Diese Präsentation wurde erfolgreich gemeldet.
Wir verwenden Ihre LinkedIn Profilangaben und Informationen zu Ihren Aktivitäten, um Anzeigen zu personalisieren und Ihnen relevantere Inhalte anzuzeigen. Sie können Ihre Anzeigeneinstellungen jederzeit ändern.
ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกา
กับท่าทีของไทย
สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ
ฉบับที่ 1 / 2562
Policy Brief
ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกา
กับท่าทีของไทย
ผู้เรียบเรียง
เสกสรร อานันทศิริเกียรติ
นักวิจัย สถาบันคลังปัญญาด้าน...
ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกากับท่าทีของไทย0
1
เมื่อวันที่ 4 มิถุนายนที่ผ่านมา ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชากา...
นายเฮย์มอนด์ได้กล่าวชื่นชมจีน โดยเฉพาะการผงาดขึ้นมาว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่
ที่สุดในเอเชียและอาจจะในโลกด้วย นับตั้...
ประธานาธิบดีโอบามานั้นล้มเหลว เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของจีนให้เข้ามาเป็นส่วน
หนึ่งในระบบระหว่างประเทศที่โลกต...
สภาพแวดล้อมและบริบทจะทําให้ไทยเสียเปรียบและเสียโอกาสอย่างยิ่ง และประเทศไทยต้องหลีกเลี่ยง
การเป็นผู้เล่นในสงครามตัวแทนของฝ่...
Nächste SlideShare
Wird geladen in …5
×

ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐอเมริกากับท่าทีของไทย

315 Aufrufe

Veröffentlicht am

เรียบเรียงโดย นายเสกสรร อานันทศิริเกียรติ
นักวิจัย สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ

จาก เวทีสัมมนาเรื่อง "ภาพอนาคตประเทศไทย พ.ศ.2562-2566 ภายใต้ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก บริบททางยุทธศาสตร์ใหม่" จัดโดย ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
วันที่ 4 มิถุนายน 2562
ณ โรงแรมทาวน์ อิน ทาวน์ กรุงเทพฯ

