Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Die SlideShare-Präsentation wird heruntergeladen. ×

Szkol_Okres-biuro-cz1-wstęp.ppt

Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Anzeige
Wird geladen in …3
×

Hier ansehen

1 von 169 Anzeige
Anzeige

Weitere Verwandte Inhalte

Aktuellste (20)

Anzeige

Szkol_Okres-biuro-cz1-wstęp.ppt

  1. 1. Szkolenie okresowe pracowników na stanowiskach administracyjno- biurowych Polmlek Raciąż sp. z o.o. Prowadzący szkolenie: Dureński Mateusz
  2. 2. Zakres tematyczny I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem: a) praw i obowiązków pracowników i pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów i zasad bhp, b) ochrony pracy kobiet i młodocianych, c) wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz świadczeń z nimi związanych, d) profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników I. Zagrożenia czynnikami występującymi w procesach pracy oraz zasady i metody likwidacji lub ograniczenia oddziaływania tych czynników na pracowników - z uwzględnieniem zmian w technologii, organizacji pracy i stanowisk pracy, stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, wprowadzenia nowych urządzeń, sprzętu i narzędzi pracy II. Zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku III. Okoliczności i przyczyny charakterystycznych dla wykonywanej pracy wypadków przy pracy oraz związana z nimi profilaktyka IV. Sprawdzian wiadomości
  3. 3. I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem: a) praw i obowiązków pracowników i pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów i zasad bhp, b) ochrony pracy kobiet i młodocianych, c) wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz świadczeń z nimi związanych, d) profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników
  4. 4. Zakres tematyczny szczegółowy a) Źródła prawa w dziedzinie ochrony pracy: •Stanowione przez państwo: - Konstytucja, - Kodeks pracy, - inne ustawy, - rozporządzenia i inne akty prawne o charakterze wykonawczym, - Polskie Normy. •Inne: •Wewnątrzzakładowe źródła pracy: - regulamin pracy. •Międzynarodowe źródła pracy: - umowy i konwencje międzynarodowe, - dyrektywy Unii Europejskiej. b) Podstawowe pojęcia z zakresu prawa pracy: - pracownik, - pracodawca, - stosunek pracy, - umowa o pracę - świadectwo pracy, - zakład pracy.
  5. 5. Zakres tematyczny c.d. c) Prawa i obowiązki pracowników i pracodawców w zakresie bhp oraz odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad bhp: - prawa i obowiązki pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wynikające z art. 210, 211 i 212 Kodeksu Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości powstrzymania się od wykonywania pracy przez pracownika, - obowiązki pracownicze w świetle art. 100 Kodeksu Pracy, - odpowiedzialność porządkowa pracowników- art. 108 KP, - odpowiedzialność materialna- art.. 114 KP, - odpowiedzialność za powierzone mienie- art. 124 KP, - obowiązki pracodawcy w zakresie organizacji pracy gwarantującej bezpieczne i higieniczne warunki pracy w obiektach budowlanych i pomieszczeniach pracy oraz wyposażenia w maszyny i urządzenia techniczne, - odpowiedzialność pracodawcy i osób sprawujących funkcje kierownicze za wykroczenia związane z naruszeniem praw pracowniczych, - szkolenie w zakresie bhp- rodzaje i częstotliwość, - obowiązek dostarczenia instrukcji dot. BHP na stanowiskach pracy, - wyposażenie w środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze - zakładowe tabele norm. Pranie, konserwacja i naprawa odzieży i obuwia roboczego. - Ekwiwalenty pieniężne za używanie własnej odzieży i obuwia roboczego oraz za Pranie, konserwację i naprawę odzieży i obuwia roboczego, - służba bezpieczeństwa i higieny pracy, - odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad bhp w świetle art. 283 Kodeksu Pracy. d) Ochrona pracy kobiet i młodocianych: - dział VIII, IX KP, - wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, - obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony zdrowia kobiet w ciąży(normy dźwigania, praca w godzinach nadliczbowych i nocnych, przeniesienie do innej pracy, delegowanie poza stałe miejsce zatrudnienia, rozwiązanie umowy o pracę, urlop macierzyński, urlop wychowawczy), - wykaz prac wzbronionych młodocianym, - nauka zawodu młodocianych i przyuczenie do zawodu, - czas pracy młodocianych, urlopy.
  6. 6. Zakres tematyczny c.d. e) Wypadki przy pracy i choroby zawodowe oraz świadczenia z nimi związane: Wypadki przy pracy: - definicja wypadku przy pracy (nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna, związek z pracą, uraz), - wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy, - wypadki w drodze do pracy i z pracy, - rodzaje wypadków (śmiertelne, ciężkie, zbiorowe), - zgłaszanie wypadków (obowiązki pracodawcy dotyczące powiadamiania PIP i prokuratury o zaistniałym wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym), - dochodzenie i dokumentacja powypadkowa (zespół powypadkowy, sporządzanie dokumentacji). Choroby zawodowe: - pojęcie choroby zawodowej, - procedura postępowania w przypadku podejrzenia choroby zawodowej oraz w związku z ustaleniem jej przyczyn. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego przysługujące pracownikom w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową: - zasady zgłaszania roszczeń odszkodowawczych, - przyczyny utraty prawa do świadczeń, - zasady ustalania wysokości świadczeń. f) Profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników: - badania wstępne, okresowe, kontrolne- regulacje prawne, - badania środowiska pracy- przeprowadzanie badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia, NDS, NDN, częstotliwość badań, - ochrona pracowników przed czynnikami szkodliwymi i uciążliwymi występującymi w środowisku pracy, - posiłki profilaktyczne i napoje, - pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne, - wymogi dotyczące pomieszczeń pracy (wentylacja, oświetlenie, powierzchnia, mikroklimat, itp..) Ryzyko zawodowe (art. 226 KP): - ocena ryzyka zawodowego, - zagrożenia zawodowe na omawianych stanowiskach pracy.
  7. 7. Konstytucja: jest najważniejszym aktem prawnym w państwie. Nazywana jest często ustawą zasadniczą. Ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. Do BHP odnoszą się 3 artykuły. W artykule 62 czytamy, iż praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej, zaś państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. Artykuł 66 Konstytucji przyznaje każdemu prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Natomiast szczegółowy sposób realizacji tego prawa oraz zakres obowiązków pracodawcy zostanie określony w drodze ustawy oraz aktów wykonawczych. Artykuł 68 Konstytucji RP jest gwarancją ochrony zdrowia. Z tego przepisu wynika, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia. W przepisach Konstytucji RP wskazane zostały jedynie ogólne gwarancje i prawa związane z pracą na różnych stanowiskach. Szczegółowe rozwinięcie tych prac i obowiązków zostało już zawarte w przepisach kodeksu pracy a także w przepisach aktów wykonawczych, które zostały ustanowione na podstawie kodeksu. Kodeks Pracy: jest to zbiór przepisów normujących całokształt praw i obowiązków pracowników i pracodawców związanych ze stosunkiem pracy, jeżeli chodzi o BHP to głownie będziemy interesować się działem X KP. A. Źródła prawa w dziedzinie ochrony pracy: Stanowione przez państwo:
  8. 8. Inne ustawy: • Ustawa o dozorze technicznym. • Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. • Ustawa o społecznej inspekcji pracy. • Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. • Ustawa o systemie oceny zgodności. • Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Rozporządzenia i inne akty prawne o charakterze wykonawczym Polskie normy: Źródła prawa w dziedzinie ochrony pracy c.d. Inne:
  9. 9. Wewnątrzzakładowe źródła pracy: • Regulamin pracy: jest dokumentem, który określa organizację i porządek pracy oraz sprzężone z nimi prawa i obowiązki pracowników i pracodawcy. Międzynarodowe źródła pracy: • Umowy i konwencje międzynarodowe: instrument regulujący stosunki międzynarodowe i jeden z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego • Dyrektywy Unii Europejskiej: akt prawa pochodnego Unii Europejskiej, którego mocą prawodawcy państw członkowskich Unii zostają zobowiązani do wprowadzenia (transpozycji) określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie celu Źródła prawa w dziedzinie ochrony pracy c.d. Inne:
  10. 10. • Pracownik: osoba fizyczna wykonująca określonego rodzaju pracę na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie, za co przysługuje mu wynagrodzenie. • Pracodawca: to osoba fizyczna lub osoba prawna zatrudniająca pracowników na tzw. umowę o pracę zgodnie z zasadami Kodeksu Pracy • Stosunek pracy: oznacza relację prawną pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. • Umowa o pracę: czynność prawna, która polega na złożeniu przez pracownika i pracodawcę zgodnych oświadczeń woli, które potwierdzają zobowiązanie pracownika do wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. • Świadectwo pracy: Świadectwo pracy to dokument wydawany pracownikowi przez pracodawcę w związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Zawiera on podstawowe informacje dotyczące stosunku, pracy który ustał. Jest to dokument wydawany obowiązkowo. • Zakład pracy: organizacja działająca na podstawie przepisów definiujących cel powstania, zakres działania, zatrudniająca pracowników na podstawię umowy o pracę B. Podstawowe Pojęcia z zakresu prawa pracy
  11. 11. C. Prawa i obowiązki pracowników i pracodawców w zakresie bhp oraz odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad bhp
  12. 12. Art. 210. [Prawo powstrzymania się od wykonywania niebezpiecznej pracy] § 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. § 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. § 21. Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.§ 3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w§ 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. § 4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. § 5. Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia. § 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej 10 w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej 11 określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej. 10 Obecnie minister właściwy do spraw pracy, zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 16 oraz art. 21 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 945, 1248, 1696 i 2170 oraz z 2020 r. poz. 284), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. 11 Obecnie ministrem właściwym do spraw zdrowia, zgodnie z art. 4 ust. 1 i art. 5 pkt 28 oraz art. 33 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 945, 1248, 1696 i 2170 oraz z 2020 r. poz. 284), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. Prawa i obowiązki pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wynikające z art. 210, 211 i 212 Kodeksu Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości powstrzymania się od wykonywania pracy przez pracownika
  13. 13. Art. 211. [Podstawowe obowiązki pracownika w zakresie BHP] Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany: 1)znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym; 2)wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych; 3)dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy; 4)stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem; 5)poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich; 6)niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie; 7)współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Prawa i obowiązki pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wynikające z art. 210, 211 i 212 Kodeksu Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości powstrzymania się od wykonywania pracy przez pracownika c.d.
