BD Trong (SAC ) , gọi K = AM ∩ SO K∈ SO mà SO ⊂ (SBD) ⇒ K ∈( SBD) K∈ AM mà AM ⊂ (ABM ) ⇒ K ∈( ABM ) ⇒ K là điểm chung của ( SBD) và (ABM ) ⇒ ( SBD) ∩ (ABM ) = BK • Trong (SBD) , gọi N = SD ∩ BK N∈ BK mà BK ⊂ (AMB) ⇒ N ∈(ABM) N ∈ SD Vậy : N = SD ∩ (ABM) 3. Cho tứ giác ABCD và một điểm S không thuộc mp (ABCD ). Trên đoạn AB lấy một điểm M , A M D B P E C N S αααα M A D O C B S K N
  5. 5. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 5 Trên đoạn SC lấy một điểm N ( M , N không trùng với các đầu mút ) . a. Tìm giao điểm của đường thẳng AN với mặt phẳng (SBD) b. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SBD) Giải a. Tìm giao điểm của đường thẳng AN với mặt phẳng (SBD) • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ AN • Tìm giao tuyến của ( SAC) và (SBD) Trong (ABCD) , gọi P = AC ∩ BD ⇒ ( SAC) ∩ (SBD) = SP • Trong (SAC), gọi I = AN ∩ SP I ∈ AN I ∈ SP mà SP ⊂ (SBD) ⇒ I ∈ (SBD) Vậy : I = AN ∩ (SBD) b. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SBD) • Chọn mp phụ (SMC) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của ( SMC ) và (SBD) Trong (ABCD) , gọi Q = MC ∩ BD ⇒ ( SAC) ∩ (SBD) = SQ • Trong (SMC), gọi J = MN ∩ SQ J∈ MN J ∈ SQ mà SQ ⊂ (SBD) ⇒ J ∈ (SBD) Vậy: J = MN ∩ (SBD) 4. Cho một mặt phẳng (αααα) và một đường thẳng m cắt mặt phẳng (αααα) tại C . Trên m ta lấy hai điểm A, B và một điểm S trong không gian . Biết giao điểm của đường thẳng SA với mặt phẳng (αααα) là điểm A’ . Hãy xác định giao điểm của đường thẳng SB và mặt phẳng (αααα) Giải • Chọn mp phụ (SA’C) ⊃ SB • Tìm giao tuyến của ( SA’C ) và (α) Ta có ( SA’C ) ∩ (α) = A’C • Trong (SA’C ), gọi B’ = SB ∩ A’C B’∈ SB mà SB ⊂ (SA’C ) ⇒ B’ ∈ (SA’C) B’ ∈ A’C mà A’C ⊂ (α) ⇒ B’ ∈ (α) Vậy : B’= SB ∩ (α) 5. Cho bốn điểm A, B , C, S không cùng ở trong một mặt phẳng . Gọi I, H lần lượt là trung điểm của SA, AB .Trên SC lấy điểm K sao cho : CK = 3KS. Tìm giao điểm của đường thẳng BC với mặt phẳng ( IHK ) Giải • Chọn mp phụ (ABC) ⊃ BC • Tìm giao tuyến của ( ABC ) và (IHK) Trong (SAC) ,có IK không song song với AC Gọi E’ = AC ∩ IK ⇒ ( ABC ) ∩ ( IHK) = HE’ • Trong (ABC ), gọi E = BC ∩ HE’ E ∈ BC mà BC ⊂ ( ABC) ⇒ E ∈ ( ABC) E ∈ HE’ mà HE’ ⊂ ( IHK) ⇒ E ∈ ( IHK) Vậy: E = BC ∩ ( IHK) Q A C P D NI B M S E E' K A C B H I S A B Sm C B' A' αααα
  6. 6. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 6 6. Cho tứ diện SABC .Gọi D là điểm trên SA , E là điểm trên SB và F là điểm trên AC ( DE và AB không song song ) . a. Xđ giao tuyến của hai mp (DEF) và ( ABC ) b. Tìm giao điểm của BC với mặt phẳng ( DEF ) c. Tìm giao điểm của SC với mặt phẳng ( DEF ) Giải a. Xđ giao tuyến của hai mp (DEF) và ( ABC ) Ta có : F là điểm chung của hai mặt phẳng (ABC) và (DEF) Trong (SAB) , AB không song song với DE Gọi M = AB ∩ DE • M ∈ AB mà AB ⊂ (ABC) ⇒ M ∈ (ABC) • M ∈ DE mà DE ⊂ (DEF) ⇒ M ∈ (DEF) ⇒ M là điểm chung của hai mặt phẳng (ABC) và (DEF) Vậy: FM là giao tuyến của hai mặt phẳng (ABC) và (DEF) b. Tìm giao điểm của BC với mặt phẳng ( DEF ) • Chọn mp phụ (ABC) ⊃ BC • Tìm giao tuyến của ( ABC ) và (DEF) Ta có (ABC) ∩ (DEF) = FM hình 1 • Trong (ABC), gọi N = FM ∩ BC N∈ BC N ∈ FM mà FM ⊂ (DEF) ⇒ N ∈ (DEF) Vậy: N = BC ∩ (DEF) c. Tìm giao điểm của SC với mặt phẳng ( DEF ) • Chọn mp phụ (SBC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của ( SBC ) và (DEF) Ta có: E là điểm chung của ( SBC ) và (DEF) ο N ∈ BC mà BC ⊂ (SBC) ⇒ N ∈ (SBC) ο N ∈ FM mà FM ⊂ (DEF) ⇒ N ∈ (DEF) ⇒ N là điểm chung của ( SBC ) và (DEF) Ta có (SBC) ∩ (DEF) = EN • Trong (SBC), gọi K = EN ∩ SC K∈ SC K ∈ EN mà EN ⊂ (DEF) ⇒ K ∈ (DEF) hình 2 Vậy: K = SC ∩ (DEF) 7. Cho hình chóp S.ABCD .Gọi O là giao điểm của AC và BD . M, N, P lần lượt là các điểm trên SA, SB ,SD. a. Tìm giao điểm I của SO với mặt phẳng ( MNP ) b. Tìm giao điểm Q của SC với mặt phẳng ( MNP ) Giải a. Tìm giao điểm I của SO với mặt phẳng ( MNP ) • Chọn mp phụ (SBD) ⊃ SO • Tìm giao tuyến của ( SBD ) và (MNP) Ta có N ∈ MN mà MN ⊂ (MNP) ⇒ N ∈ (MNP) N ∈ SB mà SB ⊂ (SBD) ⇒ N ∈ (SBD) ⇒ N là điểm chung của ( SBD ) và (MNP) N K A M E D F C B S N M F E K D C B A S
  7. 7. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 7 P ∈ MP mà MN ⊂ (MNP) ⇒ P ∈ (MNP) P ∈ SD mà SD ⊂ (SBD) ⇒ P ∈ (SBD) ⇒ P là điểm chung của ( SBD ) và (MNP) ⇒ (MNP) ∩ (SBD) = NP • Trong (SBD), gọi I = SO ∩ NP I ∈ SO I ∈ NP mà NP ⊂ (MNP) ⇒ I ∈ (MNP) Vậy: I = SO ∩ (MNP) b. Tìm giao điểm Q của SC với mặt phẳng ( MNP ) • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của ( SAC ) và (MNP) Ta có M ∈ MN mà MN ⊂ (MNP) ⇒ M ∈ (MNP) M ∈ SA mà SA ⊂ (SAC) ⇒ M ∈ (SAC) ⇒ M là điểm chung của ( SAC ) và (MNP) I ∈ MI mà MI ⊂ (MNP) ⇒ I ∈ (MNP) I ∈ SO mà SO ⊂ (SAC) ⇒ I ∈ (SAC) ⇒ I là điểm chung của ( SAC ) và (MNP) ⇒ ( SAC) ∩ (SBD) = MI • Trong (SAC), gọi Q = SC ∩ MI Q∈ SC Q∈ MI mà MI ⊂ (MNP) ⇒ Q ∈ (MNP) Vậy: Q = SC ∩ (MNP) 8. Cho tứ diện ABCD .Gọi M,N lần lượt là trung điểm AC và BC . K là điểm trên BD và không trùng với trung điểm BD . a. Tìm giao điểm của CD và (MNK ) b. Tìm giao điểm của AD và (MNK ) Giải a. Tìm giao điểm của CD và (MNK ) : • Chọn mp phụ (BCD) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của ( BCD ) và (MNK) Ta có N ∈ (MNK) N ∈ BC mà BC ⊂ (BCD) ⇒ N ∈ (BCD) ⇒ N là điểm chung của (BCD ) và (MNK) K ∈ (MNK) K ∈ BD mà BD ⊂ (BCD) ⇒ K ∈ (BCD) ⇒ K là điểm chung của (BCD ) và (MNK) ⇒ (BCD) ∩ (MNK) = NK • Trong (BCD), gọi I = CD ∩ NK I∈ CD I∈ NK mà NK ⊂ (MNK) ⇒ I ∈ (MNK) Vậy: I = CD ∩ (MNK) b. Tìm giao điểm của AD và (MNK ) • Chọn mp phụ (ACD) ⊃ AD • Tìm giao tuyến của (ACD ) và (MNK) Ta có: M ∈ (MNK) M ∈ AC mà AC ⊂ (ACD) ⇒ M ∈ (ACD) ⇒ M là điểm chung của (ACD ) và (MNK) I∈ NK mà NK ⊂ (MNK) ⇒ I ∈ (MNK) I ∈ CD mà CD ⊂ (ACD) ⇒ I ∈ (ACD) ⇒ I là điểm chung của (ACD ) và (MNK) I Q P N M O D C B A S J I B D C N K M A
