• Save
Ushqimi
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Ushqimi

on

  • 8,999 Views

 

Statistics

Views

Total Views
8,999
Views on SlideShare
8,999
Embed Views
0

Actions

Likes
16
Downloads
0
Comments
2

0 Einbettungen 0

No embeds

Zugänglichkeit

Kategorien

Details hochladen

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Benutzerrechte

© Alle Rechte vorbehalten

Report content

Als unangemessen gemeldet Als unangemessen melden
Als unangemessen melden

Wählen Sie Ihren Grund, warum Sie diese Präsentation als unangemessen melden.

Löschen
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Ihre Nachricht erscheint hier
    Processing...
  • thanks darling :)
    Are you sure you want to
    Ihre Nachricht erscheint hier
    Processing...
  • good job :)
    Are you sure you want to
    Ihre Nachricht erscheint hier
    Processing...
Kommentar posten
Kommentar bearbeiten

Ushqimi Ushqimi Presentation Transcript

  • • 1.Te pershkruhen mardheniet midis ushqimit dhe shendetit.• 2.Te shpjegohet shakalla e larte e veprimit te semundjeve.• 3.Te analizohet rendesia e nje diete te balancuar.• 4.Te trajtohet te ushqyerit si faktor i nevojshem per nje zhvillim mendor optimal dhe nje aktivitet shkollor maksimal.• 5.Te pershruhen faktoret qe ndikojne ne shprehite tone te te ushqyerit.• 6.Te trajtohen crregullimet ushqimore te te rinjte.• 7.Te merni vendime te shendetshme ne perzgjedhjen e ushqimit.
  • Te ushqyerit• Ushqyerja eshte nje proces nepermjet te cilit merren dhe perdoren nga organizmi elementet kryesore te ushqimit.Ushqimi eshte nje nevoje baze fiziologjike dhe nje kusht i domosdoshem per nje shendet te mire.Trupi I njeriut ka nevoje per elementet kryesore ushqimore , te cilat ndahen ne shtate klasa : karbohidrate,proteina,yndyrna,vitamina , minerale,uje dhe fibra.
  • Si ti sigurojme elementet kryesore te ushqimit ?Lendet ushqyese BurimetKarbohidratet embelsirat,dritherat,patatetYndyrnat vaji i ullirit,djathi I skremuar,gjalpi,lajthia,arraProteinat mishi,peshku,vezet,arrat,qumeshti,bajam et,bishtajatVitaminat perimet,frutat,dritherat,qumeshtiMineralet perimet,frutat,mishi,qumeshtiUji lengjet,frutat,perimet,shumica e ushqimeveFibrat frutat,perimet,dritherat
  • Elementet esenciale te ushqyerit.
  • Ëmbëlsirat dhe kriperat• Konsumimi i shpeshtë i sheqerit I dëmton dhëmbët dhe con në shtimin e peshës. Për këtë arsye ëmbëlsirat, pijet me sheqer dhe pijet alkoolike duhet të shijohen me masë.• Kripa e kuzhinës, te disa njerëz të caktuar ndikon në rritjen e shtypjes së gjakut. Megjithatë kripa është e rëndësishme, jo vetëm për shkak të përmbajtjes së Jodit dhe Fluorit. Jodi pengon lindjen e gushës dhe Fluori rrit qëndrueshmërinë e dhëmbëve kundër kariesit.Por gjate konsumit te kripes duhet te kujtojme shprehjen e famshme popullore „‟Gjella me kripe e kripa me karar‟‟.
  • Yndyrnat• Yndyrat/vajrat janë lende ushqyese të pasura me energji. Përdorimi i yndyrës me sasi të tepruar favorizon jo vetëm mbipeshën por edhe shfaqjen e sëmundjeve të ndryshme. Për këtë arsye duhet të kemi kujdes nga yndyrat e fshehta, gjatë përdorimit të: prodhimeve të suxhukut, llojeve të djathërave të pasura me yndyrë,etj. Cikli i ndertimit, thyerjes, rezervimit dhe mobilizimit te lyrave qedron ne baze te menyres se si njerezit dhe te gjitha kafshet rregullojne (apo racionalizojne) energjine e vet. Çbalancimi i nje prej ketyre hapave mund te rezultoje ne nje semundje, perfshire semundjet e zemres dhe diabetin. Per shembull, nje sasi e larte trigliceridesh ne gjak, rrit mundesine (riskun) e bllokimit te arterieve, qe çojne me tej ne atakun e zemres dhe infarktin.