Veröffentlicht in: News & Politik
  • Als Erste(r) kommentieren

ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐอเมริกากับท่าทีของไทย

  1. 1. ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกา กับท่าทีของไทย สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ ฉบับที่ 1 / 2562 Policy Brief
  2. 2. ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกา กับท่าทีของไทย ผู้เรียบเรียง เสกสรร อานันทศิริเกียรติ นักวิจัย สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ ที่ปรึกษา: ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร. เอนก เหล่าธรรมทัศน์ บรรณาธิการ: ยุวดี คาดการณ์ไกล ผู้ช่วยบรรณาธิการ : เสกสรร อานันทศิริเกียรติ อํานวยการผลิตโดย: สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ ปีที่เผยแพร่: มิถุนายน 2562 ภาพปก: www.drprapat.com www.rsu-brain.com ที่อยู่ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ อาคารพร้อมพันธุ์ 1 637/1 ถนนลาดพร้าว เขตจตุจักร กทม. 10900 โทรศัพท์ 02-938-8826 โทรสาร 02-938-8864
  3. 3. ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กของสหรัฐอเมริกากับท่าทีของไทย0 1 เมื่อวันที่ 4 มิถุนายนที่ผ่านมา ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศได้จัดการ ประชุมวิชาการศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ครั้งที่ 1/2562 ในหัวข้อ “ภาพอนาคตประเทศไทย พ.ศ. 2562- 2566 ภายใต้ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก บริบททางยุทธศาสตร์ใหม่” โดยได้เชิญนายปีเตอร์ เฮย์มอนด์ อุปทูตสหรัฐอเมริกาประจําประเทศไทยกล่าวปาฐกถา พร้อมกับจัดการอภิปรายโดยวิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ บทความนี้เป็นการประมวลและวิเคราะห์ประเด็นสําคัญในการประชุมวิชาการ ประกอบด้วย 2 ส่วนสําคัญ ได้แก่ คําอธิบายว่าด้วยยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกจากมุมมองสหรัฐอเมริกา การประเมินบริบททางยุทธศาสตร์และข้อเสนอเชิงนโยบายสําหรับประเทศไทย ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิ กจากมุมมองสหรัฐอเมริกา ในส่วนเริ่มต้นของปาฐกถา นายเฮย์มอนด์ได้เน้นยํ้าความสําคัญของภูมิภาคอาเซียนใน ยุทธศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งทุกรัฐบาลสนใจ ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกถือเป็นความต่อเนื่องทาง นโยบายที่ส่งต่อพลวัตมาจากนโยบายปรับสมดุลใหม่ (Pivot to Asia/Rebalancing Asia) ตั้งแต่สมัย ประธานาธิบดีโอบามา นายเฮย์มอนด์กล่าวถึงถ้อยแถลงของบุคคลระดับสูงของสหรัฐเพื่อยืนยันความ ตั้งใจดังกล่าว อาทิ คํากล่าวของนายไมก์ เพนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาที่ระบุว่า อาเซียนเป็น ศูนย์กลางของยุทธศาสตร์ เป็นหุ้นส่วนที่ “ขาดไม่ได้และทดแทนไม่ได้” และคํากล่าวของนายไมก์ ปอมเป โอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศที่ระบุว่า สหรัฐอเมริกานั้นมุ่งแสวงหาความร่วมมือ และ หุ้นส่วนที่เข้มแข็ง จากนั้น นายเฮย์มอนด์ได้อธิบายขอบเขตของยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกว่า ครอบคลุมพื้นที่ส่วน ใหญ่ในภูมิภาคเอเชียทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ (มองโกเลีย จีน ญี่ปุ่น เกาหลี) เอเชียตะวันออก เฉียงใต้ (อาเซียน) เอเชียใต้ (อินเดีย) ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ โดยมีภูมิภาคอาเซียนเป็นใจกลางของ ยุทธศาสตร์ดังกล่าว นายเฮย์มอนด์ระบุว่า ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกนี้มีหลักการสําคัญ 2 ประการคือ เสรี (Free) ประเทศหุ้นส่วนสามารถแสดงความคิดเห็นได้อิสระและเลือกหรือตัดสินใจได้อย่างอิสระ และ เปิดกว้าง (Open) โดยสหรัฐอเมริกาจะสนับสนุนการค้าที่เป็นธรรม การลงทุนที่เสรีไม่ปิดกั้น การสร้าง ข้อตกลงระหว่างประเทศที่โปร่งใส การเดินเรือได้อย่างอิสระ และการระงับข้อพิพาทโดยสันติวิธี 1 รายงานสรุปฉบับนี้ เรียบเรียงขึ้นจากเวทีสัมมนาเรื่อง “ภาพอนาคตประเทศไทย พ.ศ. 2562 – 2566 ภายใต้ ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิก บริบททางยุทธศาสตร์ใหม่” จัดโดยศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ เมื่อวันอังคารที่ 4 มิถุนายน 2562 เวลา 9.00-12.00 น. ณ โรงแรมทาวน์ อิน ทาวน์ กรุงเทพฯ สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ 3