  8. 8. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 8 ⇒ (ACD) ∩ (MNK) = MI • Trong (BCD), gọi J = AD ∩ MI J∈ AD J∈ MI mà MI ⊂ (MNK) ⇒ J ∈ (MNK) Vậy: J = AD ∩ (MNK) 9. Cho tứ diện ABCD .Gọi M,N là hai điểm trên AC và AD . O là điểm bên trong tamgiác BCD. Tìm giao điểm của : a. MN và (ABO ) b. AO và (BMN ) Giải a. Tìm giao điểm của MN và (ABO ): • Chọn mp phụ (ACD) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của (ACD ) và (ABO) Ta có : A là điểm chung của (ACD ) và (ABO) Trong (BCD), gọi P = BO ∩ DC P∈ BO mà BO ⊂ (ABO) ⇒ P ∈ (ABO) P∈ CD mà CD ⊂ (ACD) ⇒ P ∈ (ACD) ⇒ P là điểm chung của (ACD ) và (ABO) ⇒ (ACD) ∩ (ABO) = AP • Trong (ACD), gọi Q = AP ∩ MN Q∈ MN Q∈ AP mà AP ⊂ (ABO) ⇒ Q ∈ (ABO) Vậy: Q = MN ∩ (ABO) b. Tìm giao điểm của AO và (BMN ) : • Chọn mp (ABP) ⊃ AO • Tìm giao tuyến của (ABP ) và (BMN) Ta có : B là điểm chung của (ABP ) và (BMN) Q ∈ MN mà MN ⊂ (BMN) ⇒ Q ∈ (BMN) Q ∈ AP mà AP ⊂ (ABP) ⇒ Q ∈ (ABP) ⇒ Q là điểm chung của (ABP ) và (BMN) ⇒ (ABP) ∩ (BMN) = BQ • Trong (ABP), gọi I = BQ ∩ AO I∈ AO I∈ BQ mà BQ ⊂ (BMN) ⇒ I ∈ (BMN) Vậy: I = AO ∩ (BMN) 10. Trong mp (αααα) cho hình thang ABCD , đáy lớn AB . Gọi I ,J, K lần lượt là các điểm trên SA, AB, BC ( K không là trung điểm BC) . Tìm giao điểm của : a. IK và (SBD) b. SD và (IJK ) c. SC và (IJK ) Giải a. Tìm giao điểm của IK và (SBD) • Chọn mp phụ (SAK) ⊃ IK • Tìm giao tuyến của (SAK ) và (SBD) Ta có : S là điểm chung của (SAK ) và (SBD) Trong (ABCD), gọi P = AK ∩ BD O Q P N M I C D B A
  9. 9. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 9 P ∈ AK mà AK ⊂ (SAK) ⇒ P ∈ (SAK) P ∈ BD mà BD ⊂ (SBD) ⇒ P ∈ (SBD) ⇒ P là điểm chung của (SAK ) và (SBD) ⇒ (SAK) ∩ (SBD) = SP • Trong (SAK), gọi Q = IK ∩ SP Q ∈ IK Q ∈ SP mà SP ⊂ (SBD) ⇒ Q ∈ (SBD) Vậy: Q = IK ∩ (SBD) b. Tìm giao điểm của SD và (IJK ) : • Chọn mp phụ (SBD) ⊃ SD • Tìm giao tuyến của (SBD ) và (IJK) Ta có : Q là điểm chung của (IJK ) và (SBD) Trong (ABCD), gọi M = JK ∩ BD M ∈ JK mà JK ⊂ ( IJK) ⇒ M ∈ (IJK) M ∈ BD mà BD ⊂ (SBD) ⇒ M ∈ (SBD) ⇒ M là điểm chung của (IJK ) và (SBD) ⇒ (IJK) ∩ (SBD) = QM • Trong (SBD), gọi N = QM ∩ SD N ∈ SD N ∈ QM mà QM ⊂ (IJK) ⇒ N ∈ (IJK) Vậy: N = SD ∩ (IJK) c. Tìm giao điểm của SC và (IJK ) : • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (IJK) Ta có : I là điểm chung của (IJK ) và (SAC) Trong (ABCD), gọi E = AC ∩ JK E ∈ JK mà JK ⊂ ( IJK) ⇒ E ∈ ( IJK) E ∈ AC mà AC ⊂ (SAC) ⇒ E ∈ (SAC) ⇒ E là điểm chung của (IJK ) và (SAC) ⇒⇒⇒⇒ ( IJK) ∩ (SAC) = IE • Trong (SAC), gọi F = IE ∩ SC F ∈ SC F ∈ IE mà IE ⊂ ( IJK) ⇒ F ∈ ( IJK) Vậy : F = SC ∩ ( IJK ) 11.Cho tứ diện ABCD . Trên AC và AD lấy hai điểm M,N sao cho MN không song song với CD. Gọi O là điểm bên trong tam giác BCD. a. Tìm giao tuyến của (OMN ) và (BCD ) b. Tìm giao điểm của BC với (OMN) c. Tìm giao điểm của BD với (OMN) Giải a. Tìm giao tuyến của (OMN ) và (BCD ): Ta có : O là điểm chung của (OMN ) và (BCD ) Trong (ACD) , MN không song song CD Gọi I = MN ∩ CD ⇒ I là điểm chung của (OMN ) và (BCD ) Vậy : OI = (OMN ) ∩ (BCD ) b. Tìm giao điểm của BC với (OMN): Trong (BCD), gọi P = BC ∩ OI Vậy : P = BC ∩ ( OMN ) c. Tìm giao điểm của BD với (OMN): Trong (BCD), gọi Q = BD ∩ OI Vậy : Q = BD ∩ ( OMN ) P I Q O M D N C B A N F M Q P K J I C B D A S
  10. 10. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 10 12.Cho hình chóp S.ABCD . Trong tam giác SBC lấy điểm M trong tam giác SCD lấy điểm N a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SAC) b. Tìm giao điểm của cạnh SC với mặt phẳng (AMN) Giải a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng (SAC) : • Chọn mp phụ (SMN) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (SMN) Ta có : S là điểm chung của (SAC ) và (SMN) Trong (SBC), gọi M’ = SM ∩ BC Trong (SCD), gọi N’ = SN ∩ CD Trong (ABCD), gọi I = M’N’ ∩ AC I ∈ M’N’ mà M’N’ ⊂ (SMN) ⇒ I ∈ ( SMN) I ∈ AC mà AC ⊂ (SAC) ⇒ I ∈ (SAC) ⇒ I là điểm chung của (SMN ) và (SAC) ⇒⇒⇒⇒ ( SMN) ∩ (SAC) = SI • Trong (SMN), gọi O = MN ∩ SI O ∈ MN O ∈ SI mà SI ⊂ ( SAC) ⇒ O ∈ ( SAC) Vậy : O = MN ∩ ( SAC ) b. Tìm giao điểm của cạnh SC với mặt phẳng (AMN) : • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (AMN) Ta có : ( SAC) ∩ (AMN) = AO • Trong (SAC), gọi E = AO ∩ SC E ∈ SC E ∈ AO mà AO ⊂ ( AMN) ⇒ E ∈ ( AMN) Vậy : E = SC ∩ ( AMN ) Dạng 3 : Chứng minh ba điểm thẳng hàng Phương pháp : • Chứng minh ba điểm đó cùng thuộc hai mp phân biệt • Khi đó ba điểm thuộc đường thẳng giao tuyến của hai mp Bài tập : 1. Cho hình bình hành ABCD . S là điểm không thuộc (ABCD) ,M và N lần lượt là trung điểm của đoạn AB và SC . a. Xác định giao điểm I = AN ∩∩∩∩ (SBD) b. Xác định giao điểm J = MN ∩∩∩∩ (SBD) c. Chứng minh I , J , B thẳng hàng Giải a. Xác định giao điểm I = AN ∩ (SBD ) • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ AN • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (SBD) ⇒⇒⇒⇒ ( SAC) ∩ (SBD) = SO • Trong (SAC), gọi I = AN ∩ SO I ∈ AN I ∈ SO mà SO ⊂ ( SBD) ⇒ I ∈ ( SBD) J E I O S C N M B A D M N B C N' E D M' I O A S