  • • Për çdo ditë, me një ndryshim të koordinuar, duhet të hahet: mishi, peshku, vezët, djathi ose të tjera prodhime që përmbajnë hekur . Peshku fale vlerës së lartë të yndyrave zë një vend të veçantë në të ushqyerit e shëndetshëm. Për këtë shkak është i arsyeshëm përdorimi i 1-2 racioneve me mish peshku në javë. Qumështi, kosi, djathi dhe gjiza janë artikuj ushqimorë me një kualitet të lartë. Qumështi dhe produktet e qumështit do të duhej që të konsumoheshin disa herë në ditë. Ato përmbajnë shumë materie të vlefshme ushqyese, posaçërisht kalciumi është shumë i rëndësishëm për ndërtimin e kockave. Furnizimin me Kalcium mund ta bëjnë edhe ujërat minerale të pasura me kalcium.
  • Prodhimet e grurit dhe pemët bishtajore, prodhimet e tjera të drithërave dhe patatet• Artikujt ushqimorë përbëjnë pjesën kryesore te një ushqimi të shëndoshë. Prandaj buka, prodhimet e brumërave, orizi, misri, patatet, ose pemët bishtajore duhet të konsumohen shumë here në ditë.
  • Pijet• Uji dhe lëngjet (pijet) pa sheqer e shuajnë etjen më së miri. Pijet me përmbajtje të kafeinës duhet të përdoren vetëm në sasi të zvogëluar. Në ditë të pihen 1–2 l litër lëngje, posaçërisht në formë të pa sheqerosura, p.sh. Uji mineral ose pemëve/çaj i zi. Pijet me përmbajtje të kafeinës (kafja, çaj i zi apo i gjelbër) të shijohen me masë.
  • Diete e shendetshme• Disa keshilla se si ti zgjedhni ushqimet qe permiresojne shendetin tuaj dhe ti shmangni ato te cilat rrisin rrezikun per ndonje semundje dhe ne te njejten kohe te krijoni nje plan per nje diete qe funksionon per ju.
  • o Konsumo Mjaft Kalori por Jo TeperMbaj nje balance mes te kalorive qe merr dhe ato qe harxhon – me fjale te tjera mos ha me shume ushqim se sa i duhet dhe perdor trupi jua. Sasia mesatare e rekomanduar qe lejohoet eshte 2000 kalori por kjo varet nga mosha juaj, gjinia, gjatesia, pesha dhe aktiviteti fizik i juaj.o Ha Nje Mori Te Gjere Ushqimesh.Te hash shendetshem eshte nje rast per ju qe te zgjeroni morine e zgjedhjeve – duke provuar ushqime te ndryshme e vecanarisht perime, frutat dhe produktet e drithrave te plota – ushqime qe zakonisht nuk i keni ngrene me pare.o Mbaj Porcionet Mesatare.Vecanarisht tek ushqimet me shume kalori. Ne vitet e fundit madhesia e servimit me ushqim eshte rritur shume e vecanarisht ne restorane. Nese ju servohet nje pjate e madhe me ushqim ne ndonje restorant ateher ndaje ate me dike qe ke afer apo – edhe me mire – porosit pjat mesatare ose te vogel.o Ha Shume Fruta, Perime, Drithera dhe Bime BishtajoreUshqime te larta me karbohidrate komplekse, fiber, vitamina dhe minerale, me pak yndyr dhe pa kolesterol. Mundohu te gjesh prodhime sa me te freskta.
  • • Pi Me Shume Uje Trupi jone eshte 75% uje. Dhe uji eshte nje pjes e vitale e dietes se shendetshme. Uji ndihmon te pastrojme sistemin tone, vecanarisht veshket dhe fshikezen urinare , nga toksinat dhe mbeturinat. Shumica e njerezve e kalojne jeten e tyre te dehidruar.• Kufizo Ushqimet Me Sheqer, Kripe Dhe Produktet E Drithrave Te Rafinuara Sheqeri i shtohet nje sasie te madhe ushqimeve qe prodhohen. Gjate nje viti vetem nje kanace me soda (coca cola) qe ka 160 kalori, mund te shtoj peshen tuaj per 7 kilograme!• Mos U Be Polic i Ushqimeve Ju mund te knaqeni me embelsirat qe pelqeni dhe ushqimet e skuqura ne nje mase perderisa ato jane pjese e rastesishme (here pas here) e dietes tuaj te shendetshme. Ushqimi eshte burim i mire i knaqesise dhe knaqesia eshte e mire per zemren tuaj!• LevizNje diet e shendetshme permireson energjine dhe ndjenjen e mireqenies tuaj gjersa zvoglon rrezikun tuaj ndaj shume semundjeve. Nese shtoni aktivitetin fizik dhe ushtrimet do te bej qe plani i te ushqyerit te shendetshem te funksionoj edhe me mire.
