Anzeige
Anzeige

Más contenido relacionado

Similar a Europa en ons voedsel. Joost de Jong 6 oktober 2022. Voor presentatie. Steekwoorden..pdf(20)

Anzeige

Europa en ons voedsel. Joost de Jong 6 oktober 2022. Voor presentatie. Steekwoorden..pdf

  1. Europa en ons voedsel Joost de Jong HOVO cursus 6 oktober 2022
  2. Wie ben ik? • Boerenzoon (1950) • Wageningen Universiteit • Landbouworganisatie • Vanaf 1987 Ministerie LNV. • 2004-2007 Europese Commissie (Plattelandsbeleid) • Na februari 2017: - Transitiecoalitie Voedsel; - Columnist (o.a.Foodlog).
  3. Overzicht van college • Karakteristieken Europese voedselsysteem • Productie • Voedselveiligheid en consumptie PAUZE Toekomstig beleid: Green Deal en de Farm to Fork strategy
  4. Wat verstaan we onder voedsel (Food Law)? - Kan je het eten? - Of kan dat verwacht worden?. En insecten? Veevoer ? foto: Joost de Jong. Helmond insectenbedrijf
  5. In Europa wordt heel verschillend tegen voedsel aangekeken. • Commodity (NL) • Mensenrecht • Iets gemeenschappelijks • Identiteit en cultuur • Verbinding met de natuur
  6. Ons Europese voedselsysteem (1). De aanbodzijde Productie: - 12 .000.000 boeren en tuinders; - 98.000 visserij; foto: Joost de Jong - 47.000 toeleverende sectoren; o.a. kunstmest, veevoer Verwerkendevoedsel en drankindustrie: 289.000
  7. Ons Europese voedselsysteem (2). Handel en consumptie Handel en leveranciers: 208.000 Retail en diensten: 2.550.000 Consumenten:505.000.000 Bron foto: PBL Rol van Europa:Vanaf ‘62: Sterke focus op productie Vanaf ’90: meer prioriteit voedselveiligheid.
  8. Wat verwachten wij van een Europees voedselsysteem? • Voldoende voedsel • Betaalbaar • Verkrijgbaar • Gezond en veilig • Duurzaam geproduceerd foto: Joostde Jong; bij e nboe rderijStri jbee k
  9. Enkele stellingen foto: Joost de Jong • Invloed van Europa op ons voedsel groot. • Europa nodig voor goed Nederlands voedselbeleid • Geen samenhangend beleid. • Sterke landbouwlobby verhindert verduurzaming.
  10. Interne markt Vereist gelijkheid van: • Gezondheidsnormen • Milieunormen (toekomst) • Dierenwelzijnsnormen (toekomst) foto: Joost de Jong
  11. Memorandum van Mansholt 1964 • Verdrag van Rome 1957; • Centraal: verhogen productiviteit • Inkomensverbetering. • Redelijke voedselprijzen • Prijsbeleid: Garantieprijzen • Structuurbeleid: Modernisering bedrijven • 1971 Boerendemonstratie in Brussel foto: Nationaal Archief
  12. Voordelen van het GLB (Gemeenschappelijk landbouwbeleid) • Voldoende voedsel • Goedkoop voedselpakket • Sterk ontwikkelde landbouwsector; efficiency als belangrijkste waarde
  13. GLB altijd gericht op belangen landbouw. Sterke landbouwlobby en ministeries Spanningen over: • Budget • Verdeling van het budget over de lidstaten • Eisen die je aan boeren kunt stellen • Externe effecten
  14. GLB vanaf 2013 • Vergroening • Nieuwe lidstaten willen een groter deel van de GLB gelden • Meer zeggenschap voor EP • Einde melkquota in 2015 foto Joost de Jong, Breda
  15. Jaren ‘70 en ’80: succes heeft ook zijn schaduwkanten (1) • Overschotten • Toenemende kosten • Weerstanden tegen schaalvergroting • Verlies biodiversiteit en milieuproblemen • In 1984 Quotasysteem voor melk
  16. Schaduwkanten (2) van huidige GLB • Efficiency is niet heilig • Bodemdegradatie. • Emissies • Kloof producent consument • Vooral grotere boeren profiteren.
  17. Voedselveiligheidvanaf jaren ‘90 belangrijker: toenemend wantrouwen onder consumenten. • BSE • Oprichting DG SANTE en EFSA • Dierziektes • Schandalen • Consumentenbescherming
  18. 2002 FOOD LAW: Algemene levensmiddelenverordening (NL: Warenwet) Doel: • Verbetering voedselveiligheid; • Bij gezondheidsgevaar product snel en volledig uit de handel • Eisen aan productiemethoden en verpakkingen • Etikettering