  11. 11. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 11 Vậy: I = AN ∩ ( SBD) b. Xác định giao điểm J = MN ∩ (SBD) • Chọn mp phụ (SMC) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của (SMC ) và (SBD) S là điểm chung của (SMC ) và (SBD) Trong (ABCD) , gọi E = MC ∩ BD ⇒⇒⇒⇒ ( SAC) ∩ (SBD) = SE • Trong (SMC), gọi J = MN ∩ SE J∈ MN J∈ SE mà SE ⊂ ( SBD) ⇒ J ∈ ( SBD) Vậy J = MN ∩ ( SBD) c. Chứng minh I , J , B thẳng hàng Ta có : B là điểm chung của (ANB) và ( SBD) • I ∈ SO mà SO ⊂ ( SBD) ⇒ I ∈ ( SBD) • I ∈ AN mà AN ⊂ (ANB) ⇒ I ∈ (ANB) ⇒ I là điểm chung của (ANB) và ( SBD) • J ∈ SE mà SE ⊂ ( SBD) ⇒ J∈ ( SBD) • J ∈ MN mà MN ⊂ (ANB) ⇒ J ∈ (ANB) ⇒ J là điểm chung của (ANB) và ( SBD) Vậy : B , I , J thẳng hàng 2. Cho tứ giác ABCD và S ∉∉∉∉ (ABCD). Gọi I , J là hai điểm trên AD và SB , AD cắt BC tại O và OJ cắt SC tại M . a. Tìm giao điểm K = IJ ∩∩∩∩ (SAC) b. Xác định giao điểm L = DJ ∩∩∩∩ (SAC) c. Chứng minh A ,K ,L ,M thẳng hàng Giải a. Tìm giao điểm K = IJ ∩ (SAC) • Chọn mp phụ (SIB) ⊃ IJ • Tìm giao tuyến của (SIB ) và (SAC) S là điểm chung của (SIB ) và (SAC) Trong (ABCD) , gọi E = AC ∩ BI ⇒⇒⇒⇒ (SIB) ∩ ( SAC) = SE • Trong (SIB), gọi K = IJ ∩ SE K∈ IJ K∈ SE mà SE ⊂ (SAC ) ⇒ K ∈ (SAC) Vậy: K = IJ ∩ ( SAC) b. Xác định giao điểm L = DJ ∩ (SAC) • Chọn mp phụ (SBD) ⊃ DJ • Tìm giao tuyến của (SBD ) và (SAC) S là điểm chung của (SBD ) và (SAC) Trong (ABCD) , gọi F = AC ∩ BD ⇒⇒⇒⇒ (SBD) ∩ ( SAC) = SF • Trong (SBD), gọi L = DJ ∩ SF L∈ DJ L∈ SF mà SF ⊂ (SAC ) ⇒ L ∈ (SAC) Vậy : L = DJ ∩ ( SAC) c. Chứng minh A ,K ,L ,M thẳng hàng Ta có :A là điểm chung của (SAC) và ( AJO) • K ∈ IJ mà IJ ⊂ (AJO) ⇒ K∈ (AJO) • K ∈ SE mà SE ⊂ (SAC ) ⇒ K ∈ (SAC ) I J E A B C M N D S O M K F E L A D C B O J I S
  12. 12. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 12 ⇒ K là điểm chung của (SAC) và ( AJO) • L ∈ DJ mà DJ ⊂ (AJO) ⇒ L ∈ (AJO) • L ∈ SF mà SF ⊂ (SAC ) ⇒ L ∈ (SAC ) ⇒ L là điểm chung của (SAC) và ( AJO) • M ∈ JO mà JO ⊂ (AJO) ⇒ M ∈ (AJO) • M ∈ SC mà SC ⊂ (SAC ) ⇒ M ∈ (SAC ) ⇒ M là điểm chung của (SAC) và ( AJO) Vậy : A ,K ,L ,M thẳng hàng 3. Cho tứ diện SABC.Gọi L, M, N lần lượt là các điểm trên các cạnh SA, SB và AC sao cho LM không song song với AB, LN không song song với SC. a. Tìm giao tuyến của mp (LMN) và (ABC) b. Tìm giao điểm I = BC ∩∩∩∩ ( LMN) và J = SC ∩∩∩∩ ( LMN) c. Chứng minh M , I , J thẳng hàng Giải a. Tìm giao tuyến của mp (LMN) và (ABC) Ta có : N là điểm chung của (LMN) và (ABC) Trong (SAB) , LM không song song với AB Gọi K = AB ∩ LM K ∈ LM mà LM ⊂ (LMN ) ⇒ K ∈ (LMN ) K ∈ AB mà AB ⊂ ( ABC) ⇒ K ∈ ( ABC) b. Tìm giao điểm I = BC ∩ ( LMN) • Chọn mp phụ (ABC) ⊃ BC • Tìm giao tuyến của (ABC ) và (LMN) ⇒⇒⇒⇒ (ABC) ∩ ( LMN) = NK • Trong (ABC), gọi I = NK ∩ BC I∈ BC I∈ NK mà NK ⊂ (LMN ) ⇒ I ∈ (LMN) Vậy : I = BC ∩ ( LMN) Tìm giao điểm J = SC ∩ ( LMN) • Trong (SAC), LN không song song với SC gọi J = LN ∩ SC J∈ SC J∈ LN mà LN ⊂ (LMN ) ⇒ J ∈ (LMN) Vậy : J = SC ∩ ( LMN) c. Chứng minh M , I , J thẳng hàng Ta có : M , I , J là điểm chung của (LMN) và ( SBC) Vậy : M , I , J thẳng hàng 4. Cho tứ giác ABCD và S ∉∉∉∉ (ABCD). Gọi M , N là hai điểm trên BC và SD. a. Tìm giao điểm I = BN ∩∩∩∩ ( SAC) b. Tìm giao điểm J = MN ∩∩∩∩ ( SAC) c. Chứng minh C , I , J thẳng hàng Giải a. Tìm giao điểm I = BN ∩ ( SAC) • Chọn mp phụ (SBD) ⊃ BN • Tìm giao tuyến của (SBD ) và (SAC) Trong (ABCD), gọi O = AC ∩ BD ⇒⇒⇒⇒ (SBD) ∩ ( SAC) = SO • Trong (SBD), gọi I = BN ∩ SO I∈ BN I∈ SO mà SO ⊂ (SAC ) ⇒ I ∈ (SAC) Vậy : I = BN ∩ ( SAC) b. Tìm giao điểm J = MN ∩ ( SAC) : O J K I M N A D C B S K J I S C M L N B A
  13. 13. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 13 • Chọn mp phụ (SMD) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của (SMD ) và (SAC) Trong (ABCD), gọi K = AC ∩ DM ⇒⇒⇒⇒ (SMD) ∩ ( SAC) = SK • Trong (SMD), gọi J = MN ∩ SK J ∈ MN J ∈ SK mà SK ⊂ (SAC ) ⇒ J ∈ (SAC) Vậy : J = MN ∩ ( SAC) c. Chứng minh C , I , J thẳng hàng : Ta có : C , I , J là điểm chung của (BCN ) và (SAC) Vậy : C , I , J thẳng hàng Dạng 4 : Tìm thiết diện của hình chóp và mặt phẳng (α ) : Chú ý : Mặt phẳng (α ) có thể chỉ cắt một số mặt của hình chóp Cách 1 : Xác định thiết diện bằng cách kéo dài các giao tuyến Bài tập : 1. Cho hình chóp S.ABCD đáy là hình bình hành tâm O . Gọi M, N , I là ba điểm lấy trên AD , CD , SO . Tìm thiết diện của hình chóp với mặt phẳng (MNI) Giải Trong (ABCD), gọi J = BD ∩ MN K = MN ∩ AB H = MN ∩ BC Trong (SBD), gọi Q = IJ ∩ SB Trong (SAB), gọi R = KQ ∩ SA Trong (SBC), gọi P = QH ∩ SC Vậy : thiết diện là ngũ giác MNPQR 2. Cho hình chóp S.ABCD. Gọi M, N , P lần lượt là trung điểm lấy trên AB , AD và SC . Tìm thiết diện của hình chóp với mặt phẳng (MNP) Giải Trong (ABCD) , gọi E = MN ∩ DC F = MN ∩ BC Trong (SCD) , gọi Q = EP ∩ SD Trong (SBC) , gọi R = FP ∩ SB Vậy : thiết diện là ngũ giác MNPQR 3. Cho tứ diện ABCD . Gọi H,K lần lượt là trung điểm các cạnh AB, BC . Trên đường thẳng CD lấy điểm M sao cho KM không song song với BD . Tìm thiết diện của tứ diện với mp (HKM ). Xét 2 .trường hợp : a. M ở giữa C và D b. M ở ngoài đoạn CD Giải a. M ở giữa C và D : Ta có : HK , KM là đoạn giao tuyến của (HKM) với (ABC) và (BCD) Trong (BCD), gọi L = KM ∩ BD R H S A O J N M D C B Q I P K N Q F R E B C D M P A S