  4. 4. นายเฮย์มอนด์ได้กล่าวชื่นชมจีน โดยเฉพาะการผงาดขึ้นมาว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ ที่สุดในเอเชียและอาจจะในโลกด้วย นับตั้งแต่จีนเปิดประเทศ จีนได้พัฒนาตนเองเพื่อให้หลุดพ้นจาก ความยากจน เปิดการค้าขายอย่างเสรีมากขึ้น และปรับตัวเป็นอํานาจทางเศรษฐกิจที่สําคัญ อย่างไรก็ดี นายเฮย์มอนด์เห็นว่า จีนจะต้องปรับตัวเข้ากับบรรทัดฐานระหว่างประเทศที่ดํารงอยู่ด้วย สหรัฐอเมริกา ยินดีร่วมมือกับจีน แตก็พร้อมเผชิญหน้าเท่าที่จําเป็น นอกจากนี้ นายเฮย์มอนด์ได้เน้นยํ้าความสําคัญ ของความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกากับไทยว่า ทั้งสองประเทศมีความร่วมมือกันอย่างต่อเนื่องใน หลายประเด็น เช่น การแก้ปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ การจัดการภัยพิบัติ การค้ามนุษย์ ประเด็นผู้ลี้ ภัย ฯลฯ นายเฮย์มอนด์ยํ้าว่า การดําเนินการของสหรัฐอเมริกาในการส่งเสริมยุทธศาสตร์ดังกล่าวจะยึด หลักการสําคัญ 3 ประการ ได้แก่ เคารพอํานาจอธิปไตยของประเทศหุ้นส่วน เน้นการส่งเสริมการค้าเสรี และการสร้างความร่วมมือด้านความมั่นคงในภาพรวม สหรัฐอเมริกาจะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุก ประเทศ เพื่อให้ประเทศหุ้นส่วนมีอนาคตที่สดใส ไร้ข้อจํากัด โดยจะเน้นกิจกรรมในกรอบความมั่นคง การบริหารรัฐกิจ และเศรษฐกิจเท่านั้น อย่างไรก็ดี มีคําถามสําคัญจากผู้เข้าร่วมสัมมนาว่า การแสดง จุดยืนของสหรัฐอเมริกาต่อระบอบการปกครองในประเทศหุ้นส่วนนั้นอาจทําให้ประเทศหุ้นส่วนรู้สึกว่า กําลังถูกแทรกแซงได้ นายเฮย์มอนด์ได้ตอบข้อซักถามโดยยํ้าว่า สหรัฐฯ ต้องการหุ้นส่วนที่เข้มแข็ง มี รัฐบาลที่สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการแข่งขัน และลดความเสี่ยงของการดําเนินธุรกิจ ซึ่งเป็นข้อกังขา ที่สหรัฐฯ มีต่อการปฏิบัติของจีน ประเมินบริบททางยุทธศาสตร์ใหม่ จากนั้น การประชุมได้เข้าสู่ช่วงอภิปรายโดยผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านเพื่อประเมินบริบททาง ยุทธศาสตร์ใหม่ ความท้าทายและข้อเสนอเชิงนโยบายสําหรับประเทศไทย ศ.ดร.สุรชัย ศิริไกร คณะ รัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวถึงบริบททางประวัติศาสตร์ว่า แท้จริงแล้ว สหรัฐอเมริกานั้น เลิกสนใจภูมิภาคอาเซียนตั้งแต่พ่ายแพ้สงครามเวียดนาม แนวทางตามยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกนั้นคือ ความพยายามปิดล้อมจีนของสหรัฐอเมริกา การผงาดขึ้นมาของจีนนั้นถือเป็นสิ่งที่สหรัฐฯ ไม่พอใจอย่าง มาก เพราะเป็นการท้าทายค่านิยมหลักของอเมริกา เช่น ค่านิยมเรื่องการค้าเสรี ค่านิยมเรื่อง ประชาธิปไตย ความสําเร็จของจีนเป็นสิ่งที่ชี้วัดว่า ประเทศอื่นไม่จําเป็นต้องทําตามสหรัฐอเมริกาก็ สามารถพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้เจริญก้าวหน้าได้ ด้าน พล.ท.นพดล มังคละทน ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ กองบัญชาการกองทัพไทย ได้ชี้ให้เห็นว่า แท้จริงแล้ว ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกนั้นเป็นส่วนหนึ่งในเอกสารยุทธศาสตร์แห่งชาติ (National Security Strategy: NSS) ของสหรัฐอเมริกาในปี 2017 ซึ่งเผยแพร่ออกมาหลังจากที่ประธานาธิบดี ทรัมป์ได้รับเลือกตั้ง เอกสารดังกล่าวบ่งชี้ว่า ยุทธศาสตร์ที่สหรัฐอเมริกาใช้สัมพันธ์กับจีนในสมัย สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ 4