  14. 14. Obowiązki pracownika wynikające z art. 100 KP § 1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. § 2. Pracownik jest obowiązany w szczególności: 1) przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy; 2) przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku; 3) przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych; 4) dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę; 5) przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach; 6) przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
  15. 15. Art. 108. [Kary porządkowe] § 1. Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować: 1)karę upomnienia; 2)karę nagany. § 2. Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną. § 3. Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3. § 4. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Odpowiedzialność porządkowa pracowników- art. 108 KP.
  16. 16. Art. 114. Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału. Art. 124. [Zakres odpowiedzialności za mienie powierzone] § 1. Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się: 1) pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, 2) narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. § 2. Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. § 3. Od odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia Odpowiedzialność materialna art. 114 KP. Odpowiedzialność za powierzone mienie art. 124 KP.
  17. 17. • Do zadań pracodawcy w tym zakresie należy: • organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, • zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń, • zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy, • zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy. Obowiązki pracodawcy w zakresie organizacji pracy gwarantującej bezpieczne i higieniczne warunki pracy w obiektach budowlanych i pomieszczeniach pracy oraz wyposażenia w maszyny i urządzenia techniczne
  18. 18. Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu: • zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, kiedy powinna być zawarta umowa o pracę, • nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, • wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy, • stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników, • narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych, • nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników, • pozostawia dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł. Odpowiedzialność pracodawcy i osób sprawujących funkcje kierownicze za wykroczenia związane z naruszeniem praw pracowniczych
  19. 19. Szkolenia BHP dzieli się zasadniczo na dwa rodzaje: wstępne i okresowe. Szkolenie wstępne dzielimy z kolei na instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy Instruktaż ogólny BHP- Instruktaż ogólny przeprowadza się dla nowych pracowników, praktykantów oraz uczniów szkół zawodowych, którzy w danym zakładzie pracy przyuczają się do zawodu. Osobą, która przeprowadza niniejsze szkolenie, jest pracownik służby BHP, wykonujący zadania związane z BHP lub pracownik odpowiednio przeszkolony do tego, żeby zrealizować instruktaż. Instruktaż stanowiskowy BHP- Instruktaż stanowiskowy przeznaczony jest dla tych pracowników, którzy zostali lub zostaną zatrudnieni na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych, a także dla pracowników przenoszonego na powyższe stanowiska oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu i studentów odbywających praktykę studencką. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami (czyli kierownik, mistrz, czy brygadzista) lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Szkolenia w zakresie BHP- rodzaje i ich częstotliwość
  20. 20. Szkolenie okresowe BHP Szkolenia okresowe są przeprowadzane w celu aktualizacji wiedzy z zakresu BHP. Zgodnie z zapisami rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U.2004.180.1860) szkolenia te przeprowadza się dla: • pracodawców i osób na kierowniczych stanowiskach przynajmniej raz na 5 lat; • pracowników inżynieryjno-technicznych również przynajmniej raz na 5 lat; • podobnie z pracownikami służby BHP; szkolenia okresowe w ich przypadku także powinny być przeprowadzane przynajmniej raz na 5 lat; • pracowników na stanowiskach robotniczych minimum raz na 3 lata, jeżeli nie istnieje ryzyko wystąpienia znacznych zagrożeń, i minimum raz na rok w sytuacji, gdy takie zagrożenia występują; • dla pracowników administracyjno-biurowych i innych szkolenia okresowe BHP przeprowadza się przynajmniej raz na 6 lat. • Każde szkolenie okresowe kończy się stosownym egzaminem. Uczestnik szkolenia otrzymuje odpowiednie zaświadczenie o ukończeniu szkolenia Szkolenia w zakresie BHP- rodzaje i ich częstotliwość c.d.
  21. 21. Pracodawca jest obowiązany opracować i udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy, czyli instrukcje stanowiskowe dotyczące stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników, obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych, postępowania z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi oraz udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek ten, wynika z § 41 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) – dalej r.o.b.h.p Obowiązek dostarczenia instrukcji dot. BHP na stanowiskach pracy:
  22. 22. Zgodnie z zakładową tabelą norm zostały przyjęte czasookresy na poszczególne środki ochrony indywidualnej, oraz odzież i obuwie robocze: Obuwie robocze : 1szt. na czasookres 9 miesięcy( buty wkładane białe, oraz czarne Gumowce: 1szt. na czasookres 24 miesięcy. Odzież robocza: kamizelka biała 1 szt. na 3 okresy zimowe. Gospodarka odzieżą zgodnie z umową z firmą ELIS. Wyposażenie w środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze - zakładowe tabele norm. Pranie, konserwacja i naprawa odzieży i obuwia roboczego. Ekwiwalenty pieniężne za używanie własnej odzieży i obuwia roboczego oraz za Pranie, konserwację i naprawę odzieży i obuwia roboczego.
  23. 23. Dobór środków ochrony indywidualnej Określenie rodzaju i poziomu zagrożeń występujących na stanowisku pracy Ustalenie dopuszczalnych stężeń (natężeń) czynników środowiska pracy występujących na stanowisku pracy Określenie ekspozycji na zagrożenia Stężenie (średnie ważone) lub natężenie (średnie) określonego czynnika jest większe niż NDS (N) albo występuje zagrożenie czynnikami mechanicznymi Określenie rodzaju (grupy) niezbędnych środków ochrony indywidualnej Określenie wymaganej skuteczności ochrony Tak Nie Dobór środków ochrony indywidualnej z uwzględnieniem
  24. 24. Dobór środków ochrony indywidualnej Dobór środków ochrony indywidualnej z uwzględnieniem rodzajów i poziomu czynników środowiska pracy Określenie zestawu niezbędnych środków ochrony indywidualnej dla pracownika indywidualnych cech pracownika wymaganej skuteczności ochrony jednoczesnego stosowania kilku środków ochrony Stosowanie środków ochrony indywidualnej nie jest konieczne KONIEC KONIEC
  25. 25. • Dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, jeżeli: • odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, • konieczne jest to ze względu na wymagania techniczne, sanitarne lub dotyczące bhp. • Dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej, niezbędne do ochrony pracownika przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników środowiska pracy. • Poinformować pracownika o sposobach posługiwania się środkami ochrony indywidualnej zapewniającymi skuteczną ochronę przed zagrożeniami. Odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej – podstawowe obowiązki pracodawcy
  26. 26. • Opracować normy przydziału środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego dla pracowników zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach (uwzględniając rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, niezbędnych do stosowania przy określonych pracach oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego). • Zapewnić, aby użytkowane przez pracowników środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze miały odpowiednie właściwości ochronne i użytkowe. Odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej – podstawowe obowiązki pracodawcy
  27. 27. Pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę BHP – pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Służba BHP podlega bezpośrednio pracodawcy powierzyć wykonywanie zadań służby BHP pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy Pracodawca zatrudniający od 100 do 600 praco- wników tworzy wieloosobową lub jednoosobową komórkę albo zatrudnia w tej komórce pracownika służby BHP w niepełnym wymiarze czasu pracy Pracodawca zatrudniający ponad 600 pracowników zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 1 pracownika służby BHP na każdych 600 pracowników powierzyć powierzyć wykonywanie zadań służby BHP specjalistom spoza zakładu pracy utworzyć służbę BHP Pracodawca posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby BHP może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli: Pracodawca zatrudniający nie więcej niż 100 pracowników może: zatrudnia do 10 pracowników zatrudnia do 20 pracowników i jeśli zakwalifikowany jest do nie wyższej niż 3 kategoria ryzyka Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
  28. 28. Wykroczenie z art. 283 §1 Kodeksu pracy Artykuł ten stanowi: 1. Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad bhp w świetle art. 283 Kodeksu Pracy
  29. 29. d. Ochrona pracy kobiet i młodocianych
  30. 30. Ochrona pracy kobiet i młodocianych: Dział VIII i IX kp. Ochronie zdrowia kobiet w ciąży oraz zapewnieniu właściwej opieki nad dzieckiem służą: • zakaz zatrudniania kobiet w ciąży w wymiarze dobowym przekraczającym 8 godzin, w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej (art. 1295 p. 2 i art. 178 kp), • zakaz delegowania kobiety w ciąży, bez jej zgody, poza stałe miejsce pracy (art. 178 kp), • obowiązek przeniesienia kobiety w ciąży do innej pracy, jeżeli ze względu na stan ciąży nie powinna ona wykonywać pracy dotychczasowej (art. 179 kp), • prawo do urlopu macierzyńskiego (art. 180 kp), • prawo do przerw w pracy na karmienie dziecka (art. 187 kp), • zakaz zatrudniania kobiety opiekującej się dzieckiem w wieku do 4 lat, bez jej zgody, w wymiarze dobowym przekraczającym 8 godzin, w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej (art. 1295 p. 3 i art. 178 kp)
  31. 31. Ochrona pracy kobiet i młodocianych: dział VIII i IX kp. C.D. Ochronie zdrowia kobiet w ciąży oraz zapewnieniu właściwej opieki nad dzieckiem służą: • zakaz delegowania kobiety opiekującej się dzieckiem w wieku do 4 lat, bez jej zgody, poza stałe miejsce pracy (art. 178 kp), • prawo do urlopu wychowawczego (bezpłatnego) na opiekę nad dzieckiem (art. 186 kp), • prawo do zwolnienia z wykonywania pracy, na 2 dni w ciągu roku, dla kobiet wychowujących dzieci w wieku do 14 lat (art. 188 kp), Z uprawnień może korzystać również pracownik (mężczyzna), z tym, że jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni - z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich.
  32. 32. Wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 3 kwietnia 2017 r. Rozporządzenie określa prace wzbronione kobietom w ciąży lub karmiących piersią.