  14. 14. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 14 Trong (ABD), gọi N = AD ∩ HL Vậy : thiết diện là tứ giác HKMN b. M ở ngoài đoạn CD: Trong (BCD), gọi L = KM ∩ BD Vậy : thiết diện là tam giác HKL 4. Cho hình chóp S.ABCD. Gọi M, N lần lượt là trung điểm lấy trên AD và DC .Tìm thiết diện của hình chóp với mặt phẳng (MNE) Giải Trong (SCD), gọi Q = EN ∩ SC Trong (SAD), gọi P = EM ∩ SA Trong (ABCD), gọi F = MN ∩ BC Trong (SBC), gọi R = FQ ∩ SB Vậy : thiết diện là ngũ giác MNQRP Cách 2 :Xác định thiết diện bằng cách vẽ giao tuyến phụ : Bài tập : 5. Cho hình chóp S.ABCD .Gọi M, N lần lượt là trung điểm SB và SC . Giả sử AD và BC không song song . a. Xác định giao tuyến của (SAD) và ( SBC) b. Xác định thiết diện của mặt phẳng (AMN) với hình chóp S.ABCD Giải a. Xác định giao tuyến của (SAD) và ( SBC) : Trong (ABCD) , gọi I = AD ∩ BC Vậy : SI = (SAD) ∩ ( SBC) b. Xác định thiết diện của mặt phẳng (AMN) với hình chóp S.ABCD Trong (SBC) , gọi J = MN ∩ SI Trong (SAD) , gọi K = SD ∩ AJ Vậy : thiết diện là tứ giác AMNK M L N B C D A K H M L H K A D C B I JK M NA D C B S R P Q NA E D C FB M S
  15. 15. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 15 6. Cho hình chóp S.ABCD.Trong tam giác SBC lấy một điểm M trong tam giác SCD lấy một điểm N. a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng(SAC) b. Tìm giao điểm của cạnh SC với mặt phẳng (AMN) c. Tìm thiết diện của mặt phẳng (AMN) với hình chóp S.ABCD Giải a. Tìm giao điểm của đường thẳng MN với mặt phẳng(SAC): • Chọn mp phụ (SMN) ⊃ MN • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (SMN) Ta có : S là điểm chung của (SAC ) và (SMN) Trong (SBC), gọi M’ = SM ∩ BC Trong (SCD), gọi N’ = SN ∩ CD Trong (ABCD), gọi I = M’N’ ∩ AC I ∈ M’N’ mà M’N’ ⊂ (SMN) ⇒ I ∈ ( SMN) I ∈ AC mà AC ⊂ (SAC) ⇒ I ∈ (SAC) ⇒ I là điểm chung của (SMN ) và (SAC) ⇒⇒⇒⇒ ( SMN) ∩ (SAC) = SI • Trong (SMN), gọi O = MN ∩ SI O ∈ MN O ∈ SI mà SI ⊂ ( SAC) ⇒ O ∈ ( SAC) Vậy : O = MN ∩ ( SAC ) b. Tìm giao điểm của cạnh SC với mặt phẳng (AMN) : • Chọn mp phụ (SAC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của (SAC ) và (AMN) Ta có : ( SAC) ∩ (AMN) = AO • Trong (SAC), gọi E = AO ∩ SC E ∈ SC E ∈ AO mà AO ⊂ ( AMN) ⇒ E ∈ ( AMN) Vậy : E = SC ∩ ( AMN ) c. Tìm thiết diện của mặt phẳng (AMN) với hình chóp S.ABCD: Trong (SBC), gọi P = EM ∩ SB Trong (SCD), gọi Q = EN ∩ SD Vậy : thiết diện là tứ giác APEQ 7. Cho hình chóp S.ABCD. Gọi A’, B’ , C’ là ba điểm lấy trên các cạnh SA, SB, SC . Tìm thiết diện của hình chóp khi cắt bởi mặt phẳng (A’B’C’) Giải Trong (ABCD), gọi O = AC ∩ BD Trong (SAC), gọi O’ = A’C’ ∩ SO Trong (SBD), gọi D’ = B’O’ ∩ SD P S A O I M' DE N' C B N M Q M N B C N' E D M' I O A S
  16. 16. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 16 Có hai trường hợp : • Nếu D’ thuộc cạnh SD thì thiết diện là tứ giác A’B’C’D’ • Nếu D’ thuộc không cạnh SD thì Gọi E = CD ∩ C’D’ F = AD ∩ A’D’ ⇒ thiết diện là tứ giác A’B’C’EF .HAI Đ.HAI Đ.HAI Đ.HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG Dạng 5 : Chứng minh hai đường thẳng a và b song song : Sử dụng một trong các cách sau : • Chứng minh a và b đồng phẳng và không có điểm chung • Chứng minh a và b phân biệt và cùng song song với đường thẳng thứ ba • Chứng minh a và b đồng phẳng và áp dụng các tính chất của hình học phẳng (cạnh đối của hình bình hành , định lý talet … ) • Sử dụng các định lý • Chứng minh bằng phản chứng Bài tập : 1. Cho hình chóp S.ABCD với đáy ABCD là hình bình hành .Gọi A’ ,B’ , C’ ,D’ lần lượt là trung điểm các cạnh SA , SB , SC , SD . a. Chứng minh A’B’C’D’ là hình bình hành b. Gọi M là điểm bất kì trên BC . Tìm thiết diện của (A’B’M) với hình chóp S.ABCD Giải a. Chứng minh A’B’C’D’ là hình bình hành : Trong tam giác SAB, ta có : A’B’ // 2 1 AB Trong tam giác SCD, ta có : C’D’ // 2 1 CD Mặt khác AB // CD ⇒ A’B’ // C’D’ Vậy : A’B’C’D’ là hình bình hành b. Tìm thiết diện của (A’B’M) với hình chóp S.ABCD: Ta có : AB ⁄ ⁄ A’B’ và M là điểm chung của (A’B’M) và (ABCD) Do đó giao tuyến của (A’B’M) và (ABCD) là Mx song song AB và A’B’ Gọi N = Mx ∩ AD Vậy : thiết diện là hình thang A’B’MN 2. Cho hình chóp S.ABCD với đáy ABCD là hình thang với cạnh đáy AB và CD (AB >>>>CD). Gọi M , N lần lượt là trung điểm các cạnh SA , SB a. Chứng minh : MN ⁄ ⁄ CD C' O' C D' A' B ' O D B A S S O' B A C D'E F D A' B' O C' N M S A B D C A' B' C'D'
  17. 17. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 17 b. Tìm P = SC ∩∩∩∩ (ADN) c. Kéo dài AN và DP cắt nhau tại I . Chứng minh : SI ⁄ ⁄ AB ⁄ ⁄ CD . Tứ giác SABI là hình gì ? Giải a. Chứng minh : MN ⁄ ⁄ CD : Trong tam giác SAB, ta có : MN ⁄ ⁄ AB Mà AB ⁄ ⁄ CD ( ABCD là hình thang ) Vậy : MN ⁄ ⁄ CD b. Tìm P = SC ∩ (ADN): • Chọn mp phụ (SBC) ⊃ SC • Tìm giao tuyến của (SBC ) và (ADN) Ta có : N là điểm chung của (SBC ) và (ADN) Trong (ABCD), gọi E = AD ∩ AC ⇒ ( SBC) ∩ (ADN ) = NE • Trong (SBC), gọi P = SC ∩ NE Vậy : P = SC ∩ ( ADN ) c. Chứng minh : SI // AB // CD . Tứ giác SABI là hình gì ? Ta có : CDABSI SCD SAB SCD //// CD/ /AB )(CD )(AB )((SAB)SI ⇒        ⊂ ⊂ ∩= ( theo định lí 2) Xét ∆ ASI , ta có : SI // MN ( vì cùng song song AB) M là trung điểm AB ⇒ SI // 2MN Mà AB // 2.MN Do đó : SI // AB Vậy : tứ giác SABI là hình bình hành 3. Cho tứ diện ABCD .Gọi I ,J lần lượt là trọng tâm các tam giác ABC và ABD. Chứng minh : IJ ⁄ ⁄ CD⁄ ⁄ CD⁄ ⁄ CD⁄ ⁄ CD Giải Gọi E là trung điểm AB Ta có :    ∈ ∈ DEJ CEI ⇒ IJ và CD đồng phẳng Do đó : 3 1 == ED EJ EC EI (tính chất trọng tâm) Vậy : IJ // CD 4. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thang (đáy lớn AB). Gọi I, J lần lượt là trung điểm AD và BC , K là điểm trên cạnh SB sao cho SN = 3 2 SB . a. Tìm giao tuyến của (SAB) và (IJK) b. Tìm thiết diện của (IJK) với hình chóp S.ABCD Tìm điều kiện để thiết diện là hình bình hành Giải a. Tìm giao tuyến của (SAB) và (IJK): Ta có : AB ⁄ ⁄ IJ và K là điểm chung của (SAB) và (IJK) Vậy : giao tuyến là đường thẳng Kx song song AB b. Tìm thiết diện của (IJK) với hình chóp S.ABCD : Gọi L = Kx ∩ SA Thiết diện là hình thang IJKL Do : IJ là đường trung bình của hình thang ABCD L S C B JI K D A I E S B C M N P D A J I E C D B A