  19. Principes van de Food Law • Risicomanagement • Voorzorgsbeginsel • Transparantie en traceerbaarheid • Consumenten hebben recht op eerlijke informatie • Producent (of diegene die het product op de markt brengt) is verantwoordelijk)
  20. Voedseletikettering (verordening (EU) nr. 1169/ 2011) - ‘To make an informed choice’ - Herkomstetikettering - Oorsprongsetikettering voor vlees
  21. Welke informatie is Europees verplicht • Naam levensmiddel • Lijst van ingrediënten • Nettohoeveelheid • Uiterste consumptiedatum • Gebruiksvoorwaarden • Naam/ adres bedrijf • Voedingswaarde foto Joost de Jong. • alcoholvolumegehalte
  22. Voedingswaarde (verplicht voor verpakte levensmiddelen): per 100 gram / 100 ml • Energetische waarde (cal) • Hoeveelheid vetten • Verzadigde vetzuren • Koolhydraten • Suikers • Eiwitten • Zout foto: Joost de Jong
  23. Gezondheidsclaims (verordening (EG) nr. 1924/ 2006). Doel: Consumenten beschermen tegen misleiding • Een claim is een niet-verplichte boodschap die aangeeft (indruk wekt) dat een levensmiddelbepaalde eigenschappen heeft. • Effecten moeten bewezen zijn! • Mag niet leiden tot twijfels over veiligheid van andere levensmiddelen; • Moet begrijpelijk zijn etc.
  24. Etikettering: EU regels biologisch (vanaf 2007) Eisen en beginselen: • Respect bodem en biodiversiteit • Geen GMO’s • Beperking gebruik externe productiemiddelen • Hoog niveau van dierenwelzijn • Resistente gewassen
  25. Verordening : EU Milieukeur / EU Ecolabel (EG) 1992/ 2000/2011 • Vrijwillig systeem • Minder negatieve effecten op het milieu • Moet wetenschappelijk onderbouwd zijn
  26. Geografische aanduidingen(denk aan de Franse wijnen en kazen); Worden vermeld in Europees register. Intellectueel eigendom. • Speciale bescherming van merknamen vanwege specifieke kwaliteiten • Geografische herkomst en wijze van bereiding. • Meer vertrouwen bij consumenten • Onderscheidend vermogen: kans op betere prijs. Nl heeft daar (helaas) weinig prioriteit aan gegeven. Afbeelding website Europese Commissie
  27. Regels voor nieuwe producten (b.v. insecten) NOVEL FOOD Regulation 1997 • Niet significant geconsumeerd in Europa voor 15 mei 1997 • Veilig voor consumenten • Duidelijk gelabeld • Mag niet nadelig zijn voor consumenten
  28. Vragen? PAUZE
  29. Een Europese Green Deal (december 2019) • Klimaatbeleid • Minder uitputtingvan grondstoffen. • Farm to Fork strategy (20 mei 2020) foto: Joost de Jong. Bezoek aan een biologisch bedrijf in de Betuwe
  30. De “Farm to Fork Strategy”(van boer tot bord)
  31. F2F: Farm to fork strategy ( “van boer tot bord’) • Toegang tot gezond en duurzaam voedsel • Vermindering broeikasgassen • Bescherming milieu en biodiversiteit • Rechtvaardige beloning in de voedselketens • Bevorderen biologische landbouw foto Joost de Jong. Zelfoogsttuin in Breda.
  32. Farm to Fork strategie t.a.v. de productie. In 2030: - 50% minder gebruik pesticiden - Reductie verlies nutriënten 50% - Reductie gebruik kunstmest met 20% - Reductie gebruik Antibiotica met 50% - Areaal biologische landbouw naar 25 % - Wetgevend kader voor Duurzame voedselsystemen (2023) - Ontwikkelen van een Code (voor verantwoorde business praktijken en voor marketing in de voedselketens (2021)
  33. Code of conduct / (vrijwillig) Gedragscode voor bedrijven • Commitment ketenspelers • Producten gezonder en duurzamer • Verantwoordemarketing • Voedselomgeving • Goede praktijkvoorbeelden
  34. Balans over de Code of Conduct • 124 bedrijven aangesloten • Nederland: AholdDelhaize, FrieslandCampina, DSM, Unilever, Rabobank en Verstegen. • Ieder jaar verantwoording.