  33. 33. Ochrona pracy kobiet: obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony zdrowia kobiet w ciąży • Dopuszczalne normy dźwigania i przewożenia ciężarów 300 kg 75 kg Przewożenie na wózkach po szynach 80 kg 20 kg Przewożenie na wózkach 2,3 i 4-kołowych 50 kg 12,5 kg Przewożenie na taczkach jednokołowych 8 kg (praca stała) 15 kg (praca dorywcza) 2 kg (praca stała) 3,75 kg (praca dorywcza) Ręczne przenoszenie pod górę (po pochylniach, schodach itp.) 12 kg (praca stała) 20 kg (praca dorywcza) 3 kg (praca stała) 5 kg (praca dorywcza – do 4 razy na godzinę w czasie zmiany roboczej) Ręczne podnoszenie i przenoszenie ciężarów po powierzchni płaskiej Normy dla kobiet nie będących w ciąży lub w okresie karmienia Normy dla kobiet w ciąży lub w okresie karmienia Wyszczególnienie Uwaga: masy ciężarów wymienione w punktach 3-5 tabeli obejmują również masę urządzenia transportowego.
  34. 34. Ochrona pracy kobiet • Prace związane z wysiłkiem fizycznym oraz obsługą elementów urządzeń 5 000 kJ (1 200 kcal) na zmianę roboczą 2 900 kJ (696 kcal) na zmianę roboczą Wydatek energetyczny netto na wykonanie pracy 120 N (praca stała) 200 N (praca dorywcza) 30 N (praca stała) 50 N (praca dorywcza) Nożna obsługa elementów urządzeń (pedałów, przycisków itp.), przy której wymagane jest użycie siły 50 N (praca stała) 100 N (praca dorywcza) 12,5 N (praca stała) 25 N (praca dorywcza) Ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której wymagane jest użycie siły Normy dla kobiet nie będących w ciąży lub w okresie karmienia Normy dla kobiet w ciąży lub w okresie karmienia Wyszczególnienie
  35. 35. Wykaz prac wzbronionych młodocianym Nauka zawodu młodocianych i przyuczenie do zawodu Załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r w załączniku znajduje się wykaz prac wzbronionych młodocianym Przepisy regulują, że nauka zawodu może trwać maksymalnie 36 miesięcy – wyjątkiem jest sytuacja, kiedy młodociany nie zaliczy roku w szkole i nie otrzyma promocji. Wtedy to pracodawca, na wniosek młodocianego, albo izba rzemieślnicza, na wniosek pracodawcy będącego rzemieślnikiem i młodocianego, może przedłużyć czas trwania nauki zawodu, nie więcej jednak niż o 12 miesięcy, w celu umożliwienia dokończenia nauki w szkole, a w innych uzasadnionych przypadkach nie więcej niż o 6 miesięcy. Pracodawca zatrudniający młodocianych w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu ma kilka obowiązków względem młodych pracowników. Przede wszystkim powinien kształcić swoich pracowników poprzez: kierowanie ich na dokształcanie teoretyczne do zasadniczej szkoły zawodowej lub kierowanie ich na dokształcanie teoretyczne do ośrodka dokształcania i doskonalenia zawodowego lub organizowanie dokształcania teoretycznego we własnym zakresie Przyuczenie do wykonywania określonej pracy ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze przyuczonego pracownika i może dotyczyć wybranych prac związanych z nauką zawodu. Przyuczenie młodocianego do wykonywania określonej pracy może trwać od 3 do 6 miesięcy. Czas trwania, zakres oraz program przyuczenia do wykonywania określonej pracy ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wybrane treści programu nauczania uwzględniającego podstawę programową kształcenia w zawodzie. Przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem sprawdzającym
  36. 36. Wykaz prac wzbronionych młodocianym Nauka zawodu młodocianych i przyuczenie do zawodu c.d. Czas pracy młodocianych, urlopy: Zgodnie z art. 205 Kodeksu pracy młodociany pracownik uzyskuje prawo do do urlopu wypoczynkowego z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy w wymiarze 12 dni roboczych. Natomiast z upływem roku pracy młodociany pracownik zyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych
  37. 37. e. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe oraz świadczenia z nimi związane
  38. 38. Wypadki przy pracy Piramida zdarzeń wypadkowych Heinricha Wypadki śmiertelne Poważne obrażenia Lekkie obrażenia Tylko straty materialne Wypadki Zdarzenia prawie wypadkowe Niebezpieczne sytuacje Zdarzenia prawie wypadkowe
  39. 39. Wypadek przy pracy : •definicja wypadku przy pracy (nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna, związek z pracą, uraz), •wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy Za wypadek przy pracy uważa się 1.nagłe zdarzenie, 2.wywołane przyczyną Zewnętrzną,3.które nastąpiło w związku z pracą, które spowodowało uraz lub śmierć 1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych, 2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności w interesie zakładu pracy, nawet bez polecenia, 3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji zakładu pracy, w drodze między siedzibą zakładu pracy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Na równi z wypadkiem przy pracy traktuje się - w zakresie uprawnień do świadczeń - wypadek, któremu pracownik uległ: 1. w czasie trwania podróży służbowej, w okolicznościach innych niż określone wyżej, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostawało w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań, 2. w związku z odbywaniem służby w zakładowych i resortowych formacjach samoobrony albo w związku z przynależnością do obowiązkowej lub ochotniczej straży pożarnej działającej w zakładzie pracy, 3. przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające w zakładzie pracy organizacje polityczne lub zawodowe, lub uczestnicząc w organizowanych przez nie czynach społecznych.
  40. 40. Wypadek przy pracy: •wypadki w drodze do pracy i z pracy • rodzaje wypadków (śmiertelne, ciężkie, zbiorowe), Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku Którego nastąpiła śmierć w miejscu wypadku lub w okresie nie przekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego Nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, a mianowicie: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba Nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwała, całkowita lub znaczna Niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, poważne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. Za zbiorowy wypadek przy pracy uważa się wypadek, któremu w wyniku tego samego zdarzenia, uległy co najmniej dwie osoby.
  41. 41. Zgłaszanie wypadków (obowiązki pracodawcy dotyczące powiadamiania PIP i prokuratury o zaistniałym wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym) Pracodawca ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia właściwego, ze względu na miejsce zdarzenia, inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał takie skutki, a mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy. Inspektora pracy PIP można powiadomić o wypadku drogą telefoniczną. W każdym okręgowym inspektoracie pracy prowadzone są całodobowe dyżury pod telefonem. Zaniechanie obowiązku powiadomienia o wypadku przy pracy (śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym) wymienionych organów, w tym inspektora pracy, stanowi wykroczenie z art. 283 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy i jest zagrożone karą.
  42. 42. Dochodzenie i dokumentacja powypadkowa (zespół powypadkowy, sporządzanie dokumentacji) Sposób ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przez zespół powypadkowy Niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wypadku zespół powypadkowy jest obowiązany przystąpić do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, a w szczególności: • dokonać oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń ochronnych oraz zbadać warunki wykonywania pracy i inne okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku, • sporządzić szkic lub wykonać fotografię miejsca wypadku, jeżeli jest to konieczne, • przesłuchać poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, • przesłuchać świadków wypadku - uprzedzając ich o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, • zasięgnąć opinii lekarza, w szczególności lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami, oraz w razie potrzeby innych specjalistów, • zebrać inne dowody dotyczące wypadku, • dokonać kwalifikacji prawnej wypadku • określić wnioski i środki profilaktyczne.
  43. 43. Dochodzenie i dokumentacja powypadkowa (zespół powypadkowy, sporządzanie dokumentacji) c.d. Sporządzenie protokołu powypadkowego • Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku. • Sporządzenie - nie później niż w ciągu 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (w treści protokołu powypadkowego należy podać przyczyny opóźnienia, jeżeli wystąpiły). • Zapoznanie poszkodowanego (członków rodziny pracownika zmarłego wskutek wypadku) z treścią protokołu powypadkowego i pouczenie o przysługującym mu prawie do zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. • Doręczenie protokołu powypadkowego wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową pracodawcy w celu zatwierdzenia. • Sporządzenie - nie później niż w ciągu 5 dni - nowego protokołu powypadkowego, na wniosek pracodawcy, po dokonaniu wyjaśnień i uzupełnień w przypadku, gdy: – do treści protokołu zostały zgłoszone zastrzeżenia przez poszkodowanego lub członków rodziny pracownika zmarłego wskutek wypadku – protokół ten nie odpowiada warunkom określonym w rozporządzeniu. • Sporządzenie - nie później niż w ciągu 5 dni - nowego protokołu powypadkowego (po dokonaniu wyjaśnień i uzupełnień), gdy właściwy inspektor pracy zwróci pracodawcy protokół powypadkowy, który zawiera ustalenia naruszające uprawnienia pracownika albo niewłaściwe wnioski profilaktyczne, z uzasadnionym wnioskiem o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku (śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego)
  44. 44. zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom niezwłocznie zawiadomić właściwego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym podjąć działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie nie później niż w ciągu 14 dni od momentu uzyskania zawiadomienia o wypadku, zespół powypadkowy sporządza protokół powypadkowy, z którego treścią jest obowiązany zapoznać poszkodowanego pracownika (członków rodziny w razie śmierci pracownika) Pracodawca powinien zapewnić ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku (koszty z tym zawiązane ponosi pracodawca) Obowiązki pracodawcy w razie wypadku przy pracy
  45. 45. Obowiązki pracodawcy w razie wypadku przy pracy protokół powypadkowy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową pracodawca przechowuje przez 10 lat prowadzenie rejestru wypadków przy pracy protokół powypadkowy dotyczący wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych pracodawca niezwłocznie doręcza właściwemu inspektorowi pracy Pracodawca protokół powypadkowy zatwierdza pracodawca nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jego sporządzenia zatwierdzony protokół powypadkowy otrzymuje poszkodowany pracownik (rodzina, w razie śmierci pracownika) wraz z pouczeniem o sposobie i trybie odwołania
  46. 46. Rejestr wypadków przy pracy Pracodawca ma obowiązek prowadzić rejestr wypadków, który powinien zawierać: • imię i nazwisko poszkodowanego, • miejsce i datę wypadku, • informacje dotyczące skutków wypadku dla poszkodowanego, • datę sporządzenia protokołu powypadkowego, • stwierdzenie, czy wypadek jest wypadkiem przy pracy, • krótki opis okoliczności wypadku, • datę przekazania wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, • informację o wypłaconych świadczeniach lub o przyczynach pozbawienia tych świadczeń, • inne okoliczności wypadku, których zamieszczenie w rejestrze jest celowe.