  18. 18. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 18 ⇒ IJ = 2 1 (AB + CD) Xét ∆SAB có : 3 2 == SB SK AB LK ⇒ LK = AB. 3 2 IJKL là hình bình hành ⇔ IJ = KL ⇔ 2 1 (AB + CD) = AB. 3 2 ⇔ AB = 3.CD Vậy : thiết diện IJKL là hình bình hành ⇔ AB = 3.CD 5. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành .Gọi M ,N ,P , Q lần lượt là các điểm nằm trên các cạnh BC , SC , SD ,AD sao cho MN // BS , NP // CD , MQ // CD a. Chứng minh : PQ // SA. b. Gọi K = MN ∩∩∩∩ PQ Chứng minh điểm K nằm trên đường thẳng cố định khi M di động trên cạnh BC. Giải a. Chứng minh : PQ // SA. Xét tam giác SCD : Ta có : NP // CD ⇒ CS CN DS NP = (1) Tương tự : MN // SB ⇒ CB CM CS CN = (2) Tương tự : MQ // CD ⇒ DA DQ CB CM = (3) Từ (1) , (2) và (3), suy ra DA DQ DS DP = Vậy : PQ // SA b. Chứng minh điểm K nằm trên đường thẳng cố định khi M di động trên cạnh BC Ta có :        ∩∈ ⊂ ⊂ )()( )( )( // SADSBCS SADAD SBCBC ADBC ⇒ giao tuyến là đường thẳng St qua S cố định song song BC và AD Mà K ∈ (SBC) ∩ (SAD) ⇒ K ∈ St (cố định ) Vậy : K ∈ St cố định khi M di động trên cạnh BC P K Q t D B C A M N S
  19. 19. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 19 ĐĐĐĐƯỜNG THẲNG SONG SONG MẶT PHẲNG Dạng 6 : Chứng minh đường thẳng a song song mặt phẳng (P) : Phương pháp : Chứng minh α α α //// d a ad d ⇒      ⊂ ⊄ Bài tập : 1. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành . Gọi M ,N lần lượt là trung điểm các cạnh AB và CD . a. Chứng minh MN // (SBC) , MN // (SAD) b. Gọi P là trung điểm cạnh SA . Chứng minh SB và SC đều song song với (MNP) c. Gọi G1 ,G 2 lần lượt là trọng tâm của ∆∆∆∆ABC và ∆∆∆∆SBC Chứng minh 21GG // (SAB) Giải a. Chứng minh MN // (SBC): Ta có : )//( )( // )( SBCMN SBCBC BCMN SBCMN ⇒      ⊂ ⊄ Tương tự : )//( )( // )( SADMN SADAD ADMN SADMN ⇒      ⊂ ⊄ b. Chứng minh SB // (MNP): Ta có : )//( )( // )( MNPSB MNPMP MPSB MNPSB ⇒      ⊂ ⊄ Chứng minh SC // (MNP): Tìm giao tuyến của (MNP) và (SAD) Ta có : P là điểm chung của (MNP) và (SAD) MN // AD Do đó giao tuyến là đường thẳng qua P song song MN cắt SD tại Q ⇒ PQ = (MNP) ∩ (SAD) Xét ∆ SAD , Ta có : PQ // AD P là trung điểm SA ⇒ Q là trung điểm SD Xét ∆ SCD , Ta có : QN // SC Ta có : )//( )( // )( MNPSC MNPNQ NQSC MNPSC ⇒      ⊂ ⊄ c. Chứng minh 21GG // (SAB) : Xét ∆ SAI , ta có : 3 121 == IS IG IA IG ⇒ 21GG // SA Q M N C D P B A S Q G1 I G2 S D C M N P A B
  20. 20. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 20 Do đó : )//(GG )( SA//GG )(GG 2121 21 SAB SABSA SAB ⇒      ⊂ ⊄ 2. Cho hình chóp S.ABCD . M,N là hai điểm trên AB, CD . Mặt phẳng (αααα) qua MN // SA a. Tìm các giao tuyến của (αααα) với (SAB) và (SAC). b. Xác định thiết diện của hình chóp với (αααα) c. Tìm điếu kiện của MN để thiểt diện là hình thang Giải a. Tìm các giao tuyến của (α) với (SAB): Ta có :      ⊂ ∩∈ )( // )()( SABSA SA SABM α α ⇒ (α) ∩ (SAB) = MP với MP // SA Tìm các giao tuyến của (α) với (SAC): Gọi R = MN ∩ AC Ta có :      ⊂ ∩∈ )( // )()( SACSA SA SACR α α ⇒ (α) ∩ (SAC) = RQ với RQ // SA b. Xác định thiết diện của hình chóp với (α): Thiết diện là tứ giác MPQN c. Tìm điếu kiện của MN để thiểt diện là hình thang: Ta có : MPQN là hình thang ⇒ )2( )1( // //    PQMN QNMP Xét (1) ,ta có QNSA// MP//QN MPSA // ⇒    Do đó : )//( )( // SCDSA SCDQN QNSA ⇒    ⊂ ( vô lí ) Xét (2) ,ta có BCMN // (SBC)PQ (ABCD)MN (SBC)(ABCD)BC ⇒      ⊂ ⊂ ∩= Ngược lại, nếu MN // BC thì PQMN SBCBC MB SBCPQ // )( )( )( ⇒      ⊂ ⊂ ∩= α α Vậy để thiết diện là hình thang thì MN // BC. 3. Cho tứ diện ABCD .Trên cạnh AD lẩy trung điểm M , trên cạnh BC lẩy trung điểm N bất kỳ . Gọi (α ) là mặt phẳng chứa đường thẳng MN và song song với CD . a. Hãy xác định thiết diện của mặt phẳng (α ) với tứ diện ABCD. b. Xác định vị trí của N trên CD sao cho thiết diện là hình bình hành . Giải a. Hãy xác định thiết diện của mặt phẳng (α ) với tứ diện ABCD. Ta có : )1(// )()( )( //)( CDMP ACDM ACDCD CD ⇒      ∩∈ ⊂ α α N S M A B C D P Q R N S M A B C D P Q R Q A D M N P C B
  21. 21. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 21 Tương tự : )2(// )()( )( //)( CDNQ BCDN BCDCD CD ⇒      ∩∈ ⊂ α α Từ (1) và (2), ta được : MP // NQ Vậy: thiết diện là hình thang MPNQ b. Xác định vị trí của N trên BC sao cho thiết diện là hình bình hành . Ta có : MP // NQ MP = CD. 2 1 MPNQ là hình bình hành ⇔     == ⇔    = CDNQMP NQMP NQMP NQMP 2 1 // // Do đó : N là trung điểm BC . Vậy : N là trung điểm BC thì MPNQ là hình bình hành 4. Cho hình thang ABCD có đáy lớn AB và S là một điểm ở ngoài mặt phẳng của hình thang . Gọi M là một điểm của CD ; (αααα) là mặt phẳng qua M và song song với SA và BC . a. Hãy tìm thiết diện của mặt phẳng (α ) với hình chóp S.ABCD. Thiết diện là hình gì ? b. Tìm giao tuyến của (αααα) với mặt phẳng (SAD). Giải a. Hãy tìm thiết diện của mặt phẳng (α ) với hình chóp S.ABCD: Ta có : )1(// )()( )( //)( BCMN ABCDM ABCDBC BC ⇒      ∩∈ ⊂ α α Tương tự : SANP SABN SABSA SA // )()( )( //)( ⇒      ∩∈ ⊂ α α )2(// )()( )( //)( BCPQ SBCP SBCBC BC ⇒      ∩∈ ⊂ α α Từ (1) và (2) , ta được : MN // PQ Vậy : thiết diện là hình thang MNPQ. b. Tìm giao tuyến của (α) với mặt phẳng (SAD). Trong (ABCD) , gọi I = AD ∩ BC ⇒ I là điểm chung của (α) và (SAD) Ta có :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( SADI SADSA SA α α Vậy : giao tuyến là đường thẳng qua I và song song với SA. 5. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành .Gọi M là một điểm trên cạnh SC và (αααα) là mặt phẳng chứa AM và song song với BD. a. Hãy nêu cách dựng các giao điểm E, F của mặt phẳng (αααα) lần lượt với các cạnh SB, SD. b. Gọi I là giao điểm của ME và CB , J là giao điểm của MF và CD. Hãy chứng minh ba điểm I,J, A thẳng hàng . B C P N M D A Q t Q I P N M C B D A S