  35. Acties: verduurzaming van de productie (1) • Aanbevelingen over GLB • Herziening richtlijn duurzaam gebruik van pesticiden • Actieplan biologische landbouw • Actieplan voor mineralenmanagement (minder kunstmest) • Herziening van wetgeving dierenwelzijn • Wetgeving om samenwerking boeren te stimuleren
  36. Acties: Duurzamer ketens (2) • Ontwikkelen CODE duurzame bedrijfsvoering en verantwoorde marketing • Herformulering: maxima sommige nutriënten (zout, suiker, verzadigd vet) • Herziening Europese marketing standaarden • Betere coördinatie van voedselfraude
  37. Acties: naar meer gezonde en duurzame diëten (3) • Kriteria voor duurzame aanbesteding duurzaam voedsel • Herziening EU schoolschema • Herziening EU promotie programma landbouwproducten • BTW instrument inzetten • Gezonde voedselomgeving • Gezonde en duurzame keuze makkelijke keuze.
  38. Acties: naar meer gezonde en duurzame diëten (4) • Verplicht geharmoniseerde – voedingswaarde- etikettering • Uitbreiding herkomstetikettering. • 2024: etikettering voor duurzaam voedsel. • Halveren voedselverspilling (supermarkten en consumenten) in 2030. • Onderzoek en innovatie: 10 miljard
  39. Nl wil met het nieuwe GLB nog niet inspelen op de doelen van de Farm to Fork strategy (F2FS). Vergroening landbouwbeleid gaat traag; Oekraïne crisis. Voedselzekerheid. Tweede Kamer heeft geen haast met de F2FS
  40. Naar een Europees geharmoniseerd voedselkeuzelogo: EFSA advies april 2022 EFSA: - Rekening houden met te hoge consumptie van zout, verzadigd vet en suikers. - Vindt ook een vermindering van de energie-inname belangrijk. Advies doet geen uitspraken over de zgn. NUTRISCORE.
  41. Nutriscore (Fr. Initiatief): Rekenmodel. Wordt al toegepast in FR, Dtsl, Belgie. • Logo: welk product heeft een betere samenstelling • Voedingsmiddelen binnen dezelfde productgroep • Punten voor ‘positieve’ en ‘negatieve’ componenten • Negatief: hoeveelheid energie, verzadigd vet, suiker en zout. • Score met kleuren variërend van donkergroen (A) tot donkeroranje (E)
  42. Er komen aanscherpingen in de Nutriscore • Grenzen voor zout en suiker strenger • Betere waarde voor volkoren en ongezoete producten. • Betere waarde voor vette vis en oliesoorten met weinig verzadigd vet • Rood vlees lagere score foto: wetenschappelijk comité van Nutriscore
  43. Kritiek op de Nutriscore: Nl moet nog een definitief besluit nemen. • Spoort niet met de ‘schijf van vijf’ • Augustus 2022: Advies wetenschappelijk comité bepleit aanpassingen • Najaar 2022: Advies NL Gezondheidsraad • Besluit StaatssecretarisVWS
  44. Twijfels over Nutriscore blijven • Ultra-processed food • Beoordeling alleen binnen bepaalde groepen: Een ‘relatief gezonde’ pizza kan nog een A krijgen.
  45. 2023 Wetgevend kader (‘Framework for Sustainable Food Systems’) Algemene beginselen en doelstellingen: • Duurzamer voedselsysteem • Integreren in al het voedselgerelateerd beleid. • Vereisten en verantwoordelijkheden van alle actoren • Duurzaamheidsetikettering • Minimumcriteria duurzame overheidsopdrachten • Governance en toezicht”.
  46. Opvattingen van de Transitiecoalitie Voedsel over dat wetgevend kader. • Terugdringen externe kosten. • Heffing op broeikasgassen in de voedselketen. • Eiwittransitie. Duurder vlees. • Voedselomgeving vereist aanpassingen; • Gezond voedsel moet goedkoper worden. • Een meer samenhangend beleid is nodig. foto Joost deJong .Bezoekvan deTransitiecoalitie Voedsel aan Frans Timmermans in maart 2020
  47. Zijn er nog vragen? Succes met de verdere studie! Joost de Jong @j_dejong2 op twitter Joostdejong12@gmail.com https://nl.linkedin.com/pub/joost-de-jong/24/a50/279
Anzeige