  47. 47. Choroby zawodowe: definicja choroby, wykaz chorób zawodowych Choroba zawodowa to choroba: która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych (wykaz w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych); którą spowodowały szkodliwe czynniki występujące w miejscu pracy lub sposób wykonywania pracy. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ZAŁĄCZNIK 20 WYKAZ CHORÓB ZAWODOWYCH WRAZ Z OKRESEM, W KTÓRYM WYSTĄPIENIE UDOKUMENTOWANYCH OBJAWÓW CHOROBOWYCH UPOWAŻNIA DO ROZPOZNANIA CHOROBY ZAWODOWEJ POMIMO WCZEŚNIEJSZEGO ZAKOŃCZENIA PRACY W NARAŻENIU ZAWODOWYM
  48. 48. niezwłocznie zgłosić właściwemu organowi Inspekcji Sanitarnej i właściwemu inspektorowi pracy każdy przypadek rozpoznanej choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę systematycznie analizować przyczyny chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze Zapewnić realizację zaleceń lekarskich ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar zagrożenia tą chorobą, działając w porozumieniu z właściwym organem Inspekcji Sanitarnej przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie choroby zawodowej i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze prowadzić rejestr zachorowań na choroby zawodowe i podejrzeń o takie choroby Pracodawca powinien Choroby zawodowe: procedura postępowania w przypadku podejrzenia choroby zawodowej oraz w związku z ustaleniem jej przyczyn
  49. 49. Świadczenia z ubezpieczenia społecznego przysługujące pracownikom w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową: - zasady zgłaszania roszczeń odszkodowawczych, - przyczyny utraty prawa do świadczeń, - zasady ustalania wysokości świadczeń.
  50. 50. f. Profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników
  51. 51. Badania lekarskie Wstępne badania lekarskie: • osoba przyjmowana do pracy, • pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy, • pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Okresowe badania lekarskie: • wszyscy pracownicy, • pracownicy zatrudnieni w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających, także po: • zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami, • rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami. Kontrolne badania lekarskie: • pracownicy po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą. PRACODAWCA ponosi koszty badań lekarskich oraz inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami niezbędne ze względu na warunki pracy.
  52. 52. Najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia • NAJWYŻSZE DOPUSZCZALNE STĘŻENIE (NDS) – średnie ważone, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i tygodniowego, określonego w Kodeksie pracy, wymiaru czasu pracy, przez okres jego aktywności zawodowej, nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń. • NAJWYŻSZE DOPUSZCZALNE NATĘŻENIE (NDN) fizycznego czynnika szkodliwego dla zdrowia – ustalone jako wartość średnia, której oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i tygodniowego, określonego w Kodeksie pracy, wymiaru czasu pracy, przez okres jego aktywności zawodowej, nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.
  53. 53. Przeprowadzanie badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia, częstotliwość badań. • Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166): • Pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) rodzaju tych czynników oraz ich właściwości, 2) procesów technologicznych i ich parametrów 3) wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń, instalacji i narzędzi, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów 4) środków ochrony zbiorowej i danych dotyczących ich użytkowania 5) organizacji pracy i sposobu wykonywania pracy 6) rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy. Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące: 1) rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy. Pierwszy obowiązek wykonania badań i pomiarów należy spełnić nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.
  54. 54. Przeprowadzanie badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia, częstotliwość badań c.d. Częstotliwość badań: • W przypadku występowania w środowisku pracy szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu, nie będącego czynnikiem rakotwórczym lub mutagennym, badania i pomiary przeprowadza się: 1) 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,5 wartości NDS. W przypadku występowania w środowisku pracy szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego, dla którego określono wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego, należy przeprowadzać pomiary ciągłe stężenia tego czynnika. Odrębnie przepisy regulują częstotliwość wykonywania badań i pomiarów w przypadku występowania w środowisku pracy czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Przeprowadza się je: 1) co najmniej raz na sześć miesięcy - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS 2) co najmniej raz na trzy miesiące - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powyżej 0,5 wartości NDS Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań i pomiarów szkodliwych dla zdrowia czynników chemicznych lub pyłów, o których mowa w § 4 (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166), wykonanych w odstępie co najmniej dwóch lat, a w przypadku czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, o których mowa w § 6 - co najmniej sześciu miesięcy, nie przekroczyły 0,1 wartości NDS, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.
  55. 55. Ochrona pracowników przed czynnikami szkodliwymi i uciążliwymi występującymi w środowisku pracy W razie zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na występowanie czynników szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia pracodawca powinien stosować wszelkie dostępne technologicznie środki eliminujące to zagrożenie, a gdy nie jest to możliwe - ograniczające stopień narażenia. Czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, wskazuje pracodawca. Rozpoznanie i typowanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie przez siebie przyjętym. W podobny sposób ustala działania dotyczące wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy. Osoby wykonujące pracę w szczególnych warunkach mają prawo do wcześniejszej emerytury.
  56. 56. Posiłki profilaktyczne i napoje Pracodawca jest zobowiązany wydawać posiłki profilaktyczne pracownikom, którzy: • - wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal u mężczyzn i powyżej 1100 kcal u kobiet, • - wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym w pomieszczeniach zamkniętych, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i powyżej 1000 kcal u kobiet, jeśli temperatura w miejscu pracy utrzymuje się stale na wysokości poniżej 10stopni Celsjusza lub wskaźnik obciążenia termicznego wynosi powyżej 25 stopni Celsjusza lub są wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym, • - wykonują prace pod ziemią, • - są zatrudnieni przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych. • Za okres zimowy uważa się okres od 1 listopada do 31 marca następnego roku kalendarzowego. Rozpoczęcie okresu zimowego nie jest okolicznością samą w sobie uzasadniającą wydawanie posiłków profilaktycznych, musi nastąpić odpowiednie wydatkowanie energii przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni.
  57. 57. Pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem. Powinny one być ogrzewane, oświetlone, wentylowane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami. POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA HIGIENICZNO SANITARNE: Pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny znajdować się w budynku w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Wysokość pomieszczeń nie powinna być w świetle mniejsza niż 2,5 m. Dopuszcza się zmniejszenie wysokości pomieszczeń do 2,2 m w świetle – w przypadku usytuowania ich w suterenie, w piwnicy lub na poddaszu. Podłoga oraz ściany pomieszczeń higieniczno-sanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. Ściany do wysokości co najmniej 2 m powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci. Szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami i ustępy powinny być urządzone oddzielnie dla kobiet i mężczyzn
  58. 58. Pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne c.d. SZATNIE: Szatnie mogą być urządzone w suterenach lub piwnicach, pod warunkiem zastosowania odpowiedniej izolacji ścian zewnętrznych i podłóg zabezpieczającej pomieszczenia przed wilgocią i nadmiernymi stratami ciepła oraz zapewnienia warunków ewakuacji ludzi z tych pomieszczeń. Szatnie powinny być urządzone w oddzielnych lub wydzielonych pomieszczeniach, powinny być one suche i w miarę możliwości oświetlone światłem dziennym. W szatniach powinny być zapewnione miejsca siedzące dla co najmniej 50 % zatrudnionych na najliczniejszej zmianie. Szerokość przejścia między dwoma rzędami szaf oraz głównych przejść komunikacyjnych powinna być nie mniejsza niż 1,5 m. Szerokość przejść między rzędami szaf a ścianą powinna być nie mniejsza niż 1,1 m. W szatniach należy zapewnić przynajmniej czterokrotną wymianę powietrza na godzinę, a w szatniach wyposażonych w okna otwierane przeznaczonych dla nie więcej niż dziesięciu pracowników wymiana powietrza nie może być mniejsza niż dwukrotna na godzinę. Szatnie dzieli się na: 1.Szatnie odzieży własnej pracowników – przeznaczone do przechowywania odzieży należącej do pracowników (domowej), jeżeli ze względów higienicznych odzież ta nie powinna się stykać z odzieżą roboczą i środkami ochrony indywidualnej. 2.Szatnie odzieży roboczej i ochronnej – przeznaczone do przechowywania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. 3.Szatnie podstawowe – przeznaczone do przechowywania odzieży własnej pracowników oraz odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej. 4.Szatnie przepustowe – składające się z części przeznaczonej na odzież własną pracowników, części przeznaczonej na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej oraz przepustowego zespołu sanitarnego z natryskami, łączącego obie te części.