  • 6)Semundjet e shkaktuara nga kequshqyerja.• 1. Obeziteti • 9. Kanceri i qafës së mitrës• 2. Sëmundjet e veshkave • 10. Kanceri i ovareve• 3. Sëmundjet e tëmthit • 11. Kanceri i gjirit• 4. Sëmundjet e zemrës • 12. Kanceri i zorrës• 5. Sëmundjet e gjakut • 13. Kanceri i tëmthit• 6. Diabeti • 14. Kanceri i mëlçisë• 7. Hipertensioni • 15. Kanceri i prostatës• 8. Sëmundjet e arterieve të trurit
  • Obeziteti• Në shoqëritë e zhvilluara po rritet me shpejtësi të madhe prevalenca e obezitetit – e ashtuquajtura “epidemia e obezitetit”. Është përshkruar një sindromë, “sindroma metabolike”, në të cilën grumbullimi (akumulimi) i dhjamit, veçanërisht në zonën abdominale, lidhet me ndryshime të lipideve hematike, të hipertensionit, rezistencë ndaj insulinës dhe një gjendje proinfiamatore- protrombike.• Kjo sindromë metabolike është shkaku kryesor i patologjive bllokuese kardiovaskulare. Adipocitët jo vetëm që janë përgjegjës për depozitimin e lipideve, por kanë një rol të rëndësishëm edhe në metabolizëm, falë sintetizimit të një varieteti citokinash që veprojnë në nivel sistemik. Mendohet se faktorët që rrisin masën e adipocitëve kontribuojnë në zhvillimin e sindromës metabolike.
  • • Obeziteti është bashkëlidhur kryesisht me faktorë ambientalë si ushqyerja e tepërt dhe joaktiviteti fizik. Obeziteti gjithsesi lidhet edhe mefaktorë gjenetikë. Në raste të rralla familjare, obeziteti shkaktohet nga mutacione të leptinës, të receptorit të leptinës, të prohormon-konvetrazës, të pro-opiomelanokortinës dhe të receptorit të melanokortinës 4. Obeziteti sporadik tek njeriu është bashkëlidhur me lokuse gjenetike (gjenike) që mund të favorizojnë lindjen e tij.
  • Anoreksia • Anoreksia - nenkupton nje deshire te egzagjeruar per te qene i dobet, duka pasur tendencen te ruash te njeten peshe trupore perkohesisht. Personat te cilat kane anoreksi prezantojne nje imazh te deformuar mbi trupin e tyre duke e konsideruar veten shume me te shendoshe se sa jan ne realitet dhe ne periudhat kur jane shume nen peshten normale. Keta persona hane shume pak, preferojne frutat dhe perimet, evitojne sa me shume sheqernat dhe pastat, mishin dhe djathrat si dhe gjellen e gatuar.
  • Bulimia• Bulimia eshte e ngjashme me anoreksine,por ka disa ndryshime.Bulimiket nuk humbasin shume ne peshe dhe ne te vertete ata jane pak mbipeshe.Gjithashtu ata jane te shqetesuar per masen e tyre trupore dhe duan te dobesohen.Ata kane shpesh nje babezi per te ngrene,konsumojne sasi te madhe karbohidratesh ne nje periudhe te shkurter kohe dhe perdorin laksative qe shtojne jashteqitjen per te eliminuar ushqimin qe kane ose provokojne te vjella.Bulimia nervore prek me shume adoleshentet.
  • Ushqimi BIO dhe OMGJ