  22. 22. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 22 Giải a. Hãy nêu cách dựng các giao điểm E, F của mặt phẳng (α) lần lượt với các cạnh SB, SD. Giả sử dựng được E, F thỏa bài toán Ta có : EFBD SBDEF SBDBD BD // )()( )( //)( ⇒      ∩= ⊂ α α Do các điểm E ,F ,A ,M cùng thuộc mặt phẳng (α) Trong (α) , gọi K = EF ∩ AM • K ∈ EF mà EF ⊂ (SBD) ⇒ K ∈ (SBD) • K ∈ AM mà AM ⊂ (SAC) ⇒ K ∈ (SAC) ⇒ K ∈ (SAC) ∩ (SBD) Do (SAC) ∩ (SBD) = SO ⇒ K ∈ SO Cách dựng E, F : Dựng giao điểm K của AM và SO , qua K dựng EF // BD b.Chứng minh ba điểm I , J , A thẳng hàng : Ta có :    ∈⇒⊂∈ ∈⇒⊂∈ )()( )()( ABCDIABCDBCmàBCI IMEmàMEI αα ⇒ I ∈ (α) ∩ (ABCD) Tương tự ,    ∩∈ ∩∈ )()( )()( ABCDJ ABCDA α α ⇒ I , J , A là điểm chung của (α) và (ABCD) Vậy : I , J , A thẳng hàng . 6. Trong mặt phẳng (αααα) cho tam giác ABC vuông tại A , Bˆ = 60 0 , AB = a .Gọi O là trung điểm của BC . Lấy điểm S ở ngoài mặt phẳng (αααα) sao cho SB = a và SB ⊥⊥⊥⊥ OA . Gọi M là mọt điểm trên cạnh AB , mặt phẳng (ββββ) qua M song song với SB và OA , cắt BC ,SC , SA lần lượt tại N , P , Q . Đặt x = BM ( 0 < x < a ) . a. Chứng minh MNPQ là hình thang vuông b. Tính diện tích của hình thang theo a và x . Tính x để diện tích này lớn nhất . Giải a. Chứng minh MNPQ là hình thang vuông : Ta có : )1(// )()( )( //)( OAMN ABCMN ABCOA OA ⇒      ∩= ⊂ β β )2(// )()( )( //)( SBMQ SABMQ SABSB SB ⇒      ∩= ⊂ β β )3(// )()( )( //)( SBNP SBCNP SBCSB SB ⇒      ∩= ⊂ β β Từ (2) và (3) ,suy ra MQ // NP // SB (4) ⇒ MNPQ là hình thang Từ (1) và (4) , ta có :    ⊥ ⊥ ⇒      ⊥ NPMN MQMN SBNPMQ OAMN SBOA //// // K J I M O E F S D C BA Q αααα A ON M P CB S
  23. 23. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 23 Vậy : MNPQ là hình thang vuông , đường cao MN. b. Tính diện tích của hình thang theo a và x . Ta có : MNNPMQSMNPQ ).( 2 1 += Tính MN : Xét tam giác ABC Ta có : BC AB B =cos ⇒ B AB BC cos = aBC 2=⇒ ⇒ BO = a Do ABO BOBA B ∆⇒    = = 0 60ˆ đều Có MN // AO ⇒ BO BN AB BM AO MN == xBNMBMN ===⇒ Tính MQ : Xét tam giác SAB , ta có : MQ // SB ⇒ AB AM SB MQ = ⇒ xa a a xa AB SB AMMQ −=−== ).(. Tính NP : Xét tam giác SBC , ta có : NP // SB ⇒ CB CN SB NP = ⇒ 2 2 2 ).2(. xa a a xa CB SB CNNP − =−== Do đó : )34.(3. 12 1 4 )34( xax xax SMNPQ −= − = Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 2 số dương 3x và 4a − 3x 3x.( 4a − 3x) ≤ 2 ) 2 343 ( xax −+ ≤ 4a² ⇒ 3 ² ²4. 12 1 a aSMNPQ =≤ Đẳng thức xảy ra khi 3x = 4a – 3x ⇔ x = 3 2a Vậy : x = 3 2a thì MNPQS đạt giá trị lớn nhất. 7. Cho hình vuông cạnh a , tâm O . Gọi S là một điểm ở ngoài mặt phẳng (ABCD) sao cho SB = SD. Gọi M là điểm tùy ý trên AO với AM = x . mặt phẳng (αααα) qua M song song với SA và BD cắt SO , SB , AB tại N, P , Q . a. Tứ giác MNPQ là hình gì ? b. Cho SA = a . Tính diện tích MNPQ theo a và x . Tính x để diện tích lớn nhất
  24. 24. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 24 Giải a. Tứ giác MNPQ là hình gì ?: Ta có : SB = SD ⇒ ∆ SBC = ∆ SDC (c-c-c) Gọi I là trung điểm SC Xét ∆ IBC và ∆ IDC Ta có : IC cạnh chung BC = CD ⇒ ∆ IBC = ∆ IDC ⇒ IB = ID ⇒ ∆ IBD cân tại I ⇒ IO ⊥ BD Mà OI // SA ⇒ SA ⊥ BD (*) Ta có : )1(// )()( )( //)( BDMQ MQABO ABOBD BD ⇒      =∩ ⊂ α α Tương tự : )2(// )()( )( //)( BDNP NPSBO SBOBD BD ⇒      =∩ ⊂ α α Từ (1) và (2) , suy ra BDNPMQ //// (3) Mặt khác : )4(// )()( )( //)( SAMN MNSAO SAOSA SA ⇒      =∩ ⊂ α α Tương tự : )5(// )()( )( //)( SAPQ PQSAB SABSA SA ⇒      =∩ ⊂ α α Từ (4) và (5) , suy ra SAPQMN //// (6) Từ (3) , (6) và (*), suy ra MNPQ là hình chữ nhật Vậy : MNPQ là hình chữ nhật b. Tính diện tích MNPQ theo a và x: Ta có : MNMQSMNPQ .= Tính MQ : Xét tam giác AQM : Ta có : AQM M Q ∆⇒       = = =Α 0 0 0 90ˆ 45ˆ 45ˆ cân tại M ⇒ MQ = AM = x Tính MQ : Xét tam giác SAO : Ta có : MN // SA ⇒ 2. 2 2. 2 2 .. xa a x a a OA OM ASMN OA OM AS MN −= − ==⇒= ⇒ )2.(2. 2 1 )2..(. xaxxaxMNMQSMNPQ −=−== Áp dụng bất đẳng thức Côsi cho 2 số dương 2.x và 2.xa − M N I P Q O D CB A S DCI = BCI
  25. 25. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 25 )2.(2. xax − ≤ 2 ) 2 )2.2. ( xax −+ ≤ 4 ²a ⇒ 2.4 ² 2.4 ² 4 ² . 2 1 a S aa S mãMNPQMNPQ =⇒=≤ Đẳng thức xảy ra khi 2.2. xax −= 4 2. 2.2 aa x ==⇔ ⇔ M là trung điểm AO Vậy : 4 2.a x = thì MNPQS đạt giá trị lớn nhất. 8. Cho tứ diện ABCD có AB = a , CD = b . Gọi I , J lần lượt là trung điểm AB và CD . Giả sử AB ⊥⊥⊥⊥ CD , mặt phẳng (αααα) qua M nằm trên đoạn IJ và song song với AB và CD. a. Tìm giao tuyến của (αααα) với ( ICD ) và (JAB) . b. Xác định thiết diện của (ABCD) với mặt phẳng (αααα) Chứng minh thiết diện là hình chữ nhật . c. Tính diện tích thiết diện của huình chữ nhật biết IM = 3 1 IJ . Giải a. Tìm giao tuyến của (α) với mặt phẳng ( ICD ): Ta có :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( ICDM ICDCD CD α α ⇒ giao tuyến là đt qua M và song song với CD cắt IC tại L và ID tại N Tương tự :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( JABM JABAB AB α α ⇒ giao tuyến là đt qua M và song song với AB cắt JA tại P và JB tại Q b. Xác định thiết diện của (ABCD) với mặt phẳng (α): Ta có :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( ABCL ABCAB AB α α ⇒ EF // AB (1) Tương tự :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( ABDN ABDAB AB α α ⇒ HG // AB (2) Từ (1) và (2) , suy ra EF // HG // AB (3) Ta có :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( ACDP ACDCD CD α α ⇒ FG // CD (4) G F H N L M Q P I J E D C B A