  59. 59. Pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne c.d. UMYWALNIE I POMIESZCZENIA Z NATRYSKAMI W skład zespołu szatni powinny wchodzić umywalnie łatwo dostępne i zapewniające bezkolizyjny ruch pracowników już umytych i przebranych w odzież własną. Do umywalek powinna być doprowadzona woda bieżąca. Na każdych trzydziestu mężczyzn lub na każde dwadzieścia kobiet jednocześnie zatrudnionych przy pracach biurowych lub w warunkach zbliżonych do tych prac przypadać powinna co najmniej jedna umywalka. Na każdych dziesięciu pracowników najliczniejszej zmiany powinna w umywalni przypadać co najmniej jedna umywalka indywidualna a przy pracach brudzących i w kontakcie z substancjami szkodliwymi lub zakaźnymi – co najmniej jedna umywalka na każdych pięciu pracowników – lecz nie mniej niż jedna przy mniejszej liczbie zatrudnionych. W pomieszczeniach umywalni należy zapewnić co najmniej dwukrotną wymianę powietrza w ciągu godziny, natomiast w pomieszczeniach z natryskami wymiana ta nie powinna być mniejsza niż pięciokrotna w ciągu godziny. Temperatura wody ciepłej doprowadzonej do umywalek, natrysków i brodzików przy stosowaniu centralnej regulacji lub zbiorowego mieszania wody powinna wynosić od 35 do 40°C, a w przypadku indywidualnego mieszania wody od 50 do 60°C
  60. 60. Pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne c.d. USTĘPY Ustępy powinny być zlokalizowane w odległości nie większej niż 75 m od stanowiska pracy. Odległość ta może być większa jedynie dla pracowników pracujących stale na otwartej przestrzeni, lecz nie powinna przekraczać 125 m od najdalszego stanowiska pracy. Ustępy powinny mieć wejściowe pomieszczenie izolujące wyposażone w umywalki z dopływem ciepłej i zimnej wody w ilości jedna umywalka na trzy miski ustępowe lub pisuary, lecz nie mniej niż jedna umywalka. W budynkach ustępy powinny być urządzone na każdej kondygnacji. Jeżeli na kondygnacji pracuje mniej niż 10 osób ustępy mogą znajdować się nie dalej niż na sąsiedniej kondygnacji. W pomieszczeniach ustępów należy zapewnić wymianę powietrza w ilości nie mniejszej niż 50 m3 na godzinę na jedną miskę ustępową i 25 m3 na jeden pisuar. Zainstalowane w ustępach miski ustępowe i pisuary powinny być spłukiwane bieżącą wodą oraz podłączone do kanalizacji. Na każdych 30 mężczyzn zatrudnionych na jednej zmianie powinna przypadać co najmniej jedna miska ustępowa i jeden pisuar, lecz nie mniej niż jedna miska i jeden pisuar przy mniejszej liczbie zatrudnionych. Na każde 20 kobiet zatrudnionych na jednej zmianie powinna przypadać jedna miska ustępowa, lecz nie mniej niż jedna miska przy mniejszej liczbie zatrudnionych
  61. 61. Pomieszczenia i urządzenia higieniczno- sanitarne c.d. JADALNIE Pracodawca zatrudniający powyżej 20 pracowników na jednej zmianie powinien zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania, zwane dalej “jadalnią”. W jadalni należy umieścić w widocznych miejscach napisy lub znaki informujące o zakazie palenia tytoniu. Ustala się następujące typy jadalni: 1.Jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków własnych (typ I). 2.Jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków własnych i wydawania napojów (typ II). 3.Jadalnia z zapleczem – przeznaczona do spożywania posiłków profilaktycznych (typ III). W pomieszczeniu jadalni typu I powinno przypadać co najmniej 1,1 m2 powierzchni na każdego z pracowników jednocześnie spożywających posiłek. Powierzchnia jadalni nie powinna być mniejsza niż 8 m2. Jadalnia typu II powinna składać się z dwóch części: 1.Jadalni właściwej odpowiadającej wymaganiom jadalni typu I oraz 2.Pomieszczeń do przygotowania, wydawania napojów i zmywania naczyń stołowych. Jadalnia typ III powinna odpowiadać wymaganiom określonym dla jadalni typu II oraz powinna posiadać węzeł sanitarny dla konsumentów i węzeł sanitarny z szatnią dla pracowników obsługi
  62. 62. Wymogi dotyczące pomieszczeń pracy (wentylacja, oświetlenie, powierzchnia, mikroklimat) Ogrzewanie i wentylacja • W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14°C (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. • W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18°C (291 K). • W pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych. • W pomieszczeniach pracy, w których wydzielają się substancje szkodliwe dla zdrowia, powinna być zapewniona taka wymiana powietrza, aby nie były przekraczane wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń tych substancji. Wymagania dotyczące parametrów powietrza w pomieszczeniach pracy określają odrębne przepisy i polskie normy. Oświetlenie • W pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. • Oświetlenie dzienne na poszczególnych stanowiskach pracy powinno być dostosowane do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności oraz powinno spełniać wymagania określone w polskiej normie. Niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z polskimi normami
  63. 63. Wymogi dotyczące pomieszczeń pracy (wentylacja, oświetlenie, powierzchnia, mikroklimat) c.d. Powierzchnia i wysokość pomieszczeń pracy •Powierzchnia i wysokość pomieszczeń pracy powinny zapewniać spełnienie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy, stosowanych technologii oraz czasu przebywania pracowników w pomieszczeniach. Na każdego z zatrudnionych i jednocześnie pracujących w pomieszczeniach stałej pracy powinno przypadać co najmniej 13 m3 wolnej objętości pomieszczenia oraz co najmniej 2 m2 wolnej powierzchni podłogi (niezajętej przez urządzenia techniczne, sprzęt itp.). •Wysokość pomieszczenia stałej pracy nie może być mniejsza niż: •3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia •3,3 m w świetle – jeżeli w pomieszczeniu są prowadzone prace powodujące występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia. •Wysokość pomieszczeń może być obniżona, jeśli stosowana jest w nich klimatyzacja – pod warunkiem uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. •Wysokość pomieszczenia stałej pracy, w którym nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, może być zmniejszona do: •2,5 m w świetle: •jeżeli w pomieszczeniu jest zatrudnionych nie więcej niż 4 pracowników, a na każdego z nich przypada co najmniej po 15 m3 wolnej objętości pomieszczenia lub •w pomieszczeniu usługowym lub produkcyjnym drobnej wytwórczości, mieszczącym się w budynku mieszkalnym, jeżeli przy wykonywanych pracach nie występują pyły lub substancje szkodliwe dla zdrowia, hałas nie przekracza dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w budynkach mieszkalnych, określonych w polskich normach, a na jednego pracownika przypada co najmniej 15 m3 wolnej objętości pomieszczenia •2,2 m w świetle – w dyżurce, portierni, kantorze, kiosku ulicznym, dworcowym i innym oraz w pomieszczeniu usytuowanym na antresoli otwartej do większego pomieszczenia
  64. 64. Ryzyko zawodowe (art. 226 KP): ocena ryzyka zawodowego Przepisy art.226 Kodeks Pracy [1] stanowią, że pracodawca: 1.ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko 2.informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami Ocena ryzyka zawodowego polega na systematycznym badaniu wszystkich aspektów pracy, które jest przeprowadzane w celu stwierdzenia, jakie zagrożenia w środowisku pracy mogą być powodem urazu lub pogorszenia się stanu zdrowia pracownika i czy zagrożenia te można wyeliminować, a jeżeli nie – jakie działania należy podjąć w celu ograniczenia ryzyka zawodowego związanego z tymi zagrożeniami. Prawidłowo przeprowadzona ocena ryzyka zawodowego powinna zapobiegać szkodliwym skutkom zagrożeń występujących w środowisku pracy.
  65. 65. Ryzyko zawodowe (art. 226 KP): - zagrożenia zawodowe na omawianych stanowiskach pracy. Głównymi zagrożeniami, które występują na każdym omawianym stanowisku są: Zagrożenie Źródło zagrożenia Możliwe skutki zagrożenia Środki ochrony przed zagrożeniami Porażenie prądem elektrycznym Niestosowanie lub niesprawność ochron przeciwpożarowych, uszkodzony sprzęt elektryczny Porażenie prądem elektrycznym, łącznie ze skutkiem śmiertelnym Stosowanie sprawnych ochron przeciwpożarowych, terminowe wykonywanie pomiarów przeciwpożarowych, stosowanie sprawnego sprzętu elektrycznego Upadek, na tym samym poziomie Przeszkody na drodze, zastawione przejścia Stłuczenia, skręcenia stawów kończyn, złamania, zranienia Utrzymanie porządku, odpowiednie obuwie, wzmożona uwaga Bóle głowy, bóle oczu Długa praca przy komputerze Łzawienie oczu 5 minut przerwy, po każdej godzinie pracy z komputerem
  66. 66. Ryzyko zawodowe (art. 226 KP): - zagrożenia zawodowe na omawianych stanowiskach pracy c.d. Głównymi zagrożeniami, które występują omawianym stanowisku są: Zagrożenie Źródło zagrożenia Możliwe skutki zagrożenia Środki ochrony przed zagrożeniami Ostre wystające chropowate krawędzie, elementy Uderzenia o meble, drzwi szaf, szuflady Drobne urazy kończyn górnych i dolnych, zranienia Wzmożona uwaga, przestrzeganie procedur i instrukcji BHP Upadek, na tym samym poziomie Przeszkody na drodze, zastawione przejścia Stłuczenia, skręcenia stawów kończyn, złamania, zranienia Utrzymanie porządku, odpowiednie obuwie, wzmożona uwaga Pożar Niesprawność sprzętu elektrycznego, Poparzenia termiczne, śmierć Postępowanie zgodnie instrukcjami stanowiskowymi, używanie sprawnego sprzętu elektrycznego.
  67. 67. Ryzyko zawodowe (art. 226 KP): - zagrożenia zawodowe na omawianych stanowiskach pracy c.d. Wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach: Dla stanowiska pracownika administracyjno-biurowego zostało stwierdzone ryzyko jako :MAŁE Poziomy ryzyka: Oszacowane ryzyko zawodowe Kryteria dopuszczalności Działania eliminujące lub ograniczające ryzyko zawodowe związane z zagrożeniem Duże Niedopuszczalne Należy natychmiast podjąć działania w celu zmniejszenia ryzyka, zanim pracownik zostanie dopuszczony do pracy Średnie Dopuszczalne Dopuszczalne Zaplanowanie i podjęcie działań w celu ograniczenia ryzyka zawodowego jest wskazane Małe Należy zapewnić, aby ryzyko zawodowe pozostawało na tym samym poziomie
  68. 68. II. Zagrożenia czynnikami występującymi w procesach pracy oraz zasady i metody likwidacji lub ograniczenia oddziaływania tych czynników na pracowników – z uwzględnieniem zmian w technologii, organizacji pracy i stanowisk pracy, stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, wprowadzenia nowych urządzeń, sprzętu i narzędzi pracy
  69. 69. Niebezpieczny czynnik to czynnik, którego oddziaływanie może prowadzić do urazu lub innego istotnego natychmiastowego pogorszenia stanu zdrowia człowieka bądź zejścia śmiertelnego. Szkodliwy czynnik oznacza czynnik, którego oddziaływanie może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia człowieka. Uciążliwym czynnikiem natomiast jest czynnik nie stanowiący zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka, lecz utrudniający pracę lub przyczyniający się w inny istotny sposób do obniżenia jego zdolności do wykonywania pracy lub innej działalności bądź wpływający na zmniejszenie wydajności. najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) – wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń; najwyższe dopuszczalne natężenia - NDN - fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy - definicja: najwyższe dopuszczalne natężenia fizycznego czynnika szkodliwego dla zdrowia, ustalone jako poziomy ekspozycji odpowiednio do właściwości poszczególnych czynników, których oddziaływanie na pracownika w okresie jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń Podstawowe pojęcia:
  70. 70. Ogólna klasyfikacja czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych występujących w środowisku pracy – dla administracyjno-biurowych stanowisk pracy w Polmlek Raciąż Sp. z o.o. Czynniki fizyczne Czynniki fizyczne • oświetlenie (natężenie, luminancja, olśnienie, kontrast, tętnienie strumienia) • temperatura powietrza, • wilgotność powietrza, • ruch powietrza, • jonizacja powietrza, • hałas (w tym ultradźwiękowy i infradźwiękowy), • wibracje, • pyły przemysłowe, aerozole stałe i ciekłe, • promieniowanie jonizujące • promieniowanie laserowe, • promieniowanie nadfioletowe, • promieniowanie podczerwone, • ciśnienie • położenie stanowiska pracy w stosunku do powierzchni ziemi lub podłogi pomieszczenia • pole elektrostatyczne • pole elektromagnetyczne, • elektryczność statyczna, • napięcie w obwodzie elektrycznym, • poruszające się maszyny i mechanizmy, • ruchome elementy urządzeń technicznych, • przemieszczające się wyroby, półwyroby i materiały, • obrywanie się mas i brył, tąpnięcia, • powierzchnie, na których możliwy jest upadek, • ostrza i ostre krawędzie, wystające elementy, chropowatość i szerokość wyrobów, urządzeń, • temperatura powierzchni wyposażenia technicznego i materiałów,
  71. 71. Ogólna klasyfikacja czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych występujących w środowisku pracy – dla administracyjno-biurowych stanowisk pracy w Polmlek Raciąż Sp. z o.o. Czynniki chemiczne 1. Rodzaj działania na organizm: Czynniki chemiczne 1. Sposób wchłaniania do organizmu przez: • toksyczne, • drażniące, • Uczulające • rakotwórcze, • mutagenne, • działające szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność u dorosłych osobników płci męskiej i żeńskiej • drogi oddechowe, • skórę i błony śluzowe, • przewód pokarmowy
  72. 72. Ogólna klasyfikacja czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych występujących w środowisku pracy – dla administracyjno-biurowych stanowisk pracy w Polmlek Raciąż Sp. z o.o. Czynniki biologiczne dzielą się na 4 grupy zagrożenia: • Grupa 1 zagrożenia – czynniki, przez które wywołanie chorób u ludzi jest mało prawdopodobne, • Grupa 2 zagrożenia – czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia, • Grupa 3 zagrożenia – czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne; zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia, • Grupa 4 zagrożenia – czynniki, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a ich rozprzestrzenienie w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne; zazwyczaj nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia
  73. 73. III. Problemy związane z organizacją stanowisk pracy biurowej z uwzględnieniem zasad ergonomii, w tym stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe i inne urządzenia biurowe.