  • BIO• Të gjithë e kanë kuptuar se ushqimet biologjike, ato të vërteta, të rritura pa pesticide apo produkte të tjera kimike, janë shumë të shëndetshme për shëndetin tonë. Por tregu e ka të pamundur të plotësojë kërkesat e konsumatorëve për këto lloje ushqimesh. Kërkime të shumta kanë treguar se këto lloj produktesh janë më të pasura me substanca, që na ndihmojnë të ndihemi më mirë, si vitamina C dhe oksidues të tjerë. Kush i provon për herë të parë mbetet i shtangur nga shija dhe aroma e mrekullueshme. Një studim amerikan i departamentit të agrikulturës ka treguar se në 50 vitet e fundit përmbajtja e minerale dhe vitaminave në shumë produkte është ulur në mënyrë domethënëse, kjo për shkak edhe të produkteve kimike që përdoren. Sot të gjithë jemi të ekspozuar ndaj produkteve ushqimore të modifikuara, për prodhimin e të cilave përdoren hormone, pesticide apo kimikate të ndryshme të pakontrolluara, të cilat sjellin pasoja në organizmin e njeriut.
  • Disa ushqime Bio Qumështi• Ky produkt biologjik, i marrë nga lopët e ushqyera në mënyrë korrekte, përmban Omega 3 shumë herë më shumë se sa ata që shiten në supermarket. Ky lloj qumështi është i shtuar artificialisht me Omega 3 të marra nga peshqit. Për më tepër këto të fundit janë të domosdoshme për sëmundjet degjenerative dhe kardiovaskulare. Mishi• Përtej shijes, mishi ka një përmbajtje më të vogël yndyrash të ngopura dhe një përqendrimi të lartë të acideve yndyrore të pangopura që i bëjnë mirë zemrës. Kjo, sepse nga kafshët që ushqehen sipas kërkesave të tyre, me bar dhe jo koncentrat.
  • OMGJ• Me OMGJ (Organizëm i • Dëmet e ushqimeve te Modifikuar Gjenetikisht) modifikuara nënkuptohet një • Përdorimi i organizëm gjallor, pasuria organizmave të gjenetike e të cilit është modifikuara dëmton: modifikuar nga njeriu • Aparatin tretës nëpërmjet teknikave të inxhinierisë gjenetike. • Krijon alergji Sot, inxhenieria • Dëmton biodiversitetin gjenetike është mjaft e • Shkakton dëm zhvilluar dhe ka gjetur ekonomik te fermerët aplikime në shumë fusha, • Dëmton marrëveshjet e nga agrokultura tek Tregtisë së Lirë me mjekësia, deri tek vendet e Bashkimit ushqimet. Evropian.
  • Siguria ushqimore• Siguria ushqimore i • Faktorët të cilët mund të referohet të gjitha atyre kontribuojnë drejt rreziqeve rreziqeve të cilat mund ti në ushqim, përfshijnë: shkaktojnë dëme ushqimit dhe kështu shëndetit të • Praktikat e gabuara konsumatorit. Ato mund të bujqësore përfshijnë: • Higjiena e dobët në njërën prej fazave të rrjetit• Rreziqet mikro-biologjike ushqimor • Mungesa e kontrollave• Teprica të pesticideve preventive • Në përpunim ushqimor• Keqpërdorimi i shtesave dhe funksione përgatitëse ushqimore • Keq-përdorimi i kemikaleve• Ndotës kimik • Kontaminimi i lëndës së parë,• Shtesa të pavlefshme • Përbërësve ushqimor dhe ujit• Teprica të barërave • Deponim jo-adekuat apo jo veterinare dhe hormone për i duhur nxitje të rritjes/zhvillimit.
  • USHQIM I SHENDETSHEM • Konsumatorët presin mbrojtje nga rreziqet që mund të paraqiten gjatë tërë rrjetit ushqimor, duke filluar prej prodhuesit primar e deri te konsumatori, që përshkruhet shpesh me termin „prej fermës në tryezë‟. Mbrojtja do të bëhet vetëm atëherë kur të gjithë sektorët e rrjetit furnizues të funksionojnë në mënyrë të integruar, dhe sistemet kontrolluese të ushqimit të adresojnë të gjitha fazat në rrjetin ushqimor.