  5. 5. ประธานาธิบดีโอบามานั้นล้มเหลว เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของจีนให้เข้ามาเป็นส่วน หนึ่งในระบบระหว่างประเทศที่โลกตะวันตกชี้นําได้ ที่สําคัญ สหรัฐฯ พิจารณาจีนและรัสเซียในฐานะศัตรู หรือคู่แข่งมากกว่ามิตร ซึ่งการแข่งขันนี้ได้ก้าวไปสู่การต่อสู้ทางไซเบอร์และอวกาศ พร้อมกับการ เคลื่อนย้ายอาวุธสําคัญ เช่น เรือบรรทุกเครื่องบิน เครื่องบินเจ็ทล่องหน ฯลฯ เข้ามาในภูมิภาคเอเชีย ตะวันออกที่ปรากฏเด่นชัดมากขึ้น ในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้ช่วยเลขาธิการสํานักงาน คณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ ได้ประเมินสถานการณ์และขีด ความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน โดยระบุว่า ขีดความสามารถ ด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของจีนมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น เพราะจีนมีนโยบายส่งเสริมวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่แข็งขัน มีการให้ทุนสนับสนุนการวิจัยอย่างเข้มแข็งต่อเนื่อง ซึ่งการปฏิรูป ระบบการวิจัยและระบบวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทยในปัจจุบันเองก็มีสถาบันวิทยาศาสตร์แห่ง ประเทศจีน (Chinese Academy of Sciences) เป็นตัวแบบด้วย ตัวอย่างการประมวลผลด้วย AI ขนาด ใหญ่ที่จีนกําลังดําเนินการอยู่ ได้แก่ ระบบความน่าเชื่อถือทางสังคม (Social Credit System) สําหรับด้านเศรษฐกิจ คุณโจ ฮอร์น พัธโนทัย กรรมการอํานวยการบริษัท Strategy 613 จํากัด ได้ชี้ให้เห็นแนวโน้มที่การค้าการลงทุนระหว่างไทยกับจีนจะเพิ่มสูงขึ้นทุก ๆ 5 ปี เช่นเดียวกับอินเดียที่มี แนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเช่นกัน ขณะที่การค้าการลงทุนกับญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และออสเตรเลียมีแนวโน้ม ลดลง ในมุมมองของภาคธุรกิจ นักธุรกิจจีนมีความรู้ความชํานาญประเทศที่ตนจะไปค้าขายแลกเปลี่ยน ด้วยเป็นอย่างดี ในกรณีของไทย คุณโจได้อธิบาย 3 เหตุผลที่ทุนจีนสนใจประเทศไทย ได้แก่ คนไทยกับ คนจีนมีความคุ้นเคยด้านวัฒนธรรม คํากล่าวที่ว่า ไทยจีนใช่อื่นไกล พี่น้องกัน นั้นยังคงเป็นจริงอยู่ ใน อดีตที่ผ่านมา คนไทยไม่เคยรังแกคนจีน แตกต่างจากญี่ปุ่นและหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสุดท้าย ไทยกับจีนไม่มีกรณีพิพาททางดินแดนที่จะทําให้เกิดข้อข้องใจกันในอนาคต แตกต่างจาก เวียดนาม ซึ่งเคยนําไปสู่การเผาโรงงานของคนจีนมาแล้ว ท่าทีของไทย อย่างไรก็ดี เพื่อบรรเทาผลกระทบจากความขัดแย้งระหว่างสองมหาอํานาจสหรัฐอเมริกากับจีน ประเทศไทยและอาเซียนควรมียุทธศาสตร์และแนวนโยบายที่ชัดเจน ได้แก่ 1) ประเทศไทยต้องยืนยันความเป็นอิสระในการดําเนินนโยบาย ประวัติศาสตร์สอนว่าไม่ควร เลือกข้างอยู่กับมหาอํานาจฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งชัดเจน การจะเห็นด้วยหรือไม่กับฝ่ายใดในแต่ละเรื่องควร เป็นไปตามเหตุผลของผลประโยชน์แห่งชาติ การเลือกข้างมหาอํานาจใดมหาอํานาจหนึ่งโดยไม่คํานึงถึง สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ 5
  6. 6. สภาพแวดล้อมและบริบทจะทําให้ไทยเสียเปรียบและเสียโอกาสอย่างยิ่ง และประเทศไทยต้องหลีกเลี่ยง การเป็นผู้เล่นในสงครามตัวแทนของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง 2) ประเทศไทยควรมียุทธศาสตร์เศรษฐกิจและความมั่นคงที่ชัดเจน ด้านเศรษฐกิจ ประเทศไทย ควรเลือกพัฒนาขีดความสามารถในการรับเทคโนโลยี เตรียมความพร้อมบุคลากร เทคโนโลยีที่ประเทศ ไทยชํานาญ เช่น การเกษตร และการแพทย์ ด้านความมั่นคง ประเทศไทยควรแสดงจุดยืนอย่างชัดเจน ในการระงับข้อพิพาทต่าง ๆ โดยสันติ เพราะอาเซียนเป็นศูนย์กลางของฉากทัศน์สงครามทางทะเล มี ทะเลจีนใต้ ทะเลจีนตะวันออกเป็นจุดเสี่ยงที่สําคัญ 3) ประเทศไทยต้องยืนยันความเป็นแกนกลางของอาเซียนและทํางานร่วมกับอาเซียนมากขึ้นใน การขับเคลื่อนวาระและประเด็นต่าง ๆ โดยยืนยัน “วิถีอาเซียน (ASEAN Way)” เช่น การปรึกษาหารือ การตัดสินใจโดยฉันทามติ การไม่แทรกแซงซึ่งกันและกัน เป็นแนวทางหลัก และประเทศไทยในฐานะ ประธานอาเซียนควรเร่งสรุปข้อตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (Regional Comprehensive Economic Cooperation: RCEP) ให้ได้ เพื่อสร้างสถาปัตยกรรมทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคที่ทุกฝ่าย ยอมรับ * * * สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ 6

×