  74. 74. ergonomia na stanowiskach pracy biurowej Czynniki
  75. 75. Co to jest ergonomia? Interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się przystosowaniem środowiska pracy do wymagań psychofizjologicznych człowieka • Obszarem badań jest proces pracy człowieka • Przedmiotem badań jest redukcja wysiłku psychicznego i biologicznego człowieka na stanowisku pracy • Podmiotem jest człowiek i jego bezpieczeństwo w procesie pracy
  76. 76. Co to jest ergonomia? Ergonomia ma zastosowanie w fazie: • koncepcji, czyli podczas projektowania procesu pracy • korekcji, czyli podczas ciągłego doskonalenia procesu pracy Odbywa się to w określonym systemie
  77. 77. Co to jest ergonomia? Ideogram systemu pracy
  78. 78. Organizacja stanowiska pracy Wynikające z ergonomii parametry pracy operatora komputerowego – dokumenty – drukarka – jednostka centralna – klawiatura – monitor – pojemnik z dyskietkami D DR JC K M P
  79. 79. Organizacja stanowiska pracy Ergonomia Do prawidłowego ukształtowania stanowiska pracy przydatna jest znajomość ergonomii: • górna krawędź ekranu monitora nie powinna znajdować się powyżej oczu pracownika, • inne urządzenia, jak skaner, drukarka powinny znajdować się w zasięgu rąk pracownika Naturalna i wygodna pozycja ciała zmniejsza zagrożenia dla układu mięśniowo-szkieletowego: • siedzisko powinno mieć regulację wysokości w zakresie 40 ÷ 50 cm od podłogi, • płyta siedziska i oparcie powinny być wyprofilowane odpowiednio do naturalnej pozycji siedzącej, • oparcie powinno mieć możliwość regulacji w zakresie 5° do przodu i 30° do tyłu
  80. 80. Pomieszczenie i stanowiska do pracy biurowej Organizacja stanowiska pracy biurowej zgodnie z zasadami BHP i ppoż. to przede wszystkim dbałość o odpowiednią ilość przestrzeni dla każdego z pracowników. Co to oznacza w praktyce? Pracodawca lub zarządca budynku (w przypadku, gdy pomieszczenia biurowe są wynajmowane) musi zapewnić pracownikom konkretne parametry pomieszczeń, w jakich mogą być wykonywane czynności biurowe. Parametry te określa szczegółowo Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.). Wszystkie zawarte w tym rozporządzeniu instrukcje dotyczą m.in. pomieszczeń tzw. „stałej pracy”, czyli tej przestrzeni, w której pracownik spędza w ciągu doby minimum 4 godziny.
  81. 81. Pomieszczenie i stanowiska do pracy biurowej Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP wymagają, by na każdego pracownika zatrudnionego w ramach stałej pracy przypadało, co najmniej 13 m3 wolnej objętości przestrzeni, a także 2 m2 wolnej powierzchni podłogi, co oznacza, że przestrzeń wokół pracownika nie może być zastawiona krzesłami, sprzętem biurowym czy urządzeniami technicznymi). Jeśli pracownik przebywa w pomieszczeniu sam, pokój musi mieć minimum 6 m2. Wysokość pomieszczeń biurowych powinna osiągać, co najmniej 3 m (jeśli w danym pokoju nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia), a jeśli biuro usytuowane jest na antresoli – co najmniej 2,2 m. Przepisy określają również szerokość dojścia do stanowiska pracy. Jeśli ruch odbywa się w jednym kierunku, szerokość ta powinna wynosić minimum 75 cm. W przypadku ruchu dwukierunkowego, szerokość przejścia określana przepisami to co najmniej 90 cm.
  82. 82. Pomieszczenia do pracy z komputerami Na każdego pracownika w pomieszczeniu z komputerami powinno przypadać:  minimum 13 m3 wolnego wnętrza,  minimum 2 m2 wolnej powierzchni podłogi. Oświetlenie powinno zapewniać komfort pracy wzrokowej
  83. 83. Ustawienie monitorów powinno być równoległe do okien i linii świateł sufitowych (płaszczyzna ekranu jest prostopadła do okna) Pomieszczenia do pracy z komputerami Ustawienie sprzętu względem oświetlenia
  84. 84. Wymiary i odległości 1. Monitor - pokryty warstwą antyodbiciową lub wyposażony w odpowiedni filtr. 2. Klawiatura - min. 10 cm od krawędzi stołu. 3. Krzesło - stabilne, na kółkach z podstawą min. pięciopodporową oraz regulacją wysokości 40 ÷ 50 cm, z możliwością obrotu o 360°. Siedzisko wyprofilowane, pochylenie oparcia 5° do przodu i 30° do tyłu. 4. Podnóżek - kąt pochylenia 0° ÷ 15°, wysokość dostosowana do potrzeb pracownika.
  85. 85. Pomieszczenia do pracy z komputerami Oświetlenie Aby uniknąć męczących odbić światła w monitorze i jego otoczeniu, należy: • ustawiać monitory równolegle do okna, • do oświetlenia pomieszczenia stosować światło rozproszone, • unikać mebli z połyskiem. Ważne, aby takie elementy, jak maszynopis, klawiatura i ekran znajdowały się w polu najlepszego widzenia Optymalny kąt widzenia w płaszczyźnie pionowej
  86. 86. Dobór monitora • Natężenie promieniowania elektromagnetycznego monitorów, zwłaszcza tzw. low radiation (LR), wynosi zaledwie tysięczne części NDN. • Ekran monitora powinien być pokryty warstwą antyodbiciową lub wyposażony w filtr. • Nie zaleca się stosowania monitorów z dodatnim kontrastem luminancji (jasne znaki na ciemnym tle). • Monitor powinien mieć możliwość obrotu wokół osi pionowej co najmniej po 60° w lewo i prawo oraz możliwość pochylania co najmniej o 5° i odchylania co najmniej o 20°. • Znaki na ekranie powinny być wyraźne i czytelne. Jaskrawość i kontrast ekranu powinny być łatwe do regulacji w zależności od oświetlenia stanowiska pracy.
  87. 87. Wymiary i odległości Wymiary stołu pod monitor (Jeśli monitor stoi na komputerze, wówczas stół musi być niższy, ale tak, by odległość od podłogi do blatu klawiatury wynosiła co najmniej 50 cm) oparcie podłokietnik siedzisko regulacja oparcia dźwignia regulacji siedziska Krzesło powinno mieć możliwość regulacji jak największej liczby elementów: wysokość, głębokość i pochylenie siedziska, wysokość i pochylenie oparcia
  88. 88. Promieniowanie elektromagnetyczne • Odległość oczu pracownika od ekranu powinna wynosić 40 ÷ 75 cm • Pole elektromagnetyczne jest silniejsze za monitorem - zaleca się, aby monitory ustawiać parami tyłem do siebie w odległości co najmniej 80 cm • Odległość pomiędzy sąsiednimi monitorami powinna wynosić co najmniej 60 cm, a między pracownikiem i tyłem sąsiedniego monitora - co najmniej 80 cm
  89. 89. Zasady ergonomii, oraz organizacja stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe i inne urządzenia biurowe (Rozporządzenie MPiPS z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe ( Dz.U.nr 148, poz. 973) (Rozporządzenie MPiPS z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe ( Dz.U.nr 148, poz. 973)
  90. 90. IV. Postępowanie w razie wypadków i w sytuacjach zagrożeń (pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pomocy przedlekarskiej w razie wypadku
  91. 91. Zasady postępowania w razie wypadku(wzywanie pomocy, zabezpieczenia miejsca wypadku) •Udzielenie poszkodowanym pierwszej pomocy Pracodawca jest obowiązany zapewnić poszkodowanym pierwszą pomoc i podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie (wyłączenie maszyn i urządzeń z ruchu, odcięcie zasilania maszyn energią, materiałami itp.). Obowiązki te ciążą na pracodawcy także wówczas, gdy na jego terenie zaistnieje wypadek, w którym poszkodowany nie będzie jego pracownikiem •Zabezpieczenie miejsca wypadku Do czasu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku jego miejsce powinno być zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych i możliwością uruchomienia - bez potrzeby – maszyn i innych urządzeń technicznych, których ruch wstrzymano w związku z tym wypadkiem. Należy wykluczyć możliwość wprowadzenia zmian w usytuowaniu maszyn i urządzeń oraz innych przedmiotów, które spowodowały wypadek, jeżeli na podstawie ich położenia i stanu będzie możliwe odtworzenie okoliczności, przebiegu i ustalenie przyczyn. Zgodę na uruchomienie maszyn i urządzeń lub inne zmiany w miejscu wypadku, wydaje pracodawca, w uzgodnieniu ze społecznym inspektorem pracy, po dokonaniu oględzin miejsca wypadku oraz po sporządzeniu, jeśli zajdzie potrzeba, szkicu lub fotografii miejsca wypadku itp. Po wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, zgoda może być wydana po ustaleniu z inspektorem pracy i prokuratorem.