  • Fiku - Ve ne pune aparatin tretes dhe i jep nxehtesi •trupit. - Qershia- ul nivelin e kolesterolit ne trup. - Dardha - Ben mire per forcimin e zemres- Molla - Pastron veshket, sheron cregullimet ne dhe damareve dhe presionin e ulet teaparatin tretes. gjakut. - Speci - Ben shume mire per floket,- Bananja - Ben mire per zemren, muskujt dhe e clodh thonjte dhe lekuren.trupin. - Brokoli - Pakeson rrezikun e kancerit te- Kajsija - Proshon gjak. Zbukuron lekuren dhe ben mire stomakut dhe te tubit te ushqimit.per floket. Parandalon kancerin. - Llahanaja - Pengon plakjen dhe ben mire per lekuren.- Vishnja - Eshte depo vitaminesh dhe mineralesh. - Karrota - Jep energji, dhe stabilizon nivelin e kolesterolit.- Qitro - Ndihmon tretjen. Pakeson rrjedhjen e gjakutnga mishi i dhembeve, sherron ftohjen dhe stabilizon - Kastraveci - Rinon muskujt dhe i jepkolesterolin. elasticitet qelizave te lekures. - Hudhra - ul tensionin, ndalon mpiksjen e- Portokalli - Te mbron nga ftohja, gripi, semundjet e gjakut, ben mire per zhdukjen e kanceritzemres dhe paraliza. te stomakut dhe forcon qendrueshmerine e trupit.- Mandarina - Ndihmon ne luftimin e infeksionit. • Pjepri - Largon pagjumesine, ben mire per kancerin e zorreve dhe te trupit- lekures.
  • Konkluzioni• Keshilla qe ndihmojne ne nje shendet sa me te mire :
  • 1. Mbani një ditar ushqimi.• Të paktën 5 ditë, deri një javë, mbani një laps dhe një letër në dorë dhe shkruani cdo gjë që hani, sa hani, kur dhe ku duhet t‟a hani, dhe më kë ishit kur e hëngrët. Mundohuni ti shkruani këto gjatë kohës që hani/ shumë njerëz mendojnë se kur mundohen të kujtojnë dicka që hengrën që ta shënojnë në fund të ditës, ato e harrojnë ato. Ka pasur dhe nga ato njerëz që kanë thënë që nuk kanë ngrënë vetëm sepse nuk dëshironin ta shënonin në letër. Jini tërësisht e ndershme me veten tuaj. Nuk keni pse t‟ja tregoni ndokujt rezultatet2. Mos hani shumë pak• Dietat me shumë pak kalori,mund t‟ju ndihmojnë të humbni peshë, por janë shumë të vështira për t‟u mbajtur. Gradualisht do të lodheni dhe do të irritoheni,do të humbni energjinë për ushtrime, dhe njerëzit nuk do të donin të hanin me ju përshkak të listës së gjatë të ushqimeve që nuk mund të hani në një drekë në restorant, apo dhe në shtëpi.3. As mos rrini pa ngrënë e as mos hani shumë• Nuk ishtë shaka kur thanë që ” mëngjesi është vakti më I rëndësishëm I ditës”. Studimet tregojnë se kush e lë vaktin e parë, përfundojnë duke ngrënë më shumë kalori gjatë ditës dhe bëjnë zgjedhje më pak të shëndetshme. Mundohuni të hani të paktën 3 vakte në ditë. Do të ishte mirë që ti ndanit vaktet në 6 vakte të vogla në ditë, kjo e mban metabolizmin dhe nivelin tuaj të sheqerit të rregullt.
  • 4. Të freskët gjatë ditës• Ushqimet e paketuara zakonisht ulin vlerat ushqyese të ushqimeve dhe rrjedhimisht rrisin kaloritë. Shoqata dietike amerikane rekomandon 3-5 shërbime nga frutat dhe perimet në ditë. Nuk keni kohë për ushqime “shtëpie”? Përgatitini në fund të javës, që gjatë javës thjesht t‟ju duhet ti ngrohni.5. Hidratohuni që të humbni peshë më shpejt• Pini uje, kafe, caj ose lengje frutash. Duke përfshirë ujin e “fshehur” që ndodhet në ushqime, 1.5l në ditë. Sa ujë duhet të pijmë? Në përgjithësi duhet të pini aq ujë në ditë sa urina juaj të jetë gati e qartë.6. Hani më pak, ushtrohuni më shumë• Gjëja e mirë e dietave është se ju tregojnë ku duhet të ndaloni së marruri numrin ekstra të kalorive. Shumë njerëz, hanë thjesht për zakon edhe nëse nuk janë të uritur. Në këtë mënyrë ju duhët të filloni dhe një program fitnesi. E di që mund të thoni” nuk kam kohë sepse…..( vendosni këtu justifikimin tuaj). Pyeteni veten..” Sa energji më tepër do të kisha nëse nuk do të kisha këto ekstra kilogram? Sa gjëra do të shijoja dhe do të ndjehesha mirë nëse do kisha një trup të shëndetshëm. A ja vlen disa minuta në ditë të inkorporoni këto sjellje të thjeshta gjatë ditës tuaj?
  • Ha mire… Jeto mire!