  26. 26. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 26 Tương tự :      ∩∈ ⊂ )()( )( //)( BCDQ BCDCD CD α α ⇒ EH // CD (5) Từ (4) và (5) , suy ra FG // EH // CD (6) Từ (3) và (6) , suy ra EFGH là hình bình hành Mà AB ⊥ CD (*) Từ (3) , (6) và (*), suy ra EFGH là hình chữ nhật c. Tính diện tích thiết diện của huình chữ nhật biết IM = 3 1 IJ : Ta có : LNPQFGEFSEFGH .. == Tính LN : Xét tam giác ICD : Ta có : LN // CD ⇒ ID IN CD LN = (7) Xét tam giác IJD : Ta có : MN // JD ⇒ IJ IM ID IN = (8) Từ (7) và (8), suy ra 333 1 bCD LN IJ IM CD LN ==⇒== Tương tự : 3 2 == JI JM AB PQ ⇒ aABPQ . 3 2 . 3 2 == Vậy : 9 2ab SEFGH = HAI MHAI MHAI MHAI MẶT THẲNG SONG SONG Dạng 7 : Chứng minh (α) // (β) : Sử dụng các cách sau : – )//()( )//(),//( )(),( βα ββ αα ⇒      =∩ ⊂⊂ ba Mba ba hình 1 – )//()( //,// )(),( )(),( βαββ αα ⇒         =∩ ⊂⊂ =∩ ⊂⊂ dbca Ndc dc Mba ba hình 2 – )//()( )//()( )//()( βα γβ γα ⇒    hình 3 Bài tập : M ββββ αααα b a N c d a b αααα ββββ M γγγγ αααα ββββ
  27. 27. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 27 1.Cho hình chóp S.ABCD đáy là hình bình hành tâm O. Gọi M, N lần lượt là trung điểm của SA ,SD a. Chứng minh rằng : (OMN) // (SBC) b. Gọi P, Q , R lần lượt là trung điểm của AB ,ON, SB. Chứng minh : PQ // (SBC), (MOR) // (SCD) Giải a. Chứng minh rằng : (OMN) // (SBC): Xét tam giác SAC và SDB : Ta có : )//()( // // SBCOMN SBON SCOM ⇒    b. Chứng minh : PQ // (SBC) Ta có : MNOP MNAD ADOP // // // ⇒    ⇒ M, N, P, O đồng phẳng ⇒ PQ ⊂ (MNO) Mà )//( (SBC)//)( )( SBCPQ MNO MNOPQ ⇒    ⊂ Vậy : PQ // (SBC) Chứng minh : PQ // (SBC), (MOR) // (SCD) : Ta có : DCMR DCAB ABMR // // // ⇒    (1) Xét tam giác SDB : ta có SDOR // (2) Từ (1) và (2) , ta được )//()( )()( )()( //// SCDMOR SCDSDvàSCDDC MORORvàMORMR SDORvàDCMR ⇒      ⊂⊂ ⊂⊂ 2. Cho hai hình bình hành ABCD và ABEF có chung cạnh AB và không đồng phẳng . I , J , K lần lượt là trung điểm các cạnh AB , CD, EF. Chứng minh : a. (ADF) // (BCE) b. (DIK) // (JBE) Giải a. (ADF)//(BCE): Ta có : )//( )( )( // BCEAD BCEBC BCEAD BCAD ⇒      ⊂ ⊄ (1) Tương tự : )//( )( )( // BCEAF BCEBE BCEAF BEAF ⇒      ⊂ ⊄ (2) Từ (1) và (2) , ta được : )//()( )()( )//( )//( BCEADF ADFAFvàADFAD BCEAF BCEAD ⇒      ⊂⊂ Vậy : )//()( BCEADF b. (DIK)//(JBE) : Ta có : )//()( // // JBEDIK BEIK JBDI ⇒    Vậy : (DIK)//(JBE) 3. Cho các hình bình hành ABCD , ABEF nằm trên hai mặt phẳng khác nhau .Trên các đường R N P Q S M O C B D A B CD EF I J K A
  28. 28. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 28 chéo AC, BF theo thứ tự lấy các điểm M,N sao cho MC = 2AM , NF = 2BN . Qua M, N lần lượt kẻ các đường thẳng song song với cạnh AB, cắt các cạnh AD, AF theo thứ tự tại M1 , N1 . Chứng minh rằng : a. DEMN // b. )//(11 DEFNM c. )//()( 11 DEFNMNM Giải a. DEMN // : Giả sử EN cắt AB tại I Xét ∆ NIB ∼ ∆ NEF Ta có : 2 1 == NF NB EF IB ⇒ I là trung điểm AB và 2 1 = NE IN (1) Tương tự : Xét ∆ MAI ∼ ∆ MCD Ta có : 2 1 == MD MI MC MA ⇒ I là trung điểm AB và 2 1 = MD IM (2) Từ (1) và (2) , suy ra NE IN MD IM = ⇒ DEMN // Vậy : DEMN // b. )//(11 DEFNM : Ta có : AINN //1 ⇒ 2 1 1 1 == NE IN FN AN (3) Tương tự : AIMM //1 ⇒ 2 1 1 1 == MD IM DM AM (4) Từ (3) và (4) , suy ra 2 1 1 1 1 1 == DM AM FN AN ⇒ DFNM //11 Ta được : )//( )( // 11 11 DEFNM DEFDF DFNM ⇒    ⊂ Vậy : )//(11 DEFNM c. )//()( 11 DEFNMNM : Ta có : )//()( // // 11 11 DEFMMNN DFNM DEMN ⇒    Vậy : )//()( 11 DEFNMNM 4. Cho hình chóp SABCD có đáy là hình vuông cạnh a. Trên AB lấy một điểm M với AM = x . Gọi (αααα) là mặt phẳng qua M và song song với mặt phẳng (SAD) cắt SB , SC , và CD lần lượt tại N, P, Q a. Tìm thiết diện của (αααα) với mặt phẳng hình chóp . Thiết diện là hình gì ? b. Tìm quĩ tích giao điểm I của MN và PQ khi M di động trên đoạn AB. c. Cho = 1v và SA = a. Tính diện tích của thiết diện theo a và x .Tính x để diện tích = 8 3 2 a Giải a. Tìm thiết diện của (α) với mặt phẳng hình chóp: N1 M1 EF M N I B CD A SAD
  29. 29. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 29 Ta có :      ⇒ AD SA SD SAD //)( //)( //)( )//()( α α α α • Với SD//)(α Có SDPQ PQSAD SADSD SD // )()( )( //)( ⇒      =∩ ⊂ α α • Với SA//)(α Có SAMN MNSAB SABSA SA // )()( )( //)( ⇒      =∩ ⊂ α α • Với AD//)(α Có ADMQ MQABCD ABCDAD AD // )()( )( //)( ⇒      =∩ ⊂ α α (1) • Vì BC BC MQBC //)( )( // α α ⇒    ⊄ Có BCPN PNSBC SBCBC BC // )()( )( //)( ⇒      =∩ ⊂ α α (2) Từ (1) và (2) , suy ra : MNPQPNMQ ⇒// là hình thang Vậy : MNPQ là hình thang b. Tìm quĩ tích giao điểm I của MN và PQ khi M di động trên đoạn AB.: Ta có : CDABSx SCDSABS SCDDCSABAB DCAB //// )()( )(),( // ⇒      ∩∈ ⊂⊂ Mà SxISDCSABI SABMNmàMNI SCDPQmàPQI ∈⇒∩∈⇒    ⊂∈ ⊂∈ )()( )( )( Giới hạn quĩ tích : Khi AM ≡ ⇒ SI ≡ BM ≡ ⇒ 0SI ≡ c. Tính diện tích của thiếtdiện theo a và x : Ta có : INPSADINPIMQMNPQ SSSSS −=−= Tính : SADS Ta có: ∆ SAD vuông cân tại A Do đó : 2 . 2 1 aSSAD = Tính : INPS Xét tam giác SBC , tam giác SBS0 và tam giác SAB Ta có : BSNI 0// ⇒ SB SN BS NI = 0 (1) BCPN // ⇒ SB SN BC PN = (2) S°°°° xI M P Q S C N D BA