  92. 92. Obowiązki pracodawcy i pracowników w razie wystąpienia wypadku Obowiązki pracodawcy W razie zaistnienia wypadku przy pracy pracodawca ma obowiązek: udzielić poszkodowanemu pierwszej pomocy, zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający: 1. dopuszczenie do miejsca wypadku osób niepowołanych; 2. uruchamianie bez koniecznej potrzeby maszyn i innych urządzeń technicznych, które w związku z wypadkiem zostały wstrzymane; 3. dokonywanie zmiany położenia maszyn i innych urządzeń technicznych, jak również zmiany położenia innych przedmiotów, które spowodowały wypadek lub pozwalają odtworzyć jego okoliczności. • zawiadomić o wypadku okręgowego inspektora pracy i prokuratora – dotyczy to: – wypadku ciężkiego, – śmiertelnego, – zbiorowego, • powołać zespół powypadkowy, którego celem jest ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku a następnie sporządzenie oraz zatwierdzenie protokołu powypadkowego, • doręczyć protokół powypadkowy poszkodowanemu oraz właściwemu inspektorowi pracy (w razie wypadku ciężkiego, śmiertelnego, zbiorowego), • zarejestrować wypadek w rejestrze, sporządzić tzw. statystyczną kartę wypadku
  93. 93. Obowiązki pracodawcy i pracowników w razie wystąpienia wypadku Obowiązki pracowników W razie zaistnienia wypadku przy pracy pracownicy mają obowiązek zapewnić udzielenie pomocy poszkodowanemu; zabezpieczyć miejsce wypadku; zawiadomić niezwłocznie o wypadku pracodawcę poszkodowanego; udostępnić miejsce wypadku i niezbędne materiały oraz udzielić informacji i wszechstronnej pomocy zespołowi powypadkowemu ustalającemu okoliczności i przyczyny wypadku.
  94. 94. Organizacja ochrony przeciwpożarowej Kto zauważy pożar, klęskę żywiołową lub inne miejscowe zagrożenie, obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić osoby znajdujące się w strefie zagrożenia oraz jednostkę ochrony przeciwpożarowej, bądź policję lub wójta albo sołtysa. Pracownicy winni znać swoje zadania na wypadek pożaru, w szczególności: • umieć alarmować straż pożarną, • umieć posługiwać się podręcznym sprzętem gaśniczym, • umieć postępować w wypadku powstania pożaru w zakładzie pracy, w tym współpracować ze służbami ratowniczymi.
  95. 95. • zachować spokój, ostrzec współpracowników, • zaalarmować straż pożarną, • odłączyć spod napięcia urządzenia elektryczne, wyłączyć instalacje wentylacyjne, transportowe i grzewcze, • zamknąć główny zawór gazowy, zablokować rurociągi, • natychmiast opuścić miejsca niebezpieczne oznakowanymi drogami ewakuacyjnymi, w razie zadymienia przemieszczać się trzymając głowę na wysokości ok. 1 m (ochrona przed dymem i ciepłem), • nie używać wind Obowiązki w wypadku pożaru lub innego zagrożenia
  96. 96. Instrukcja postępowania na wypadek pożaru lub innego zdarzenia
  97. 97. Alarmowanie straży pożarnej Aby zaalarmować straż pożarną należy:   z najbliższego telefonu połączyć się ze stanowiskiem alarmowania straży pożarnych lub centralą zakładową i zgłosić: - co się pali? (rodzaj pomieszczenia lub jaki budynek itp. względnie rodzaj innego zdarzenia przy którym niezbędna jest interwencja służb ratowniczych), - gdzie się pali? adres, jakie jest zagrożenie? czy w obiekcie znajdują się ludzie, jakie obiekty są w sąsiedztwie i czy są zagrożone? - kto zgłasza?
  98. 98. Warunki zaistnienia pożaru • Pożar – niekontrolowany, samoistny proces spalania materiałów palnych w miejscu i czasie do tego nieprzeznaczonym. Warunkiem zapoczątkowania pożaru (podobnie jak w procesie spalania) jest istnienie tzw. trójkąta spalania, jak i odpowiednich warunków do jego podtrzymania: • materiał palny • utleniacz • źródło energii cieplnej koniecznej do zapalenia materiału palnego
  99. 99. Zasady postępowania podczas pożaru • Zachować spokój! • Natychmiast zgłosić pożar, podając dokładne dane o miejscu i rozmiarach pożaru. • Ostrzec innych pracowników o pożarze. • Wyłączyć urządzenia wentylacyjne, transportowe i grzewcze, odciąć dopływ przewodów rurowych, zamknąć główny zawór gazu, w razie potrzeby wyłączyć spod napięcia urządzenia elektryczne. • Natychmiast opuścić obszary zagrożone, używając klatek schodowych, a także oznakowanych dróg ewakuacyjnych i pożarowych. • Nie używać wind. • Poruszać się w pozycji jak najbliżej podłogi (ochrona przed dymem i gorącym powietrzem). • Działanie prowadzić zgodnie z instrukcją pożarową. • Ratowanie życia ludzi ma pierwszeństwo przed gaszeniem pożaru
  100. 100. Zasady postępowania podczas pożaru • Nie narażając własnego bezpieczeństwa, uczestniczyć w działaniach ratowniczo-gaśniczych aż do czasu przybycia straży pożarnej. • Okrywać i zawijać palące się osoby w koce gaśnicze, płaszcze itp. (W razie konieczności gaszenia ognia - obracać osobę poszkodowaną) • Nigdy nie gasić płonącego tłuszczu wodą. • Z chwilą przybycia straży pożarnej udzielić dowódcy sekcji stosownych informacji, przekazać plany budynku, dróg ewakuacyjnych i ratunkowych, a także właściwe klucze.
  101. 101. • Odłączyć urządzenia odbiorcze elektryczności, zamknąć zawory gazowe, zamknąć okna i drzwi, wyłączyć instalacje wentylacyjne lub klimatyzacyjne. • Gaśnice uruchamiać dopiero przy źródle pożaru. • W miarę możliwości należy ustawić się plecami do kierunku wiatru. • Zachować ostrożność przy otwieraniu zamkniętych drzwi: 1. Najpierw ostrożnie, tworząc wąską szczelinę, uchylić drzwi, chowając się jednocześnie za ościeżnicą drzwi lub: 2. Wpuścić przez szczelinę krótki strumień środka gaśniczego, następnie otworzyć drzwi i rozpocząć gaszenie pożaru. Zasady postępowania w czasie gaszenia pożaru
  102. 102. Zasady postępowania w czasie gaszenia pożaru • Gaśnicę należy trzymać pionowo. • Gasić strumieniem skierowanym od dołu do góry i od przodu do tyłu. • W przypadku pożaru silników pojazdów mechanicznych: nie kierować strumienia na zamkniętą pokrywę silnika, lecz gasić przez otwory chłodzące lub od spodu. • Pożary cieczy nie znajdujących się w ruchu: nie rozpraszać cieczy silnym strumieniem, lecz pokrywać ognisko pożaru gaszącym obłokiem (rozpylonym środkiem gaśniczym). • Gasić wyłącznie za pomocą przeznaczonego do tego celu podręcznego sprzętu gaśniczego.
  103. 103. Zapobieganie pożarom (1) • Nie zmieniać usytuowania zainstalowanych urządzeń gaśniczych i sygnalizacji pożarowej. • Nie zastawiać i nie zawężać dróg ewakuacyjnych. • Nie składować na drogach ewakuacyjnych przedmiotów i różnych materiałów. • Zaznajomić pracowników z przepisami ppoż. obowiązującymi w zakładzie pracy. • W strefach zagrożenia wybuchem, nie stosować ognia otwartego ani palić tytoniu. • Palenie papierosów dozwolone wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych. • Urządzenia i osprzęt elektryczny powinny użytkować zgodnie z instrukcją obsługi. • Nie przechowywać materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od: a) urządzeń i instalacji, których powierzchnie zewnętrzne mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 100°C, b) linii kablowych o napięciu powyżej 1 kV, c) przewodów uziemiających oraz przewodów • Odstęp od źródeł promieniowania cieplnego powinien wynosić co najmniej 1 m.
  104. 104. Zapobieganie pożarom (2) • Łatwo zapalne ciecze i substancje składować wyłącznie w pomieszczeniach przeznaczonych do tego celu. • Ograniczać ilości materiałów łatwo zapalnych przechowywanych na danym stanowisku pracy - nie więcej niż zapotrzebowanie dobowe. • Systematyczne usuwać odpadów łatwo zapalnych. • Zlewać resztki łatwo zapalnych płynów do oddzielnych pojemników według rodzaju składu chemicznego. Łatwo zapalne odpady materiałów i płynów o nieznanym składzie magazynować oddzielnie. Łatwo zapalne odpady, także nasycone olejem szmaty, wrzucać do zamykanych, niepalnych pojemników.
  105. 105. Przyczyny powstawania pożarów i drogi rozprzestrzeniania Główne przyczyny powstawania pożarów: Podpalenia Nieostrożne obchodzenie się z ogniem Pozostawianie otwartego ognia bez nadzoru Niewłaściwa organizacja pracy: np. brak nadzoru Nieostrożność w trakcie prowadzenia prac pożarowo niebezpiecznych np. spawanie, cięcie, zgrzewanie Reakcje chemiczne wynikające z pokrewieństwa materiałów Niewłaściwa eksploatacja maszyn i urządzeń- tarcie elementów, iskry mechaniczne
  106. 106. Przyczyny powstawania pożarów i drogi rozprzestrzeniania Drogi rozprzestrzeniania się pożarów: W obiekcie Poprzez palne elementy wykończenia wnętrz, oraz wyposażenia pomieszczeń Na zewnątrz palącego się pomieszczenia pożar może się rozprzestrzenić przez wszelkiego rodzaju nieszczelności typu: drzwi, okna Przez otwory okienne: Bezpośrednio- na skutek zapalenia się obiektu, przez wydobywające się na zewnątrz płomienie Pośrednio- na skutek promieniowania cieplnego ogniska pożaru Przez otwory okienne ogień może przerzucić się na dach Przez ściany ogień może dostać się w wyniku Przepalenia ścian zbudowanych z materiałów palnych Częściowego zburzenia ścian na skutek działania ciepła i temperatury Przegrania się ścian
  107. 107. Grupy pożarów
  108. 108. Ochrona przeciwpożarowa Znaki bezpieczeństwa Znak stosowany jest dla uniknięcia podawania zestawu indywidualnych znaków dla sprzętu pożarniczego Znak stosowany jest do oznaczenia drabiny trwale związanej z obiektem i przeznaczonej do działań ratowniczo- -gaśniczych straży pożarnej Tylko łącznie ze znakami wskazującymi sprzęt pożarniczy lub urządzenia sygnalizacji pożarowej i sterowania ręcznego dla wskazania kierunku do miejsca rozmieszczenia sprzętu pożarniczego lub urządzenia ostrzegającego Znak używany w przypadkach, gdy ewentualna przeszkoda stanowiłaby szczególne niebezpieczeństwo Do wskazania obecności materiałów łatwo zapalnych Do wskazania obecności materiałów utleniających się Do wskazania możliwości występowania atmosfery wybuchowej gazów palnych lub materiałów wybuchowych Zestaw sprzętu pożarniczego Nie zastawiać Drabina Niebezpieczeństwo pożaru - materiały łatwo zapalne Kierunek do miejsca rozmieszczenia Niebezpieczeństwo pożaru - materiały utleniające Niebezpieczeństwo pożaru - materiały wybuchowe sprzętu pożarniczego lub urządzenia ostrzegającego
  109. 109. Ochrona przeciwpożarowa Znak stosowany do wskazania przycisku pożarowego lub ręcznego sterowania urządzeń Gaśniczych Znak wskazuje usytuowanie dostępnego telefonu przeznaczonego do ostrzeżenia w razie zagrożenia pożarowego Znak samodzielny lub łączony ze znakiem "Uruchamianie ręczne" Wskazuje usytuowanie gaśnicy Do wskazania przycisku pożarowego lub ręcznego sterowania urządzeń gaśniczych Do stosowania w miejscach, gdzie palenie tytoniu może być przyczyną zagrożenia pożarowego Do stosowania w miejscach, gdzie palenie tytoniu lub otwarty ogień może być przyczyną zagrożenia pożarowego Do stosowania we wszystkich przypadkach, kiedy użycie wody do gaszenia pożaru jest zabronione Uruchamianie ręczne Hydrant wewnętrzny Telefon do użycia w stanie zagrożenia Palenie tytoniu zabronione Alarmowy sygnalizator akustyczny Zakaz używania otwartego ognia Palenie tytoniu zabronione Gaśnica Zakaz gaszenia wodą Znaki bezpieczeństwa
  110. 110. Podręczny sprzęt gaśniczy: Rodzaje i zasady działania
  111. 111. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) obiekty powinny być wyposażone w gaśnice przenośne spełniające wymagania Polskich Norm będących odpowiednikami norm europejskich (EN), dotyczących gaśnic lub w gaśnice przewoźne. Rodzaj gaśnic powinien być dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, określonych w Polskich Normach dotyczących podziału pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie. Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  112. 112. Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach powinna przypadać, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych: 1. na każde 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym: A. zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V B. produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2 C. zawierającej pomieszczenie zagrożone wybuchem 2. na każde 300 m2 powierzchni strefy pożarowej niewymienionej w pkt 1, z wyjątkiem zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  113. 113. Gaśnice w obiektach powinny być rozmieszczone : 1. w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności: a. przy wejściach do budynków b. na klatkach schodowych c. na korytarzach d. przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz 2. w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki) 3. w obiektach wielokondygnacyjnych - w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli pozwalają na to istniejące warunki Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  114. 114. Przy rozmieszczaniu gaśnic powinny być spełnione następujące warunki: 1. odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m 2. do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o szerokości co najmniej 1m Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  115. 115. 1. do gaszenia pożarów grupy A (w których występuje zjawisko spalania żarowego np. drewna, papieru, tkanin) stosuje się gaśnice płynowe lub pianowe 2. do gaszenia pożarów grupy B (cieczy palnych i substancji stałych, topiących się np. benzyn, alkoholi,) stosuje się zmiennie: gaśnice płynowe, pianowe, śniegowe, proszkowe 3. do gaszenia pożarów grupy C ( gazów palnych np. propanu, acetylenu, gazu ziemnego) stosuje się gaśnice śniegowe, proszkowe Przy ustaleniu rodzaju sprzętu gaśniczego należy stosować następujące zasady: Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  116. 116. 4. do gaszenia pożarów grupy D ( metali lekkich np. magnezu, sodu, litu, potasu) stosuje się gaśnice proszkowe 5. do gaszenia pożarów grupy F (tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych) stosuje się gaśnice pianowe, śniegowe, 6. do gaszenia pożarów poszczególnych grup z indeksem E (urządzeń elektrycznych pod napięciem i innych materiałów znajdujących się w pobliżu tych urządzeń) stosuje się zmiennie gaśnice śniegowe, proszkowe. Przy ustaleniu rodzaju sprzętu gaśniczego należy stosować następujące zasady: Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
  117. 117. SPRZĘT PODRĘCZNY Gaśnice przenośne Agregaty Koce gaśnicze Inny sprzęt gaśniczy Hydronetki wodne Tłumice Sita kominowe Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  118. 118. GAŚNICE Gaśnice pod stałym ciśnieniem Gaśnice z ładunkiem CO2 Gaśnice proszkowe Gaśnice wodne, pianowe AB Gaśnice proszkowe Gaśnice na dwutlenek węgla grupy B Gaśnice proszkowe ABC Gaśnice proszkowe BC Gaśnice proszkowe ABC Gaśnice proszkowe BC Gaśnice wodne, pianowe AB Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  119. 119. Wielkości napełnienia gaśnic Gaśnice proszkowe o wielkości 1, 2, 3, 4, 6, 9 i 12 kg proszku ABC lub BC Gaśnice wodne, pianowe o wielkości 2, 3, 6 i 9 l wodnego roztworu środka pianotwórczego. Gaśnice na dwutlenek węgla, wielkości 2 i 5 kg CO2 Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  120. 120. Gaśnica pod stałym ciśnieniem Gaśnica z ładunkiem CO2 Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  121. 121. Gaśnice proszkowe Najbardziej popularny typ gaśnic. Ich popularność wynika z licznych możliwości zastosowania oraz niskiej ceny. Gaśnice proszkowe stanowią podstawę w ochronie przeciwpożarowej, choć nie zawsze są odpowiednio dopasowane do zagrożenia. Przeznaczone są do gaszenia pożarów grupy A, B, C. Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  122. 122. Za względu na ilość środka gaśniczego dzielimy je na: 1 kg,2 kg, 4 kg, 6 kg, 12 kg Gaśnice proszkowe znajdują szerokie zastosowanie w : obiektach użyteczności publicznej np.: • szpitale, • biura, • urzędy, szkoły, • muzea, biblioteki, • kina, teatry, • halach przemysłowych i magazynowych. Podział podręcznego sprzętu gaśniczego Gaśnice proszkowe
  123. 123. Zastosowany w nich środek gaśniczy (proszek gaśniczy) wyrzucany jest ze zbiornika poprzez wąż lub prądnicę na skutek uwolnienia sprężonego gazu: azotu lub dwutlenku węgla. Wyrzucanie proszku można w każdej chwili przerwać poprzez zwolnienie dźwigni zaworu. W większości przypadków gaśnice proszkowe po użyciu można ponownie napełnić proszkiem. Podział podręcznego sprzętu gaśniczego Gaśnice proszkowe
  124. 124. 1. Zawleczka : Po zwolnieniu gaśnica gotowa do użycia 2. Dźwignia czerwona : Po wciśnięciu następuje otwarcie zaworu (3) 4. Rurka syfonowa : Uwolnienie proszku do dyszy lub węża(5) UWAGA Użycie gaśnic proszkowych może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie urządzeń mechanicznych. Proszek gaśniczy może powodować zatarcie ich części ruchomych. Schemat budowy gaśnicy Gaśnice proszkowe
  125. 125. Gaśnice pianowe Do gaszenia pożarów grupy A, B Często stosowane przy zagrożeniach klasy B spowodowanych spalaniem paliw, farb, lakierów oraz olejów. Najbardziej niedoceniane gaśnice. Wynika to z przekonania, że gaśnice pianowe nie nadają się do gaszenia urządzeń elektrycznych. Dzięki zastosowaniu specjalnej dyszy kropelkowej można gasić urządzenia elektryczne pod napięciem 1000V z odległości 1 metra (zgodnie z normą EN 3). Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  126. 126. Najczęściej spotykanymi gaśnicami pianowymi są: 6 L , 9 L Zastosowanie: obiekty przemysłowe, biurowe, handlowe, teatry, kina, muzea, szkoły, biura, urzędy, szkoły, szpitale, itp. Środkiem gaśniczym zastosowanym w gaśnicach pianowych jest piana gaśnicza. Powstaje ona z kilkuprocentowego koncentratu środka pianotwórczego i wody. Piana uwalniana jest ze zbiornika pod wpływem sprężonego gazu (dwutlenku węgla lub azotu). Wnętrze zbiornika pokryte jest specjalną warstwą ochronną uniemożliwiającą powstanie korozji. Gaśnice pianowe Podział podręcznego sprzętu gaśniczego
  127. 127. Gaśnica śniegowa 5 kg CO2 Gaśnica śniegowa 2 kg CO2 Podział podręcznego sprzętu gaśniczego Gaśnice śniegowe

×