  30. 30. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 30 SAMN // ⇒ SB SN AB AM = (3) Từ (1) , (2) và (3) , ta được AB AM BC PN BS NI == 0 ⇒ xAMPNNI === ⇒ ∆ INP vuông cân tại N Do đó : 2 . 2 1 xSINP = ⇒ )( 2 1 . 2 1 . 2 1 2222 xaxaSMNPQ −=−= Để 8 .3 2 a SMNPQ = ⇒ 8 .3 )( 2 1 2 22 a xa =− ⇔ 4 .3 2 22 a ax −= ⇔ 4 2 2 a x = ⇔ 2 a x = 5. Cho hai hình bình hành ABCD và ABEF có chung cạnh AB và nằm trong hai mặt phẳng phân biệt . Gọi M , N thứ tự là trung điểm của AB , BC và I , J , K theo thứ tự là trọng tâm các tam giác ADF , ADC , BCE . Chứng minh (IJK) // (CDFE) Giải Xét tam giác MFC : Ta có : 3 1 == MC MJ MF MI ⇒ FCIJ // (1) Xét hình bình hành MNEF : Ta có : 3 1 == NE NK MF MI ⇒ FEIK // (2) Từ (1) và (2) , ta được    FEIK FCIJ // // ⇒ )//()( CEFIJK Vậy : )//()( CEFIJK 6. Cho tứ diện ABCD . Gọi 321 ,, GGG lần lượt là trọng tâm của các tam giác ABC , ACD , ADB a. Chứng minh : )//()( 321 BCDGGG b. Tìm thiết diện của tứ diện ABCD với mặt phẳng )( 321 GGG Tính diện tích thiết diện theo diện tích của tam giác BCD là S Giải a. Chứng minh : )//()( 321 BCDGGG Gọi M , N , L lần lượt là trung điểm của các cạnh BC , CD và BD Ta có : 3 2321 === AL AG AN AG AM AG ⇒ LMGGNLGGMNGG //;//;// 133221 ⇒ )//()( )(,)( // // 32132 21 BCDGGG BCDNLBCDMN NLGG MNGG ⇒      ⊂⊂ Vậy : )//()( 321 BCDGGG b. Tìm thiết diện của tứ diện ABCD với mặt phẳng )( 321 GGG : A D C B I NM E J K F G3 G2G1 G A B C D M N L E F
  31. 31. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 31 Ta có : ⇒      ∩∈ ⊂ )()( )( )//( 3211 321 ABCGGGG BCDBC GGGBC gt qua BCG //1 cắt ACvàAB tại E và F Tương tự : )( 321 GGG cắt (ACD) theo giao tuyến FG // CD )( 321 GGG cắt (ABD) theo giao tuyến GE // BD Xét tam giác AMC và tam giác ABC Ta có : MCFG //1 ⇒ 3 21 == AC AF AM AG (1) BCEF // ⇒ AC AF BC EF = (2) Từ (1) và (2), ta được 3 21 == BC EF AM AG ⇒ BCEF . 3 2 = Tương tự : CDFG . 3 2 = BDGE . 3 2 = ⇒ )( 3 2 . 3 2 . 3 2 . 3 2 GECDBCGECDBCGEFGEF ++=++=++ Diện tích thiết diện : ).).().().((. 4 1 EFGEFGFGGEEFGEFGEFGEFGEFSEFG −+−+−+++= = )).().().((. 9 4 . 4 1 BCDBCDCDDBBCDBCDBCDBCDBC −+−+−+++ = BCDS. 9 4 Vậy : BCDEFG SS . 9 4 = 7. Cho hai nữa đường thẳng chéo nhau Ax, By .Hai điểm M, N lần lượt di động trên Ax, By sao cho AM = BN .Chứng minh rằng đường thẳng MN luôn luôn song song với một mặt phẳng cố định Giải Kẻ Bx’// Ax . Trên Bx’ lấy điểm M’ sao cho AM = BM’ T a có :    = ' '// BMAM BMAM ⇒ ABM’M là hình bình hành ⇒ MM’//AB (1) ⇒ ∆BM’N cân tại B Kẻ Bt là phân giác góc x’By ⇒ M’N ⊥ Bt (2) Trong (x’By) , kẻ Bz ⊥ Bt (3) Từ (2) và (3) , ta được Bz // M’N (4) Từ (1) và (4) ,    BzNM ABMM //' //' ⇒ )//()'( ABzMNM ⇒ MN // (ABz) Vậy : MN // (ABz) cố định A B M' N M y t x z x'
  32. 32. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 32 8. Cho tứ diện ABCD . Gọi I, J lần lượt là trung điểm của AB và CD. Một mặt phẳng qua IJ cắt các cạnh AD và BC lần lượt tại N và M a. Cho trước điểm M, hãy trình bày cách dựng điểm N. Xét trường hợp đặc biệt khi M là trung điểm của BC b. Gọi K là giao của MN và IJ .Chứng minh rằng : KM = KN Giải a. Hãy trình bày cách dựng điểm N : Điểm N phải nằm trên giao tuyến của (MIJ) và (ACD) , giao tuyến này qua J Ta có : )()( ACDMIJJ ∩∈ Gọi ACMIE ∩= ⇒ )()( )( )( ACDMIJE ACDACmàACE MIJMImàMIE ∩∈⇒    ∈∈ ∈∈ ⇒ )()( ACDMIJEJ ∩= Gọi ADEJN ∩= Trường hợp M là trung điểm BC: Nếu M là trung điểm BC ⇒ ACIM // ⇒ (IMJ ) // AC ⇒ (IMJ ) cắt (ACD) theo giao tuyến JN // AC b. Chứng minh rằng : KM = KN. Do I , J lần lượt là trung điểm AB ,CD ⇒ có thể dựng ba mặt phẳng chứa ba đường thẳng lần lượt song song nhau Áp dụng định lí Talet trong không gian Ta được : KNMK IA BI KN MK =⇒== 1 Vậy : KNMK = HÌNH LHÌNH LHÌNH LHÌNH LĂNG TRĂNG TRĂNG TRĂNG TRỤ −−−− HÌNH HỘP Bài tập : 1.Cho hình hộp ABCD. A’B’C’D’ và các điểm M , N lần lượt thuộc các cạnh AB , DD’ ( M, N không trùng với các đầu mút A,B ,D ,D’ của các cạnh ). Hãy xác định thiết diện của hình hộp bị cắt bởi : a. Mặt phẳng (MNB) & Các thiết diện là hình g ì ? b. Mặt phẳng (MNC) & Các thiết diện là hình g ì ? c. Mặt phẳng (MNC’) Giải a. Xác định thiết diện bị cắt bởi mặt phẳng (MNB) : Ta có : (MNB) ∩ (AA’B’B)= MB=BA (MNB) ∩ (AA’D’D) = AN (MNB) ∩ (DD’C’C) = NL (trong đó L = x ∩ CC’, L ∈ x // DC , x đi qua N ) (MNB) ∩ (BB’C’C) = LB ⇒ thiết diện là tứ giác ABLN m ặt kh ác NL //= DC DC //= AB ⇒ NL //= AB nên thiết diện ABLN l à h ình b ình h ành. b. Xác định thiết diện bị cắt bởi mặt phẳng (MNC) : I J B C D M N E K A N L B C D A' B' C' D' M A
  33. 33. Hoàng Thái Việt – Trường ĐH Bách Khoa ĐN – ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 TP Đà Nẵng 2016 Hình học không gian 11 Trang 33 T ư ơng T ự Ta có : (MNC) ∩ (BB’C’C)= BC (MNC) ∩ (CC’D’D) = CN (MNC) ∩ (DD’A’A) = NI (trong đó I = y ∩ AA’, I ∈ y // AD , y đi qua N ) (MNC) ∩ (BB’A’A) = IB ⇒ thiết diện là tứ giác BCNI m ặt kh ác NI //= AD AD //= BC ⇒ NI //= BC nên thiết diện BCNI l à h ình b ình h ành. c. Xác định thiết diện bị cắt bởi mặt phẳng (MNC’) : Gọi C’N ∩ DC = K Nối KM ∩ AD = P KM ∩ BC = R Kẻ RC’ Cắt BB’ tại Q Ta có : (MNC’) ∩ ( DD’C’C) = C’N (MNC’) ∩ ( DD’A’A) = NP (MNC’) ∩ ( ABCD) = PM (MNC’) ∩ ( AA’B’B) = MQ (MNC’) ∩ ( BB’C’C) = QC’ (MNC’) ∩ ( A’D’C’B’) = C’ ⇒ thiết diện là tứ giác NPMQC’

×